III SA/Gl 110/16

III SA/Gl 110/16 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2016-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FZ 381/16 - Postanowienie NSA z 2016-12-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 70 par. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi U. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. znak [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z [...] r. znak [...], określającą skarżącej U. Z., prowadzącej działalność jako A w podatku od towarów i usług za kwiecień 2006r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.841 zł i określił za ten okres nadwyżkę w kwocie 2.133 do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
We wrześniu 2007 r. u U. Z. kontrolę w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczeń w podatku od towarów i usług za kwiecień 2006 r. Z dokonanych ustaleń wynika, iż w rejestrze zakupów ujęte zostały m.in. faktury dokumentujące transakcje z firmą B M. F., [...] B. (łącznie 30 faktur).
Kontrolowana wyjaśniła, że dokumenty te zostały zatrzymane przez Prokuraturę Rejonową w Ż. w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie sfałszowania dokumentów w postaci faktur firmy B M. F..
Podczas kontroli strona oświadczyła, że wszystkie transakcje z ww. kontrahentem, w tym także te udokumentowane zajętymi przez Prokuraturę fakturami, miały w rzeczywistości miejsce. Płatności dokonywane były w formie gotówkowej. Zakupu materiałów budowlanych nie dokonywała osobiście. Czynił to w jej imieniu J. G., który w firmie A w badanym miesiącu zajmował się doradztwem. Zakupy materiałów budowlanych dokonywane były na bieżąco, w miarę potrzeb i nie były magazynowane, ale bezpośrednio dostarczane do zużycia w miejscach świadczenia usług z reguły własnym transportem. W przypadku jednorazowego zakupu większej ilości materiałów, wymagającego pojazdu o większych gabarytach, korzystano z transportu sprzedawców.
Jednocześnie w protokole kontroli odnotowano, że kontrolujący są w posiadaniu informacji przekazanych przez [...] Urząd Skarbowy w B., zgodnie z którymi w dokumentacji podatkowej firmy B M. F. znajdują się kopie faktur VAT o numerach jak wyżej, lecz wystawione na rzecz innych podmiotów, a nie na rzecz U. Z.. Wystawca faktur M. F. posiada nadto udokumentowanie otrzymania zapłaty od nabywców. W dokumentacji B nie ma kopii ww. faktur wystawionych dla A U. Z..
Ponadto w toku kontroli stwierdzono m.in, iż kontrolowana nie skorygowała podatku naliczonego o kwotę (łącznie) 292,98 zł, wynikającą z niezaksięgowanych w rejestrze zakupów faktur VAT z [...] r. nr [...] korekta - na kwotę netto -710,06 zł, VAT -156,41 zł i z [...] r. nr [...] korekta - na kwotę netto -620,76 zł, VAT -136,57 zł, wystawionych przez B M. F., które wystawione zostały do dwóch faktur, ujętych w rejestrze zakupów firmy A za styczeń 2006 r. i za marzec 2006 r.
W wyniku postępowania podatkowego m.in. za badany okres, wszczętego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z [...] r. znak [...], organ ten decyzją z [...] r. znak [...] określił za kwiecień 2006 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług w wysokości 1.841,00 zł. Organ podatkowy uznał bowiem, że siedem faktur z ujętych w rozliczeniu podatku VAT za ten miesiąc nie stanowi podstawy do odliczenia podatku naliczonego w nich zawartego w łącznej wysokości 8.422.44 zł, ponieważ są sfałszowane i nie stwierdzają czynności, które zostały faktycznie dokonane. Zdaniem organu - strona zawyżyła także podatek naliczony o 292,98 zł (156,41 + 136,57), bowiem nie skorygowała podatku naliczonego o kwoty wynikające z niezaksięgowanych w rejestrze zakupów faktur VAT z [...] r. nr [...] korekta (netto -710,06 zł, VAT -156,41 zł) i z [...] r. nr [...] korekta (netto -620,76 zł, VAT-136,57 zł).
Skarżąca odwołała się od ww. decyzji organu pierwszej instancji wnosząc o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania. Podniosła, iż doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło po upływie terminu określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.
Po rozpatrzeniu ww. sprawy w postępowaniu odwoławczym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów strony dotyczących upływu terminu przedawnienia, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wydał zaskarżoną decyzję z [...] r. znak [...].
Ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego za badany miesiąc organ wskazał, że postanowieniem Komendy Policji w Ż. z [...] r., sygn. akt [...],[...] wszczęte zostało, na podstawie art. 325e § 1 Kpk, dochodzenie w sprawie sfałszowania w okresie pomiędzy 2004 r. a 2006 r. dokumentów w postaci faktur VAT firmy B należącej do M. F., tj. o przestępstwo określone w art. 270 § 1 Kk.
W dniu [...] r. Prokuratura Rejonowa w Ż. wydała postanowienie sygn. akt [...] o przedstawieniu stronie zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 Kk i 270 § 1 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk w zw. z art. 12 Kk (ogłoszone [...] r.). Prokurator postawiła zarzut, iż skarżąca w okresie od września 2004 r. do maja 2006 r. działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, a nadto działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako właścicielka firmy A z siedzibą w L., zaksięgowała w rejestrach zakupów VAT uprzednio sfałszowane przez S. B. faktury, stwarzając pozory dokonanych transakcji handlowych, czym doprowadziła Skarb Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
Wreszcie postanowieniem z [...] r., sygn. akt [...] Prokuratura Rejonowa w Ż. uzupełniła wcześniejsze postanowienie o przedstawieniu stronie zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 Kk i 270 § 1 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk w zw. z art. 12 Kk (ogłoszone [...] r.) o czyn z art. 56 § 1 Kks, tj., że w okresie od września 2004 r. do maja 2006 r. w Ż. poświadczyła nieprawdę w dokumentach podatkowych VAT za okres od września do maja 2006 r. wskazując kwoty wynikające z wprowadzonych do ksiąg przychodów i rozchodów poświadczających nieprawdę faktur VAT wyszczególnionych w punkcie poprzednim, wykazując zaniżony podatek należny VAT do zapłaty, w następstwie czego jako podatnik nie wykazała należnego zobowiązania podatkowego i w ten sposób naraziła Skarb Państwa na uszczuplenie podatkowe za poszczególne kontrolowane miesiące – ogłoszone [...] r.
Organ wskazał także, że [...] r. Sąd Rejonowy w Ż., II Wydział Karny wyrokiem o sygn. akt [...] (który uprawomocnił się w dniu [...] r.) uznał S. B. (pracownika firmy B M. F.) za winnego popełnienia czynu polegającego na podrabianiu faktur VAT poprzez zmianę rzeczywistego nabywcy towaru, wartości netto, podatku VAT oraz wartości brutto i dostarczaniu tych faktur U. Z., ułatwiając jej popełnienie czynu zabronionego.
Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż., II Wydział Karny, z [...] r., sygn. akt [...] skarżąca została uznana za winną tego, że w okresie od lipca 2004 r. do maja 2006 r. jako właścicielka A działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru, zaksięgowała w swojej dokumentacji podatkowej sfałszowane przez inną ustaloną osobę faktury VAT, a następnie posługując się nierzetelnymi fakturami VAT, wymienionymi w pkt 8 wyroku, stwarzającymi pozory dokonanych transakcji handlowych, wprowadziła w błąd Urząd Skarbowy w ten sposób, że z faktur tych dokonała odliczenia podatku naliczonego, poprzez to zaniżyła podatek VAT należny do zapłaty w wysokościach: za wrzesień 2004 r. - 843 zł, za październik 2004 r. - 1.398 zł, za maj 2005 r. - 3.656 zl, za czerwiec 2005 r. - 5.568 zł, za sierpień 2005 r. - 6.380 zł, za wrzesień 2005 r. - 3.136 zł, za październik 2005 r. - 4.259 zł, za grudzień 2005 r. - 4.279 zł, za marzec 2006 r. - 20.517 zł, za maj 2006 r. - 15.215 zł, czym naraziła na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej, przy czym jest to kwota małej wartości, ti. przestępstwa skarbowego z art. 62 § 2 Kks i 76 § 1 Kks w zw. z art. 76 § 2 Kks w zw. z art. 7 § 1 Kks i art. 6 § 2 Kks wymierzając karę grzywny (prawomocny od [...] r.).
W przedmiotowych okolicznościach nie wszczęto formalnie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (faza in rem) - wszczęte zostało postępowanie w sprawie karnej. Jednak w toku wszczętego już postępowania karnego przedstawiono podejrzanej nowy zarzut popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego (faza in personam).
Skoro w analizowanym przypadku nastąpił zbieg postępowania karnego i postępowania karnego skarbowego w fazie in personam to uznać należy, że wszczęcie postępowania w sprawie karnej i postępowania w sprawie karnej skarbowej (w fazie in rem) nastąpiło w tej samej dacie, tj. z dniem [...] r.
Przedstawienie U. Z. treści tego postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ż. z [...] r. sygn. akt [...] (wyznaczające datę powzięcia przez U. Z. wiadomości, że w tle postępowania wymiarowego toczy się postępowanie karne skarbowe, a podejrzenie popełnienia wykroczenia wiąże się z niewykonaniem jej zobowiązania) nastąpiło przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu odwoławczego z datą wydania postanowienia o wszczęciu dochodzenia "w sprawie", tj. z dniem [...] r. nastąpił skutek przewidziany w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego - występował tu bowiem związek pomiędzy prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym a zobowiązaniem podatkowym U. Z. (rozliczeniem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2006 r.).
W myśl art. 70 § 7 pkt 1 Ordynacji podatkowej termin przedawnienia biegł dalej, od [...] r., tj. od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, w związku z uprawomocnieniem się wyroku Sądu Rejonowego w Ż., II Wydział Karny, z [...] r., sygn. akt [...].
W konsekwencji zobowiązanie podatkowe (tutaj: prawo do określenia przez organ podatkowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozliczeniu podatku od towarów i usług w innej wysokości niż zadeklarowana przez stronę w złożonej deklaracji VAT-7), za kwiecień 2006 r. przedawni się nie wcześniej niż z dniem [...] r.
Co do meritum sprawy, w wydanym rozstrzygnięciu podzielone zostało stanowisko organu pierwszej instancji, iż 7 zakwestionowanych faktur, na których jako sprzedawca widnieje B M. F., nie mogło być uwzględnionych w prowadzonej przez stronę ewidencji dla celów podatku od towarów i usług, gdyż nie odpowiadają one treści art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług oraz jako wymienione w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ww. ustawy nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego.
Swój pogląd organ oparł na ustaleniu, że na wniosek M. F., w związku z podejrzeniem fałszowania faktur przez pracownika firmy, przeprowadzone zostały u niego czynności kontrolne. Kontrola przeprowadzona przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. wykazała, że w dokumentacji M. F. brakuje faktur, będących w posiadaniu innych podmiotów. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. otrzymał informacje w tym zakresie od urzędów skarbowych, właściwych miejscowo dla sprawdzanych podmiotów. Ustalono, że faktury posiadane przez M. F. o tych samych numerach, wystawione zostały na rzecz innych kontrahentów. Podatnik oświadczył w toku kontroli, że przedłożone przez niego faktury dokumentują rzeczywiste transakcje gospodarcze, zarówno w zakresie danych nabywcy, jak i wartości transakcji. Każda transakcja została udokumentowana jedną fakturą, którą następnie ujęto w dokumentacji księgowej. Natomiast każda inna faktura o takim samym numerze, lecz wystawiona na rzecz innego odbiorcy jest fałszywa. Ww. podatnik oświadczył także, że o sprawie fałszowania faktur przez pracowników jego firmy powiadomił w dniu [...] r. Komendę Policji w Ż..
Natomiast zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w K., w oparciu o zgromadzony w toku postępowania podatkowego materiał dowodowy, brak wystarczających podstaw do zarzucenia stronie, iż w rozliczeniu podatku od towarów i usług za kwiecień 2006 r. zawyżyła podatek naliczony o 292,98 zł (156,41 + 136,57) poprzez niedokonanie korekty podatku naliczonego o kwoty wynikające z opisanych w protokole kontroli oraz w zaskarżonej decyzji faktur VAT, gdyż zebrany materiał dowodowy nie daje odpowiedzi na pytanie kiedy strona otrzymała faktury korygujące - trudno zatem podzielić stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. wyrażone w wydanej decyzji, iż U. Z. była zobowiązana do skorygowania podatku naliczonego o wartości wynikające z wyżej opisanych faktur korygujących - w rozliczeniu podatku od towarów usług za kwiecień 2006 r.
Zatem Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy, w zasadniczej części podzielając stanowisko organu I instancji co do niedopuszczalności odliczenia podatku VAT wynikającego ze sfałszowanych faktur, w których jako wystawca figuruje M. F..
Na to rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podnosząc, że decyzja nie uwzględnia "okoliczności nie istnienia w obrocie prawnym zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w związku z doręczoną [...] r. decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] uchylającą decyzje organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia" i domagając się:
- uchylenia w całości zaskarżonej decyzji na korzyść skarżącej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia celem umorzenia postępowania,
- uwzględnienia braku podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania z uwagi na przedawnienie, bowiem od maja 2014 r. w obrocie prawnym nie istniały żadne zobowiązania podatkowe z powodu uchylenia wszystkich decyzji dotyczących określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług oraz określających zobowiązania podatkowe w tym podatku,
- zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji autorka skargi zarzuciła naruszenie przepisów prawa podatkowego, zwłaszcza art. 70 Ordynacji podatkowej, mających wpływ na wynik sprawy - w szczególności poprzez nie poinformowanie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego i wszczęciu postępowania karnego dla skutecznego przerwania pięcioletniego okresu przedawnienia.
W skardze podniesiono, że równolegle z postępowaniem i kontrolą podatkową prowadzone było postępowanie przez Prokuraturę Rejonową w Ż., która przedstawiła zarzut popełnienia przestępstwa z kodeksu karnego. Postępowanie to zakończyło się prawomocnym wyrokiem poprzez wymierzenie kary grzywny, które uprawomocniło się [...] r.
Strona skarżąca zarzuca, iż organ podatkowy nie wskazał daty wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli popełnienie przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, ani też nie zastosował środka egzekucyjnego i nie zawiadomił o tym podatnika.
Z kolei, jak podniesiono w złożonej skardze, przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania do postępowania prowadzonego przez Prokuraturę, Policję czy Sąd.
Autorka skargi nawiązała także do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17.07.2012 r., sygn. akt P 30/11, zgodnie z którym art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, narusza konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Zdaniem skarżącej w toku prowadzonego postępowania podatkowego nie rozstrzygnięto kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2004 r. do maja 2006 r. O toczącym się postępowaniu o przestępstwo karne skarbowe skarżąca została zawiadomiona przez Prokuratora [...] r. i zapoznana z zarzutami przed upływem okresu przedawnienia, tj. przed upływem odpowiednio 2009 r., 2010 r. i 2011 r. Okoliczność, że organ podatkowy nie mógł zawiadomić skarżącej o zawieszeniu terminu przedawnienia z uwagi na brak regulacji w tym zakresie w Ordynacji podatkowej (art. 70c Ordynacji wszedł w życie 15.10.2013 r.) w żaden sposób nie może sankcjonować powoływania się na zawiadomienie przez Prokuratora o toczącym się postępowaniu o przestępstwo karne skarbowe.
Strona skarżąca wywiodła, że uchylenie wszystkich decyzji w maju 2014 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. spowodowało, iż w obiegu prawnym nie istniało żadne zobowiązanie podatkowe. Skoro nie istniało zobowiązanie podatkowe w roku 2014 r., to nie zachodziły żadne przesłanki kontynuowania wydawania ponownych decyzji skoro obowiązywał art. 70c Ordynacji podatkowej.
Na zakończenie podano, iż przedmiotem skargi nie jest nabycie prawa do odliczenia podatku VAT i ustalenia dokonane przez Prokuraturę, lecz nie rozstrzygnięta kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od lipca 2004 r. do maja 2006 r. w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego w maju 2014 r. wszystkich decyzji obejmujących podatek od towarów i usług.
Przedstawienie zarzutów przez Prokuraturę Rejonową w Ż. w marcu 2008 r. w ocenie skarżącej nie skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Na rozprawie 31.05.2016r. strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko co do tego, że spór dotyczy zagadnienia przedawnienia, które – zdaniem strony – nastąpiło, gdyż wbrew treści art. 70 § 4 O.p. strona nie została zawiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Toczyło się tylko postępowanie karne przed prokuratorem, ale takie postępowanie nie ma wpływu na to zawieszenie, gdyż O.p. nie odnosi się do przepisów K.p.k.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Natomiast badanie zaskarżonej decyzji przez pryzmat wyżej wskazanego kryterium jej legalności wskazuje, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadnicza oś sporu koncentruje się wokół zagadnienia przedawnienia zobowiązania podatkowego, które dotyczy kwietnia 2006r., a więc co do zasady uległoby przedawnieniu z upływem [...] r. i kwestii wpływu na bieg tego terminu czynności procesowych podjętych w postępowaniu karnym w sytuacji, gdy organ nie dokonał zawiadomienia strony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w trybie art. 70 c O.p., ponieważ przepis ten został dodany do O.p. dopiero z dniem 15.10.2013r.
Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Regulacja zawarta w art. 70 § 1 pkt 6 o.p. stanowi o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem wszczęcia postępowania "w sprawie" o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, przy czym w wyniku nowelizacji obowiązującej od 15 października 2013 r. ustawodawca wprost sformułował jeszcze wymóg zawiadomienia podatnika o postępowaniu karnym skarbowym i o tym, że wobec wszczęcia takiego postępowania nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (por. art. 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne (Dz. U. z 2013 r. poz. 1149).
W odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego przed 15 października 2013 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 lipca 2012 r., sygn. P 30/11 orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z cytowanego wyroku wynika, że Trybunał wyraźnie powiązał zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w oparciu o art. 70 § 6 pkt 1 o.p. z obowiązkiem stosownego powiadomienia podatnika przed upływem terminu z art. 70 § 1 O.p., przy czym nie wskazał, kto i w jakim trybie ma dokonać powiadomienia o wszczęciu wskazanego w przepisie postępowania.
W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny analizował przepisy kodeksu karnego skarbowego i kodeksu postępowania karnego związane z wszczęciem postępowania karnego skarbowego, jednak nie zdecydował się na powiązanie skutku w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dokonaniem konkretnej czynności procesowej czy też z prowadzeniem konkretnej fazy postępowania, kładąc jedynie nacisk na obowiązek poinformowania podatnika o fakcie wszczęcia stosownego postępowania.
Dlatego też zdaniem Sądu dla wystąpienia skutku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. konieczne jest jedynie, aby podatnik został poinformowany, że nastąpiło wszczęcie postępowania karnego lub karnego skarbowego dotyczącego tego zobowiązania.
Sąd zauważa przy tym, że to nie dzień przedstawienia zarzutów podejrzanemu, ale dzień wszczęcia postępowania "w sprawie" o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony jest tym, z którym następuje zawieszenie biegu terminu przedawnienia, zaś datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest data wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, o którym mowa w art. 303 Kpk.
Wskazane wymogi zostały w niniejszej sprawie spełnione, albowiem postanowieniem Komendy Policji w Ż. z [...] r., sygn. akt [...],[...] wszczęte zostało dochodzenie w sprawie sfałszowania w okresie pomiędzy 2004 r. a 2006 r. dokumentów w postaci faktur VAT firmy B należącej do M. F., tj. o przestępstwo określone w art. 270 § 1 Kk.
Natomiast postanowieniem z [...] r., sygn. akt [...] Prokuratura Rejonowa w Ż. uzupełniła wcześniejsze postanowienie o przedstawieniu U. Z. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 Kk i 270 § 1 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk w zw. z art. 12 Kk (ogłoszone [...] r.) o czyn z art. 56 § 1 Kks, tj., że w okresie od września 2004 r. do maja 2006 r. w Ż. poświadczyła nieprawdę w dokumentach podatkowych VAT za okres od września do maja 2006 r. wskazując kwoty wynikające z wprowadzonych do ksiąg przychodów i rozchodów poświadczających nieprawdę faktur VAT wyszczególnionych w punkcie poprzednim, wykazując zaniżony podatek należny VAT do zapłaty, w następstwie czego jako podatnik nie wykazała należnego zobowiązania podatkowego i w ten sposób naraziła Skarb Państwa na uszczuplenie podatkowe za poszczególne kontrolowane miesiące, które zostało ogłoszone [...] r.
Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż., II Wydział Karny, z [...] r., sygn. akt [...] U. Z. została uznana za winną tego, że w okresie od lipca 2004 r. do maja 2006 r. jako właścicielka A działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru, zaksięgowała w swojej dokumentacji podatkowej sfałszowane przez inną ustaloną osobę faktury VAT, a następnie posługując się nierzetelnymi fakturami VAT, wymienionymi w pkt 8 wyroku, stwarzającymi pozory dokonanych transakcji handlowych, wprowadziła w błąd Urząd Skarbowy w ten sposób, że z faktur tych dokonała odliczenia podatku naliczonego, poprzez to zaniżyła podatek VAT należny do zapłaty (...), czym naraziła na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej, przy czym jest to kwota małej wartości, ti. przestępstwa skarbowego z art. 62 § 2 Kks i 76 § 1 Kks w zw. z art. 76 § 2 Kks w zw. z art. 7 § 1 Kks i art. 6 § 2 Kks wymierzając karę grzywny. Wyrok ten jest prawomocny od 20.12.2012 r.
Co prawda w sprawie nie wszczęto postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (faza in rem), ale wszczęte zostało postępowanie w sprawie karnej i już w toku postępowania karnego przedstawiono podejrzanej nowy zarzut popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego (faza in personam).
Skoro zatem nastąpił zbieg postępowania karnego i postępowania karnego skarbowego w fazie in personam a o fakcie uzupełnienia zarzutów karnych o zarzuty karne skarbowe, (co nastąpiło wskutek wydania postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ż. z [...] r. sygn. akt [...]) skarżąca powzięła wiedzę w dniu ogłoszenia tego postanowienia, tj. [...] r., to zaaprobować należy stanowisko organu, że wszczęcie postępowania w sprawie karnej i postępowania w sprawie karnej skarbowej (w fazie in rem) nastąpiło w tej samej dacie, tj. z dniem [...] r. Wobec powyższego, z datą wydania postanowienia o wszczęciu dochodzenia "w sprawie", tj. z dniem [...] r. nastąpił skutek przewidziany w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego - występował tu bowiem związek pomiędzy prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym a zobowiązaniem podatkowym strony (rozliczeniem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2006 r.).
W myśl art. 70 § 7 pkt 1 Ordynacji podatkowej termin przedawnienia biegł dalej, od dnia [...] r., tj. od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, w związku z uprawomocnieniem się wyroku Sądu Rejonowego w Ż., II Wydział Kamy, z dnia [...] r., sygn. akt [...], który uprawomocnił się 20.12.2012r.
W konsekwencji zobowiązanie podatkowe (tutaj: prawo do określenia przez organ podatkowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozliczeniu podatku od towarów i usług w innej wysokości niż zadeklarowana przez stronę w złożonej deklaracji VAT-7), za kwiecień 2006 r. przedawni się nie wcześniej niż z dniem [...] r.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi, że strony nigdy nie zawiadomiono o zastosowaniu środka egzekucyjnego, Sąd stwierdza, że jest on niezrozumiały, albowiem organy nigdy nie łączyły skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia z zastosowaniem środka egzekucyjnego, lecz z faktem wszczęcia postępowania w sprawie karnej skarbowej.
Równie niezrozumiały jest zarzut, że "uchylenie wszystkich decyzji w maju 2014r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. spowodowało, że w obiegu prawnym nie istniało żadne zobowiązanie podatkowe. Skoro nie istniało zobowiązanie podatkowe w roku 2014r., to nie zachodziły żadne przesłanki kontynuowania wydawania ponownych decyzji, skoro obowiązywał art. 70c O.p."
Zobowiązanie podatkowe w podatku VAT powstaje bowiem w trybie określonym w art. 21 § 1 pkt 1 O.p., a więc z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Jeśli więc zobowiązanie podatkowe strony za kwiecień 2006r. powstało na skutek tego, że dokonała ona w tym miesiącu czynności opodatkowanej, to kwestia ewentualnego uchylenia decyzji tego zobowiązania dotyczącej pozostaje bez wpływu na jego istnienie. Natomiast fakt, że obowiązywał już wówczas art. 70c O.p., nakładający na organy podatkowe obowiązek informowania podatnika o toczącym się postępowaniu, co skutkuje tym, że jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu w terminie "podstawowym", nie wskazuje, że w sytuacji, gdy postępowanie karne skarbowe już się toczyło i podatnik już raz się dowiedział o tym postępowaniu i zarzutach w nim sformułowanych, organ winien tego zawiadomienia dokonać powtórnie. Pomijając już, że taki obowiązek nie wynika ani z przepisów O.p. ani z omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to aprobata tego stanu rzeczy skutkowałaby nie tyle gwarancją praw strony, ale formalizmem posuniętym do granic absurdu.
Odnosząc się zaś do twierdzenia, że to nie organy powiadomiły stronę o wszczęciu postepowania w sprawie karnej skarbowej, lecz Prokurator i z tego względu zawiadomienie to nie wywołuje skutków w sferze przedawnienia zobowiązania podatkowego, Sąd tego poglądu nie podziela.
W tym miejscu należy przypomnieć cytowany już wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17.07.2012r., sygn. akt P 30/11, w którym Trybunał kładł nacisk nie tyle na szczególną formę i tryb powiadomienia podatnika o toczącym się postępowaniu, lecz na fakt uzyskania wiedzy, że stosowne postepowanie się toczy. I ten aspekt gwarancji konstytucyjnych został w niniejszej sprawie zrealizowany poprzez przedstawienie stronie zarzutów w postępowaniu karnym. Fakt, że strona dowiedziała się o toczącym się postępowaniu w trybie czynności procesowych podjętych przez Prokuratora, a nie od organu podatkowego nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Stanowisko to zresztą jest ugruntowane w orzecznictwie, np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.04.2015 r., sygn. akt I FSK 135/14, gdzie Sąd stwierdził, że "Brak jednak informacji o wszczęciu postępowania ze strony organu prowadzącego postępowanie podatkowe bądź kontrolne nie może zmieniać faktu, że podatnik może uzyskać taką informację z innych źródeł np. od organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Bez znaczenia jest zatem, w jaki sposób podatnik dowiedział się o prowadzonym postępowaniu karnym, bądź w sprawie o wykroczenie. Istotna jest jedynie okoliczność, że wiedza taka została pozyskana" – i warunek ten w niniejszej sprawie został spełniony.
Strona zarysowując w skardze granice sporu wskazała, że "przedmiotem skargi nie jest nabycie prawa do odliczenia podatku VAT i ustalenia dokonane przez Prokuraturę, lecz nie rozstrzygnięta kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku VAT", a powyższe ustalenia wskazują, że wszystkie zawarte w skardze zarzuty są -zdaniem Sądu – niezasadne.
Natomiast wobec faktu, że skarżąca została prawomocnie skazana za zaksięgowanie w dokumentacji podatkowej sfałszowanych faktur i odliczenie wykazanego w nich podatku naliczonego, poprzez co zaniżyła podatek należny, Sąd zauważył, że stosownie do art. 11 P.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Wskazuje to, że zasadnie strona została ona pozbawiona prawa od odliczenia podatku VAT z nich wynikającego.
W konsekwencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.