III SA/Gl 1108/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-12-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
skargarada gminydyrektor przedszkolawojewodarozstrzygnięcie nadzorczekodeks postępowania administracyjnegoustawa o samorządzie gminnymwłaściwość organuskarga na działalnośćmobbing

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Miasta Z. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, uznając, że Rada Miasta powinna była rozpatrzyć skargę na dyrektora przedszkola również w zakresie dotyczącym stosunków pracy i mobbingu.

Miasto Z. złożyło skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miasta w sprawie skargi na dyrektora przedszkola. Wojewoda uznał, że Rada Miasta nie rozpatrzyła kompleksowo skargi, pomijając kwestie stosunków pracy i mobbingu, uznając się za organ niewłaściwy. Rada Miasta argumentowała, że nie jest właściwa do rozpatrywania spraw pracowniczych. Sąd administracyjny uznał, że Rada Miasta powinna była rozpatrzyć skargę również w tym zakresie, gdyż postępowanie skargowe nie jest konkurencyjne wobec postępowania przed sądem pracy i ma na celu ujawnienie nieprawidłowości w działaniu kierownika jednostki. W konsekwencji sąd oddalił skargę Miasta Z.

Sprawa dotyczyła skargi Miasta Z. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miasta Z. z dnia 27 sierpnia 2025 r. w sprawie skargi na Dyrektora Przedszkola nr [...] w Z. Wojewoda uznał, że Rada Miasta nie rozpatrzyła kompleksowo złożonej skargi, gdyż w uchwale stwierdziła, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia zarzutów dotyczących stosunków pracy, relacji interpersonalnych oraz mogących nosić znamiona mobbingu. Zdaniem Wojewody, zarzuty te dotyczą nieprawidłowości w działaniu kierownika jednostki organizacyjnej gminy i powinny zostać ocenione przez Radę Miasta w ramach postępowania skargowego. Rada Miasta wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając Wojewodzie naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 229 pkt 3, poprzez przyjęcie, że Rada Miasta powinna rozpatrzyć całą skargę, mimo swojej niewłaściwości w zakresie stosunków pracowniczych. Sąd administracyjny, analizując przepisy k.p.a. dotyczące skarg, uznał, że postępowanie skargowe ma na celu zwrócenie uwagi właściwych organów na wszelkie nieprawidłowości w działaniu organu lub jego pracowników. Podkreślił, że postępowanie skargowe nie jest konkurencyjne wobec postępowania przed sądem pracy i nie zastępuje środków ochrony prawnej przewidzianych w innych przepisach. W ocenie Sądu, zarzuty dotyczące stosunków pracy i mobbingu, podniesione w skardze na dyrektora przedszkola, mieściły się w zakresie przedmiotowym art. 227 k.p.a., a zatem Rada Miasta była właściwa do ich rozpatrzenia. Sąd uznał również, że zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie spełniło wymogów art. 238 § 1 k.p.a., gdyż nie zawierało merytorycznego uzasadnienia co do podniesionych zarzutów. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę Miasta Z. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rada gminy jest właściwa do rozpatrzenia takiej skargi w ramach postępowania skargowego, nawet jeśli dotyczy ona materii pracowniczej, ponieważ postępowanie skargowe ma na celu ujawnienie nieprawidłowości w działaniu kierownika jednostki i nie jest konkurencyjne wobec postępowania przed sądem pracy.

Uzasadnienie

Postępowanie skargowe na podstawie k.p.a. ma na celu zwrócenie uwagi właściwych organów na wszelkie nieprawidłowości w działaniu organu lub jego pracowników. Nie jest ono konkurencyjne wobec postępowania przed sądem pracy, a jego celem jest ocena sposobu działania kierownika jednostki, a nie rozstrzyganie spraw pracowniczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 227

Kodeks postępowania administracyjnego

Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwienie spraw. Skarga ma na celu zwrócenie uwagi właściwych organów na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku działania lub zaniechania organu bądź jego pracowników.

k.p.a. art. 229 § pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Rada gminy jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej.

k.p.a. art. 238 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powinno zawierać oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej. W przypadku odmownego załatwienia skargi powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o treści art. 239 k.p.a.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia.

Pomocnicze

u.s.g. art. 91 § ust. 4

Ustawa o samorządzie gminnym

W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 7

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Konstytucja RP art. 63

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do petycji, skarg i wniosków do organów władzy publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rada Miasta powinna rozpatrzyć skargę na dyrektora przedszkola również w zakresie dotyczącym stosunków pracy i mobbingu, gdyż postępowanie skargowe nie jest konkurencyjne wobec postępowania przed sądem pracy i ma na celu ujawnienie nieprawidłowości w działaniu kierownika jednostki. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne dotyczące podniesionych zarzutów, nawet jeśli organ stwierdza swoją niewłaściwość do rozpatrzenia części z nich.

Odrzucone argumenty

Rada Miasta nie jest właściwa do rozpatrzenia skargi w zakresie stosunków pracy i relacji interpersonalnych, mogących nosić znamiona mobbingu, gdyż są to kwestie należące do właściwości sądu pracy. Uchwała Rady Miasta nie narusza prawa, a Wojewoda błędnie stwierdził jej nieważność.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie skargowo-wnioskowe ukierunkowane jest na sposób działania organu lub pracownika organu. Skarga przewidziana w art. 227 k.p.a. jedynie uzupełnia środki ochrony wolności i praw konstytucyjnych, ale ich nie zastępuje. Działalność innych organów publicznych nie ma charakteru konkurencyjnego względem uprawnienia Rady Miasta do rozpatrywania skarg na sposób działania kierownika jednostki organizacyjnej gminy.

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Adam Gołuch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu przedmiotowego skargi na działalność kierownika gminnej jednostki organizacyjnej, w tym w sprawach dotyczących stosunków pracy i mobbingu, oraz wymogów formalnych zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organu nadzoru (wojewody) i rady gminy w kontekście rozpatrywania skargi na dyrektora przedszkola.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii właściwości organów w rozpatrywaniu skarg, w tym tych dotyczących potencjalnego mobbingu, co ma znaczenie praktyczne dla samorządów i obywateli.

Czy rada gminy może zignorować skargę na mobbing dyrektora przedszkola?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Gl 1108/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-12-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 227
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 1153
art. 91 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Miasta Z. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 1 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchwały rady miasta w kwestii rozpoznania skargi na działalność dyrektora przedszkola oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 28 października 2025r. Miasto Z. złożyło skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego (dalej: Wojewoda) z dnia 1 października 2025r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia 27 sierpnia 2025 r. w sprawie skargi nr [...] na Dyrektora Przedszkola nr [...] w Z. w całości jako sprzecznej z art. 229 pkt 3 w zw. z art. 238 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.) - dalej: uchwała.
Podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia był art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.; dalej: u.s.g.).
W § 1 przedmiotowej uchwały Rada Miasta Z. (dalej: Rada Miasta) postanowiła:
"Skargę nr [...] na Dyrektora Przedszkola nr [...] w Z. w zakresie zarzutów:
1) dotyczących ochrony danych osobowych, procedur zatrudnienia pracowników, korzystania z funduszu świadczeń socjalnych oraz rozliczania posiłków uznaje się za bezzasadną,
2) dotyczących stosunków pracy, relacji interpersonalnych oraz mogących nosić znamiona mobbingu uznaje się, iż Rada Miasta Z. nie jest organem właściwym do ich rozpatrzenia."
W treści uzasadnienia uchwały Rada Miasta podała, że cyt "Natomiast zarzuty odnoszące się do stosunków pracowniczych i relacji interpersonalnych, mogących nosić znamiona mobbingu, pozostają poza właściwością Rady Miasta Z., która nie posiada umocowania w przepisach prawa do rozstrzygania spraw wynikających ze stosunku pracy ani do oceny prawidłowości działań pracodawcy w tym zakresie. Kwestie te są rozpatrywane w odrębnych trybach przez powołane do tego organy - między innymi Państwową Inspekcję Pracy oraz sąd pracy."
Wobec powyższego Wojewoda uznał, że Rada Miasta nie rozpatrzyła kompleksowo złożonej skargi, gdyż pominęła kwestie dotyczące stosunków pracy, relacji interpersonalnych oraz mogących nosić znamiona mobbingu - uznając się za organ niewłaściwy do ich rozpatrzenia, o czym stanowi § 1 pkt 2 uchwały błędnie przyjmując, że nie może rozpatrzyć omawianej skargi w tym zakresie. Zarzuty, jakie podniesiono w skardze dotyczą nieprawidłowości w działaniu kierownika jednostki organizacyjnej gminy (tu: Dyrektora Przedszkola nr [...] w Z.) i w takim kontekście winna zostać oceniona przez Radę Miasta. Skarga przewidziana w art. 227 k.p.a. jedynie uzupełnia środki ochrony wolności i praw konstytucyjnych, ale ich nie zastępuje. Wyrażając stanowisko co do zasadności skargi na działalność Dyrektora Przedszkola Rada Miasta nie wejdzie w kompetencje zastrzeżone dla innych organów np. Państwowej Inspekcji Pracy czy sądu pracy, gdyż jej ocena nie wywoła skutków mających wpływ na inne organy. Działalność innych organów publicznych nie ma charakteru konkurencyjnego względem uprawnienia Rady Miasta do rozpatrywania skarg na sposób działania kierownika jednostki organizacyjnej gminy, jakim jest Dyrektor Przedszkola. Istotą skargi powszechnej jest bowiem zwrócenie uwagi właściwym organom na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku działania lub zaniechania organu bądź jego pracowników, stąd zakres przedmiotowy działalności kierownika jednostki organizacyjnej gminy podlegający kontroli rady miasta w trybie postępowania skargowo- wnioskowego nie ulega ograniczeniu na podstawie przesłanki powołanej w uzasadnieniu do uchwały.
Stwierdzone uchybienie Wojewoda zakwalifikował do istotnych naruszeń prawa.
Dodatkowo wskazał, że art. 91 ust. 1 u.s.g. stanowi, iż uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90.
Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem obowiązującego prawa, co czyni stwierdzenie jej nieważności w całości uzasadnionym i koniecznym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Rada Miasta zaskarżyła w całości rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, zarzucając mu rażące naruszenie przepisów prawa, a mianowicie:
naruszenie art. 227 k.p.a. polegające na uznaniu, iż uproszczony charakter postępowania skargowego sprowadza się do przekazania informacji skarżącemu o tym, czy skarga została uznana za zasadną, bezzasadną czy bezprzedmiotową;
naruszenie art. 238 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie zawierało uzasadnienia faktycznego i prawnego;
naruszenie art. 229 pkt 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż Rada Miasta pomimo swej niewłaściwości, winna rozpatrzyć całą skargę, również w zakresie stosunków pracowniczych i relacji interpersonalnych, mogących nosić znamiona mobbingu;
naruszenie art. 233-235 k.p.a. polegające na uznaniu, iż skarga złożona w tym trybie jest skargą o charakterze uzupełniającym, możliwą do złożenia równoległe z innymi środkami ochrony.
Wobec powyższego Rada Miasta wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Rada Miasta wyznaczyła, w oparciu o doktrynę i orzecznictwo, zakres przedmiotowy i podmiotowy postępowania skargowego z Działu VIII Rozdziału 2 k.p.a.
Następnie stwierdziła, że w zakresie mobbingu, stosunku pracy jak i relacji interpersonalnych skarga rozpatrzona uchwałą może stanowić podstawę wniesienia powództwa do sądu pracy, stosownie do regulacji zawartych w Kodeksie pracy oraz Kodeksie postępowania cywilnego.
Poza tym zawiadomienie skierowane do Skarżącego zawierało w swej treści zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Wyjaśniono w nim, dlaczego Rada Miasta nie jest właściwa do rozpoznania skargi w zakresie stosunków pracowniczych i relacji interpersonalnych, mogących nosić znamiona mobbingu. Rada Miasta, jak każdy organ władzy publicznej, zobligowana jest do działania uchwałodawczego jedynie w granicach wyznaczonych przepisami prawa i taką zasadą kierowała się podejmując uchwałę.
Niezależnie od powyższego Wojewoda winien badać przedmiotową uchwałę jedynie pod kątem zgodności z prawem w oparciu o art. 91 u.s.g., a nie pod kątem ewentualnego wyniku rozpatrzenia skargi tj. jej zasadności. Zatem stanowisko Wojewody jest błędne, a przedmiotowa uchwała nie narusza prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Według art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in., orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, zaś w myśl art. 148 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt. W przypadku uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie w całości albo w części, zgodnie z treścią art. 151 p.p.s.a. sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przedmiotowa uchwała została doręczona organowi nadzoru w dniu 1 września 2025r. W toku oceny jej legalności Wojewoda uznał, iż jest ona w części niezgodna z prawem i w dniu 1 października 2025 r. wydał rozstrzygnięcie nadzorcze nr [...].
Jak wynika z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, zostało ono podjęte w terminie wynikającym z art. 91 ust. 1 u.s.g. Nie znajdując formalnoprawnych przeszkód do rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach jest zobligowany rozstrzygnąć czy słusznie Miastu Z. Wojewoda przypisał zarzucane uchybienia.
Kryterium sądowej kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad samorządem terytorialnym pozostaje w bezpośrednim związku z kryterium stosowanym przez organ nadzoru w przypadku podjęcia określonego środka nadzoru (wyrok WSA w Gliwicach z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 742/18). Inaczej, przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest legalność aktu, co oznacza konieczność zbadania, czy akt ten, biorąc pod uwagę jego treść, może zostać pozostawiony w obrocie prawnym. Zasada ta obowiązuje również organ nadzoru (wyrok WSA w Warszawie z 29 lipca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 995/05). Zatem badając zgodność z prawem aktu nadzoru sąd upoważniony jest także do oceny, czy w istocie zaskarżona uchwała narusza prawo i czy jest to takie uchybienie, które powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. W przeciwnym bowiem wypadku kontrolowane rozstrzygnięcie nadzorcze naruszałoby gwarantowaną konstytucyjnie samodzielność gminy i wymagałoby usunięcia z obrotu prawnego.
Podstawą do wydania przedmiotowego aktu są przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz Konstytucja RP. Na podstawie art. 171 ust. 1 Konstytucji RP działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności, zaś uzupełnieniem tej normy prawnej jest art. 85 u.s.g., w myśl którego nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny nie sprawuje nadzoru nad działalnością gminną, sprawuje jedynie sądową kontrolę administracji publicznej, w tym aktów i czynności podejmowanych przez organy nadzoru, a rozstrzygnięcie nadzorcze jest rodzajem aktu administracyjnego.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była ocena legalności rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia 1 października 2025r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia 27 sierpnia 2025 r. w sprawie skargi nr [...] na Dyrektora Przedszkola nr [...] w Z. w całości jako sprzecznej z art. 229 pkt 3 w zw. z art. 238 § 1 k.p.a.
Znamienne w zakresie kontroli sprawowanej przez organy nadzoru nad działalnością gminy jest to, że mogą one wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami (art. 87 u.s.g.). Uprawnienie Wojewody do przeprowadzenia kontroli uchwały Rady Miasta z dnia 27 sierpnia 2025 r. w sprawie skargi nr [...] na Dyrektora Przedszkola nr [...] w Z. wydanej na podstawie art. 229 pkt 3 k.p.a. wynika z art. 90 u.s.g., zgodnie z którym wójt obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady gminy w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia oraz z 91 ust. 1 u.s.g., według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a o nieważności takiego aktu w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia tego aktu.
Przed przystąpieniem do rozpatrzenia sprawy wskazać trzeba na podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Jest nim art. 91 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Natomiast według art. 91 ust. 41 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że istnieją dwa rodzaje wad uchwały lub zarządzenia, w postaci "nieistotnego naruszenia prawa" oraz "sprzeczności z prawem" która obejmuje, jak należy sądzić, naruszenia prawa o charakterze istotnym (A. Matan (w:) Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, red. B. Dolnicki, Warszawa 2021, art. 91 i podana tam literatura). Przez sprzeczność taką należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc Konstytucją RP, ustawami, aktami wykonawczymi oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (wyrok NSA z 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 1287/06), przy czym sprzeczność uchwały lub zarządzenia musi być oczywista i bezpośrednia (wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2007, sygn. akt IV SA/Wa 2296/06). W orzecznictwie sądów administracyjnych do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, przyjmuje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy też naruszenie procedury podjęcia uchwały (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 117/11 oraz wyrok NSA z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 412/11).
Z nieistotnym naruszeniem prawa, które nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały, mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty można postawić tezę, że również przy ich zachowaniu zostałaby podjęta uchwała o treści identycznej co zaskarżona. Innymi słowy, chodzi o takie sytuacje, gdy popełnione przy podejmowaniu uchwały naruszenia przepisów proceduralnych nie miały wpływu na jej treść (M. Rzążewska, Zaskarżanie uchwał samorządu terytorialnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa-Zielona Góra 1997, s. 54-55; wyrok NSA z 27 stycznia 1995 r., SA/Rz 58/94, OwSS 1996/3, poz. 87). Za nieistotne naruszenie należy uznać takie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu (wyrok WSA w Szczecinie z 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 1174/05).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości właściwość Rady Miasta do rozpatrzenia skargi oznaczonej nr [...] na Dyrektora Przedszkola nr [...] w Z. Zgodnie z art. 229 pkt 3 k.p.a. w przypadku, gdy przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, rada gminy jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Sprawa objęta skargą na działalność Dyrektora Przedszkola nr [...] w Z. nie stanowi sprawy z zakresu administracji rządowej przekazanej samorządowi do wykonywania. Tym samym Rada Miasta była właściwym rzeczowo i miejscowo organem do załatwienia skargi na działalność kierownika gminnej jednostki organizacyjnej wykonującej zadania własne samorządu. Właściwości w tej sprawie Rady Miasta nie kwestionuje też sama Rada.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy Rada Miasta rozpoznając wniesioną do niej skargę zobowiązana.
Według Wojewody tak, ponieważ zarzuty, jakie podniesiono w skardze dotyczą nieprawidłowości w działaniu kierownika jednostki organizacyjnej gminy (tu: Dyrektora Przedszkola nr [...] w Z.) i w takim kontekście winna zostać oceniona przez Radę Miasta. Odmienne stanowisko zajęła Rada Miasta uzasadniając je brakiem swojej właściwości w przedmiocie skargi, a mianowicie zakresie stosunków pracowniczych i relacji interpersonalnych, mogących nosić znamiona mobbingu. W ocenie Sądu w tak wyznaczonych granicach sprawy rację należy przyznać Wojewodzie.
Przystępując do rozpoznania sprawy należy po pierwsze, przywołać art. 63 Konstytucji RP, stanowiący o prawie do petycji, skarg i wniosków. Gwarantuje on każdemu między innymi prawo składania skargi do organów władzy publicznej w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Tryb rozpatrywania petycji, wniosków i skarg określa ustawa. Jak wskazał TK w wyroku z 12 lipca 2016 r., K 28/15, OTK-A 2016, nr 56. odesłanie do ustawy zawarte w art. 63 zdanie drugie Konstytucji oznacza nałożenie obowiązku ustanowienia odpowiedniej regulacji na poziomie ustawowym i z mocą ustawy, lecz niekoniecznie w jednym, specjalnie w tym celu wydanym akcie. Przedmiot wydanej ustawy jest ograniczony do "trybu rozpatrywania petycji, wniosków i skarg", co oznacza wyłącznie proceduralny jej charakter - ustawa nie powinna zawierać elementów materialno-prawnych. Niewątpliwie przepisy Działu VIII, Rozdział 2 Skargi k.p.a. wyznaczają tryb rozpatrywania skarg.
Po drugie, postępowanie skargowo-wnioskowe ma odrębny przedmiot, który ukierunkowany jest na sposób działania organu lub pracownika organu. Wynika to wprost z art. 227 k.p.a. który stanowi, że przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwienie spraw. Inaczej, jej wniesienie – co podkreślił NSA w wyroku z 29 kwietnia 2020r., sygn. akt I OSK 379/20 - ma na celu zwrócenie uwagi właściwych organów na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku działania lub zaniechania organu bądź jego pracowników. Dlatego tak ważne jest sformułowanie w skardze zarzutu wadliwej działalności organu lub jej pracownika.
Po trzecie, rzeczywista możliwość występowania ze skargą powinna być powiązana z obowiązkiem właściwego organu do jej rozpatrzenia. Jeżeli dany organ uznaje się za właściwy do rozpoznania skargi, to skutkiem tego powinna być ocena, czy skarga jest zasadna lub też nie jest zasadna wraz z uzasadnieniem takiego stanowiska. Nie jest takim rozpatrzeniem "niezajmowanie stanowiska" na wniesioną skutecznie i do właściwego organu skargę (por. wyrok NSA z 8 października 2025 r., sygn. akt III OSK 929/25).
Po czwarte, skarga przewidziana w art. 227 k.p.a. jedynie uzupełnia środki ochrony wolności i praw konstytucyjnych, ale ich nie zastępuje. Wyrażając stanowisko co do zasadności skargi na działalność organu lub jego pracowników rozpatrujący skargę organ nie wchodzi w kompetencje zastrzeżone dla organów wskazanych w innych przepisach, gdyż jej ocena nie wywoła skutków przypisanych tym instytucjom prawnym (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020r., sygn. akt I OSK 379/20).
Po piąte, postępowanie skargowe kończy się czynnością faktyczną – zawiadomieniem, o którym mowa w art. 238 § 1 k.p.a. Jest ona odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, albo też nie mogą stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 696/12).
W badanej sprawie podniesione zarzuty wobec działalności Dyrektora Przedszkola nr [...] w Z. określone zostały w § 1 pkt. 2 uchwały jako "dotyczące stosunków pracy, relacji interpersonalnych oraz mogące nosić znamiona mobbingu" w ocenie Sądu objęte są zakresem przedmiotowym art. 227 k.p.a., ponieważ odnoszą się one do nienależytego wykonywania zadań przez Dyrektora. Skoro jest on kierownikiem gminnej jednostki organizacyjnej, to – zgodnie z dyspozycją art. 229 pkt. 3 k.p.a. - skarga podlegała rozpatrzeniu przez właściwą radę gminy. Brak było zatem podstaw do jej przekazania innemu organowi w trybie art. 231 § 1 k.p.a.
Należy w tym miejscu podkreślić, że postępowanie przed sądem pracy, sądem cywilnym i postępowanie skargowe nie są postępowaniami konkurencyjnymi ze względu na odrębny przedmiot. Postępowanie skargowo-wnioskowe ukierunkowane jest na sposób działania organu lub pracownika organu, mający na celu ujawnienie zarzucanych nieprawidłowości i ich ocenę przez inny organ wyznaczony przepisami k.p.a. Postępowanie skargowe nie zmierza zatem do wiążącego strony rozstrzygnięcia sprawy cywilnej czy pracowniczej. Skarżący decydując się na złożenie skargi na podstawie art. 227 k.p.a. poddaje zarzuty w niej podniesione pod ocenę w trybie i przez organ określany w tej ustawie, a nie sąd powszechny w ramach procedury określonej przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Opisana niekonkurencyjność postępowania sądowego i postępowania skargowo-wnioskowego powoduje, iż spod materii art. 227 k.p.a. nie są wyłączone skargi na działania organu lub pracownika organu nawet jeżeli odnoszą się do materii pracowniczej. Załatwienie takiej skargi następuje na podstawie art. 238 § 1 k.p.a. poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, które stanowi prawną formę działania organu administracji. Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu niezasadnymi okazały się zarzuty naruszenia art. 229 pkt 3 k.p.a. oraz art. 233-235 k.p.a.
Za bezskuteczny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 238 § 1 k.p.a . Wyznaczone w nim zostały elementy zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi. I tak, wymienione zawiadomienie powinno zawierać: oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia skargi lub, jeżeli zawiadomienie sporządzone zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o treści art. 239 k.p.a. Tymczasem uzasadnienie uchwały Rady Miasta tych wymagań nie spełnia. Skoro – co Sąd wykazał - treść skargi nie wykraczała poza zakres art. 227 k.p.a., to zawiadomienie o jej nie załatwieniu powinno zawierać merytoryczną wypowiedź co do podniesionych w niej zarzutów. Rada Miejska nie mogła więc poprzestać na wyjaśnieniu, że nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie skargi ze względu na brak właściwości. Taka argumentacja uchwały prowadzi do wniosku, że Rada Miasta w istocie nie przedstawiła merytorycznych rozważań co do zasadności skargi, co stanowi istotne naruszenie art. 238 § 1 k.p.a. Stwierdzona okoliczność jest wystarczająca do stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g.
W konsekwencji zaś, wobec prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę