III SA/Gl 1118/23

III SA/Gl 1118/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Małgorzata Herman
Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92a, lp. 6.2.1  zał. nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr BP.501.616.2023.2250.KA12.441714 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr BP.501.616.2023.2250.KA12.441714 Główny Inspektor Transportu Drogowego – dalej organ II instancji - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - dalej u.t.d. (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.), lp. 6.2.1 oraz załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 32, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1), po rozpatrzeniu odwołania T Sp. z o.o. – dalej strona, skarżący - od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 lutego 2023 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 09.12.2022 r. podczas kontroli drogowej w C., autobusu marki Irizar o nr rej. [...] , którym kierował A. F. w załodze z M. M., którym to wykonywany był międzynarodowy transport drogowy osób, z Polski do Francji, w imieniu przewoźnika S Sp. z o.o. stwierdzono niewłaściwa obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy, prędkości lub przebytej drogi na podstawie której na skarżącą nałożona została kara pieniężna w wysokości 5.000,00 zł. Naruszenie to przypisano wobec kierowcy M. M..
W trakcie czynności kontrolnych 09 grudnia 2022 r., na podstawie zeznań dwóch świadków ustalono, iż kierowca A. F. otrzymał polecenie zgłoszenia się na parking K., gdzie zaparkowany był autobus. Miał się zgłosić ok. godziny 20.15 w celu przejazdu autobusu wraz z pasażerami do Z.. Tam wraz z drugim, mającym tam oczekiwać kierowcą jako załoga wspólnie mieli przejąć pojazd i udać się do miejsca przeznaczenia do Francji. A. F. zalogował swoją kartę kierowcy do tachografu, natomiast M. M. nie zalogował do drugiego slotu tachografu swojej karty kierowcy. Następnie autobusem, prowadzonym przez A. F. w/w kierowcy udali się na parking CH [...] w K., skąd zabrali część pasażerów wycieczki do Francji. Po załadowaniu bagaży pasażerów, kierowcy pojechali do C. w celu zabrania kolejnej grupy na tę wycieczkę. Tam podjęto kontrolę, która wykazała opisywane w/w naruszenie. W momencie jej podjęcia M. M. swoją kartę kierowcy do tachografu cyfrowego miał w portfelu i, zgodnie ze złożonym w charakterze świadka zeznaniem, zamierzał ją zalogować dopiero w Z., deklarując za pomocą wpisu manualnego odpoczynek w miejsce innej pracy i dyspozycji. Chciał tak uczynić, pomimo tego, że od początku podróży znajdował się w autobusie, który był w ruchu i zamierzał nim kierować na dalszym etapie podróży. Takie postępowanie pozwalało mu na uniknięcie udokumentowania faktu przekroczenia dopuszczalnych norm związanych z czasem pracy kierowcy.
Powyższe ustalenie skutkowało nałożeniem na skarżącą kary w wysokości 5000 zł na podstawie art. 92a u.t.d w zw. Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który to przepis sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Organ I instancji wskazał na treść art. 92a ust. 11 u.t.d zgodnie z którym przepisy ust. 1, ust. 5 pkt 5, ust. 7 pkt 1 i ust. 9 stosuje się do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności do: spedytora, nadawcy, odbiorcy, podmiotu wykonującego czynności ładunkowe, organizatora wycieczki, organizatora transportu, operatora publicznego transportu zbiorowego, podwykonawcy - jeżeli wiedzieli oni lub, w świetle wszystkich istotnych okoliczności, powinni byli wiedzieć, że zlecone przez nich usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia.
W ocenie organu I instancji, strona organizując wycieczkę, której elementem była podróż, nie powinna była ograniczyć się wyłącznie do wynajęcia przewoźnika. Jako organizator, powinna ona objąć nadzorem jego poczynania w zakresie sposobu realizacji przewozu. Tymczasem z planu wycieczki, który załączono do akt sprawy wprost wynika, że jeden kierowca nie był w stanie zrealizować tego przewozu. Pomimo to w umowie nie został zawarty jakikolwiek wymóg, chociażby w postaci planu pracy załogi kierowców, który winien przedstawić przewoźnik. Świadczy to zdaniem organu I instancji o tym, że strona nie wykazała żadnej troski o bezpieczeństwo pasażerów, a tym samym nie dochowała należytej staranności, aby nie doszło do naruszeń przepisów regulujących zasady realizowania transportu drogowego. Innymi słowy strona godziła się na ewentualność powstania naruszenia
W odwołaniu skarżąca podniosła naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa. Wskazała, iż organ nie uwzględnił wyjaśnień M. M., dotyczących jego problemów zdrowotnych mających wpływ na brak możliwość świadczenia usług kierowcy autokaru. Podniosła również, iż organ nie uwzględnił tego, iż to A. F. w dniu kontroli był jedynym kierowcą. Zdaniem skarżącej organ błędnie zastosował wskazane w decyzji przepisy uznając, iż M. M. był kierowcą w dniu kontroli. Ponadto wskazała, iż w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy art. 92c u.t.d, gdyż strona jako organizator wycieczki nie miała i nie mogła mieć wpływu na stwierdzone w sprawie naruszenie.
Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków – T. K., któremu M. M. miał zgłosić swoją niedyspozycję zdrowotną oraz B. K., który miał przejąć w Z. pojazd od kierowcy A. F.. Strona wyjaśniła, iż M. M. w dniu kontroli jedynie pomagał kierowcy A. F. załadować bagaże do pojazdu, lecz nie tworzył z nim załogi, wobec czego nie miał obowiązku zalogować do tachografu swojej karty kierowcy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i odwołaniu decyzją z dnia 3 sierpnia 2023r. utrzymał w mocy sporna decyzję
Po przywołaniu treści art. 92a ust. 1, 3 7 , art. 92 c, art. 4 pkt 22 u.t.d. i art. i art. 189a § 2 kpa zauważył iż w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1 -3 kpa.
Wyjaśnił, że w sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. gdzie treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Wskazał, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa.
Organ II instancji podzielił ustalenia odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi określonym w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. przypisując je M. M. .
W jego ocenie w dniu kontroli M. M. znajdował się w pojeździe celem podjęcia się prowadzenia pojazdu po dojechaniu do miejscowości Z. Tym samym w chwili gdy obaj kierowcy znaleźli się w pojeździe stanowili oni załogę w rozumieniu art. 4 lit. o rozporządzenia 561/2006: "załoga kilkuosobowa oznacza sytuację, w której w trakcie każdego okresu prowadzenia pojazdu pomiędzy dwoma kolejnymi dziennymi okresami odpoczynku, lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku, w pojeździć przebywa co najmniej dwóch kierowców w celu prowadzenia pojazdu." W jego ocenie M. M. był w dniu kontroli kierowcą i tworzył z A. F. załogę dwuosobową. Tym samym obaj kierowcy powinni mieć załogowane karty kierowcy do odpowiednich slotów urządzenia rejestrującego.
Organ II instancji wyjaśnił, iż kierowca również w przypadku gdy przebywałby w pojeździć jedynie celem pomocy w załadunku bagaży, powinien rejestrować na swojej karcie kierowcy aktywność. Okres ten nie może być bowiem zaliczony do odpoczynku kierowcy, gdyż nie dysponuje on swobodnie swoim czasem, a świadczy inną pracę na rzecz pracodawcy.
Odnośnie zastosowania w sprawie art. 92b u.t.d. organ II instancji stwierdził, iż przepis dotyczy jedynie naruszeń czasu pracy, które nie zostały stwierdzone w niniejszej sprawie.
Odnośnie art. 92c u.t.d. wskazał, że strona nie przedstawiła żadnego dowodu, iż do naruszeń doszło w okolicznościach których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu. Strona jako organizator wyjazdu powinna dołożyć wszelkich starań celem zagwarantowania przestrzegania obowiązujących przepisów i zapewnienia uczestnikom wyjazdu bezpieczeństwa. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie wskazał, iż strona mogła sporządzić chociażby plan pracy i osobiście nadzorować w jaki sposób realizowane są ustalenia umowy. Skarżąca ograniczyła się wyłącznie do wprowadzenia do umowy zapisu dotyczącego obowiązku zrealizowania zlecenia zgodnie z przepisami, jednak w żaden sposób nie przedstawiła jakie działania podjęła celem zapewnienia jego wyegzekwowania. Strona mogła przewidzieć, iż zaniechanie działań organizacyjnych i kontrolnych celem zapewnienia przestrzegania obowiązujących przepisów z zakresu transportu drogowego, biorąc pod uwagę długość i charakter wyjazdu, może skutkować popełnieniem naruszeń. W związku z powyższym w sprawie nie można było zdaniem organu II instancji zastosować przepisów egzoneracyjnych art. 92b i art. 92c u.t.d.
Za niezasadne organ II instancji uznał pozostałe zarzuty.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący zarzucił organowi II instancji naruszenie przepisów:
a) art. 7, art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez;
I. nieuwzględnienie późniejszych pisemnych wyjaśnień M. M. (w aktach organu odwoławczego), który wskazywał organowi dokonującemu kontroli, że: ze względu na problemy gastryczne nie mógł świadczyć na rzecz przewoźnika S Sp. z o.o. usług kierowcy autokaru w dniu wyjazdu, ani też w kolejnych dniach, i na prośbę przewoźnika pomagał jedynie w ułożeniu bagaży podróżnych w autokarze, A. F. byt jedynym kierowcą doprowadzającym autokar do Z., gdzie miał on zostać przejęty przez dwóch kierowców i żadnym z tych kierowców nie miał być M. M.,
II. bezpodstawne przyjęcie, że: M. M. świadczył względem przewoźnika S Sp. z o.o. usługi kierowcy, który miał wykonać międzynarodowy transport drogowy osób z Polski do Francji od dnia 09 grudnia 2022 r., i tworzył wspólnie z kierowcą A. F. załogę kilkuosobową, podczas gdy Pan M. M. pełnił w dniu wyjazdu autokaru funkcję bagażowego, M. M. dostał od swojego pracodawcy polecenie przejęcia pojazdu i zalogowania swojej karty do tachografu dopiero w Z.,
b) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków T. K. oraz B. K., mimo że świadkowie ci mieli wypowiedzieć się co do okoliczności mającej zasadnicze znaczenie dla sprawy okoliczności, że M. M. nie miał pełnić funkcji kierowcy w trakcie przewozu grupy podróżnych i w rezultacie naruszenie:
c) art. 1 pkt 1 oraz art. 5 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) w zw. art. 4 lit. o rozporządzenia (WE) NR 561/2006 Parlamentu  Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) NR 3820/85 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 102, str. 1 ze zm.) poprzez ich zastosowanie, mimo że biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, nie można uznać Pana M. M. za pełniącego funkcję kierowcy, w szczególności w załodze kilkuosobowej z innym kierowcą,
d) art. 32 ust. 1-3 oraz art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (DE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego Tekst mający znaczenie dla EOG, poprzez ich zastosowanie, mimo że biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, nie można uznać M. M.y za pełniącego funkcję kierowcy, do którego stosować należy obowiązki przewidziane rozporządzeniem,
e) art. 92a ust. 1, 7, 11 ustawy transportowej w zw. z Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez jego zastosowanie, mimo że biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, nie można uznać M. M. za pełniącego funkcję kierowcy, w szczególności w załodze kilkuosobowej z innym kierowcą, a ponadto nie można przypisać odpowiedzialności skarżącej, ponieważ nie należy do kręgu podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym,
f) art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy transportowej poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy skarżąca nie miała i nie mogła mieć wpływu na powstanie rzekomych naruszeń, i jako organizator imprezy turystycznej, a nie przewoźnik, zastosowała wystarczające środki, w celu zminimalizowania ryzyka naruszeń po stronie przewoźnika i jego kierowców,
g) art. 31e ust. 3 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. Nr 92, poz. 879), poprzez przyjęcie przez organ, że "strona mogła sporządzić chociażby plan pracy i osobiście nadzorować w jaki sposób realizowane są ustalenia umowy", podczas gdy skarżąca nie była przewoźnikiem czy też podmiotem, na rzecz którego kierowca wykonuje przewozy, w rozumieniu przepisów ww. ustawy, wobec czego to nie na niej spoczywał obowiązek sporządzania takich planów, ani też nie leżała po jej stronie inicjatywa sporządzania tego typu dokumentu. Zawarcie stosownych postanowień w umowie z przewoźnikiem było działaniem wystarczającym ze strony skarżącej jako organizatora imprezy turystycznej.
Wskazując na powyższe, wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, oraz decyzji organu I instancji ją poprzedzającej, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 sierpnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13.02.2023 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej na T Sp. z o.o. z siedzibą w K. kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.t.d.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do u.t.d.
Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku.
Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d.
Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Zaznaczyć również należy, że w świetle art. 4 pkt 22 u.t.d. odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 u.t.d. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1 ze zm. z dnia 11 kwietnia 2006 r.) - dalej: rozporządzenie nr 561/2006a, które zostało powołane w zaskarżonej decyzji.
Skarżącej spółce jako organizatorowi wycieczki została wymierzona kara pieniężna za: niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi - zgodnie z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w wysokości 5.000 zł.
Zarzuty skargi dotyczą wadliwego przypisania stronie jako organizatorowi wycieczki naruszenia przez jednego z członków załogi kierowcy M. M. autobusu wykonującego na zlecenie strony – S sp. z o.o. międzynarodowy transport drogowy z Polski do Francji w zakresie niewłaściwej obsługi lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014, zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Stosownie do art. 34 ust. 1, 2, 3 4 rozporządzenia 165/2014 Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona;
Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy.
Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv):
jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu. (...).
Podkreślić trzeba, że w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. kara pieniężną w wysokości 5.000 zł sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
W niniejszej sprawie, jak wyżej zaznaczono, stronie skarżącej przypisano m.in. naruszenie pkt 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy. Przy czym, jak wynika z ustaleń organów 9 grudnia 2022 r. o godz. 22.33 w C. poddano kontroli drogowej autobus Irizar w o nr. rej. [...]. Pojazdem wówczas kierował A. F. wykonując przewóz drogowy w imieniu S sp. z o.o. na trasie Polska Francja, gdzie przejazd wykonywano w załodze dwuosobowej bez rejestrowania przez kierowcę M. M. aktywności na karcie kierowcy. Jak ustalono 9 grudnia 2022 r. M. M. zgłosił się na parking w K. gdzie zaparkowany był autobus celem dojazdu w Z. w celu przejęcia tam autobusu i kontynuowania przewozu do Francji wraz z drugim mającym tam oczekiwać kierowcą. A. F. kierowca zalogował swa kartę kierowcy do tachografu, zaś M. M. nie dokonał tej czynności po czym autobusem kierowanym przez A. F. udano się na parking w K., tam w chwili kontroli kierowca M. M. pomagał pasażerom w czynnościach związanych z ładowaniem do pojazdu bagaży, nie mając zarówno przez czas przejazdów, jak i podczas załadunku, załogowanej do tachografu karty kierowcy i tym samym nie rejestrując swojej aktywności. Wobec powyższego organy uznały, że zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za naruszenie usankcjonowanego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Natomiast strona skarżąca kwestionuje to ustalenie podnosząc nadto, iż nie powinna ponosić jako organizator odpowiedzialności administracyjnej za uchybienia istniejące po stronie przewoźnika. Zawarła stosowną umowę z przewoźnikiem gdzie zawarto zapis iż zleceniobiorca jest zobowiązany wykonać przewóz zgodnie z przepisami o ruchu drogowym i czasie pracy kierowców.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo organ wymierzył stronie skarżącej jako organizatorowi wycieczki karę pieniężną w wysokości 5000 zł z uwzględnieniem naruszenia przepisów o stosowaniu tachografów przez niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, tj. za naruszenie określone w lp. 6.2.1. - załącznika 3 do u.t.d.
W tym miejscu stwierdzić należy, że organ II instancji zasadnie stwierdził niewłaściwą obsługę tachografu przez kierowcę M. M.. Polegało to na tym iż w/w kierowca po przybyciu na parking w K. 9 grudnia 2022r. ok godz. 20.15 realizując przejazd w załodze dwuosobowej z Polski do Francji nie zalogował swojej karty kierowcy do slotu tachografu autobusu. Wykonywał przy tym obowiązki służbowe związane z pomocą przy pakowaniu bagaży do luku bagażowego a realizacji przewozu jako kierowca po przejęciu autobusu od A. F. miał dokonać od Z.. Sąd podziela ocenę prawną co do przyjęcia, iż M. M. realizował przejazd w załodze dwuosobowej od K. co potwierdza materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy w postaci zeznań kierowcy A. F. M M.. Przypomnienia wymaga, o czym była mowa powyżej, że kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Jeżeli w pojeździe wyposażony w tachograf cyfrowy znajdują się więcej niż jedne kierowca , kierowcy ci zapewniają aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów (art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014).
Powyższe stwierdzenie nie oznacza jednak, iż prawidłową jest zaskarżona decyzja.
Warunkiem bowiem nałożenia kary administracyjnej po myśli art. 92a u.td. jest konieczność spełnienia dyspozycji normy prawnej w tej regulacji wskazanej.
I tak zgodnie z tym przepisem podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
Art. 92a ust. 7 stanowi, iż wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
11. Przepisy ust. 1, ust. 5 pkt 5, ust. 7 pkt 1 i ust. 9 stosuje się do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności do:
1) spedytora, 2) nadawcy, 3) odbiorcy, 4) podmiotu wykonującego czynności ładunkowe, 5) organizatora wycieczki,(....)
- jeżeli wiedzieli oni lub, w świetle wszystkich istotnych okoliczności, powinni byli wiedzieć, że zlecone przez nich usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia.
Przytoczone wyżej normy prawa materialnego wskazują, zatem iż koniecznym warunkiem nałożenia na organizatora wycieczki w trybie tego przepisu jest wykazanie przez organ, iż organizator wycieczki wiedział lub w świetle wszystkich istotnych okoliczności, powinien był wiedzieć, że zlecone przez niego usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia.
Jakkolwiek organ II instancji dokonał oceny zaistnienia w odniesieniu do organizatora wycieczki zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych z art. 92c u.t.d. mających uwalniać organizatora wycieczki od odpowiedzialności za karę administracyjną jednak powyższe rozważania nie są wystarczające do uznania legalności spornej decyzji. Konieczną bowiem do przypisania obowiązku uiszczenia kary pieniężnej za naruszenie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy,, jak nadmieniono była uprzednia ocena czy w sprawie zaistniały przesłanki z ust. 11 art. 92a u.t.d warunkujące nałożenie kary za naruszenie przepisów u.t.d.
W tym zaś zakresie brak jest jakichkolwiek rozważań w treści zakwestionowanej decyzji po stronie organu II instancji. Powyższe oznacza, iż w ten sposób doszło do naruszenia w sprawie zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 16 k.p.a. Zaznaczenia przy tym wymaga iż strona eksponowała ten zarzut we wniesionym odwołaniu.
Ugruntowanym jest w orzecznictwie, iż z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy, co oznacza, że organ ten nie może ograniczać się jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, dążąc do merytorycznego jej załatwienia. Skuteczne złożenie odwołania powoduje przeniesienie całej sprawy przed organ drugiej instancji. Organ odwoławczy musi więc wnikać w całość sprawy i brać na siebie odpowiedzialność za ponowne jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy ma przy tym obowiązki nie mniejsze niż organ pierwszej instancji. W efekcie jak każdy organ powinien dążyć przede wszystkim do rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym, przez co należy rozumieć wydanie decyzji co do istoty sprawy. Wydanie decyzji merytorycznej kończącej postępowanie, nakazuje bowiem zasada szybkości i sprawności postępowania oraz ekonomii procesowej.( por wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Go 595/23).
W okolicznościach niniejszej sprawy się tak nie stało. Organ odwoławczy nie poczynił własnych ustaleń faktycznych i nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy, a przynajmniej nie dał temu wyrazu w treści zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie odniósł się również do zarzutów strony skarżącej w zakresie wadliwości naliczenia kary pieniężnej i nie zawarł w swoim rozstrzygnięciu oceny w tym zakresie. Za taką ocenę, w świetle treści spornej decyzji nie można uznać stwierdzenia iż strona nie wypełniła dyspozycji art. 92c u.t.d.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wskazania co do dalszego postępowania wynikające wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu II instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, przy ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy .