III SA/Gl 1123/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-05-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
dane PNRprzewoźnik lotniczykara pieniężnastraż granicznaloty wewnątrzunijnebezpieczeństwoterroryzmprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika lotniczego na karę pieniężną za nieprzekazanie danych PNR, uznając, że obowiązek ten dotyczy również lotów wewnątrzunijnych, zwłaszcza w kontekście zagrożenia terrorystycznego.

Przewoźnik lotniczy został ukarany karą pieniężną za nieprzekazanie danych PNR do JIP w ustawowym terminie. Skarżący argumentował, że lot był prywatny i nie stanowił lotu PNR w rozumieniu ustawy, a także kwestionował zgodność przepisów z prawem UE. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że definicja lotu PNR jest szeroka i obejmuje również loty wewnątrzunijne, zwłaszcza w kontekście aktualnego zagrożenia terrorystycznego, co uzasadnia stosowanie przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika lotniczego F. na decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej, utrzymującą w mocy karę pieniężną w wysokości 40 000 zł za niedopełnienie obowiązków przekazania danych PNR (Passenger Name Record) do Krajowej Jednostki do Spraw Informacji o Pasażerach (JIP). Kara została nałożona za lot zrealizowany 7 czerwca 2022 r. z L. do S., w związku z którym skarżący nie przekazał danych PNR w wymaganych terminach. Skarżący podnosił, że przedmiotowy lot nie był lotem komercyjnym ani lotem PNR w rozumieniu ustawy, gdyż był to lot prywatny na rzecz właściciela statku powietrznego, w ramach usług zarządzania, a nie sprzedaż biletów. Kwestionował również zgodność polskich przepisów z dyrektywą UE i orzecznictwem TSUE, sugerując, że obowiązek przekazywania danych PNR nie powinien obejmować wszystkich lotów wewnątrzunijnych, a jedynie te, co do których istnieją uzasadnione przesłanki zagrożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że definicja lotu PNR zawarta w ustawie jest szeroka i obejmuje loty, podczas których następuje przekroczenie granicy państwowej, a start lub lądowanie odbywa się na terytorium Polski, niezależnie od charakteru lotu (prywatny, komercyjny) czy braku sprzedaży biletów. Sąd podkreślił, że obowiązek przekazania danych PNR wynika z przepisów ustawy i jest kluczowy dla bezpieczeństwa publicznego, zwłaszcza w kontekście aktualnej sytuacji geopolitycznej i zagrożenia terrorystycznego, co uzasadnia stosowanie przepisów nawet do lotów wewnątrzunijnych. Sąd nie dopatrzył się sprzeczności między ustawą PNR a dyrektywą UE ani naruszeń przepisów postępowania, uznając, że organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek ten dotyczy również lotów wewnątrzunijnych, które spełniają definicję lotu PNR określoną w ustawie, niezależnie od tego, czy były to loty komercyjne, prywatne, czy organizowane w ramach usług zarządzania statkiem powietrznym.

Uzasadnienie

Definicja lotu PNR w ustawie jest szeroka i obejmuje każdy lot pasażerski przekraczający granicę państwową lub startujący/lądujący w Polsce. Brak sprzedaży biletów lub prywatny charakter lotu nie wyłącza obowiązku przekazania danych, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa publicznego i zagrożenia terrorystycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

ustawa PNR art. 6 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera

ustawa PNR art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera

ustawa PNR art. 2 § ust. 6

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 2 i par. 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa PNR art. 64 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera

ustawa PNR art. 65 § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera

ustawa PNR art. 67

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Definicja lotu PNR jest szeroka i obejmuje loty wewnątrzunijne. Obowiązek przekazania danych PNR jest uzasadniony w kontekście zagrożenia terrorystycznego. Polskie przepisy implementują dyrektywę UE i są zgodne z prawem UE. Organ administracji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Lot nie był lotem PNR, ponieważ był to lot prywatny bez sprzedaży biletów. Polskie przepisy są niezgodne z dyrektywą UE i orzecznictwem TSUE. Organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę pogłębiania zaufania i prawo do czynnego udziału. Uzasadnienie decyzji było wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

Definicja lotu PNR jest bardzo szeroka. Istnienie zagrożenia terrorystycznego uzasadnia stosowanie przepisów PNR do lotów wewnątrzunijnych. Ustawa PNR w pełni realizuje cele dyrektywy. Sąd nie jest związany granicami skargi.

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Beata Machcińska

sędzia

Adam Gołuch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji lotu PNR, stosowanie przepisów PNR do lotów wewnątrzunijnych w kontekście zagrożenia terrorystycznego, zgodność polskich przepisów z prawem UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, a jego zastosowanie może zależeć od indywidualnej oceny zagrożenia terrorystycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa lotniczego i ochrony danych pasażerów, a także interpretacji przepisów unijnych w kontekście krajowym. Jest to istotne dla branży lotniczej i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i lotniczym.

Czy prywatny lot może narazić przewoźnika na milionowe kary? Sąd wyjaśnia obowiązki dotyczące danych PNR.

Dane finansowe

WPS: 40 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1123/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-05-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Beata Machcińska
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Sygn. powiązane
II GSK 2547/24 - Wyrok NSA z 2025-06-12
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1441
art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 i art. 2 ust. 6
Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 8 par. 1 i par. 2, art. 107 par. 2 i par. 3, art. 10 par. 1 w zw. z art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi F z siedzibą w V. na decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu z dnia 19 października 2023 r. nr 2022-05-FSF-5 (Śl.-OŚ-STO-440.11.2023) w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków przez przewoźnika lotniczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 19 października 2023 r., nr 2022-05-FSF-5 Komendant Śląskiego Oddziału Straży Granicznej, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego przewoźnika lotniczego F. o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z wydaniem przez tegoż Komendanta decyzji 13 lipca 2023 r., w przedmiocie nałożenia na przewoźnika lotniczego administracyjnej kary pieniężnej w łącznej kwocie 40 000 zł, za niedopełnienie obowiązków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz. U. z 2022 r. poz. 1441, dalej: ustawa PNR) - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W podstawie prawnej powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz regulacje ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendant wskazał, że 21 marca 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w związku z niedopełnieniem przez skarżącego przewoźnika lotniczego obowiązków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PNR, w związku ze lotem nr [...], zrealizowanym 7 czerwca 2022 r. z portu lotniczego L. do portu lotniczego S. z planowaną godziną przylotu [...] czasu polskiego, bowiem nie nastąpiło przekazanie danych PNR do JIP, w określonym w ustawie PNR terminie.
W konsekwencji stwierdzonych naruszeń decyzją z 13 lipca 2023 r. Komendant, działając na mocy art. 64 ust. 1 pkt 1 i art. 65 ust.1 i 4 ustawy PNR, nałożył na przewoźnika karę pieniężną w łącznej kwocie 40 000 zł za niedopełnienie obowiązków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PNR.
Kwestionując powyższe strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie w całości decyzji Komendanta i umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego. We wniosku podkreślono, że strona w swojej działalności gospodarczej świadczy m.in. usługi zarządzania i eksploatacji statków powietrznych dla indywidualnych klientów. Przedmiotowy lot odbywał się w ramach segmentu G. i nie był lotem komercyjnym (czarterowym), a w związku z tym nie mieścił się w definicji lotu PNR wynikającej z art. 2 pkt 6 ustawy PNR. Zgodnie z deklaracjami ogólnymi do lotu, na pokładzie statku znajdowała się 3 pasażerów, w tym jego właściciel. W związku z tym strona nie prowadziła rezerwacji i sprzedaży biletów na przedmiotowy lot, gdyż pasażerowie nie uiszczali opłaty za lot.
Ponieważ lot był prywatnym lotem wykonywanym na rzecz właściciela statku powietrznego, obsługiwanym w ramach usług zarządzania statkiem powietrznym, nie miał charakteru lotu komercyjnego i został zgłoszony w planie lotu jako lot lotnictwa ogólnego, to nie był lotem PNR w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy PNR.
Powołał się także na wewnątrzunijny charakter lotu, który powinien być rozpatrywany w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 21 czerwca 2022 roku, sygn. akt C-817/19.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komendant utrzymał w mocy swoją decyzję z 13 lipca 2023 r. Podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiło niedopełnienie przez przewoźnika lotniczego obowiązków określonych w art. 5 i 6 ustawy PNR, zgodnie z którymi przewoźnik lotniczy jest zobligowany do przekazania danych PNR do JIP. Powołał definicję lotu handlowego i wywiódł z niej, że nie ma znaczenia, czy lot był prywatny, czarterowy, biznesowy, organizowany ad hoc, a na pokładzie znajdowało się kilka osób, gdyż nadal wypełnia on definicję lotu PNR określoną w art. 2 pkt 6 ustawy PNR. Skarżący dysponował tymi danymi, jednak nie przekazał ich do JIP. Do akt postępowania złożona została umowa o zarządzanie i czarter samolotów z 26 listopada 2020r., w której załącznik warunków szczegółowych potwierdza, że kryterium odpłatności zostało spełnione.
W odniesieniu do orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2022r. sygn. akt C-817/19 podkreślił, że celem przetwarzania danych PNR jest ochrona bezpieczeństwa publicznego przez zapobieganie, wykrywanie i ściganie określonej przestępczości, przy czym nieuzyskanie danych PNR w wymaganym terminie bezpośrednio wpływa na możliwość identyfikacji zagrożeń związanych z ww. przestępczością. Ustawa PNR przewiduje nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za każdy lot PNR w przypadku, którego nie nastąpiło przekazanie danych PNR do JIP, w określonym w ustawie PNR terminie. JIP przekazując informację z 27 lutego 2023 roku (notatka urzędowa nr [...]), będącą podstawą wszczęcia tego postępowania administracyjnego, a sporządzoną w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 4 ustawy PNR, dokonał stosownej analizy ryzyka, również wynikającej z kierunku lotu. Natomiast w kontekście trwającej od ponad roku sytuacji geopolitycznej, zdaniem Komendanta, takie działanie jest zasadnym i usprawiedliwionym, w świetle realizacji dyrektywy PNR, która dała możliwość rozszerzenia obowiązku przekazywania danych PNR również do lotów wewnątrzunijnych.
Komendant wyjaśnił, że do celów wstępnej oceny danych PNR, która ma na celu identyfikację osób, w odniesieniu do których wymagane jest dalsze pogłębione badanie przed ich przylotem lub odlotem, przeprowadzanej w drodze automatycznego przetwarzania danych, JIP może sprawdzić te dane wyłącznie w bazach danych dotyczących osób lub przedmiotów poszukiwanych lub objętych wpisem. W L. obowiązuje drugi stopień zagrożenia terrorystycznego w czterostopniowej skali, co wskazuje, że istnieje prawdopodobieństwo zamachu, a alert terrorystyczny może się wiązać z zaostrzonymi środkami bezpieczeństwa.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję dalej, Komendant wskazał, że zgodnie z wnioskiem Sekretarz Generalnej Komisji Europejskiej z 14 grudnia 2022 r. (międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2022/0425 (COD), nr dok. Kom: COM(2022) 731 final) "W ostatnim dziesięcioleciu w UE i innych częściach świata odnotowano wzrost poważnej i zorganizowanej przestępczości. Zgodnie z przeprowadzoną przez Europol oceną zagrożenia poważną i zorganizowaną przestępczością w UE większość przestępczości zorganizowanej wiąże się z podróżami międzynarodowymi, które zazwyczaj mają na celu przemyt ludzi, narkotyków lub innych nielegalnych towarów do UE. W szczególności przestępcy często korzystają z głównych portów lotniczych w UE oraz z mniejszych regionalnych portów lotniczych obsługujących tanie linie lotnicze. Również w sprawozdaniu Europolu dotyczącym sytuacji i tendencji w dziedzinie terroryzmu, stwierdzono, że zagrożenie terrorystyczne w UE jest nadal poważne i realne. Wskazano, że większość operacji terrorystycznych ma charakter międzynarodowy i obejmuje kontakty transgraniczne lub podróże poza UE. W tym kontekście informacje o osobach podróżujących drogą lotniczą są dla organów ścigania ważnym narzędziem zwalczania poważnej przestępczości i terroryzmu w UE. Organy ścigania muszą dysponować skutecznymi narzędziami do walki z poważną przestępczością. Ponieważ najpoważniejsze przestępstwa i akty terroryzmu wiążą się z podróżami międzynarodowymi, często droga lotniczą, dane PNR okazały się bardzo skuteczne pod względem ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego UE. Ponadto dochodzenia prowadzone przez właściwe organy państw członkowskich w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania są w dużej mierze uzależnione od współpracy międzynarodowej i transgranicznej".
Zaakcentował, że stałe istnienie takich zagrożeń w Europie potwierdza również raport Europolu z 13 lipca 2022 roku. Również Polska jest częścią świata zagrożonego terroryzmem, o czym świadczą regularnie podejmowane działania ABW. 24 lutego 2022 r. Rosja zintensyfikowała działania wojenne na Ukrainie, wobec powyższego Prezes Rady Ministrów wprowadził podwyższone stopnie alarmowania, których wprowadzenie następuje po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw wewnętrznych i Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego: Drugi stopień alarmowy (BRAVO) i Trzeci stopień alarmowy CRP (CHARLIE-CRP). Stopień BRAVO jest drugim w czterostopniowej skali stopni alarmowych i można go wprowadzić w przypadku zaistnienia zwiększonego i przewidywalnego zagrożenia wystąpienia zdarzenia o charakterze terrorystycznym, kiedy jednak konkretny cel ataku nie został zidentyfikowany. Bezpieczeństwo w czasie obowiązywania stopnia uzależnione jest między innymi od działania właściwych służb, które obowiązane są do prowadzenia wzmożonej kontroli, a także czujności. Wprowadzony stan gotowości obronnej państwa czasu kryzysu w związku z zaistnieniem zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa zarówno ze strony granicy z Białorusią jak i Ukrainą w związku z agresją ze strony Rosji wymaga uruchomienia wybranych elementów systemu obronnego państwa lub realizacji zadań ustalonych dla tego stanu. W stanie gotowości obronnej państwa czasu kryzysu realizowane są zadania zapewniające przygotowane do przeciwdziałania zewnętrznym zagrożeniom bezpieczeństwa państwa oraz usuwania skutków ich wystąpienia.
Tymczasem celem Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera jest między innymi zapewnienie bezpieczeństwa ogólnego, ochrony życia i bezpieczeństwa osób poprzez zapobieganie przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania. W kontekście trwającej od ponad roku sytuacji geopolitycznej - zdaniem Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej - takie działanie polskich służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i porządek publiczny jest zasadnym i usprawiedliwionym, w świetle realizacji celów Dyrektywy PNR.
Komendant nadmienił również, iż zgodnie z art. 2 niniejszej Dyrektywy - jeżeli państwo członkowskie podejmie decyzję o stosowaniu dyrektywy do lotów wewnątrzunijnych, powiadamia o tym Komisję na piśmie. L. znajduje się na liście państw, które powiadomiły Komisję o stosowaniu dyrektywy w sprawie wykorzystywania danych PNR do lotów wewnątrzunijnych (Dz.U.UE.C 2018.196.29 z 2018.06.08).
Natomiast niżej wyszczególnione dane PNR dot. przedmiotowego lotu wykonanego 7 czerwca 2022r. wpłynęły do skarżącej 5 kwietnia 2022r. Były to:
- data planowanego przelotu;
- dane pasażerów - imię i nazwisko (rodzaj, numer, kraj wydania i datę ważności dokumentu tożsamości obywatelstwo, płeć, data urodzenia)
-numer lotu PNR oraz data i godzina startu i lądowania statku powietrznego,
- dane dot. samolotu,
-nazwa portu lotniczego, w którym nastąpił start oraz lądowanie.
KŚSG podkreślił, że zgodnie z ustawą PNR, a w szczególności zgodnie z art. 5 i art. 6 tej ustawy, przewoźnik lotniczy jest zobligowany do przekazania danych PNR do JIP, a nie do agenta handlingowego, Urzędu Lotnictwa Cywilnego czy Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy PNR przewoźnik lotniczy, który organizuje lot PNR, przekazuje do JIP dane PNR dotyczące pasażerów tego lotu spośród kategorii danych PNR, które gromadzi w trakcie prowadzonej przez siebie działalności w celu dokonania rezerwacji lub realizacji przewozu lotniczego. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy PNR dane PNR są przekazywane przez przewoźników lotniczych do JIP w następujących terminach: od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu PNR oraz niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą go już opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład. Zatem przekazanie danych przez przewoźnika lotniczego do agenta handlingowego lub posiadanie danych PNR przez agenta nie zwalnia przewoźnika lotniczego z obowiązku przekazania danych PNR do JIP i nie można tym obarczać agenta handlingowego czy inną instytucję, która zgodnie z ustawą nie ma takiego obowiązku.
Odnosząc się do wniosku strony o umorzenie postępowania Komendant wskazał że postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a tym samym stronie nie przysługiwało uprawnienie kierowania wniosku o jego umorzenie wynikające z art. 105 § 2 k.p.a.
Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając, na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a.:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: k.p.a.) przez brak pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej przejawiający się w wydaniu odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych tj. poprzez uznanie, że strona skarżąca podlega obowiązkowi przekazywania danych pasażerów zgodnie z ustawą PNR podczas świadczenia usług managerskich dla prywatnych właścicieli statków powietrznych, mimo że przy realizacji takich samych usług przez stronę skarżącą dla tego samego podmiotu Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z 26 maja 2023 r. ustalił, że w zakresie tej działalności skarżąca nie podlega obowiązkom wynikającym z ustawy PNR, czego skutkiem było niezasadne nałożenie na skarżącą kary za nieprzekazanie danych PNR w terminie,
2. naruszenie art. 8 § 1 i art. 107 § 2 i 3 k.p.a. przez nienależyte i niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych i zdawkowych sformułowań, zaniechania wypowiedzenia się co do mocy dowodowej i znaczenia zaoferowanych przez skarżącą dowodów i niewystarczającego umotywowania odejścia przez organ od dotychczasowej praktyki w zakresie wyłączenia czynności managerskich dla prywatnych właścicieli statków powietrznych z podlegania obowiązkom wynikającym z ustawy PNR, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania do organów państwowych i uniemożliwia dokonanie pełnej kontroli merytorycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, w tym zrozumienie, jakie według organu okoliczności uzasadniały wydanie odmiennej decyzji w analogicznej sytuacji,
3. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i na jego dowolnej ocenie, a także niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przejawiające się w braku nadania należnej mocy dowodowej dokumentów przedłożonych przez skarżącą do sprawy, w tym umowy zawartej z właścicielem statku powietrznego oraz listy pasażerów lotu, wskutek czego organ błędnie uznał, że lot stanowił lot komercyjny organizowany przez skarżącego w rozumieniu ustawy PNr, gdy w rzeczywistości skarżący nie prowadził sprzedaży biletów za lot i jedynie zapewniał właścicielowi statku powietrznego jego obsługę, a związku z tym nie mieścił się w definicji lotu PNR wynikającej z art. 2 pkt 6 ustawy PNR,
4. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu skarżącemu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu przez brak zawiadomienia o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie oraz brak umożliwienia wypowiedzenia się w kwestii materiału dowodowego przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie, czym naruszył prawo skarżącego do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego,
5. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 pkt 6 w zw. z art. 5 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PNR przez jego błędną wykładnię wobec uznania, że lot zrealizowany w wykonaniu umowy pomiędzy stroną skarżącą a właścicielem statku powietrznego tzn. lot właścicielski mieści się w definicji lotu PNR z art. 2 pkt 6 ustawy PNR, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy PNR, przejawiające się w uznaniu, że strona skarżąca przy realizacji lotu miała przymiot "przewoźnika lotniczego, który organizuje lot PNR" i obowiązana była do przekazania danych PNR w terminach wynikających z ustawy PNR,
6. wydanie decyzji w oparciu o nieważną podstawę prawną, z uwagi na niezgodność postanowień ustawy PNR (w tym art. 2 ust. 6, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1) z postanowieniami dyrektywy PNR, art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
W konsekwencji zawnioskowano o: stwierdzenie nieważności decyzji i decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie uchylenie w całości decyzji obu instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego; ewentualnie uchylenie obu decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wniesiono także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, gdyż jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody po stronie skarżącego, w tym utratę płynności i zaprzestanie działalności.
Ponadto, zawnioskowano o wydanie przez Sąd postanowienia w przedmiocie skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego stwierdzenia: "Czy obowiązki określone w przepisach ustawy z dnia 9 maja 2018 roku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera wskazujące, że obowiązek przekazywania danych PNR obejmuje wszystkie loty wewnątrzunijne jest zgodny z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania, art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej?".
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego m.in. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i jego dowolną ocenę oraz brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jak wynika z przedłożonej przez stronę do akt sprawy umowy dotyczącej współpracy skarżącego, loty samolotami były realizowane na rzecz podmiotów prywatnych, a wynagrodzenie nie było powiązane z konkretnym lotem. Skarżący pobierał opłaty okresowe za świadczenie swoich usług zarządzania flotą, które nie były wynagrodzeniem za zrealizowanie lotu w rozumieniu ustawy PNR. Na przedmiotowy lot nie sprzedawano biletów (również przez touroperatora czy inny podmiot). Organ nie ustalił, komu miałby być czarterowany samolot na przedmiotowy lot i w jaki sposób została za niego uiszczona opłata, w szczególności, czy rzeczywiście opłata była uiszczona za lot, a następnie czy na ten lot w ogóle doszło do sprzedaży biletów, w tym przez inny podmiot wskazany przez organ.
Dodatkowo podkreślono, że z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ oparł swoje ustalenia o materiały, które nie zostały włączone do materiału dowodowego sprawy tj. raportu EUROPOLU z 13 lipca 2022 r. oraz wniosku Sekretarz Generalnej Komisji Europejskiej z 14 grudnia 2022 r. (międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2022/0425 (COD), przez co skarżący domyśla się, że mogły być znane organowi z urzędu. Organ zaniechał jednak poinformowania skarżącego o tym fakcie, przez co skarżący nie miał możliwości ustosunkowania się do nich i weryfikacji wniosków wyciągniętych na tej podstawie przez organ. Skarżący podkreślił, że organ prowadzący postępowanie dopuścił się naruszenia naczelnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w przepisie art. 10 §1 k.p.a. tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skarżący nie został zawiadomiony o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie, co uniemożliwiło mu zapoznanie się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przed podjęciem rozstrzygnięcia oraz uniemożliwiło mu wypowiedzenie się w kwestii zgromadzonych dowodów. W niniejszej sprawie skarżący otrzymał jedynie informację o wszczęciu postępowania (pismo z 30 sierpnia 2023 r., doręczone 4 września 2023 r.), a następnie decyzję administracyjną będącą przedmiotem niniejszej skargi. W rezultacie skarżący został zaskoczony rozstrzygnięciem organu prowadzącego postępowanie.
Jego zdaniem organ I instancji dokonał błędnej wykładni art. 6 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy PNR i niewłaściwe go zastosował, a to wobec uznania, że skarżący był zobowiązany do przekazania danych pasażera w związku z wykonywaniem lotu. W konsekwencji błąd organu doprowadził do wydania decyzji, w której organ niewłaściwie ustalił naruszenie przez skarżącego obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PNR. W ocenie skarżącego prawidłowa wykładnia powołanego przepisu winna prowadzić do wniosku, iż skarżący przy realizacji lotu nie powinien być uznany za przewoźnika organizującego lot PNR, bowiem lot był lotem prywatnym, nie miał charakteru lotu komercyjnego i nie stanowił w związku z tym lotu PNR w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy PNR. Z uwagi na charakter lotu, w związku z jego realizacją skarżący nie zbierał i nie przetwarzał danych PNR.
W ocenie strony, prowadzone postępowanie dowodowe w sprawie przedmiotowego lotu wykazało, że nie podlegał on obowiązkowi przekazania danych PNR, a w związku z tym skarżący nie naruszył obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy PNR. Jednocześnie skarżący stanął na stanowisku, iż organ I instancji wydał zaskarżoną decyzji w oparciu o nieważną podstawę prawną, z uwagi na niezgodność postanowień ustawy PNR z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania (dalej: "dyrektywa PNR"), art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: "TUE") i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TFUE"). Lot z uwagi na swój wewnątrzunijny charakter powinien być rozpatrywany w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Ligue des droits humains v. Conseil des ministres, sygn. akt C-817/19) z 21 czerwca 2022 r., zgodnie z którym stosowanie Dyrektywy PNR nie może obejmować wszystkich lotów wewnątrzunijnych, lecz powinno być ograniczone tylko do określonych tras lotniczych lub schematów podróży albo określonych portów lotniczych, w odniesieniu do których istnieją przesłanki uzasadniające obowiązek przekazywania danych PNR.
W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, art. 6 ust. 1 ustawy PNR jest niezgodny z Dyrektywą PNR w zakresie, w jakim rozciąga obowiązek przekazania danych PNR na każdy lot wewnątrzunijny, a jego naruszenie nie powinno stanowić podstawy do wymierzenia wobec niego kary administracyjnej na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy PNR.
W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie i podtrzymał zajmowane wcześniej stanowisko, wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać treść niektórych przepisów ustrojowych i proceduralnych, ściśle regulujących zakres właściwości i kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu w składzie orzekającym analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej z 19 października 2023 r. w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w łącznej kwocie 40 000 zł, za niedopełnienie przez przewoźnika lotniczego - skarżącego obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy PNR – tj. nieprzekazaniem danych PNR do JIP, w określonym w ustawie PNR terminie, w związku ze zrealizowanym lotem.
Okolicznością w sprawie bezsporną pozostaje, że 7 czerwca 2022 r. skarżący realizował lot z portu lotniczego w L. do portu lotniczego w S. z planowaną godziną przylotu [...] czasu polskiego.
Należy zauważyć, że ustawa o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera została uchwalona w dniu 9 maja 2018 r. (przedstawiona KE 25 maja 2018 r.) zaś weszła w życie w dniu 29 maja 2018 r. (Dz.U z 2018 r. poz. 894). Nie ulega więc wątpliwości, że jej zapisy obowiązywały przewoźnika lotniczego wykonującego lot w dniu 7 czerwca 2022 r.
Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy PNR lotem PNR jest lot statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start albo lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Fakt realizowania lotu na wskazanej wyżej trasie generuje po stronie przewoźnika lotniczego obowiązek przekazania danych.
Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy PNR, przewoźnik lotniczy, realizujący lot, zobowiązany jest do przekazywania danych dotyczących przelotu pasażera do Krajowej Jednostki do Spraw Informacji o Pasażerach (JIP) w dwóch terminach tj. od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu PNR oraz niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład.
Tak więc przekazanie danych w terminie określonym w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy polega na co najmniej jednokrotnym przekazaniu danych do JIP. Przekazanie danych w terminie wskazanym w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy PNR polega na przekazaniu danych (potwierdzenie) albo aktualizacji danych, które zostały przekazane w terminie określonym w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy PNR. Bowiem dopiero uzyskanie pełnych i zupełnych danych (po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej oraz wejściu pasażerów na pokład samolotu, kiedy pasażer nie może już opuścić pokładu przed startem, a inni pasażerowie nie mogą już wejść na pokład), pozwala organom na podjęcie działań zmierzających do zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania.
Odnośnie sformułowanego w skardze wniosku o zasięgnięcie opinii Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (pkt III skargi), Sąd nie uznał za konieczne zwracanie się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym. Przeciwnie, wystarczające dla rozstrzygnięcia sporu jest dokonanie subsumpcji ustalonych faktów pod odpowiednie przepisy prawa materialnego, stosowane wprost, przy zastosowaniu powszechnie używanych metod wykładni. Szerzej będzie o tym mowa w dalszej części uzasadnienia.
Istotą sporu, jak jednoznacznie wynika z akt sprawy, jest bowiem wyłącznie rozbieżność oceny materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu administracyjnym. Co do oceny tego materiału skarżący nie podziela wniosków organu, twierdząc, jakoby wykonywany przez niego transport lotniczy osób nie wypełniał przesłanek zastosowania przepisów art. 2 pkt 6, art. 6 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy PNR. Przeciwnego zdania jest organ. Wg niego zostały spełnione wszystkie przesłanki wymierzenia przewoźnikowi administracyjnej kary pieniężnej, albowiem - co zresztą między stronami jest bezsporne - skarżący przed rozpoczęciem lotu nie wykonał obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 wspomnianej ustawy. Skarżący twierdzi, że nie miał obowiązku zgłoszenia, albowiem wykonywał lot inny, aniżeli określony w ustawie mianem "lotu PNR" (art. 2 pkt 6 ustawy PNR). Tutaj więc, i tylko tutaj, stanowiska stron są w istocie rozbieżne.
Rozstrzygając sprawę Sąd w składzie orzekającym wziął pod uwagę zakres ustawowej definicji wspomnianego pojęcia "lotu PNR". Zakres ten, jak wynika z art. 2 pkt 6 ustawy PNR, jest bardzo szeroki. Lotem PNR jest lot statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, start lub lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem skarżącego spod zakresu pojęcia "lotu PNR", a konsekwencji spod zakresu obowiązywania normy wynikającej z art. 5 ust. 1 ustawy PNR, wyjęte są te przewozy pasażerów statku powietrznego, w trakcie których nie następuje ani rezerwacja lotu, ani sprzedaż biletów lotniczych.
Jednak sporny lot spełniał definicję lotu PNR, gdyż podczas niego doszło do przewiezienia pasażerów i przekroczenia granicy państwowej, a lądowanie statku powietrznego nastąpiło na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast żadna z okoliczności podniesionych przez Spółkę nie jest prawnie istotna z punktu widzenia definicji lotu PNR. Ani to, że był to lot właścicielski i był obsługiwany w ramach usług zarządzania statkiem powietrznym, że na pokładzie było tylko 3 pasażerów będących przedstawicielami właściciela samolotu, ani to, że nie zbierano rezerwacji na lot i nie wystawiano biletów.
W konsekwencji tego skarżący objęty był obowiązkiem wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy PNR, zgodnie z którym przewoźnik lotniczy, który organizuje lot PNR, przekazuje do JIP dane PNR dotyczące pasażerów tego lotu, spośród kategorii danych PNR, które gromadzi w trakcie prowadzonej przez siebie działalności w celu dokonania rezerwacji lub realizacji przewozu lotniczego. Z powyższego wynika, że dane winny być przekazane nawet wówczas, gdy nie dokonuje się rezerwacji i są zbierane jedynie w celu realizacji przewozu, co podważa argumentację strony, że nie miała obowiązku przekazywania danych, gdyż nie prowadziła rezerwacji ani sprzedaży biletów na lot.
Z obowiązku tego przewoźnik miał się wywiązać w terminach określonych w art. 6 ust. 1 ustawy PNR.
Natomiast jak wynika z art. 6 ust. 1 ustawy PNR, dane PNR są przekazywane przez przewoźników lotniczych do JIP dwukrotnie w następujących terminach: 1) od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu PNR oraz 2) niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład.
Z obowiązku tego skarżący się nie wywiązał.
Z zebranego materiału dowodowego wynika zatem, że przewoźnik dopuścił się dwóch naruszeń w związku z lotem z portu lotniczego L. do portu lotniczego S. z planowaną datą [...] - nie dokonując przekazania danych PNR do Krajowej Jednostki do spraw Informacji o Pasażerach nie dochował w tym zakresie ani terminu określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 ani w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy PNR.
Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy PNR, przewoźnik lotniczy, który nie przekazuje danych PNR do JIP w terminie, o którym mowa w art. 6 ust. 1, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł, za każdy lot PNR, w którym takie naruszenie nastąpiło. Zgodnie natomiast z art. 65 ust. 1 ustawy PNR administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 64, nakłada się za niedopełnienie obowiązku przekazania danych PNR dla każdego z terminów określonych w art. 6 ust. 1. Stosownie zaś do treści art. 67 ustawy PNR: Administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 64 oraz art. 66, nakłada, w drodze decyzji, Komendant Główny Straży Granicznej (ust. 1); Administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 64 oraz art. 66, nakłada, w drodze decyzji, także komendant oddziału Straży Granicznej w przypadku przekazania mu przez Komendanta Głównego Straży Granicznej zawiadomienia, o którym mowa w art. 18 ust. 4 (ust. 2); Od decyzji, o której mowa w ust. 2, przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ (ust. 3); W przypadku gdy przewoźnik lotniczy dopuścił się więcej niż jednego naruszenia określonego w art. 64 albo art. 66, Komendant Główny Straży Granicznej albo komendant oddziału Straży Granicznej może objąć jednym postępowaniem administracyjnym więcej niż jedno naruszenie (ust. 4); W przypadku objęcia jednym postępowaniem administracyjnym więcej niż jednego naruszenia określonego w art. 64 albo art. 66 Komendant Główny Straży Granicznej albo komendant oddziału Straży Granicznej może wydać jedną decyzję administracyjną. W decyzji tej, w przypadku nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wysokość kary pieniężnej stanowi sumę wysokości administracyjnych kar pieniężnych z tytułu wszystkich stwierdzonych naruszeń (ust. 5).
Z uwagi na to, iż skarżący nie przekazał wymaganych danych PNR w terminie, dało to podstawę do nałożenia przez organ administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 40 000 zł za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy PNR oraz za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy PNR, zgodnie z powołanymi powyżej przepisami.
Wskazuje to na nie niezasadność zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia prawa materialnego, a to art. 2 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PNR poprzez ich błędną wykładnię.
Rozważając sprawę dalej, zdaniem Sądu brak jest uzasadnionych podstaw do wystąpienia do TSUE z pytaniem prejudycjalnym z następujących względów.
Niezasadny jest zarzut skargi dotyczący wydania decyzji w oparciu o nieważną podstawę prawną, z uwagi na niezgodność postanowień ustawy PNR z postanowieniami dyrektywy PNR, art. 9 TUE i art. 56 TFUE. Odnosząc się do powyższego, należy zauważyć, że przepisy ustawy PNR stanowią implementację postanowień dyrektywy PNR, która weszła w życie 24 maja 2016 r. Zgodnie z art. 18 ust. 1 dyrektywy PNR, państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 25 maja 2018 r. Niezwłocznie powiadamiają o tym Komisję. Ustawa PRN została ogłoszona w Dzienniku Ustaw z 14 maja 2018 r. oraz weszła w życie 29 maja 2018 r.
Akceptując pogląd, na który powołała się strona skarżąca, wyprowadzony z art. 288 TFUE, w myśl którego Państwa Członkowskie mają obowiązek wdrożyć regulacje zawarte w dyrektywach przez stanowienie prawa krajowego zgodnego z dyrektywami i realizującego cele wynikające z dyrektyw oraz, że w przypadku nieprawidłowego wdrożenia dyrektywy organy krajowe (sądy, ale także organy administracji publicznej) powinny dokonać takiej wykładni przepisów prawa krajowego, aby przepisy te nie były sprzeczne z uregulowaniami dyrektywy, a jeżeli nie jest to możliwe, powinny pominąć przepisy krajowe sprzeczne z dyrektywą i zastosować przepisy dyrektywy, Sąd zauważa, że ustawa PNR w pełni je realizuje.
Wyjaśniając powyższe należy się odwołać do wyroku TSUE z 21 czerwca 2022r. o sygn. akt C-817/19.
W omawianym wyroku TSUE stwierdził, że prawo Unii, w szczególności art. 2 dyrektywy 2016/681, w świetle art. 3 ust. 2 TUE, art. 67 ust. 2 TFUE i art. 45 KPP należy interpretować w ten sposób, że stoi ono na przeszkodzie: - ustawodawstwu krajowemu, które przewiduje, w braku rzeczywistego i aktualnego lub przewidywalnego zagrożenia terrorystycznego, wobec którego stoi dane państwo członkowskie, system przekazywania, przez przewoźników lotniczych i operatorów turystycznych oraz przetwarzania - przez właściwe organy - danych PNR wszystkich lotów wewnątrzunijnych i przewozów dokonywanych innymi środkami w obrębie Unii, z lub do tego państwa członkowskiego, lub też tranzytu przez jego terytorium, do celów walki z terroryzmem i poważną przestępczością. W takiej sytuacji stosowanie systemu ustanowionego przez dyrektywę 2016/681 musi być ograniczone do przekazywania i przetwarzania danych PNR lotów lub innych operacji przewozu odnoszących się w szczególności do określonych połączeń lub planów podróży czy też określonych lotnisk, stacji kolejowych lub portów morskich, w stosunku do których istnieją wskazania mogące uzasadnić takie zastosowanie. Do zainteresowanego państwa członkowskiego należy wyselekcjonowanie lotów wewnątrzunijnych lub operacji przewozu innymi środkami wewnątrz Unii, w odniesieniu do których istnieją takie wskazania, i regularne dokonywanie przeglądu takiego stosowania w zależności od ewolucji przesłanek, które uzasadniły ich wyselekcjonowanie, tak aby zapewnić, by stosowanie tego systemu do tych lotów lub innych operacji przewozu było zawsze ograniczone do tego, co ściśle niezbędne, i - ustawodawstwu krajowemu, które przewiduje taki system przekazywania i przetwarzania wspomnianych danych do celów ulepszenia kontroli na granicach i zwalczania nielegalnej imigracji (por. pkt 7 sentencji).
Omawiany wyrok Trybunału sprzeciwia się zatem ustawodawstwu krajowemu, które przewiduje obowiązek przekazywania danych PNR w przypadku wszystkich lotów wewnątrzunijnych, z lub do tego państwa członkowskiego, lub też tranzytu przez jego terytorium, ale jedynie w braku rzeczywistego i aktualnego lub przewidywalnego zagrożenia terrorystycznego, wobec którego stoi dane państwo członkowskie. A contrario istnienie takiego zagrożenia – zdaniem TSUE - umożliwia wprowadzenie takich regulacji.
Odnośnie tego nie można zapomnieć, że w dacie wykonania lotu w Polsce obowiązywał drugi stopień alarmowy (BRAVO) i trzeci stopień alarmowy CRP (CHARLIE-CRP).
Nadto wojna w Ukrainie tj. w państwie graniczącym z Polską, niewątpliwe uzasadnia istnienie takiego zagrożenia.
Zaskarżona decyzja zawiera rozważania w tym zakresie. Komendant wykazał w uzasadnieniu swej decyzji istnienie okoliczności wskazujących na zagrożenie wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym drugiego stopnia oraz zagrożenie trzeciego stopnia wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym dotyczącego systemów teleinformatycznych organów administracji publicznej lub systemów wchodzących w skład infrastruktury krytycznej. Prowadzi to do wniosku, że przepisy ustawy o PNR pozostają w zgodności z postanowieniami dyrektywy w świetle wyroku TSUE.
Z powyższych względów Sąd stwierdził, że skoro przepisy ustawy PNR nie stoją w sprzeczności z przepisami dyrektywy PNR, art. 9 TUE oraz art. 56 TFUE, to oznacza to również brak uzasadnionych podstaw do wystąpienia do TSUE z pytaniem prejudycjalnym w tej kwestii.
Sąd w składzie orzekającym stwierdził również, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydanie decyzji, w której organ ustalił, iż doszło do naruszenia przez skarżącego procedury zgłaszania danych. Jest tak w szczególności z tego powodu, że stan faktyczny co do okoliczności lotu i jego charakteru właścicielskiego nie jest przez organ negowany, a istota sporu sprowadza się nie do ustaleń faktycznych, a prawnej oceny ustalonych faktów: czy w świetle istniejącego stanu faktycznego na przewoźniku ciążył wynikający z art. 5 ust. 1 ustawy PNR obowiązek zgłoszenia danych PNR czy też nie.
Dlatego Sąd stwierdza, że organ, działając na podstawie przepisów prawa zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił dokładnie stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organ mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. KGSG na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego słusznie ustalił, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 ustawy PNR w terminach określonych w art. 6 ust. 1 ustaw PNR, nie przekazując do JIP danych PNR związanych z lotem z 7 czerwca 2022 r. Komendant wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji niezbite okoliczności faktyczne sprawy, stan prawny, swoje stanowisko w sprawie, w związku z czym uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełniało wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się dalej do zarzutu skargi, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., wskazać należy, że w ocenie Sądu, wydaniu zapadłych rozstrzygnięć, wbrew zarzutom skargi, towarzyszyła analiza wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, którym zostało nadane prawidłowe znaczenie prawne. Zostały one także w wystarczający sposób ujawnione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, które spełniają wymagania art. 107 § 3 k.p.a. Jest to przepis skierowany do organu i wymienia konieczne elementy decyzji administracyjnej. § 3 tego art. wymienia konieczne treści uzasadnienia decyzji. Zarzut tego rodzaju, to znaczy naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., może być uwzględniony wówczas, gdy uzasadnienie decyzji jest tak napisane, że decyzja nie poddaje się kontroli sądu, a to z uwagi na jej braki tak co do ustaleń faktycznych, jak i wyjaśnienia podstawy prawnej. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta tego rodzaju błędami.
Natomiast wniosek Sekretarz Generalnej Komisji Europejskiej (ze wskazaniem źródła dostępu) oraz raport Europolu mają bardziej wydźwięk publicystyczny, nakreślający ogólną sytuację w Europie, co, zdaniem tut. Sądu, ma charakter wiedzy powszechnie znanej o zwiększonym zagrożeniu terrorystycznym w Europie, już choćby z powodu wybuchu wojny w Ukrainie. Odwołanie się przez Organ do tych faktów i publikacji nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Konkludując Sąd stwierdził, iż niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 81, art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił istotne okoliczności faktyczne sprawy, stan prawny i swoje stanowisko, w związku z czym uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Dowody zaś, które zostały zgromadzone w sprawie, nie budzą wątpliwości, a argumentacja organu oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez niego mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów.
Podobnie niezasadny jest zarzut skarżącego dot. naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia go o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie, który mógłby być uwzględniony gdyby skarżący wykazał, że brak takiego zawiadomienia miał wpływ na wynik sprawy. Takiego zaś wpływu Sąd się nie dopatrzył. Stosownie zawiadomienie zostało skierowane do strony 1 czerwca 2023r. (karta 58 akt administracyjnych) przed wydaniem rozstrzygnięcia organu I instancji, a strona przedstawiła organowi własne stanowisko w sprawie pismem z 23 czerwca 2023r. (karta 61). Natomiast na etapie ponownego rozpoznania sprawy żadne dowody nie zostały już przeprowadzone. Nie jest zatem tak, że skarżący został pozbawiony prawa do odniesienia się do nich lub przedstawienia własnych wniosków dowodowych na okoliczności przeciwne.
Co do zarzutu naruszenia przepisu art. 8 § 2 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej wskutek wydania odmiennych decyzji przy tożsamym stanie faktycznym i prawnym Sąd zauważa, że stanowi on, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Dla jego zastosowania wymagane jest zatem stwierdzenie utrwalonej praktyki w rozstrzyganiu spraw. Utrwalona praktyka, to coś więcej niż jedna decyzja wydana w tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Brak w tej sprawie podstaw do przyjęcia, że istnieje utrwalona praktyka, na którą strona skarżąca mogłaby się powołać.
Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia innych przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zauważyć należy, że tut. Sąd rozpatrywał także inne sprawy Skarżącego w podobnym stanie faktycznym i prawnym, i wyrokami z 15 i 22 kwietnia 2024 r., o sygn. akt 1126 i 1121/23 skargi zostały oddalone.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI