III SA/GL 117/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-03-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd gminnydrogi publiczneuchwałanadanie nazwykompetencje rady gminyprawo miejscoweWSAkontrola administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w C. nadającej nazwy ulicom, które nie były drogami publicznymi w rozumieniu ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej w C. dotyczącą nadania nazw ulicom. Sąd stwierdził nieważność uchwały, uznając, że rada gminy może nadawać nazwy jedynie ulicom będącym drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Uchwała została wydana z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ dotyczyła dróg niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych.

Sprawa dotyczyła uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia [...] r. nr [...] nadającej nazwy ulicom, które nie były drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Wojewoda [...] zaskarżył tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia jej nieważności z powodu naruszenia przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o drogach publicznych. Rada Miejska argumentowała, że pojęcie 'ulic publicznych' nie jest uzależnione od zakwalifikowania drogi jako drogi publicznej w rozumieniu odrębnej ustawy, a nadawanie nazw ulicom jest aktem prawa miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym rada gminy jest właściwa do nadawania nazw jedynie ulicom będącym drogami publicznymi. Ponieważ drogi, którym nadano nazwy, nie zostały zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych ani gminnych, uchwała była sprzeczna z prawem. Sąd podkreślił, że organy gminy mogą działać jedynie w granicach ustawowych kompetencji, a nadawanie nazw ulicom niebędącym drogami publicznymi nie było przewidziane w ustawie. W konsekwencji, na podstawie art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rada gminy jest uprawniona do nadawania nazw jedynie ulicom będącym drogami publicznymi.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa NSA, zgodnie z którym kompetencja rady gminy do nadawania nazw ulicom, wynikająca z ustawy o samorządzie gminnym, odnosi się wyłącznie do ulic będących drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Drogi, którym nadano nazwy w zaskarżonej uchwale, nie spełniały tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (7)

Główne

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Przepis ten przyznaje radzie gminy kompetencje do podejmowania uchwał w sprawach nazw ulic i placów publicznych. Sąd interpretuje 'ulice publiczne' jako drogi publiczne.

u.s.g. art. 40 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Przepis ten zezwala radzie gminy na stanowienie aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy w granicach ustawowych upoważnień. Sąd uznał, że nadanie nazw ulicom niebędącym drogami publicznymi nie mieści się w tych upoważnieniach.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do stwierdzenia nieważności uchwały.

Pomocnicze

u.d.p. art. 1

Ustawa o drogach publicznych

Ustawa ta definiuje pojęcie drogi publicznej, do której odnosi się kompetencja rady gminy do nadawania nazw.

u.d.p. art. 7 § 2

Ustawa o drogach publicznych

Dotyczy zaliczania dróg do kategorii dróg gminnych.

u.d.p. art. 9

Ustawa o drogach publicznych

Dotyczy zaliczania dróg do kategorii dróg gminnych.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada działania organów państwowych na podstawie i w granicach ustawowych kompetencji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała nadaje nazwy ulicom, które nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Rada gminy nie posiada ustawowego upoważnienia do nadawania nazw ulicom niebędącym drogami publicznymi. Uchwała narusza zasadę działania organów na podstawie i w granicach ustawowych kompetencji.

Odrzucone argumenty

Rada Miejska argumentowała, że pojęcie 'ulic publicznych' nie jest uzależnione od zakwalifikowania drogi jako drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Rada Miejska twierdziła, że nadawanie nazw ulicom jest stanowieniem prawa miejscowego na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g.

Godne uwagi sformułowania

rada gminna właściwa jest do nadawania nazw ulicom będącym drogami publicznymi w rozumieniu art. 1 ustawy o drogach publicznych organy gminy nie mogą inkorporować sobie uprawnień nie zapisanych w ustawie lub wypełniać ewentualne luki prawne

Skład orzekający

Anna Apollo

sprawozdawca

Henryk Wach

przewodniczący

Małgorzata Jużków

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji rady gminy w zakresie nadawania nazw ulicom oraz stosowanie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o drogach publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadawania nazw ulicom niebędącym drogami publicznymi. Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii kompetencji samorządowych i interpretacji przepisów dotyczących dróg publicznych, co jest istotne dla prawników administracyjnych i samorządowców.

Czy gmina może nazwać każdą drogę? Sąd administracyjny wyjaśnia granice kompetencji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 117/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-03-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /sprawozdawca/
Henryk Wach /przewodniczący/
Małgorzata Jużków
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
OSK 879/04 - Wyrok NSA z 2005-09-13
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Sygn. akt III / SA / Gl 117 / 04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach Sędziowie: NSA Anna Apollo ( spr. ) WSA Małgorzata Jużków Protokolant: stażysta – referent Mariola Grąziowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania nazw ulicom stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
Sygn. akt III SA / Gl 117 / 04
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...] r. nr [...] Rada Miejska C. nadała nazwy następującym drogom położonym w C., wskazanym na mapie sytuacyjnej miasta stanowiącej załącznik do uchwały: " ulica [...]", "ulica [...]", "ulica [...]", "ulica [...]", "ulica [...]", "[...]". W podstawie prawnej uchwały rada miejska powołała art. 18 ust.2 pkt 13 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. nr 142 z 2001r. poz. 1591 ze zm. ). W § 2 uchwały jej wykonanie powierzono Burmistrzowi Miasta C., a § 3 stanowił, iż wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].
Wojewoda [...] w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagał się stwierdzenia nieważności uchwały, jako wydanej z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 13 i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym polegającym na nadaniu nazw ulicom nie będącym drogami publicznymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000r. nr 71, poz. 838 ze zm. ). Organ nadzoru nie podzielił także stanowiska Rady Miejskiej jakoby nadawanie nazw ulicom było stanowieniem prawa miejscowego w oparciu o przepis ustawy, tj. art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym. Nadto aby akt normatywny można było uznać za akt prawa miejscowego musi on spełniać określone warunki, a to: winien być wydany na podstawie przepisu prawa przez kompetentny organ, mieć charakter abstrakcyjny, generalny, wielokrotnego zastosowania. Takimi cechami nie legitymowała się zaskarżona uchwała.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska C. wniosła o jej oddalenie. Nie zgodziła się z zarzutami przedstawionymi przez organ nadzoru. Przepis art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym dotyczył nazw ulic i placów publicznych. Pod pojęciem "publicznych" należy rozumieć ulice i place powszechni dostępne. Przytoczony przepis nie uzależniał możliwości nadania takiej ulicy nazwy od zakwalifikowania jej do drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Nadto brak było związku pomiędzy przepisem ustawy o samorządzie gminnym, a przepisami ustawy o drogach publicznych z uwagi na różne funkcje tych uregulowań. Przepisy ustawy o drogach publicznych regulowały zasady korzystania z dróg, a nie nadawanie im nazw.
W ocenie Rady Miejskiej nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut braku podstaw do nadania nazw ulicom w formie aktu prawa miejscowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga organu nadzoru jest zasadna, bowiem zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.).
W podstawie prawnej zaskarżonej uchwały przytoczono art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym, tj. przepis stanowiący, iż do właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach herbu, nazw ulic i placów publicznych oraz
2
wznoszenia pomników. Zatem ten przepis przyznał radzie jedynie kompetencje do nadawania nazw ulicom publicznym. Cytowana ustawa nie definiuje pojęcia "ulicy publicznej". W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż definicji tej należy poszukiwać w ustawie z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 71, poz. 838 ze zm.). W wyrokach z dnia 27 października 1997r. sygn. akt II SA / Ka 777/97, z dnia 18 kwietnia 2002r. sygn. akt II SA / Ka 3172 / 01, z dnia 27 maja 2002r. sygn. akt II SA / Ka 216 / 02 Naczelny Sad Administracyjny zaprezentował tezę, aprobowaną przez Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, iż rada gminna właściwa jest do nadawania nazw ulicom będącym drogami publicznymi w rozumieniu art. 1 ustawy o drogach publicznych.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że drogi, którym nadano nazwy ulic, co wynika z ustaleń poczynionych w ramach postępowania nadzorczego, nie zostały zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych. W odniesieniu do dróg, którym nadano nazwy ulicy [...],, ulicy [...] Rada Miejska nosi się z zamiarem wydania uchwał zaliczających je do dróg gminnych. Pozostałe drogi cechują się tym, że są ogólnodostępne i zarządzane przez miasto. Nie są jednak drogami publicznymi. Bowiem zgodnie z odpowiednim trybem wynikającym z art. 7 ust. 2 bądź art. 9 ustawy o drogach gminnych nie zaliczono ich do kategorii dróg gminnych. Żadna z tych ulic nie leżała także w ciągu drogi gminnej.
Nadanie przedmiotowym drogom nazw z potraktowaniem ich jako ulic publicznych nie miało zatem oparcia w przepisie art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym jak i w innych przepisach prawa. W konsekwencji niedopuszczalnym było nadanie zaskarżonej uchwale waloru aktu prawa miejscowego na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przywołany przepis zezwala radzie gminy na stanowienie aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy w granicach ustawowych upoważnień. Skoro w odniesieniu do dróg nie będących drogami publicznymi ustawa o samorządzie gminnym ani inna ustawa takiego upoważnienia radzie gminy nie przyznała, to nie było podstaw do wydania zaskarżonej uchwały na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy państwowe mogą działać jedynie na podstawie i w granicach przyznanych im ustawowo kompetencji. Oznacza to, że organy gminy nie mogą inkorporować sobie uprawnień nie zapisanych w ustawie lub wypełniać ewentualne luki prawne, np. w odniesieniu do nadawania nazw ulicom nie będącym ulicami - drogami publicznymi.
Z powyższych względów na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI