III SA/GL 114/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-04-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjaodpowiedzialność dyscyplinarnazasady etyki zawodowejkradzieżwydalenie ze służbypostępowanie administracyjnesąd administracyjnyfunkcjonariuszprawo karnewykroczenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Policji na orzeczenie o wydaleniu go ze służby za kradzież mienia służbowego, uznając naruszenie zasad etyki zawodowej za udowodnione i uzasadniające surową karę.

Funkcjonariusz Policji został obwiniony o kradzież giętarki do blachy o wartości 94,25 zł, co stanowiło naruszenie zasad etyki zawodowej. Pomimo umorzenia postępowania karnego i nieprawomocnego wyroku nakazowego, organ dyscyplinarny uznał winę policjanta i wymierzył karę wydalenia ze służby. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów K.p.a. i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając autonomię postępowania dyscyplinarnego od karnego oraz brak zastosowania przepisów K.p.a. w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, które utrzymało w mocy decyzję o wydaleniu go ze służby. Policjant został uznany winnym naruszenia zasad etyki zawodowej poprzez zabór w celu przywłaszczenia giętarki do blachy o wartości 94,25 zł. Postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte po tym, jak Prokuratura umorzyła śledztwo w sprawie kradzieży, kwalifikując czyn jako wykroczenie, a Sąd Rejonowy wydał nieprawomocny wyrok nakazowy. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, błędnej oceny materiału dowodowego oraz błędu w ustaleniach faktycznych, wskazując m.in. na brak przyznania się do winy i nieprawomocność wyroku w sprawie o wykroczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie dyscyplinarne policjantów jest uregulowane odrębnie i nie stosuje się do niego przepisów K.p.a. Sąd uznał, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na popełnienie czynu w sposób umyślny, a naruszenie zasad etyki zawodowej, zwłaszcza przez funkcjonariusza Policji, uzasadnia wymierzenie najsurowszej kary, jaką jest wydalenie ze służby. Podkreślono, że odpowiedzialność dyscyplinarna jest niezależna od odpowiedzialności karnej, a brak prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie o wykroczenie nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasad etyki zawodowej przez funkcjonariusza Policji, polegające na zabraniu mienia o niskiej wartości, uzasadnia karę wydalenia ze służby, zwłaszcza gdy czyn jest zawiniony i podważa zaufanie do formacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie dyscyplinarne jest autonomiczne od postępowania karnego, a naruszenie zasad etyki zawodowej przez policjanta, nawet w przypadku mienia o niskiej wartości, jest wystarczającą podstawą do wymierzenia kary dyscyplinarnej, w tym wydalenia ze służby, jeśli czyn jest zawiniony i podważa zaufanie społeczne do Policji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.o.P. art. 132 § 1

Ustawa o Policji

Definiuje odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta za naruszenie dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej.

u.o.P. art. 132 § 4

Ustawa o Policji

Stanowi, że czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.

u.o.P. art. 132a

Ustawa o Policji

Określa, kiedy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione (umyślnie lub przez niezachowanie ostrożności).

Zarządzenie KGP nr 805 art. 23

Zarządzenie Nr 805 Komendanta Głównego Policji

Nakłada na policjanta obowiązek dbania o społeczny wizerunek Policji i podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej.

Pomocnicze

u.o.P. art. 25

Ustawa o Policji

Określa wymogi stawiane policjantowi, w tym zasady etyki zawodowej.

u.o.P. art. 41 § 2

Ustawa o Policji

Umożliwia zwolnienie ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie (nie miał zastosowania w tej sprawie).

u.o.P. art. 134h § 1

Ustawa o Policji

Wskazuje, że kara dyscyplinarna powinna być współmierna do popełnionego przewinienia i stopnia zawinienia.

u.o.P. art. 135j § 1

Ustawa o Policji

Reguluje wydawanie orzeczenia o uznaniu winnym popełnienia czynu i wymierzeniu kary dyscyplinarnej.

u.o.P. art. 135e § 9

Ustawa o Policji

Pozwala na skorzystanie z materiału dowodowego zgromadzonego w innym postępowaniu.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności (nie miał zastosowania).

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (nie miał zastosowania).

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania (nie miał zastosowania).

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

Kradzież mienia (w kontekście postępowania karnego).

k.w. art. 119 § 1

Kodeks wykroczeń

Kradzież mienia (w kontekście postępowania o wykroczenie).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie dyscyplinarne policjantów jest autonomiczne od postępowania karnego. Do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie zasad etyki zawodowej przez policjanta, nawet w przypadku mienia o niskiej wartości, uzasadnia karę dyscyplinarną. Zawinione działanie policjanta, polegające na zabraniu mienia, podważa zaufanie do Policji i uzasadnia wydalenie ze służby.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. przez organ dyscyplinarny. Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Błędna ocena materiału dowodowego. Przedwczesne uznanie winy z uwagi na nieprawomocność postępowania karnego. Brak dowodów potwierdzających oczywistość popełnienia czynu.

Godne uwagi sformułowania

policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia (...) podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej pozostawienie w służbie policjanta, który nie legitymuje się przymiotem "nieskazitelności charakteru", w kontekście przewinienia dyscyplinarnego o tak dużym ciężarze gatunkowym narusza ważny interes służby.

Skład orzekający

Barbara Brandys-Kmiecik

przewodniczący

Barbara Orzepowska-Kyć

sprawozdawca

Magdalena Jankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie autonomii postępowania dyscyplinarnego policjantów od postępowań karnych i wykroczeniowych oraz brak stosowania K.p.a. w postępowaniu dyscyplinarnym. Uzasadnienie wymierzenia kary wydalenia ze służby za naruszenie zasad etyki zawodowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy Policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak poważne mogą być konsekwencje nawet drobnych czynów dla funkcjonariuszy służb mundurowych, podkreślając znaczenie etyki zawodowej i autonomii postępowań dyscyplinarnych.

Policjant wydalony ze służby za kradzież giętarki za 94 zł – sąd potwierdza surowe konsekwencje naruszenia etyki.

Dane finansowe

WPS: 94,25 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 114/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 25
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. Z. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 9 grudnia 2022 r. nr 29/22 w przedmiocie uznania obwinionego winnym popełnienia zarzucanego czynu i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 9 grudnia 2022 r. nr 29/22 Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania M.Z. (dalej: strona, skarżący) utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w M. (dalej: organ pierwszoinstancyjny) z 23 września 2022 r. nr [...], uznającego skarżącego winnym tego, że 14 lutego 2022 r. w W., jako funkcjonariusz Policji, będąc zobowiązanym do przestrzegania zasad etyki zawodowej, w tym do postępowania tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności oraz dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji w której służy oraz podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej, obowiązku tego nie dopełnił dokonując zaboru w celu przywłaszczenia walcarki do blachy o wartości 94,25 zł, wyczerpując jednocześnie znamiona wykroczenia tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 roku w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta.
Z akt administracyjnych wynika, że postanowieniem z 14 lutego 2022 r. nr [...] organ pierwszoinstancyjny wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, zarzucając mu popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta.
Rozkazem personalnym z 21 marca 2022 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w M. zwolnił skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Następnie orzeczeniem z 25 marca 2022 r. nr [...] umorzył postępowanie dyscyplinarne, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W wyniku postępowania odwoławczego organ II instancji decyzją nr [...] uchylił orzeczenie o zwolnieniu strony ze służby w Policji i pozostawił go w służbie.
W związku z powyższym organ pierwszoinstancyjny orzeczeniem z 20 maja 2022 r. uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego oraz o zakończeniu czynności dowodowych w tym postępowaniu i nakazał jego kontynuowanie.
W jego toku ustalono, że 14 lutego 2022 r. funkcjonariusze Komisariatu Policji w P. podczas służby dokonali kontroli rejonu nieczynnej stadniny koni w W. Zauważyli przy jednej z otwartych bram hali zaparkowany tyłem do wejścia samochód dostawczy marki Peugeot [...] koloru białego, we wnętrzu którego znajdowała się giętarka do blachy oraz dwóch mężczyzn, będących w hali. Jednym z nich był skarżący, który poinformował, że jest policjantem z Komendy Powiatowej Policji w M. Ponadto w trakcie rozmowy mężczyźni przekazali oświadczyli, że urządzenie stało przy bramie posesji więc zapakowali go do pojazdu, którym przyjechali. Nie wiedzieli kto jest właścicielem posesji i nie mieli zgody na zabranie tego urządzenia. W dniu 14 lutego 2022 r. właściciel stadniny złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa wyceniając skradzione urządzenie na kwotę 1.600 zł.
Prokuratura Rejonowa w J. 15 lutego 2022 r. wszczęła śledztwo w sprawie kradzieży mienia, tj.: o czyn z art. 278 § 1 k.k. i Prokurator przedstawił skarżącemu zarzut dokonania wspólnie i w porozumieniu z inną osobą kradzieży mienia o wartości 1600 zł. Podejrzany nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i złożył wyjaśnienia w sprawie. Postanowieniem z 21 kwietnia 2022 r. Prokurator umorzył śledztwo przeciwko stronie stwierdzając, że czyn stanowi wykroczenie kradzieży mienia z art. 119 § 1 k.w.
Nieprawomocnym wyrokiem nakazowym z 16 sierpnia 2022 r. sygn. akt. [...] Sąd Rejonowy w J. uznał skarżącego winnym popełnienia zarzucanego wykroczenia i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 500 zł.
Skarżący przesłuchany w charakterze obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym nie przyznał się do stawianego zarzutu i odmówił złożenia wyjaśnień. Z uzyskanego do postępowania dyscyplinarnego protokołu przesłuchania podejrzanego z 15 lutego 2022 r. wynika, że w Prokuraturze Rejonowej, nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że na teren stadniny koni w przyjechał swoim samochodem wraz z kolegą. To jego kolega zobaczył stojące urządzenie i poprosił o zabranie urządzenia do samochodu, a on wyraził na to zgodę. Następnie wjechali samochodem na teren stadniny gdzie we wnętrzu hali zostali zatrzymani przez policjantów. Podejrzany wskazał, że poprzedniego dnia był na terenie stadniny wraz z członkami rodziny i przechadzał się po zabudowaniach i nie widział przed bramą tego urządzenia. Przyznał, że bardzo żałuje, że doszło do takiego zdarzenia i związanych z nim konsekwencji.
Organ przytoczył także zeznania świadków: podejmujących czynności służbowe na miejscu zdarzenia policjantów, którzy potwierdzili przebieg zdarzenia, właściciela nieczynnej stadniny koni w W., który zeznał, że urządzenia jakim jest giętarka do blachy znajdowało się wraz z innymi rzeczami i pojazdami w pomieszczeniu magazynowym oraz przesłuchanego 15 lutego 2022 r. w charakterze podejrzanego A.B. Ten ostatni zeznał, ze wyjaśnił, że skarżący zadzwonił do niego i poprosił o pomoc przy budowie. W dniu 14 lutego przyjechał po niego ok. godz. 8.00 swoim samochodem marki Peugeot [...]. W trakcie jazdy zapytał go czy pojedzie z nim nad zalew w P., a na skrzyżowaniu skręcił w prawo i zaparkował wzdłuż drogi przy uszkodzonej bramie. W tym rejonie znajdowało się urządzenie do metalu i on zaproponował aby zabrać to urządzenie. Skarżący zgodził się i wraz z nim przeniósł urządzenie do wnętrza samochodu. Następnie skarżący wjechał samochodem na teren i zaparkował tyłem do hangaru, wszedł tam i oglądał rzeczy. Po wypaleniu papierosa także A.B. i wszedł do wnętrza hangaru a po chwili podjechał radiowóz. W związku z ujawnieniem w ich samochodzie urządzenia zostali zatrzymani i przewiezieni na komisariat.
W toku czynności po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego organ pierwszoinstancyjny 24 maja 2022 r. wydał postanowienie o zmianie zarzutów wobec obwinionego. Po zgromadzeniu całości materiału dowodowego rzecznik dyscyplinarny wezwał obwinionego do stawiennictwa się w celu przesłuchania w charakterze obwinionego i zapoznania z materiałem dowodowym. Następnie 14 września 2022 r. rzecznik dyscyplinarny po wydaniu postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych sporządził stosowne sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, w którym wniósł o uznanie obwinionego winnym popełnienia zarzucanego czynu i w tym zakresie wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Skarżący nie stawił się w wyznaczonym terminie do raportu dyscyplinarnego, a jego obrońca przesłał pismo z dnia 21 września 2022 r. informujące, że z uwagi na stan zdrowia jego mandant nie stawi się na wyznaczona czynności raportu i wnosi o zmianę terminu jego przeprowadzenia. Do pisma dołączone zostało zaświadczenie o przebywaniu na zwolnieniu lekarskim. Orzeczeniem z 23 września 2022 r. nr [...] organ pierwszoinstancyjny uznał obwinionego winnym popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył karę wydalenia ze służby.
W odwołaniu od tego orzeczenia skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając:
- naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzeniu materiału dowodowego przez organ i oparcia orzeczenia wyłącznie na podstawie informacji o wszczęciu postępowania karnego, w sytuacji gdy jego zakończenie ma istotne znaczenia dla postępowania dyscyplinarnego,
- naruszenie art. 80 K.p.a polegającego na błędnej ocenie materiału dowodowego zebranego w chwili wydania orzeczenia poprzez uznanie, że skarżący nie spełnia ustawowych wymagań określonych w art. 25 ustawy o Policji,
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu skarżącego za winnego zarzucanego mu czynu z art. 119 § 1 k.w. oraz określenia go mianem "złodzieja".
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że postępowanie dyscyplinarne wobec policjantów prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy o Policji i zostało uregulowane w rozdziale 10 ustawy o Policji. Zatem z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną, zawartą w ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów. W tym stanie rzeczy przepisy art. 77, art. 7, art. 80 K.p.a., których naruszenie zarzuca skarżący, nie mogą mieć zastosowania, nawet odpowiednio do postępowania dyscyplinarnego policjantów. Ponadto postępowanie karne i dyscyplinarne są autonomiczne, nawet w przypadku, gdy dotyczą tego samego zdarzenia. A funkcjonariusz Policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Wynik postępowania karnego nie jest również wiążący dla postepowania dyscyplinarnego.
Następnie organ przytoczył treść art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, wskazując, że policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Wyjaśnił też, że zgodnie z art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że taką możliwość przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
Organ wskazał, że skarżącemu zarzucono nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta, wynikających z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę wykonywanej profesji. Nakładają one na funkcjonariusza, między innymi, obowiązek kierowania się zasadami współżycia społecznego i postępowania tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji również w czasie poza służbą. W jawnej sprzeczności z postępowaniem będącym przykładem praworządności stoi zachowanie obwinionego, który dokonał zaboru w celu przywłaszczenia giętarki do blachy o wartości 94,25 zł z terenu stadniny koni w W. na szkodę właściciela. Skarżący będąc funkcjonariuszem Policji, doskonale zdawał sobie sprawę, że jego działanie doprowadzi do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Będąc osobą dojrzałą, mogącą ocenić skutki swoich czynów z własnej woli zdecydował się zabrać rzecz, która nie była jego własnością. Skarżący musiał co najmniej liczyć się z możliwością wypełnienia swoim postępowaniem znamion przewinienia dyscyplinarnego. Okoliczności sprawy w oparciu o dowody zgromadzone w postępowaniu dyscyplinarnym w sposób jednoznaczny potwierdzają fakt naruszenia dyscypliny służbowej w sposób zawiniony. Obwiniony zarzucanego czynu dopuścił się w sposób umyślny z ewentualnym zamiarem jego popełnienia. Obwiniony jest doświadczonym funkcjonariuszem Policji dlatego też organ uznał, że działał świadomie i przewidując możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, na to się godził.
Uzasadniając wymierzenie skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, organ wyjaśnił, że stosownie do art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Obowiązany jest przy tym uwzględnić określone w art. 134 ust. 2 ustawy okoliczności przemawiające za zaostrzeniem wymiaru kary, jak i wskazane w art. 134h ust. 3 ustawy okoliczności przemawiające za jej złagodzeniem. W ocenie organu zasady te zostały uwzględnione przy wymiarze kary. Organ podkreślił, że skarżący pełniąc służbę w Policji miał do czynienia z sytuacjami, gdzie podejmował interwencję i miał wiedzę o skutkach kradzieży cudzego mienia. Zatem należy ocenić działanie obwinionego za szczególnie naganne, bowiem jako osoba egzekwująca przestrzeganie prawa, swoim zachowaniem unicestwił wszystko to, na co pracował w toku swojej dotychczasowej służby, a mianowicie nieposzlakowaną opinię i wiarygodność zawodową. Swoimi zachowaniem, sprzeniewierzył się przyjętym na siebie obowiązkom związanym z wykonywaniem zawodu opartego na szczególnym zaufaniu społecznym. Postępowanie, którego się dopuścił nie zasługuje na pobłażanie i uniemożliwia jego dalsze pozostawanie w służbie. Wykazał, iż lekceważy on swoje podstawowe obowiązki, nie ma tym samym gwarancji, iż będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej w toku dalszej służby. Ponadto pozostawienie w służbie policjanta, który nie legitymuje się przymiotem "nieskazitelności charakteru", w kontekście przewinienia dyscyplinarnego o tak dużym ciężarze gatunkowym narusza ważny interes służby. Sytuacja taka ma bowiem demoralizujący wpływ na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów państwa.
W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie:
1) art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ i oparcia decyzji wyłącznie na podstawie informacji o wszczęciu postępowania karnego, w sytuacji gdy jego zakończenie ma istotne znaczenie dla uznania strony winnym przewinienia dyscyplinarnego, a w konsekwencji wydania orzeczenia o wydaleniu skarżącego ze służby w Policji;
2) naruszenie art. 80 K.p.a. polegające na błędnej ocenie materiału dowodowego zebranego w chwili wydania rozkazu personalnego, poprzez uznanie, iż skarżący nie spełnia ustawowych wymagań określonych w art. 25 ustawy o Policji oraz zawartych w rocie ślubowania, a w konsekwencji nie spełnia wymogów, które musi przestrzegać każdy policjant pełniący służbę, podczas gdy toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie o wykroczenie nie zostało zakończone, w konsekwencji nie doszło do przypisania skarżącemu winy i bezspornego naruszenia wymogów, które musi przestrzegać każdy policjant pełniący służbę;
3) naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez przedwczesne uznanie, że doszło do popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, co uniemożliwia pozostawanie skarżącego w służbie oraz niewykazanie przesłanki zwolnienia, dowodów, które ją potwierdzają oraz powodów uznania, że skarżący nie może pełnić służby;
4) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu skarżącego za winnego zarzucanego mu czynu z art. 119 § 1 k.w., podczas gdy przed Sądem toczy się postępowanie w sprawie przeciwko skarżącemu o wykroczenie, które nie zostało prawomocnie zakończone.
Uzasadniając skargę skarżący zaakcentował, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Pominął przy tym, że: przywłaszczona rzecz ruchoma została zabrana z miejsca poza obiektem (przed bramą); skarżący na żadnym etapie postępowania nie przyznał się do zarzuconego mu czynu, wobec czego brak jest dowodów potwierdzających oczywistość popełnienia czynu, która to jest przesłanką do fakultatywnego zwolnienia ze służby na podstawie treści art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji; skarżący nie został uznany winnym popełnionego czynu; do popełnienia czynu przyznał się A.B., który wskazał, że skarżący nie posiadał jakiejkolwiek wiedzy o pochodzeniu przedmiotu czynności, ani też nie uczestniczył w zdarzeniu; organ nie uwzględnił możliwości porzucenia giętarki, opierając się jedynie na zeznaniach pokrzywdzonego oraz policjantów uczestniczących w interwencji.
Ponadto organ przedwcześnie uznał, iż skarżący jest winny zarzucanego mu czynu z art. 119 § 1 k.w., podczas gdy przed Sądem Rejonowym w J. zapadło jedynie nieprawomocne orzeczenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone wedle powyższych kryteriów badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że kwestia odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów została uregulowana w ustawie z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (obowiązujący tekst jednolity z daty orzekania przez organy: Dz.U. z 2021 r. poz.. 1882, ze zm.) w Rozdziale 10, zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Zawarto w nim zarówno materialnoprawną regulację odpowiedzialności policjantów, jak też regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 132 ust. 1 tej ustawy "policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej." A zatem ustawodawca objął przewinieniem dyscyplinarnym zarówno naruszenie dyscypliny służbowej, jak również nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o Policji "Komendant Główny Policji określa zasady etyki zawodowej policjantów, po zasięgnięciu opinii związku zawodowego policjantów." W oparciu o tę delegację ustawową Komendant Główny Policji wydał w 31 grudnia 2003 r. Zarządzenie Nr 805 w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz.Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3), który w § 23 stanowi: "Policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej."
W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo wymierzył skarżącemu karę wydalenia ze służby, uznając, że dopuścił się on naruszenia zasad etyki zawodowej policjanta poprzez zabór w celu przywłaszczenia walcarki do blachy o wartości 94,25 zł, wyczerpując jednocześnie znamiona wykroczenia.
W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że stosownie do treści art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że taką możliwość przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
Nie budzi wątpliwości Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, który jednoznacznie wskazuje na popełnienie przez skarżącego zarzucanego czynu w sposób umyślny z ewentualnym zamiarem jego popełnienia. Słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący będąc funkcjonariuszem Policji doskonale zdawał sobie sprawę, że przystając na zabranie giętarki do blachy i umieszczenie jej w swoim samochodzie, pomimo braku zgody właściciela urządzenia doprowadzi do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Mógł tym samym ocenić skutki swoich czynów lecz pomimo to z własnej woli zdecydował się zabrać rzecz, która w jego mniemaniu została porzucona. Prawidłowo ocenił organ zachowanie skarżącego, stwierdzając, że skarżący musiał co najmniej liczyć się z możliwością wypełnienia swoim postępowaniem znamion przewinienia dyscyplinarnego. Z kolei fakt, że skarżący jest doświadczonym funkcjonariuszem Policji, stanowi uprawnionym stwierdzenie, że działał on świadomie i przewidując możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, na to się godził.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że powinien być zwolniony od odpowiedzialności dyscyplinarnej, gdyż nie przyznał się do przywłaszczenia, nie miał świadomości pochodzenia przedmiotu zaboru, a do kradzieży przyznał się A.B. Słusznie wskazał organ, że giętarka do blachy była w samochodzie skarżącego, jak wynika z zeznań drugiego podejrzanego skarżący był inicjatorem wjazdu na teren stadniny, pomagał przy wnoszeniu giętarki do samochodu i godził się na jej zabranie. Zatem skarżący nie wykazał braku świadomości w sposób wiarygodny, poparty logicznymi faktami.
Niezasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 77, art. 7 i art. 80 K.p.a., gdyż przepisy te nie mają zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów.
W Rozdziale 10 ustawy o Policji "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawarto pełną regulację zarówno materialnoprawną odpowiedzialności policjantów, jak i procesową postępowania dyscyplinarnego. Jedynie przepis art. 135p ust. 1 ustawy zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Brak jest natomiast przepisu zawierającego odesłanie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyroku z 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1518/06 (Legalis nr 35834), jak i wyroku z 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1227/08 (Legalis nr 225499), jednoznacznie przesądził, że przedmiot postępowania oraz szczególna regulacja zawarta w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji wskazują, iż do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, w myśl którego policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż wobec skarżącego wszczęto postępowanie dyscyplinarne uregulowane w rozdziale 10 ustawy o Policji. Skarżącemu zarzucono nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta, wynikających z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę wykonywanej profesji. Zaś rozstrzygniecie zapadło na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, w myśl którego na podstawie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o wymierzeniu kary dyscyplinarnej.
Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące przedwczesnego uznania skarżącego za winnego zarzucanego mu czynu z art. 119 § 1 k.w., wobec braku prawomocnego zakończenia przed Sądem postępowania w sprawie przeciwko skarżącemu o wykroczenie.
W tym miejscu wskazać przyjdzie, że stosownie do treści art. 132 ust. 4 ustawy o Policji: "Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej".
W świetle takiego unormowania nie budzi wątpliwości, że toczącego się postępowania karnego nie można traktować jako przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Te postępowania są od siebie niezależne, co nie wyklucza możliwości skorzystania z materiału dowodowego zgromadzonego w innym postępowaniu stosownie do art. 135e ust. 9 ustawy o Policji. Wobec powyższego brak prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie o wykroczenie nie ma wpływu na toczące się postępowanie dyscyplinarne.
Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącego, dotyczących postępowania dyscyplinarnego, to Sąd ich również nie podzielił. Sąd stwierdza, że organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dyscyplinarne, zebrały materiały dowodowe i właściwie zakwalifikowały działania skarżącego jako naruszające zasady etyki zawodowej.
Podsumowując, Sąd nie może ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji, dlatego też sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłączenie do oceny, czy organ przestrzegał reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary (...) Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2022 r. sygn. akt III OSK 6157/21 (publ. CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie zasady te zostały dochowane. Organ w sposób spójny i logiczny ocenił zebrany materiał dowodowy i wyjaśnił motywy, którymi się kierował przy wymierzaniu najsurowszej kary z katalogu kar dyscyplinarnych. Wskazał przy tym, że pozostawienie w służbie policjanta, który nie legitymuje się przymiotem "nieskazitelności charakteru", w kontekście przewinienia dyscyplinarnego o tak dużym ciężarze gatunkowym narusza ważny interes służby.
W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 p.p.s.a Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI