III SA/Gl 1140/21

III SA/Gl 1140/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 996
art. 39 ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi E. C. na czynność Wójta Gminy W. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zorganizowania transportu dziecka do Ośrodka Szkolono-Wychowawczego 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. zasądza od Wójta Gminy W. na rzecz skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym pismem z [...] r., Wójt Gminy W. (dalej: organ), na podstawie art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r., poz. 1082) negatywnie rozpatrzył wniosek E. C. (dalej skarżąca, wnioskodawczyni) o zapewnienie bezpłatnego transportu jej małoletniej, niepełnosprawnej córce N., do Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr [...] w D., na trasie M.-D. od września 2021 r.
Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 25 maja 2021 r. skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy W. o zorganizowanie dojazdu jej niepełnosprawnej córce z miejsca zamieszkania w miejscowości M. do Szkoły Specjalnej w D. od nowego roku szkolnego, począwszy od września 2021r. Wskazała na orzeczenie o niepełnosprawności córki z [...] r. oraz orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z [...] r.
Organ, zajmując negatywne stanowisko w piśmie z [...] r. wyjaśnił, że zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe, obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127 Prawa oświatowego, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a zgodnie z art. 39a Prawa oświatowego obowiązek ten gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu uczniów oraz rodziców. Gmina ma obowiązek zapewnić uczniowi bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu lub dokonać zwrotu kosztów przewozu do najbliższej szkoły. Przez najbliższą szkołę rozumie się szkołę zapewniającą uczniowi realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, położoną najbliżej miejsca zamieszkania.
Organ wskazał, że od września 2015r. córka wnioskodawczyni uczęszczała do klasy integracyjnej w Szkole Podstawowej w B., a od września 2017r. do Szkoły [...] w Z.. Dowożenie i opiekę w tym czasie realizowała wnioskodawczyni we własnym zakresie, a Gmina W. dokonywała zwrotu kosztów dowozu dziecka na podstawie zawartych umów stosownie do treści art. 39a ustawy Prawo oświatowe.
Dalej wskazał, że z zaleceń zawartych w orzeczeniu z [...]r. o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną w Z. wynika m.in., że córka wnioskodawczyni powinna realizować kształcenie specjalne wg podstawy programowej dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu [...].
Z orzeczenia wynikają następujące zalecenia w zakresie warunków i form wsparcia:
- kształcenie specjalne powinno być realizowane w warunkach i w formie dostosowanej do indywidualnych potrzeb uczennicy,
- uczennica wymaga dodatkowej pomocy odpowiedniej do stwierdzonych niepełnosprawności w formie indywidualnych zajęć rewalidacyjnych prowadzonych przez oligofrenopedagoga w formie: zajęć korekcyjno-kompensacyjnych usprawniających zaburzone funkcje i sfery rozwojowe, treningu umiejętności społecznych, zajęć z elementami muzykoterapii, hipoterapii, terapii SI,
- zapewnienie komfortu psychicznego, poczucia bezpieczeństwa i akceptacji, nawiązania pozytywnego kontaktu emocjonalnego nauczyciela z uczennicą.
Jako formę kształcenia specjalnego najkorzystniejszego dla ucznia, Zespól orzekający wskazał szkołę ogólnodostępną z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi, ogólnodostępną, integracyjną, specjalną, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy bądź ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy.
Zespół orzekający ustalił, że u dziecka występuje niepełnosprawność intelektualna w stopniu [...], uczennica od początkowych klas szkoły podstawowej realizuje kształcenie na terenie szkoły ogólnodostępnej. W związku z powyższym wystarczająco dobrze zna otoczenie, nauczycieli aby czuć się w ich gronie bezpiecznie. Dlatego kontynuacja nauki w dotychczasowej szkole byłaby najbardziej korzystną formą kształcenia. Zespół orzekający uznał, że uczennica może wszystkie zajęcia realizować wspólnie z klasą. Dalej Zespół orzekający określił zalecane działania ukierunkowane na poprawę funkcjonowania uczennicy i wzmacnianie jej uczestnictwa w życiu szkoły oraz działania wspierające rodziców, uzasadniając, że działania ukierunkowane na zaspokajanie specjalnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych powinny być dostosowane do możliwości psychofizycznych uczennicy. Przy ustalaniu kierunków pracy należy uwzględniać indywidualne tempo rozwoju, stan zdrowia, kompetencje komunikacyjne, zainteresowania, uzdolnienia i mocne strony uczennicy.
Zespól wskazał następujące zalecane sposoby oceny efektów działań podjętych przez szkołę w celu realizacji zaleceń:
- wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania uczennicy,
- monitoring i ewaluacja realizowanych zaleceń,
- analiza osiągnięć uczennicy - arkusze obserwacji.
W orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zespół orzekający nie wskazał konkretnej szkoły, w której miałoby być realizowane kształcenie dziecka.
Z kolei, z treści orzeczenia o niepełnosprawności z [...]r. wydanego przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawność córki datuje się od urodzenia i posiada symbol niepełnosprawności [...]. Orzeczenie wydano do dnia 31 sierpnia 2022r.
Gmina W. zwróciła się do dwóch położonych w Z. placówek tj. Szkoły [...] i Zespołu Szkół Specjalnych im. [...] o innformację czy placówki te zapewnią edukację dziecka zgodnie z poszczególnymi zaleceniami orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] r. Organ ustalił, że placówki te posiadają odpowiednie zaplecze infrastrukturalne oraz zasoby kadrowe do realizacji zaleceń zawartych w przedstawionym orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego
Z pisma Zespołu Szkół Specjalnych im. [...] w Z. wynika, że szkoła dysponuje wykwalifikowaną kadrą specjalistów z wieloletnim doświadczeniem w pracy z dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych, co daje gwarancję jakości świadczonych usług rehabilitacyjnych i terapeutycznych. Wszyscy pracownicy pedagogiczni są z wykształcenia oligofrenopedagogami, a dodatkowo każdy z nich posiada inne specjalistyczne kwalifikacje do prowadzenia zajęć. Szkoła zatrudnia wykwalifikowanych neurologopedów, terapeutów integracji sensorycznej do prowadzenia zajęć wyrównujących deficyty i stymulujące bazowe systemy sensoryczne, psychologów, pedagogów świadczących pomoc psychologiczno- pedagogiczną rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne, hipnoterapeutów, muzykoterapeutów, rehabilitantów, specjalistów Bioofeedback, tyflopedagogów, surdopedagogów oraz terapeutów zajęciowych. Szkoła posiada bogate zaplecze do pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Budynek szkolny jest dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych, placówka wyposażona jest w sprzęt multimedialny, laptopy, projektory i tablice multimedialne, sprzęt audiowizualny i muzyczny. Szkoła dysponuje bogato wyposażonymi specjalistycznymi gabinetami rehabilitacyjno- terapeutycznymi. Szkoła posiada ośrodek hipoterapii wraz ze specjalistycznym sprzętem i łagodnie usposobionymi końmi rasy husyckiej oraz prowadzi terapię na basenie (rehabilitacja w wodzie). Szkoła realizuje zajęcia rewalidacyjne w wymiarze wynikającym z przepisów prawa oświatowego oraz zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno - pedagogicznej. Zakres rehabilitacji, terapii dostosowany jest do potrzeb uczniów oraz zaleceń zawartych w orzeczeniach i zaleceniach lekarskich. Zajęcia odbywają się w komfortowych warunkach, a niska liczebność klas (4 do 8 osób) wpływa na indywidualizację procesu nauczania. Szkoła posiada bogate doświadczenie, wykwalifikowaną kadrę, doposażone nowoczesne gabinety terapii oraz ugruntowaną pozycję jako placówki specjalistycznej świadczącej wszechstronną pomoc osobom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i jest w stanie zrealizować wszystkie zalecenia wskazane w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Ponadto, również Szkoła [...] w Z. jest w stanie zapewnić nauczanie specjalne wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu [...], w tym specjalistów wymaganych do realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu.
Organ wskazując na powyższe stwierdził, że córka wnioskodawczyni mogłaby uczęszczać do szkoły położonej bliżej geograficznie w Z., która spełnia warunki umożliwiające kształcenie dzieci z rodzajem orzeczonej niepełnosprawności. Dodał, że odległość pomiędzy M. a Z. wynosi ok. 12 km, natomiast pomiędzy M. a D. wynosi ok. 40 km. Ponadto, organ oświadczył, że Gmina W. nie dysponuje własnym środkiem transportu, który mógłby być wykorzystany do zapewnienia dowozu niepełnosprawnych uczniów do szkół. Dowozy realizują rodzice, a Gmina W. zwraca koszty dowozu na podstawie zawartych umów.
1 L_.
W powyższych okolicznosciach organ uznał zajęte stanowisko za prawidłowe.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem Gminy, wnioskodawczyni złożyła 19 sierpnia 2021 r. do sądu administracyjnego skargę na czynność Wójta Gminy W. z [...] r. Zarzuciła organowi naruszenie prawa.
Podniosła, że żadna ze szkół w Z. nie realizowała potrzeb córki, ponadto nie zapewniała komfortu psychicznego, poczucia bezpieczeństwa i akceptacji. Córka nie była akceptowana przez klasę, szydzono z niej co doprowadziło do samookaleczenia w postaci pocięcia ręki na długości od dłoni aż do zgięcia łokcia, a informacja o powrocie do szkoły doprowadziła dziecko do płaczu.
Kierując się dobrem córki skarżąca dokonała wyboru innej placówki tj. Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w D. jako gwarantującej realizację jej potrzeb pełnym zakresie. Wskazała przy tym, że w roku szkolnym 2020/2021 u dziecka pogłębiło się upośledzenie z [...] na [...], co przeczy tezie organu, że Szkoła [...] była odpowiednia dla rozwoju dziecka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przedstawił okoliczności sprawy oraz zarzucił, że skarżąca nie przedstawiła we wniosku żadnych motywów zmiany szkoły.
Organ wyjaśnił, że od września 2015r. córka skarżącej uczęszczała do klasy integracyjnej w Szkole Podstawowej w Z. B., a od września 2017r. do Szkoły [...] w Z.. W tym czasie posiadała orzeczenie o niepełnosprawności i w związku z tym Gmina W. wypełniała obowiązek zapewnienia transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły podstawowej, zwracając koszty przewozu na trasie M.-.Z. Dowożenie i opiekę skarżąca wykonywała we własnym zakresie, a Gmina W. dokonywała zwrotu kosztów dowozu na podstawie zawartych umów, określających zasady zwrotu kosztów przejazdu prywatnym samochodem. Gmina W. posiada orzeczenia o niepełnosprawności dziecka z [...]r. wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. oraz orzeczenie z dnia [...]r. wydane przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie Śląskim, a także orzeczenie z [...]r. o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną w Z..
Gmina W. dokonała dokładnej analizy posiadanej dokumentacji. Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna w Z. ustaliła między innymi, że córka skarżącej powinna realizować kształcenie specjalne wg podstawy programowej dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu [...]. Kształcenie specjalne powinno być realizowane w warunkach i w formie dostosowanej do indywidualnych potrzeb, możliwości i ograniczeń uczennicy wynikających z rodzaju niepełnosprawności.
Jako formę kształcenia specjalnego, poczynając od najkorzystniejszego dla uczennicy, Zespól Orzekający wskazał szkołę ogólnodostępną z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi, ogólnodostępną, integracyjną, specjalną, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy bądź ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy. Uzasadniając powyższe ustalenie Zespół Orzekający podniósł, że u dziecka występuje niepełnosprawność intelektualna w stopniu [...], uczennica od początkowych klas szkoły podstawowej realizuje kształcenie na terenie szkoły ogólnodostępnej. W związku z powyższym wystarczająco dobrze zna otoczenie, nauczycieli aby czuć się w ich gronie bezpiecznie. Dlatego kontynuacja nauki w dotychczasowej szkole byłaby najbardziej korzystną formą kształcenia. Zespół Orzekający uznał, że uczennica może wszystkie zajęcia realizować wspólnie z klasą.
Gmina W. zwróciła się do dwóch położonych w Z. placówek tj. Szkoły [...] w Z. i Zespołu Szkół Specjalnych im. [...] w Z. o informację czy placówki te zapewnią edukację zgodnie z poszczególnymi zaleceniami orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...]r. Z otrzymanej korespondencji wynika, że placówki te posiadają odpowiednie zaplecze infrastrukturalne oraz zasoby kadrowe do realizacji zaleceń zawartych w przedstawionym orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Po dokonanej analizie zgromadzonej dokumentacji Wójt Gminy W. odmówił skarżącej zorganizowania transportu córki do Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr [...] w D. na trasie M.-D. od września 2021r., wskazując jednocześnie, że najbliższymi szkołami, które mogą realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego są położone w Z. dwie placówki. Wójt zwrócił uwagę, że odległość od miejsca zamieszkania Skarżącej, to jest z M., do Z. wynosi około 12 km, podczas gdy odległość z M. do D. wynosi około 40 km. Wójt podkreślił, że Gmina W. nie dysponuje własnym środkiem transportu, który mógłby być wykorzystany do zapewnienia dowozu niepełnosprawnych uczniów do szkół. Dowozy realizują rodzice, a Gmina W. zwraca koszty dowozu na podstawie zawartych umów. Tak działo się też do tej pory w przypadku skarżącej.
Dalej stwierdził, że nie sposób zweryfikować twierdzeń skarżącej dotyczących zaleceń zawartych w orzeczeniu Zespołu Orzekającego, których, zdaniem skarżącej, nie wypełniała Szkoła, do której do tej pory uczęszczała jej córka, to jest Szkoła [...] w Z., a także twierdzeń dotyczących braku zapewnienia komfortu psychicznego, poczucia bezpieczeństwa i akceptacji.
Stąd żądanie wnioskodawczyni organ uznał za niezasadne i odmówił zorganizowania dowozu dziecka do wskazanego we wniosku ośrodka w D..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie stosownie do zapisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sady administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133, 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W art. 146 § 1 p.p.s.a. ustawodawca wskazał, że sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 p.p.s.a). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, ocenia legalność zaskarżonego aktu, czy też podjętej, pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest czynność Wójta Gminy W. z [...] r. polegająca na odmowie zorganizowania bezpłatnego dowozu córki skarżącej do Szkoły Specjalnej nr w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w D., poczynając od 1 września 2021r.
Podstawę prawną zaskarżonej czynności stanowiły przepisy ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe ( t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 996).
Zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127 Prawa oświatowego bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu [...] lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21 rok życia.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wskazany przepis gwarantuje wnioskodawczyni zapewnienie bezpłatnego dowozu dziecka niepełnosprawnego do wskazanej przez rodzica szkoły podstawowej, która znajduje się w innej miejscowości niż miejsce jej zamieszkania. Spór dotyczy zatem sposobu realizacji tego ustawowego obowiązku.
Obowiązki gminy w powyższym zakresie zostały sformułowane przez ustawodawcę jednoznacznie i kategorycznie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, że interpretacja normy art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe wymaga jej zestawienia z niepełnosprawnością konkretnego dziecka, która to niepełnosprawność może różnić się zarówno rodzajem jak i zakresem. Dlatego "najbliższą" szkołą, przedszkolem, ośrodkiem będzie tylko taka szkoła, przedszkole i ośrodek, który pozwala jak najpełniej realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (lub w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka), a zatem jest najpełniej dostosowana do zdolności i możliwości psychofizycznych dziecka. Nie musi to być szkoła najbliższa w rozumieniu faktycznej odległości od miejsca zamieszkania dziecka. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą w rozumieniu tego przepisu (por. m.in. wyrok WSA w Kielcach z 24 listopada 2021 r., sygn. II SA/Ke 802/21, dostępny w bazie CBOiS)
W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że małolenia córka skarżącej jest od wczesnego dzieciństwa niepełnosprawna i wymaga kształcenia specjalnego zgodnie z zaleceniami specjalistów z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Z.. Nie jest też sporne, że w roku szkolnym 2020/2021 córka wnioskodawczyni uczęszczała Katolickiej Szkoły Podstawowej w Z.. Skarżąca nie kwestionuje również, że oprócz tej placówki na terenie Z. znajduje się jeszcze jedna szkoła – Zespół Szkół Specjalnych, która realizuje edukację dla dzieci wymagających kształcenia specjalnego.
Skarżąca kierując się jednak dobrem małoletniej córki wybrała Szkołę Podstawową Specjalną Nr [...] w D., która jest położona w odległości ok. 40 km od miejsca zamieszkania, podczas gdy dwie ww. szkoły w Z. znajdują się w odległości ok. 12 km od jej miejsca zamieszkania. Dziecko jest dowożone do szkoły przez skarżącą,
Z akt sprawy wynika, że od 2018 r. stwierdzono u dziecka regres w rozwoju umysłowym, które było niepełnosprawne intelektualnie w stopniu [...], a obecnie jest to niepełnosprawność intelektualna w stopniu [...]. Zatem dotychczasowa edukacja nie stymuluje rozwoju dziecka w sposób odpowiedni do jego potrzeb. Ponadto skarżąca wskazała, że córka nie była jest akceptowana przez rówieśników w dotychczasowej szkole, co doprowadziło do samookaleczenia, a na wieść o powrocie do szkoły na zajęcia w grupie zareagowała płaczem.
Te względy sprzeciwiają się zatem dowożeniu dziecka do dotychczasowej szkoły, w której jego niepełnosprawność pogłębiła się. Najbliższa szkoła, to taka, która gwarantuje faktyczną i prawidłowy rozwój rozwoju dziecka.
A zatem nie musi to być szkoła najbliższa ze względu na samą odległość od miejsca zamieszkania, ale najbliższa ze względu na możliwość realnego zapewnienia wszystkich zaleceń co do programu edukacyjno-terapeutycznego. Wybór szkoły jest uprawnieniem rodziców/opiekunów dziecka niepełnosprawnego, z kolei gmina ma ustawowy obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu. Wskazać należy, że podejmowanie decyzji w imieniu ucznia w wykonaniu konstytucyjnie gwarantowanego prawa do nauki i wyboru szkoły należy do rodziców (art. 70 ust. 1 i 3 Konstytucji RP). Obowiązkiem zaś władz publicznych jest udzielanie pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.
Nie może uzasadniać odmowy fakt wcześniejszego korzystania z nauki w szkole bliżej położonej, do której dziecko uczęszczało wcześniej i w której zamiast postępu, stwierdzono regres upośledzenia dziecka.
Organ rozpatrując wniosek przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie. W szczególności podjął czynności mające na celu wyjaśnienie przyczyny wyboru i zmiany ośrodka przez skarżącą oraz porównania możliwości dziecka w korzystaniu z rehabilitacji w obu ośrodkach. Organ przyjął, że warunki te i możliwości są tożsame, z czym nie zgadza się skarżąca. Fakt posiadania przez Gminę dwóch szkół specjalnych nie przesądza jednak, że są one odpowiednie dla córki skarżącej. Dobrem nadrzędnym jest dobro dziecka i warunki gwarantowane przez szkołę, z której korzysta mające realny wpływ na jego stan zdrowia. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, kwestii wyboru ośrodka nie sposób pozostawiać uznaniu administracyjnemu organu, na którym spoczywa obowiązek, o jakim mowa w art. 39 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe. Należy bowiem mieć na względzie to, że powyższy przepis obejmuje swym zakresem odbiorcę szczególnego. Adresatem uprawnień opisanych w omawianej regulacji prawnej są bowiem dzieci niepełnosprawne. Ocena potrzeb i możliwości takich osób powinna więc być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, roztropny i delikatny, a przede wszystkim z wykorzystaniem wiedzy fachowej. Ta zaś znajduje się m.in. w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Jest w nim opisany m.in. rodzaj niepełnosprawności (szczegółowa diagnoza), a także zalecenia dotyczące dalszego sposobu postępowania z dzieckiem (w tym także dotyczące dalszego kształcenia) wraz z uzasadnieniem (por. wyrok WSA w Szczecinie z 11 kwietnia 2019, sygn. akt II SA/Sz 1320/18, CBOiS).
W tych okolicznościach obowiązek Gminy zapewnienia bezpłatnego transportu córce wnioskodawczyni do wskazanej przez nią szkoły specjalnej, do której jest dowożona przez skarżącą lub zwrotu kosztów dowozu własnym środkiem transportu znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ powinien uszanować wybór skarżącej, bez dodatkowych analiz i porównań.
Odmowa zapewnienia bezpłatnego transportu przez gminę dla niepełnosprawnego dziecka w trybie art. 39 ust 4 pkt 1 i 2 Prawa oświatowego stanowi czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Powyższe skutkowało stwierdzeniem bezskuteczności tej czynności na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. wobec podjęcia jej z naruszeniem prawa, tj. błędnej wykładni art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego w postaci zwrotu uiszczonego wpisu od skargi w kwocie [...] zł, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.