III SA/Gl 1284/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych, uznając, że błędna klasyfikacja towaru była wynikiem błędu organu celnego.
Sprawa dotyczyła odmowy zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych. Skarżąca spółka domagała się odsetek, argumentując, że błędna klasyfikacja towaru celnego, która doprowadziła do konieczności zwrotu części należności, była wynikiem błędu organu celnego. Dyrektor Izby Celnej odmówił zapłaty odsetek, twierdząc, że błąd nie leżał po stronie organu. WSA w Gliwicach uchylił decyzję organu, uznając, że błędna wiążąca informacja taryfowa, wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego, stanowiła błąd organu celnego, a skarżąca nie przyczyniła się do jego powstania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o odmowie zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych. Sprawa wywodziła się z wniosku spółki "A" o zwrot należności celnych i odsetek od nich. Spółka importowała towar, dla którego początkowo zadeklarowano kod PCN 0206 10 99 0, co skutkowało naliczeniem cła. Po wydaniu wiążącej informacji taryfowej (WIT) przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł, a następnie utrzymaniu jej w mocy przez Ministra Finansów, spółka zaskarżyła tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra, wskazując na braki w postępowaniu wyjaśniającym i potrzebę ustalenia, czy towar nadaje się do spożycia przez ludzi. Po ponownym postępowaniu Minister Finansów zmienił klasyfikację na kod PCN 0511 99 10 0. W związku z tym spółka wniosła o zwrot cła i odsetek. Dyrektor Izby Celnej zarządził zwrot cła, ale odmówił zapłaty odsetek, argumentując, że pierwotna klasyfikacja nie była błędem organu. WSA uznał, że błędna WIT, wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego, stanowiła błąd organu celnego w rozumieniu art. 250 § 3 Kodeksu celnego, a spółka nie przyczyniła się do tego błędu, deklarując zgodny z WIT kod celny. Sąd podkreślił, że organ celny miał obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie opierał się jedynie na przedstawionych przez stronę dokumentach. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa zapłaty odsetek nie jest zasadna w sytuacji, gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik nie przyczynił się do powstania tego błędu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że błędna wiążąca informacja taryfowa (WIT), wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł i utrzymana w mocy przez Ministra Finansów, stanowiła błąd organu celnego. Skarżąca spółka, związana WIT, zadeklarowała zgodny z nią kod celny, tym samym nie przyczyniając się do powstania błędu. Obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywał na organie celnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
k.c. art. 250 § 3
Kodeks celny
Od zwracanych należności celnych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim przypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi.
k.c. art. 5 § 2
Kodeks celny
Decyzja w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej wiąże organy celne oraz osobę, której udzielono tej informacji, a stosuje się ją do towarów, wobec których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym informacja ta została udzielona.
Pomocnicze
o.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 262
Kodeks celny
k.c. art. 262 § 1
Kodeks celny
p.w.u.p.c. art. 26
Ustawa - przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena ta powinna być wszechstronna i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.a.c. art. 2 § 1
Ustawa o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw
u.p.a.c. art. 4 § 3
Ustawa o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw
p.w.u.p.c. art. 25
Ustawa - przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne
Konst. art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna klasyfikacja towaru celnego była wynikiem błędu organu celnego, który wydał wiążącą informację taryfową na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Skarżąca spółka, postępując zgodnie z wiążącą ją wiążącą informacją taryfową, nie przyczyniła się do powstania błędu organu celnego. Organ celny miał obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego i nie mógł opierać się jedynie na przedstawionych przez stronę dokumentach.
Odrzucone argumenty
Organ celny nie popełnił błędu przy ustalaniu klasyfikacji towarowej, a pierwotna decyzja była prawidłowa w świetle posiadanych wówczas informacji. Skarżąca mogła zadeklarować inny kod celny, zamiast stosować się do błędnej wiążącej informacji taryfowej. Materiał dowodowy w sprawie dotyczącej zapłaty odsetek był wystarczający i nie wymagał uzupełnienia.
Godne uwagi sformułowania
niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu błąd organu celnego, przy czym bez znaczenia jest, czy błąd ten popełnił organ celny przyjmujący zgłoszenie celne wiążąca informacja taryfowa ustalająca niewłaściwy kod taryfy celnej stanowiła błąd, do którego skarżąca się nie przyczyniła organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący
Krzysztof Szczygielski
sprawozdawca
Krzysztof Targoński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że błąd organu celnego przy wydawaniu wiążącej informacji taryfowej (WIT) na podstawie niepełnego materiału dowodowego, uzasadnia zapłatę odsetek od zwróconych należności celnych, nawet jeśli skarżący postępował zgodnie z błędną WIT. Podkreślenie obowiązku organu do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia (Kodeks celny z 1997 r.). Interpretacja art. 250 § 3 k.c. i obowiązków organów celnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy organów administracji, nawet te wynikające z niepełnego zebrania dowodów, mogą mieć realne konsekwencje finansowe dla obywateli i jak sądy administracyjne korygują takie działania. Jest to przykład walki przedsiębiorcy z aparatem państwowym o sprawiedliwe rozliczenie należności.
“Czy błąd urzędnika celnego kosztuje podatnika odsetki? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 1284/04 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2006-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Henryk Wach /przewodniczący/ Krzysztof Szczygielski /sprawozdawca/ Krzysztof Targoński Symbol z opisem 6309 Inne o symbolu podstawowym 630 Sygn. powiązane I GSK 2110/06 - Postanowienie NSA z 2007-02-27 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 przy udziale sprawy ze skargi "A" na Dyrektor Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr . w przedmiocie odmowa zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych Uchylono zaskarżoną decyzję, Zasądzono zwrot kosztów postępowania Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpatrzeniu odwołania "A" w B. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 262 i 2621 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 roku, Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku – przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] roku nr [...] orzekającą o odmowie zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych w związku z decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] roku, nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej w K. przypominając okoliczności faktyczne sprawy wskazał, że w dniu [...] 2003 roku przyjęto pisemne zgłoszenie celne dokonane w imieniu i na rzecz "A", któremu nadano numer ewidencyjny [...]. Zgłoszenie to dotyczyło objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu [...] przeznaczonej do produkcji [...], dla których zadeklarowano kod PCN 0206 10 990 oraz stawkę celną autonomiczną w wysokości 20 %. Zostało ono przyjęte przez Dyrektora Urzędu Celnego w C., bowiem odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, a to zaś skutkowało objęciem towaru z mocy prawa wnioskowaną procedurą celną i określeniem kwoty wynikającej długu celnego, zgodnie z wnioskiem zgłaszającego. Następnie wyjaśnił, iż zadeklarowana przez zgłaszającego klasyfikacja taryfowa importowanego towaru związana była ze stanowiskiem organów celnych zawartym w wiążącej informacji taryfowej. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] roku, po rozpatrzeniu wniosku "A", wydał wiążącą informację taryfową nr [...], w której dla towaru w postaci [...] przeznaczonej do produkcji [...] ustalił kod PCN 0206 10 99 0. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Minister Finansów decyzją z dnia [...] roku, nr [...] utrzymał ją w mocy. "A", nie zgadzając się z ustalonym w wiążącej informacji taryfowej kodem PCN, zaskarżyła decyzję Ministra Finansów do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który to wyrokiem z dnia 27 lutego 2003 roku, sygn. akt V SA 1451/02 uwzględnił skargę i uchylił decyzję Ministra Finansów. Minister Finansów, po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł i po przeprowadzeniu zaleconego przez Sąd postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] uwzględnił odwołanie i orzekł, że przedmiotowy w sprawie towar należy zakwalifikować do kodu PCN 0511 99 10 0. W tych okolicznościach "A" pismem z dnia [...] 2003 roku wniosła o korektę zgłoszeń celnych w zakresie zadeklarowanej klasyfikacji towarowej, dotyczących objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu [...], w tym zgłoszenia przyjętego w dniu [...] 2003 roku numer ewidencyjny [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...] roku, nr [...] uznał w/w zgłoszenie za nieprawidłowe klasyfikując przedmiotowy towar do kodu PCN 0511 99 10 0 oraz zastosował stawkę celną obniżoną w wysokości 0 %. W kolejnym wniosku "A" wniosła o zwrot należności celnych, uiszczonych w kwocie wskazanej w zgłoszeniu celnym przyjętym w dniu [...] 2003 roku. Zażądano także odsetek od tych należności. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] roku, nr [...] zarządził zwrot cła w kwocie [...],- złotych. Z kolei, decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych. W uzasadnieniu, organ celny przypomniał, że pełnomocnik Zakładu zarzucił naruszenie art. 250 § 3 Kodeksu celnego, polegające na przyjęciu, iż niewłaściwe ustalenie należności celnych nie było wynikiem błędu organu celnego. Odnosząc się do tego zarzutu Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] roku, iż zmiana zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym klasyfikacji towarowej, a co za tym idzie ustalenie kwoty wynikającej z długu celnego nie było błędem organu celnego. Nie została zatem spełniona podstawowa przesłanka wynikająca z art. 250 § 3 Kodeksu celnego do zapłaty odsetek od zwróconego cła. Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor Izby Celnej w K. podniósł, iż Prezes Głównego Urzędu Ceł ustalając w wiążącej informacji taryfowej kod PCN 0206 10 99 0 w decyzji z [...] roku dla towaru o nazwie [...] oraz Minister Finansów rozpatrując odwołanie od tej decyzji dysponowali jedynie przekazaną przez "A" normą ZN [...], z której wynikało, ze [...] wyrabiana jest ze skór zdrowych zwierząt z uboju dokonywanego pod nadzorem weterynaryjnym, jak również ze skór importowanych posiadających świadectwa weterynaryjne zezwalające na stosowanie ich w przemyśle spożywczym. Dysponując zaś taką wiedzą o importowanym towarze klasyfikacja taryfowa została ustalona prawidłowo. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wyrokiem z dnia 27 lutego 2003 roku decyzję Ministra Finansów z [...] roku nie wykazał, że klasyfikacja importowanego towaru ([...] do produkcji [...]) do kodu PCN 0206 10 99 0 była błędem organu wydającego decyzję w pierwszej instancji, jak również organu odwoławczego. Sąd wskazał jedynie na uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, co stanowiło naruszenie art.122 i 180 Ordynacji podatkowej. Nadto Sąd zauważył, że istotna z punktu widzenia klasyfikacji taryfowej kwestia, czy importowany towar nadaje się, lub jest odpowiedni do spożycia przez ludzi, nie została wyjaśniona w toku postępowania. Minister Finansów będąc związany oceną Sądu przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w toku którego uzyskano nowe dowody i wyjaśnienia wnioskodawcy. Dopiero dysponując wiedzą o towarze, decyzją z dnia [...] roku orzekł, iż według nomenklatury taryfowej importowany towar należało przyporządkować do kodu PCN 0511 99 10 0. Nadto Dyrektor Izby Celnej w K. zauważył, że w sytuacji, gdy po dostarczeniu nowych dowodów w sprawie nastąpiło rozstrzygnięcie odmienne od pierwotnego, to trudno uznać, iż decyzja uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego była wynikiem błędu organu celnego, który uzasadniałby zapłatę odsetek od zwróconych należności w myśl art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że każdy organ ma prawo do zmiany wcześniej prezentowanego stanowiska, tym bardziej, iż zmiana ta może wynikać z odmiennych stanów faktycznych zebranego materiału dowodowego. Organ odwoławczy zaakcentował, że w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego tj. [...] 2003 roku, było ono poddane kontroli jedynie pod kątem poprawności formalnej, natomiast prawidłowość elementów kalkulacyjnych (m. in. klasyfikacja towarowa) nie była przedmiotem badania, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 70 Kodeksu celnego. Kwota wynikająca z długu celnego została przyjęta w wysokości zadeklarowanej przez przedstawiciela zgłaszającego. Na koniec, organ odwoławczy wyraził pogląd, że w sytuacji, gdy zgłaszający nie zgadzał się z decyzjami wydanymi w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej i zaskarżył decyzję Ministra Finansów do Naczelnego Sądu Administracyjnego, to mógł z punktu widzenia własnego interesu deklarować w zgłoszeniach celnych dla importowanego towaru kod PCN 0511 99 10 0 zostawiając organowi celnemu kwestię rozstrzygnięcia klasyfikacji towarowej. Reasumując, Dyrektor Izby Celnej w K. uznał, że nie można w sprawie twierdzić, iż ustalenie kwoty wynikającej z długu celnego było błędem organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania błędu. Jeszcze raz podkreślił, że przyporządkowanie importowanego towaru przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł do kodu PCN 0206 10 99 0 zostało ustalone jedynie w oparciu o dostarczony przez stronę certyfikat jakościowy (norma zakładowa) - innych dokumentów mogących być pomocnych przy ustalaniu klasyfikacji, strona do wniosku o udzielenie wiążącej informacji nie dołączyła. Decyzję tę pełnomocnik "A" w B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej w K. naruszenie: - art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, - art. 250 § 3 Kodeksu celnego, - art. 120, art. 121, art. 122 i art. 229 Ordynacji podatkowej, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł w szczególności, iż w dyspozycji przepisu art. 250 § 3 Kodeksu celnego niekoniecznie chodzi o organ celny, który prowadził postępowanie jako ostatni i wydał decyzję dotyczącą zwrotu należności celnych, lecz o każdy organ celny podejmujący błędną decyzję, skutkiem której (bez przyczynienia się do tego zgłaszającego) powstały niesłusznie uiszczone należności celne, co miało miejsce w związku z wydaniem wiążącej informacji taryfowej, w której klasyfikacja taryfowa została ustalona niezgodnie ze wskazaną przez wnioskodawcę. "A" była związana udzieloną jej wiążącą informacją taryfową (art. 5 § 2 Kodeksu celnego), zaś nie stosując się do niej naraziłaby się na powstanie długu celnego, ze swojej oczywistej winy. Podniesiono również, że w toku postępowania odwoławczego od decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej przedstawiono dodatkowe dokumenty wskazujące na prawidłową klasyfikację towarową, które nie zostały uwzględnione. Wskazano także na uchybienia proceduralne, których dopuścił się Minister Finansów w toku postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaakcentował, że przedstawiciel skarżącej w zgłoszeniu celnym przyjętym w dniu [...] 2003 roku zadeklarował kod PCN 0206 10 99 0, zatem nie może być mowy o błędzie organu celnego. Weryfikację tego zgłoszenia w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru przeprowadzono dopiero po złożeniu przez stronę wniosku z dnia [...] 2003 roku. W piśmie procesowym z [...] 2003 roku Dyrektor Izby Celnej w K. powołując się na orzecznictwo wspólnotowe jeszcze raz wyraził pogląd, że ani Naczelnik Urzędu Celnego w B., ani też organ odwoławczy nie popełnili błędu przy objęciu procedurą dopuszczenia do obrotu spornego towaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 250 § 3 ustawy Kodeks celny z związku z art. 5 § 2 tej ustawy, a w konsekwencji do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skargę należało uwzględnić. Zgodnie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) w rozpatrywanej sprawie należało zastosować przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). Art. 250 § 3 Kodeksu celnego stanowi, że "od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim przypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi". W przytoczonym przepisie sformułowana została zasada, że od zwracanych należności celnych nie płaci się odsetek. Wyjątek od tej zasady stanowi sytuacja, gdy jednocześnie zostaną spełnione dwie przesłanki: pierwsza - niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, przy czym bez znaczenia jest, czy błąd ten popełnił organ celny przyjmujący zgłoszenie celne oraz druga - dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W rozpoznawanej sprawie ustalenie kwoty należności celnych w zgłoszeniu celnym było wynikiem błędu organu celnego, aczkolwiek błędu tego nie można bezpośrednio przypisać organowi celnemu, który pobrał należności celne. Faktem jest, że w zgłoszeniu celnym przyjętym w Oddziale Celnym w Ż., wchodzącym w skład struktury organizacyjnej Urzędu Celnego w B., w dniu [...] 2003 roku, numer ewidencyjny [...] przedstawiciel zgłaszającego zadeklarował dla importowanego towaru opisanego jako [...] kod PCN 0206 10 99 0, do którego w taryfie celnej została przyporządkowana stawka celna autonomiczna w wysokości 20 %. Nie można jednak tracić z pola widzenia okoliczności, które spowodowały, że w zgłoszeniu celnym zadeklarowano powyższy kod PCN, choć zdaniem skarżącego należało zastosować kod PCN 0511 99 10 0. Okolicznością tą była decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] roku, w której to na wniosek skarżącej udzielono wiążącej informacji taryfowej, ustalając kod PCN 0206 10 99 0 dla importowanego przez nią towaru. Odwołanie od tej decyzji nie zostało uwzględnione przez Ministra Finansów - decyzja z dnia [...] roku, nr [...]. Decyzja w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej wiąże organy celne oraz osobę, której udzielono tej informacji, a stosuje się ją do towarów, wobec których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym informacja ta została udzielona (art. 5 § 2 Kodeksu celnego). Powyższe prowadzi do konkluzji, że skarżąca deklarując kod PCN 0206 10 99 0 dla [...] w zgłoszeniach celnych, składanych po dacie uzyskania wiążącej informacji taryfowej, dopełniła ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 5 § 2 Kodeksu celnego. Natomiast sugestia wyrażona w zaskarżonej decyzji wskazująca, że skarżąca mogła się nie stosować do wiążącej informacji taryfowej, pozostaje w sprzeczności z ostatnio powołanym przepisem. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2003 roku, sygn. akt V SA 1451/02 uchylił decyzję Ministra Finansów z dnia [...] roku w przedmiocie wiążącej klasyfikacji towarowej. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było naruszenie w toku postępowania art. 122 i 180 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zwrócił uwagę, ze nie wyjaśniono istotnej z punktu widzenia klasyfikacji towarowej kwestii, czy importowany towar nadaje się lub jest odpowiedni do spożycia przez ludzi, bowiem zgodnie z uwagą 1 pkt a do działu 2 Taryfy Celnej pozycja 0206 nie obejmuje wyrobów nie spełniających tych wymogów. Opisany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie ma kluczowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, bowiem jednoznacznie potwierdza, że wskazany w wiążącej informacji taryfowej kod PCN 0206 10 99 0 ustalony został na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Sąd uchylił tylko decyzję Ministra Finansów, jednak tą samą wadą obarczona była decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł, bowiem już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego nie podjęto niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Uprawniony jest zatem pogląd, że Prezes Głównego Urzędu Ceł popełnił błąd wydając decyzję w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej na podstawie niepełnego materiału dowodowego, przy czym nie podjął z urzędu działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, chociaż taki obowiązek na nim ciążył, zaś Minister Finansów powielił ten błąd w toku postępowania odwoławczego. Dopiero po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego Minister Finansów naprawił wyżej opisany błąd, po czym decyzją z dnia [...] roku, nr [...] uwzględnił odwołanie i orzekł, że sporny towar należy zakwalifikować do kodu PCN 0511 99 10 0. Nie zasługuje na akceptację argumentacja zaprezentowana w zaskarżonej decyzji, iż na podstawie opisu towaru jakim dysponował Prezes Głównego Urzędu Ceł, a następnie Minister Finansów przyporządkowanie spornego towaru do kodu PCN 0206 10 99 0 było prawidłowe. Argumentacja ta pozostaje w sprzeczności z oceną prawną wyrażoną w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wskazano, ze ciężar dowodowy spoczywał na organie prowadzącym postępowanie. W tym miejscu należy przypomnieć, że mocą ustawy z dnia 20 marca 2002 roku o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41, poz. 365) z dniem 30 kwietnia 2002 roku został zniesiony centralny organ administracji państwowej w sprawach celnych - Prezes Głównego Urzędu Ceł (art. 2 pkt 1), a dotychczasowe jego zadania i kompetencje w zakresie indywidualnych postępowań dotyczących wiążącej informacji taryfowej przeszły do zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 4 ust. 3 pkt 1). Minister Finansów nie został wymieniony wprost w przepisach Kodeksu celnego jako organ celny, to jednak w zakresie decyzji w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej faktycznie taką rolę pełnił - do 30 kwietnia 2004 r. tj. utraty mocy obowiązującej ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (art. 25 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne). Reasumując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie błędem warunkującym zapłatę odsetek od zwracanego cła było wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej, w którym nieprawidłowo określono klasyfikację taryfową towaru na podstawie niepełnego materiału dowodowego, choć na organie prowadzącym postępowanie ciążył obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Działania takie zostały podjęte dopiero po sądowoadministracyjnej kontroli decyzji Ministra Finansów utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Natomiast skarżącej w żaden sposób nie można przypisać przyczynienia się do niewłaściwego ustalenia klasyfikacji taryfowej. W postępowaniu w sprawach celnych, zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego, stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), "organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala okoliczności faktyczne, powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2003 roku sygn. akt I SA/Ka 2406/01 wraz z powołaną literaturą - ONSA z 2004 roku, nr 1, poz. 25). Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż ocena organu celnego wskazująca, że w sprawie brak było podstaw do zapłaty odsetek od zwróconego cła - narusza zasadę swobodnej oceny dowodów. Dotychczasowe bowiem ustalenia w pełni potwierdzają, że wiążąca informacja taryfowa ustalająca niewłaściwy kod taryfy celnej (0206 10 99 0) stanowiła błąd, do którego skarżąca się nie przyczyniła. Będąc związaną co do klasyfikacji importowanego towaru deklarowała w zgłoszeniach celnych kwotę cła, która nie była prawnie wymagana. Zatem uprawniony jest zarzut, że organ celny oceniając zgromadzone dowody uczynił to w sposób dowolny, co oznacza, że argumentacja skargi w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podziela natomiast zarzutów skargi, jakoby zgromadzony materiał dowodowy był cząstkowy, a organ odwoławczy zaniechał jego uzupełnienia (art. 122 i 229 Ordynacji podatkowej i art. 7 Konstytucji). Poza ogólnikową argumentacją w skardze nie wskazano w jakiej części należało uzupełnić materiał dowodowy w sprawie dotyczącej zapłaty odsetek od zwróconych należności celnych, zaś zdaniem Sądu był on wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Zarzuty te, podobnie jak i naruszenia przepisów art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej, w istocie rzeczy zostały sformułowane w stosunku do decyzji w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej, co wykracza poza granice rozpatrywanej sprawy i nie mogą być one przedmiotem oceny Sądu. Konsekwencja taka wynika z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przypomnieć należy, że skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Finansów w przedmiocie wiążącej informacji taryfowej, utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł została rozpoznana wyrokiem z dnia 27 lutego 2003 roku, sygn. akt V SA 1451/02. W trakcie ponownego postępowania Dyrektor Izby Celnej w K. uwzględni wyżej zaprezentowaną ocenę Sądu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz w trybie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI