III SA/Gl 121/25

III SA/Gl 121/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Herman
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 455
par. 13 ust. 5 i ust. 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48  art. 19 ust. 1
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Dz.U. 2023 poz 1199
art. 10a ust. 6 pkt 3
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi H. M. (M.) na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 4 grudnia 2024 r. nr OR12-2024-279 w przedmiocie wstrzymania płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia 6 września 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie na rzecz skarżącego 3734 (trzy tysiące siedemset trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
H. M.(zwany tu również "Skarżącym"), działający przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z 4 grudnia 2024 r. o numerze OR12-2024-279. Decyzją tą Dyrektor (dalej również jako "Organ") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z 6 września 2024 r., nr [...] o wstrzymaniu w części płatności na zalesienie w zakresie premii zalesieniowej przyznanej H. M. decyzją z 24 lipca 2007 r. o numerze [...].
Decyzje te zostały wydane przy następujących ustaleniach i stanie prawnym.
21 czerwca 2023 r. Skarżący złożył wniosek o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na 2023 r. We wniosku zadeklarował, że kontynuuje program zalesienia na podstawie decyzji nr [...] z 24 lipca 2007 r. na powierzchni 26,68 ha oraz, że zobowiązuje się m.in. do:
1) prowadzenia uprawy leśnej na gruntach objętych wnioskiem przez 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie gruntów rolnych:
2) niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o :
a) każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacanie płatności na zalesianie,
b) każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego, objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania podjętych zobowiązań, a w szczególności jeśli zmiana dotyczy wykorzystania gruntów rolnych i ich powierzchni.
W wyniku kontroli przeprowadzonej 13 czerwca 2024 r. stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa 1,73 h od powierzchni całkowitej stwierdzonej dla kompleksu nr 3 dla działki zalesionej R, położonej na działce ewidencyjnej nr [...], w województwie [...], powiat [...], gmina L., obręb W. (kod pokontrolny ZGR5 - Zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa niż powierzchnia całkowita stwierdzona).
Beneficjent został powiadomiony o kontroli telefonicznie, ale nie był obecny przy pomiarach działek.
Protokół z czynności kontrolnych doręczono Skarżącemu 15 lipca 2024 r. listem poleconym.
Wobec tych ustaleń organ pierwszej instancji wstrzymał poczynając od 2023 roku premię zalesieniową przyznaną Skarżącemu na podstawie decyzji z dnia z 24 lipca 2007 r. w odniesieniu do gruntów, na których uprawa ta została zlikwidowana tj. 1,73 ha oraz orzekł o zastosowaniu sankcji z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, polegającej na ustaleniu wysokości pomocy na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji i zaskarżaną tu decyzją utrzymał w mocy jego decyzję.
Jako podstawa prawna tego rozstrzygnięcia wskazane zostały następujące przepisy:
- art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U z 2023 r., poz. 922),
- art. 39 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR),
- art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 w związku z art. 70 rozporządzenia (WE) 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.4.2004, str. 30, z późn. zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) nr 817/2004,
- § 13 ust. 5 i ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2024 r., poz. 455, zwanego dalej "rozporządzeniem").
Odnosząc się do zawartych w odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej zarzutów Skarżącego Dyrektor stwierdził, że argument o naturalnym charakterze ubytków w drzewostanie (podtopienia, negatywne działania bobrów) nie mógł być uwzględniony, ponieważ zgodnie z przepisem z art. 39 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) w każdym przypadku działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, producent rolny powinien powiadomić Kierownika Biura Powiatowego o zaistniałych okolicznościach, w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym producent rolny lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności wraz z dowodami potwierdzającymi wystąpienie siły wyższej. Obowiązek ten nie został przez Skarżącego spełniony, a w związku z tym Kierownik Biura Powiatowego w M. nie miał podstaw do ustalenia i oceny, czy wystąpiła siła wyższa, inne nadzwyczajne okoliczności albo okoliczności naturalne. Z tego samego powodu nie znalazł podstaw do odstąpienia od zastosowania zmniejszeń polegających na ustaleniu wysokości pomocy na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów zawartych w odwołaniu o naruszeniu przepisów art. 10 oraz art. 61 § 4 k.p.a. Dyrektor stwierdził, przepis art. 10 k.p.a. nie ma zastosowania w tej procedurze, został wyłączony mocą przepisu art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 1199).
Co do zarzutu związanego przepisem art. 61 § 4 k.p.a. o niepowiadomieniu Skarżącego o wszczęciu postępowania Dyrektor wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek Skarżącego, któremu doręczono zawiadomienie o przeprowadzeniu kontroli w terenie oraz odpis protokołu pokontrolnego. Zawiadomiono Skarżącego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i miał on możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się na jego temat. Nie miały zatem miejsca takie uchybienia proceduralne, które skutkowałyby koniecznością uchylenia decyzji.
Pozostałe zarzuty odwołania, do czego Dyrektor odniósł się w końcowej części uzasadnia swej decyzji, odnoszą się do ustaleń zwartych w protokole kontroli, która została przeprowadzona przez pracowników Biura Powiatowego ARiMR w B. o właściwych kwalifikacjach i zgodnie z zasadami sztuki.
W swej skardze H. M. przedstawił następujące zarzuty;
1. naruszenie art. 10a ust. 1 w zw. z art. 10a ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji bezzasadnym uznaniu przez Organ II instancji, że w postępowaniu dotyczącym premii zalesieniowej związanej z zalesieniem gruntów rolnych nie stosuje się części przepisów k.p.a., w szczególności art. 10 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., podczas gdy zgodnie z art. 10a ust. 6 pkt 3 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyłączenie stosowania wymienionych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie obowiązuje w postępowaniach rozstrzyganych w drodze decyzji wydawanych na podstawie przepisów dotyczących wpierania rozwoju obszarów wiejskich, czyli dotyczących m. in. zalesiania gruntów rolnych, a co za tym idzie Organ II instancji bezzasadnie zaniechał rozpatrzenia zarzutu odwołania, który dotyczył naruszenia przez Organ pierwszej instancji art. 10 § 1 k.p.a., co stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego,
2. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Organu I instancji w sytuacji, w której Organ I instancji nie zastosował przepisu art. 10 § 1 k.p.a. i zaniechał wezwania Skarżącego do przedstawienia stanowiska na piśmie przed wydaniem decyzji, czym pozbawiono Skarżącego prawa do czynnego udziału w sprawie, w tym prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, co stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego,
3. naruszenie przez Organ II instancji art. 10 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie i zaniechanie wezwania Skarżącego do przedstawienia stanowiska na piśmie przed wydaniem decyzji przez Organ II instancji pomimo, iż Organ II instancji przed wydaniem decyzji pozyskał dodatkowe informacje i wyjaśnienia z Biura Kontroli na Miejscu, a zatem pozbawiono Skarżącego prawa do czynnego udziału w sprawie, w tym prawa do złożenia twierdzeń i dowodów w sprawie oraz wypowiedzenia się co do wszystkich zebranych dowodów, materiałów i informacji przed wydaniem decyzji, co stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego,
4. naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. polegające na dokonaniu przez Organ II instancji błędnej ocenie dowodu w postaci protokołu z czynności kontrolnych nr [...] przez uznanie, że z tego dokumentu wynika częściowa likwidacja uprawy leśnej na obszarze 1,73 ha, co doprowadziło do błędnego ustalenia faktycznego polegające na przyjęciu, iż doszło do częściowej likwidacji uprawy leśnej na obszarze 1,73 ha, podczas gdy:
a) w treści protokołu nie został wskazany kod pokontrolny ZGR18 oznaczający likwidację uprawy leśnej, lecz kod pokontrolny ZGR5 oznaczający "zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa niż powierzchnia całkowita stwierdzona",
b) z treści protokołu nie wynika, z jakich przyczyn zastanych na miejscu nie zakwalifikowano części kontrolowanego terenu jako uprawa leśna (czy ze względu na całkowity brak drzew czy ze względu na niewystarczające zagęszczenie drzew),
c) w treści protokołu nie zawarto informacji o podtopieniu i zniszczeniu drzew na skutek działalności bobrów, a co za tym idzie nie stwierdzono istotnej w sprawie okoliczności świadczącej o tym, że Skarżący nie doprowadził własnym działaniem lub zaniechaniem do żadnego ubytku w drzewostanie, a zatem nie mamy do czynienia z likwidację części uprawy leśnej a zatem protokół z czynności kontrolnych nr [...] nie stanowi wiarygodnego dowodu na częściową likwidacji uprawy leśnej na obszarze 1,73 ha,
5. naruszenie § 13 ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich polegające na błędnej wykładni pojęcia "częściowa likwidacja uprawy leśnej", tj. wykładni przyjmującej, że każdy ubytek drzewostanu stanowi likwidację uprawy leśnej w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy z prawidłowej wykładni tego przepisu wynika, iż poprzez "częściową likwidację uprawy leśnej" rozumie się sytuację w której doszło do trwałej likwidacji uprawny leśnej związanej z zaprzestaniem dokonywania na danym obszarze uprawy leśnej lub zabiegów pielęgnacyjnych na skutek świadomego działania lub zaniechania,
6. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, iż Skarżący nie jest aktualnie zobowiązany do pielęgnacji uprawy leśnej z uwagi na upływ 5 lat od wykonania zalesienia,
7. naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody przez jego niezastosowanie i w konsekwencji całkowite pominięcie, że Skarżący nie mógł podjąć żadnych działań ochronnych, zapobiegawczych lub naprawczych przeciwko bobrom niszczącym uprawy leśne, a zatem nie mamy do czynienia z likwidacją uprawy leśnej w rozumieniu § 13 ust. 5 rozporządzenia, w szczególności wskutek zaniechania ze strony Skarżącego,
8. naruszenie § 13 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich przez jego zastosowanie i częściowe wstrzymanie płatności pomimo, że nie doszło do częściowej likwidacji uprawy leśnej,
9. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Organu I instancji.
W oparciu o tak postawione zarzuty Skarżący wniósł o:
1. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Organu II Instancji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z 6 wrzesnia 2024 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935, w skrócie jako "p.p.s.a.) , to znaczy w zakresie, w jakim Organ I instancji wstrzymał płatność premii zalesieniowej w kwocie 6788,52 złotych oraz odmówił przyznania premii zalesieniowej od powierzchni 1,73 ha (obniżył kwotę premii o kolejne 3394,26 zł).
2. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od Organu II Instancji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga jest uzasadniona tak z powodu naruszenia przepisów postępowania, jak i z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego.
Bezpośrednią podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis § 13 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich o treści:
W przypadku gdy uprawa leśna została częściowo zlikwidowana przed upływem 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, płatność na zalesianie wypłacona w odniesieniu do gruntów, na których uprawa ta została zlikwidowana, podlega wstrzymaniu oraz zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, chyba że na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych właściwy organ, w formie decyzji, wyraził zgodę na przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze albo nieleśne, przy czym wsparcie na zalesienie nie podlega wstrzymaniu oraz zwrotowi, jeżeli częściowa likwidacja uprawy leśnej nastąpiła po upływie 5 lat od dnia wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie.
Pierwszoplanowego znaczenia nabiera zatem wykładnia zwrotu "w przypadku gdy uprawa leśna została częściowo zlikwidowana", jako że jest to przyczyna wstrzymania Skarżącemu w części płatności na zalesianie w zakresie premii zalesieniowej oraz zastosowania sankcji z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 w związku z art. 70 rozporządzenia (WE) 817/2004 w postaci pomniejszenia premii zalesieniowej, jaka będzie wypłacana na przyszłość.
W rozumieniu tego zwrotu Sąd przychyla się do stanowiska Skarżącego przedstawionego w skardze. Stwierdzenie "uprawa została zlikwidowana" zawiera w sobie element świadomości i woli beneficjenta tak w przypadku, gdy likwidacja uprawy jest jego sprawstwem (np. przez wycinkę drzew), jak i wtedy, gdy jest wynikiem jego zaniechania (np. wskutek braku reakcji na wycinkę przez inne osoby). W każdym jednak przypadku beneficjent zdaje sobie sprawę z tego, że jego działanie lub zaniechanie doprowadzi do częściowej likwidacji uprawy leśnej. Nie wchodzą natomiast w skład tego pojęcia zdarzenia i sytuacje, na które beneficjent nie ma wpływu i którym nie może zapobiec. W końcu w przepisie tym nie występuje zwrot "uległa likwidacji" (czyli bez względu na przyczyny), a "została zlikwidowana" (co zawiera sprawstwo).
Wobec takiej wykładni tego przepisu kolejną kwestią wymagającą uwagi są ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wydania decyzji. Skarżący podnosił w toku postępowania i nadal twierdzi w skardze, że ubytek naturalny w drzewostanie był wynikiem czynników naturalnych, na które nie miał żadnego wpływu (podniesienie się poziomu wód, zalewania wskutek działalności bobrów), którym nie mógł zapobiec. Organ ani nie potwierdził, ani nie zakwestionował tych wyjaśnień, stwierdził natomiast, że nie ma podstaw, by je rozważać, ponieważ zgodnie z przepisem art. 39 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) Skarżący nie zawiadomił go o tych okolicznościach w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym był w stanie dokonać tej czynności. Inaczej mówiąc, Organ uznał, że kwestia ta nie ma znaczenia dla wyniku sprawy.
Sąd nie podziela tego stanowiska Organu. Z faktu, że powołany tu przepis art. 39 ust. 2 rozporządzenia nakłada na rolnika obowiązek zawiadomienia we wskazanym terminie o wystąpieniu siły wyższej nie wynika, że przekreśla to jego możliwość powołania się na tego rodzaju okoliczności w toku prowadzonego postępowania. Ten skutek niezawiadomienia został tu "dopisany", on nie wynika wprost z przepisu prawa. Z przepisu art. 39 ust. 1 rozporządzenia wynika natomiast obowiązek organu by bez uszczerbku dla rzeczywistych okoliczności, które należy uwzględnić w indywidualnych przypadkach, rozważył ,w szczególności, wymienione w nim kategorie siły wyższej. Co prawda przepis ten nie wymienia jako siły wyższej takich okoliczności, na które powołał się Skarżący, ale zawarte w im wyliczenie jest przykładowe (w szczególności). Kierując się natomiast potocznym rozumieniem terminu "siła wyższa" uznać należy, że są to zdarzenia, na które nie mamy wpływu, tak co do ich zaistnienia, jak i możliwości zapobieżenia im.
Jest dla Sądu nie do przyjęcia takie prowadzenie postępowania, że organ, który ma wiedzę o faktach istotnych dla wyniku sprawy nie uwzględnia ich w swym rozstrzygnięciu, bo nie został o nich zawiadomiony przez stronę. Prowadzi to do wydania decyzji bez właściwych ustaleń faktycznych lub wręcz do wydania decyzji wbrew faktom, czego jeszcze Sąd nie rozstrzyga w tym momencie, będzie o tym później.
Sąd przedstawił zatem dwie współzależne przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji. Pierwsza to wadliwa wykładnia i w jej efekcie wadliwe zastosowanie przepisu § 13 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych, a druga to brak ustaleń faktycznych wymaganych zgodnie z tym przepisem do rozstrzygnięcia sprawy (stąd taka kolejność oceny zarzutów skargi).
Rozstrzygając sprawę ponownie Organ ustali, jakie były przyczyny ubytków naturalnych w drzewostanie i oceni, czy wskazują one na częściowe zlikwidowanie uprawy leśnej, w rozumieniu przedstawionym przez Sąd, co jest warunkiem zastosowania przepisu § 13 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r.
Niezależnie od tego, bo dokonanie ustaleń jest jeszcze przed Organem, weźmie on pod uwagę to, że brak zawiadomienia przez Skarżącego o zaistniałych faktach wynikających z siły wyższej nie przekreśla możliwości rozważenia tej kwestii w prowadzonym przez siebie postępowaniu, tak dla wstrzymania, jak i pomniejszenia premii zalesieniowej wynikającej z przepisu art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014.
Wracając do zarzutów skargi, tym razem procesowych, Sąd ponownie przyznaje słuszność Skarżącemu gdy twierdzi, że wyłączenia ze stosowania w postępowaniu przepisów k.p.a. - art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81 nie miało miejsca. Wynika to z przepisu art. 10a ust. 6 pkt 3 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i modernizacji Rolnictwa, zgodnie z którym Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji na podstawie przepisów: dotyczących wspierania rozwoju obszarów wiejskich. Mamy tu do czynienia z postępowaniem rozstrzyganym w drodze decyzji na podstawie przepisów dotyczących wspierania rozwoju obszarów wiejskich. Podstawą prawną wskazaną w decyzji jest , między innymi, przepis art. 5 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Skoro tak, to wyłączenie przepisów k.p.a. wskazanych w art. 10a ust. 1 ustawy nie znajduje tu zastosowania. W takiej sytuacji zarzutom naruszenia przepisów postępowania omówionym już przez Sąd można nadać kwalifikację prawną. Niewyjaśnienie przyczyn zmniejszenia liczby drzew na hektar i brak ich oceny pod kątem art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. nosi znamiona naruszenia przepisów:
- art. 7. (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.),
art. 77 § 1. (Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.),
art. 80. (Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.).
Naruszenie przepisu art. 10 k.p.a. również miało miejsce. Przepis ten wymaga, by organy administracji zapewniły stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiły im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie ma w aktach sprawy śladu, by zawiadomienie ze strony Organów I i II instancji o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów zostało do Skarżącego wystosowane. Trzeba też mieć na uwadze to, że uzupełnieniem i rozwinięciem ciążącego na organach obowiązku z art. 10 k.p.a. jest przepis art. 79a tej ustawy. Nakazuje on organowi w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informowanie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i wskazanie przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Warunki te powinny być zachowane w postępowaniu w sprawie przed rozstrzygnięciem jej przez organy.
Nie pora dla Sądu rozstrzygać o tych zarzutach skargi, które dotyczą art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody ponieważ kwestia, czy ubytki naturalne w drzewostanie były wynikiem działań bobrów wymaga ustaleń, których obecnie brak.
Sąd nie znajduje podstaw do zarzucenia Organowi naruszenia przepisu § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych przez jego niezastosowanie i pominięcie, iż Skarżący nie jest aktualnie zobowiązany do pielęgnacji uprawy leśnej z uwagi na upływie 5 lat od wykonania zalesienia. Nie ma w zaskarżonej decyzji stwierdzenia, że Skarżący nadal jest zobowiązany do pielęgnacji uprawy leśnej. W dwóch miejscach uzasadnienia decyzji Organ zacytował ten przepis wskazując, że rolnik zobowiązany jest do pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia oraz do jej prowadzenia przez 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Jak zatem widać kwestie te są prawidłowo przez Organ rozróżniane.
Nie zmienia to faktu, że z uwagi na wcześniej przedstawione naruszenia prawa Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Uchylenie decyzji pierwszo-instancyjnej podyktowane jest tym, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do naruszenia uprawnień procesowych strony i zachodzi konieczność uzupełnienia postepowania dowodowego. Postępowanie to jest dotknięte tymi samymi wadami, co postępowanie przed organem odwoławczym.
Orzeczenie o kosztach postępowania wydane zostało na podstawie przepisów art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy.