III SA/Gl 12/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił poprzedni wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA zwrócił uwagę na wątpliwości co do tego, czy skarżąca spółka jawna miała interes prawny w zaskarżeniu decyzji, która wydawała się skierowana do osoby fizycznej. WSA, związany wykładnią NSA, uznał, że organ ZUS naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 9 KPA, poprzez nieustalenie jednoznacznie strony postępowania. Z analizy wniosku o zwolnienie wynikało, że mógł on dotyczyć zarówno osoby fizycznej (wspólnika), jak i spółki jawnej. Organ nie podjął wystarczających kroków, aby wyjaśnić tę kwestię podmiotową. WSA stwierdził, że spółka jawna posiadała interes prawny do zaskarżenia decyzji, ponieważ istniał spór co do tego, czy to ona, czy też osoba fizyczna była stroną postępowania. W związku z naruszeniem przepisów procesowych, WSA uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie strony postępowania w sprawach administracyjnych, gdy istnieje wątpliwość co do podmiotowości wnioskodawcy lub adresata decyzji, zwłaszcza w kontekście spółek i osób fizycznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ nie ustalił strony postępowania, co doprowadziło do naruszenia przepisów proceduralnych. Nie rozstrzyga bezpośrednio o meritum zwolnienia z obowiązku opłacenia składek.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka jawna posiada interes prawny do zaskarżenia decyzji ZUS dotyczącej zwolnienia z obowiązku opłacenia składek, jeśli decyzja wydaje się skierowana do osoby fizycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka jawna posiada interes prawny do zaskarżenia decyzji, jeśli istnieje spór co do tego, kto jest stroną postępowania i czyje prawa lub obowiązki są przedmiotem rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro istnieje spór co do podmiotowości postępowania (czy stroną jest spółka, czy wspólnik), to spółka, która twierdzi, że to ona żądała czynności organu, posiada interes prawny do ustalenia tego faktu i jest legitymowana do wniesienia skargi.
Czy organ ZUS prawidłowo ustalił stronę postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ ZUS naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie ustalając jednoznacznie strony postępowania.
Uzasadnienie
Organ nie podjął wystarczających czynności, aby wyjaśnić, czy wnioskodawcą była osoba fizyczna czy spółka jawna, mimo że treść wniosku i okoliczności sprawy (np. wskazanie daty utworzenia spółki, wypełnienie punktu dotyczącego sytuacji ekonomicznej podmiotu, podanie formy prawnej 'spółka jawna', oświadczenie wspólnika) sugerowały, że stroną może być spółka. Naruszono tym samym art. 7 i 9 KPA.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 190 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ ZUS nie ustalił jednoznacznie strony postępowania, mimo że treść wniosku i okoliczności wskazywały na spółkę jawną. • Spółka jawna posiada interes prawny do zaskarżenia decyzji, ponieważ istnieje spór co do jej podmiotowości w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez NSA • z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie sposób wywieść, czy jego rozważania odnoszą się do decyzji kierowanej do osoby fizycznej, czy też do wnoszącej skargę spółki • przyjęcie przez organ, że wnioskodawcą jest osoba fizyczna było co najmniej przedwczesne i wymagało podjęcia czynności zmierzających do jednoznacznego ustalenia kto w istocie jest stroną postępowania • organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej z art. 7 Kpa, gdyż nie ustalił stanu faktycznego sprawy i nie zastosował zasady informowania stron z art. 9 Kpa • interes prawny w zaskarżeniu decyzji administracyjnej posiada jej adresat, ewentualnie także inny podmiot, jeżeli decyzja uszczupla jego własne prawa wynikające z przepisu prawa lub nakłada obowiązki w ustawie nie przewidziane.
Skład orzekający
Magdalena Jankiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Orzepowska-Kyć
sędzia
Dorota Fleszer
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie strony postępowania w sprawach administracyjnych, gdy istnieje wątpliwość co do podmiotowości wnioskodawcy lub adresata decyzji, zwłaszcza w kontekście spółek i osób fizycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ nie ustalił strony postępowania, co doprowadziło do naruszenia przepisów proceduralnych. Nie rozstrzyga bezpośrednio o meritum zwolnienia z obowiązku opłacenia składek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie strony postępowania w sprawach administracyjnych, nawet jeśli dotyczy to kwestii proceduralnych, a nie merytorycznych. Pokazuje też, jak sądy administracyjne egzekwują przestrzeganie podstawowych zasad KPA.
“Kto jest stroną? Sąd uchyla decyzję ZUS z powodu błędu proceduralnego.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.