III SA/Gl 111/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R. S. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności ekologicznej. Problem wynikał z przekształcenia trwałych użytków zielonych (TUZ) na działce, na której właściciel bez wiedzy i zgody rolnika wybudował dom. Organy administracji nałożyły sankcję finansową, zmniejszając płatność o 20%, argumentując, że rolnik nie zgłosił nadzwyczajnych okoliczności w wymaganym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając poprzednią skargę, uchylił decyzje obu instancji, wskazując na wadliwą kwalifikację prawną działań skarżącego i stwierdzając, że nie można przypisać mu roli sprawczej w przekształceniu TUZ, skoro wszystko stało się bez jego wiedzy i zgody. Mimo to, organy administracji w kolejnym postępowaniu ponownie wydały decyzję utrzymującą w mocy sankcję, powołując się na te same przepisy i krytykując stanowisko sądu. Obecny wyrok WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, powołując się na art. 153 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że ocena prawna wyrażona w poprzednim prawomocnym wyroku jest wiążąca dla organów. Stwierdził, że dywagacje organów krytykujące stanowisko sądu są niezrozumiałe i sprzeczne z prawem, a ponowne oparcie się na przepisach § 30 ust. 2 i § 31a rozporządzenia ekologicznego było błędne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter wyroków sądów administracyjnych dla organów administracji (art. 153 p.p.s.a.) oraz interpretacja przepisów dotyczących płatności ekologicznych i odpowiedzialności rolnika za przekształcenie trwałych użytków zielonych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia TUZ przez osobę trzecią i interpretacji przepisów rozporządzenia ekologicznego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy rolnik jest bezpośrednio odpowiedzialny za przekształcenie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rolnik ponosi odpowiedzialność za przekształcenie trwałych użytków zielonych, jeśli do przekształcenia doszło bez jego wiedzy i zgody, a jedynie z winy osoby trzeciej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rolnik nie ponosi odpowiedzialności za przekształcenie trwałych użytków zielonych, jeśli do niego doszło bez jego wiedzy i zgody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przypisanie rolnikowi odpowiedzialności za przekształcenie TUZ wymaga przypisania mu roli sprawczej w postaci działania lub zaniechania. Skoro przekształcenie nastąpiło bez wiedzy i zgody rolnika, nie można uznać go za sprawcę.
Czy organ administracji publicznej jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego na mocy art. 153 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 153 p.p.s.a. stanowi o związaniu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. Dywagacje organów krytykujące stanowisko sądu są niezrozumiałe i sprzeczne z tym przepisem.
Czy brak zgłoszenia przez rolnika nadzwyczajnych okoliczności (np. budowy domu przez osobę trzecią na jego gruncie) w terminie 15 dni roboczych wyklucza możliwość zastosowania przepisów o płatnościach ekologicznych?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii wprost, ale wskazał, że zastosowanie sankcji za przekształcenie TUZ było wadliwe, nawet jeśli rolnik nie zgłosił nadzwyczajnych okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli rolnik nie zgłosił nadzwyczajnych okoliczności, to nie można mu przypisać odpowiedzialności za przekształcenie TUZ, co czyni zastosowanie sankcji wadliwym. Sąd zasugerował, że można rozważać inną kwalifikację sytuacji jako uchybienia w przestrzeganiu wymogów.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi następuje poprzez uchylenie decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
rozporządzenie ekologiczne art. 30 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Jeżeli rolnik przekształcił którykolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych, płatność ekologiczna przysługuje w wysokości zmniejszonej o 20%.
rozporządzenie ekologiczne art. 31a
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
W przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach zobowiązania ekologicznego, płatność ekologiczna podlega zwrotowi.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, stosując środki określone w art. 145.
rozporządzenie ekologiczne art. 5 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych.
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. h
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej
Definicja trwałych użytków zielonych.
rozporządzenie nr 640/2014 art. 4 § ust. 2
Rozporządzenie Komisji (UE) 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami, w ciągu piętnastu dni roboczych.
ustawa o PROW art. 26 § ust. 1 i 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
ustawa o PROW art. 29 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd w poprzednim wyroku uznał za wadliwe zastosowanie przepisów § 30 ust. 2 i § 31a rozporządzenia ekologicznego, stwierdzając, że skarżący nie przekształcił trwałego użytku zielonego, gdyż stało się to bez jego wiedzy i zgody. • Organ administracji jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.).
Odrzucone argumenty
Organy administracji próbowały ponownie zastosować przepisy § 30 ust. 2 i § 31a rozporządzenia ekologicznego, kwestionując stanowisko sądu z poprzedniego wyroku. • Organy argumentowały, że brak zgłoszenia nadzwyczajnych okoliczności w terminie 15 dni roboczych uniemożliwia uwzględnienie sytuacji rolnika.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób jednak przyjąć w tej sytuacji, że to skarżący przekształcił trwały użytek zielony skoro wszystko stało się bez jego zgody i wiedzy • zastosowanie w sprawie przepisu § 30 ust. 2 rozporządzenia i w konsekwencji przepisu § 31a rozporządzenia ekologicznego przy przyjęciu, że skarżący przekształcił trwały użytek jest wadliwe • Zatem zupełnie niezrozumiałe, sprzeczne z wyż. cyt. regulacją art. 153, są dywagacje organów I i II instancji krytykujące stanowisko Sądu wyrażone w w/w wyroku
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Orzepowska-Kyć
członek
Magdalena Jankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter wyroków sądów administracyjnych dla organów administracji (art. 153 p.p.s.a.) oraz interpretacja przepisów dotyczących płatności ekologicznych i odpowiedzialności rolnika za przekształcenie trwałych użytków zielonych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia TUZ przez osobę trzecią i interpretacji przepisów rozporządzenia ekologicznego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy rolnik jest bezpośrednio odpowiedzialny za przekształcenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między rolnikiem a aparatem administracyjnym, gdzie sąd staje w obronie obywatela przed nadmierną biurokracją i błędną interpretacją prawa. Podkreśla znaczenie związania organów wyrokami sądów.
“Rolnik wygrał z urzędnikami: sąd stanął w obronie rolnika przed błędną sankcją finansową.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.