III SA/Gl 11/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając, że Polski Związek Działkowców jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym.
Skarżąca wniosła o udostępnienie protokołu z Walnego Zebrania Sprawozdawczego ROD. Organ odmówił, uznając, że PZD jest podmiotem wykonującym zadania publiczne tylko w zakresie środków publicznych i że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, ale NSA uchylił to postanowienie, uznając pismo organu za decyzję administracyjną. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych (art. 138 K.p.a.) oraz błędne uznanie PZD za podmiot nie zobowiązany do udostępniania informacji publicznej w szerszym zakresie.
Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie pełnej treści protokołu z Walnego Zebrania Sprawozdawczego ROD. Polski Związek Działkowców (PZD) odmówił udostępnienia informacji, argumentując, że nie stanowi ona informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a PZD jest zobowiązany do udostępniania informacji tylko w zakresie dysponowania środkami publicznymi. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącej, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że pismo organu miało charakter decyzji administracyjnej i powinno być merytorycznie rozpatrzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy, który nie rozpoznał sprawy merytorycznie, a jedynie powtórzył stanowisko organu pierwszej instancji. Ponadto, Sąd podkreślił, że PZD, jako stowarzyszenie realizujące cele użyteczności publicznej i gospodarujące gruntami Skarbu Państwa lub gminy, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym. Sąd nie przesądził o tym, czy żądany protokół jest informacją publiczną, ale nakazał organowi ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem zasad legalności, informacji i wyjaśnienia przesłanek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, PZD jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym.
Uzasadnienie
PZD realizuje cele użyteczności publicznej i gospodaruje gruntami Skarbu Państwa lub gminy, co czyni go podmiotem objętym ustawą o dostępie do informacji publicznej w określonym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
K.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 61 § ust 1 i 2 w zw. z art 61 ust 3 w zw. z art. 31 ust 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a, b, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
K.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.r.o.d. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
u.r.o.d. art. 7
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
u.r.o.d. art. 4
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
u.r.o.d. art. 3
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
u.r.o.d. art. 6 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Prawo o stowarzyszeniach
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo organu z dnia 25 lutego 2022 r. zawierało cechy decyzji administracyjnej, co czyniło skargę dopuszczalną. Polski Związek Działkowców jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym. Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, nie rozpoznając sprawy merytorycznie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu, że PZD nie jest podmiotem zajmującym się sprawami publicznymi w szerszym zakresie niż tylko środki publiczne. Stanowisko organu, że żądany protokół nie stanowi informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
pismo to zawiera wszystkie niezbędne elementy do uznania go za decyzję administracyjną nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny nie sprowadza się zatem do wydania decyzji ponownie dublującej rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, a taki tryb procedowania zastosował organ w niniejszej sprawie nie każda informacja będąca w dyspozycji PZD bądź odnosząca się do jego funkcjonowania jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten podmiot w trybie przepisów u.d.i.p., lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Orzepowska-Kyć
członek
Dorota Fleszer
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu prawnego PZD jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz prawidłowego stosowania przepisów K.p.a. przez organ odwoławczy w sprawach o dostęp do informacji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji PZD, ale jego argumentacja dotycząca zasad postępowania administracyjnego i definicji informacji publicznej może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i wyjaśnia, kiedy organizacje takie jak PZD są zobowiązane do jej udostępniania, co jest istotne dla wielu obywateli i organizacji.
“Czy PZD musi ujawnić protokoły ze swoich zebrań? Sąd administracyjny wyjaśnia granice dostępu do informacji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 11/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-02-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/ Barbara Orzepowska-Kyć Dorota Fleszer Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Koszty postępowania Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 200, art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Dorota Fleszer, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A.L.W. na decyzję P w W. Okręg [...] z dnia 25 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją – pismem z dnia 25 lutego 2022r., nr [...], Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie [...] w W. Okręg [...] w K. (dalej też: PZD, organ), po rozpatrzeniu wniosku A. L. (dalej: wnioskodawca, Strona, skarżąca) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – odmówił udzielenia wnioskowanej informacji. Z akt wynika, że 5 stycznia 2022r. wnioskodawczyni wniosła o udostępnienie informacji w zakresie: "pełnej treści protokołu z Walnego Zebrania Sprawozdawczego ROD [...] w G. z dnia 07.08.2021 r.". Pismem z 21 stycznia 2022 r. organ I instancji, na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 1764 ze zm., dalej "u.d.i.p.") odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji wyjaśniając, że przedmiot żądania nie stanowi informacji publicznej; Polski Związek Działkowców jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust, 1 pkt 5 u.d.i.p., ale tylko w takim zakresie w jakim dysponuje środkami publicznymi, a więc wyłącznie w zakresie rozliczenia dofinansowania dotacji lub wykonywania zadań zleconych z udziałem środków publicznych. Przepisy nie dają działkowcowi prawa do nieograniczonego wglądu we wszystkie dokumenty, jakie są w posiadaniu Zarządu ROD. Członek zwyczajny PZD ma prawo wglądu w dokumentację dotyczącą jego członkostwa, a także wyłożeniu przed walnym zebraniem podlegają materiały sprawozdawcze. W pozostałym zakresie przepisy nie nakładają na Zarząd ROD obowiązku udostępniania działkowcom do wglądu dokumentów. Wnioskodawczyni we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zażądała udostępnienia informacji publicznej w powyższym zakresie w formie przekazania dokumentu, wskazując we wniosku, że PZD jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a żądana informacja dotyczy sprawy publicznej. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym zaskarżoną decyzją organ ponownie odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji. W uzasadnieniu wskazał, że Strona nie podała żadnych nowych okoliczności mogących mieć wpływ na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, argumenty stanowią powtórzenie poprzednich; w żadnym stopniu nie wyjaśniła w jakim zakresie żądany dokument dotyczy sprawy publicznej. Podkreślił, że nie sposób z charakteru PZD jako stowarzyszenia ogrodowego wyciągać wniosku, że jest podmiotem zajmującym się sprawami publicznymi. Wprawdzie podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, to jednak nie oznacza, że jest zobowiązany udostępnić każdą informację będącą w dyspozycji stowarzyszenia lub odnosząca się do jego funkcjonowania, lecz tylko taką, która dotyczy wykonywania zadań publicznych lub dysponowania majątkiem publicznym. Ponownie organ wskazał, że przedmiot żądania nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy bowiem żądana informacja nie dotyczy zadań władzy publicznej albo gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jednocześnie, jak wskazano w poprzednim piśmie organu z dnia 17 stycznia 2022 r., przepisy związkowe nie przewidują udostępnienia powyższego dokumentu. Kwestionując powyższą decyzję Skarżąca wystąpiła ze skargą i zarzuciła naruszenie: 1. art. 61 ust 1 i 2 w zw. z art 61 ust 3 w zw. z art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez bezzasadne ograniczenie Skarżącej konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do informacji publicznej, albowiem ograniczenie to nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji wartości prawnie chronionych; 2. art. 1 w zw. z art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne zastosowanie, polegające na wadliwym uznaniu, że przedmiotem wniosku Skarżącej była informacja niestanowiąca informacji publicznej, 3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, a to: art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: K.p.a.) w zw. z art. 16 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poprzez wydanie decyzji na skutek wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, jako rozstrzygnięcia niemieszczącego się w katalogu ustawowym, które mógłby wydać podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej - nie będący organem władzy publicznej - w wyniku załatwienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec powyższego zawnioskowała o: 1. stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji; ewentualnie o ich uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawiła cel ustawy o dostępie do informacji publicznej i wadliwy tryb postępowania w tej sprawie. podtrzymała swoją dotychczasową argumentację, podkreślając, że żądana przez stronę informacja mieści się w sferze regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej – jest więc informacją dotyczącą sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 392/22, odrzucił skargę na powyższą decyzję z dnia 25 lutego 2022 r. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. skargi kasacyjnej Strony uchylił w/w postanowienie Sądu I instancji (sygn. akt III OSK 2385/22). W uzasadnieniu podkreślił, że analizując treść zaskarżonego pisma organu z dnia 25 lutego 2022 r. stwierdzić należy, że zawiera ono oznaczenie organu administracji publicznej, od którego pochodzi (Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie [...] w W. Okręg [...]). Opatrzone jest datą wydania (25 lutego 2022 r.), zawiera oznaczenie strony (A. L.). W piśmie tym zawarto podstawę prawną rozstrzygnięcia, powołując się na art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. oraz rozstrzygnięcie – odmawia wnioskodawczyni udostępnienia informacji publicznej w następującym zakresie: udostępnienia pełnej treści protokołu z Walnego Zgromadzenia Sprawozdawczego ROD [...] w G. z dnia 7 sierpnia 2021 r. Rozstrzygnięcie to zostało uzasadnione. W piśmie tym organ pouczył, że przysługuje od niego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w terminie 30 dni od dnia doręczenia. Ponadto pismo to podpisał M. M. – Dyrektor Biura Okręgu [...] PZD w K.. W konsekwencji zatem NSA podsumował, że pismo to zawiera wszystkie niezbędne elementy do uznania go za decyzję administracyjną, co oznacza, że skarga była dopuszczalna, a Sąd pierwszej instancji obowiązany był dokonać merytorycznego rozpatrzenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazać także należy, że norma art. 190 p.p.s.a. reguluje związanie wykładnią stanowiąc, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem zaakcentować należy, że NSA za zasadny ocenił zarzut skargi kasacyjnej skarżącej naruszenia art. art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. uznając, że zaskarżony akt jest decyzją administracyjną, co oznacza, że skarga była dopuszczalna i podlega merytorycznej ocenie przez WSA. Informacyjne wskazał, że istnieją trzy drogi załatwienia wniosku zawierającego żądanie udostępnienia informacji publicznej: pierwsza – udostępnienie informacji w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.); druga to odmowa udzielenia żądanej informacji lub umorzenie postępowania w formie decyzji (art. 16 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 u.d.i.p.), pod warunkiem, że wniosek rzeczywiście dotyczy informacji publicznej. W sytuacji bowiem, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, wówczas brak jest podstaw do wydawania decyzji i należy jedynie wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2003 r., sygn. II SA/Gd 1153/03, Lex nr 299295). Podobnie w przypadku, gdy wprawdzie żądana informacja jest informacją publiczną, jednakże organ nią nie dysponuje, nie ma wówczas obowiązku wydania decyzji, a wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy pismem o tym fakcie (wyrok NSA z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02). Na wstępie więc należy zauważyć, że skoro NSA przesądził charakter zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu jako decyzji administracyjnej to badanie jej legalności winno odbywać się w zakreślonych na wstępie ramach. Natomiast przeprowadzone w tych granicach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wobec zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii proceduralnych, albowiem ważkość ewentualnych uchybień formalnych determinuje prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia i dopuszczalność jego merytorycznej oceny. Wyjaśnić więc należy, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann, Glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Realizując więc zasadę dwuinstancyjności postępowania, przepis art. 138 K.p.a. ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym. Merytoryczny bądź merytoryczno-reformacyjny charakter mają w związku z tym również decyzje tego organu (art. 138 § 1 pkt 1 i 2 zdanie pierwsze), ukierunkowane na rozstrzygnięcie o określonych prawach lub obowiązkach. Procesowym wyrazem merytorycznych kompetencji organu II instancji jest treść jego rozstrzygnięcia w sprawie. Organ ten utrzymuje w mocy pierwszoinstancyjną decyzję bądź uchyla ją i sam rozstrzyga o istocie sprawy tj. reformuje orzeczenie organu I instancji. Natomiast w art. 138 w § 1 pkt 3 k.p.a. ustawodawca unormował rozstrzygnięcia formalne dopuszczając umorzenie postępowania odwoławczego; w § 2 wydanie decyzji kasatoryjnej. Wynik postępowania organu odwoławczego nie sprowadza się zatem do wydania decyzji ponownie dublującej rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, a taki tryb procedowania zastosował organ w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie bowiem zaskarżonej decyzji nie mieści się w katalogu art. 138 k.p.a. Z tych też powodów zaskarżoną decyzję należało uchylić. Przechodząc do kwestii merytorycznych należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Natomiast NSA w wyroku z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1098/17 przesądził, iż PZD jest podmiotem obowiązanym do udostępniania, będącej w jego posiadaniu, informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., lecz w ograniczonym zakresie. Powołany przepis stanowi, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2176 ze zm.; dalej "u.r.o.d."), a także Statutem Polskiego Związku Działkowców, uchwalonym przez XII Krajowy Zjazd Delegatów PZD 2 lipca 2015r. ze zmianami wprowadzonymi przez XIII Krajowy Zjazd Delegatów PZD 9 grudnia 2017 r. (tekst jednolity zarejestrowany w KRS w dniu 23 lutego 2018 r.), PZD realizuje cele użyteczności publicznej, nadto gospodaruje na gruntach, które uzyskał od Skarbu Państwa lub gminy oraz stowarzyszeń ogrodowych (art. 7 u.r.o.d.). Nadto powołując się na art. 4 u.r.o.d., który definiuje rodzinne ogrody działkowe (ROD) oraz art. 3 u.r.o.d. określający podstawowe cele ROD wskazać należy, iż na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 u.r.o.d., organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego tworzą warunki dla rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, zaś jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na realizację celu określonego w ust. 1. Natomiast samo stowarzyszenie ogrodowe, prowadzące rodzinny ogród działkowy na obszarze danej gminy, zgodnie z art. 17 ust. 1 u.r.o.d., może otrzymywać dotację celową z budżetu tej gminy, z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm.) w zakresie udzielania dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Z treści zaś Statutu wynika, że PZD jest ogólnopolskim stowarzyszeniem ogrodowym, powołanym do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków, działającym na podstawie u.r.o.d., ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r., poz. 210 ze zm.) oraz Statutu PZD. Konkludując powyższe należy zatem stwierdzić, że skoro PZD realizuje cele użyteczności publicznej, a nadto gospodaruje na gruntach, które uzyskał od Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, to jest podmiotem objętym działaniem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Jednakże od podmiotu obowiązanego na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań publicznych czy gospodarowania mieniem publicznym. Stanowiłoby to bowiem nadmierną ingerencję w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą ponad standard konstytucyjny. Zatem nie każda informacja będąca w dyspozycji PZD bądź odnosząca się do jego funkcjonowania jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten podmiot w trybie przepisów u.d.i.p., lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym. Załatwienie natomiast wniosku o udostępnienie informacji publicznej może – na co także wskazywał NSA w swoim wyroku z 3 listopada 2022r., o sygn. akt III OSK 2385/22 - przybrać postać: 1. udostępnienia informacji w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.); 2. odmowy udzielenia żądanej informacji lub umorzenie postępowania w formie decyzji (art. 16 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 u.d.i.p.), pod warunkiem, że wniosek rzeczywiście dotyczy informacji publicznej. W sytuacji bowiem, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, wówczas brak jest podstaw do wydawania decyzji i należy jedynie wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2003 r., sygn. II SA/Gd 1153/03, Lex nr 299295). Podobnie w przypadku, gdy wprawdzie żądana informacja jest informacją publiczną, jednakże organ nią nie dysponuje, nie ma wówczas obowiązku wydania decyzji, a wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy pismem o tym fakcie (wyrok NSA z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że poza naruszeniem w procedowaniu wskazanych powyżej przepisów art. 138 k.p.a. to w zaskarżonej decyzji brak jest spójności i konsekwencji. Wbrew twierdzeniom organu zupełnie chybione jest twierdzenie, że stowarzyszenie ogrodowego PZD nie jest podmiotem zajmującym się sprawami publicznymi – kwestię tą przesądzono już w orzecznictwie stwierdzając, że wymienione w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. pojęcie "zadania publiczne" jest szersze od zakresu pojęcia "zadania władzy publicznej" i cechuje je powszechność oraz użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/2010 i z dnia 13 grudnia 2013 r., I OSK 1858/13). Zatem każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Zatem PZD jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu, lecz w ograniczonym zakresie (por. wyroki NSA: z dnia 18 października 2018 r., I OSK 2564/16; z dnia 9 października 2018 r., I OSK 1487/18; z dnia 26 listopada 2002 r., II SAB 181/02; z dnia 30 października 2002 r., II SAB 181/02; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 lipca 2018r., IV SAB/Gl 44/18; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 grudnia 2017 r., II SAB/Ol 105/17; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2017 r., II SAB/Wa 686/160). W konsekwencji zatem nie każda informacja będąca w dyspozycji PZD bądź odnosząca się do jego funkcjonowania jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten Związek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., I OSK 2245/15 i powołane w nim orzecznictwo). Konkludując więc należy wskazać, że w następstwie niniejszego wyroku, biorąc pod uwagę zaprezentowane powyżej wywody, skoro organ należy do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu w zakresie powyżej wskazanym - to obowiązany jest do rozpatrzenia wniosku w jednym z w/w trybów wskazywanych przez NSA wyroku z 3 listopada 2022r., o sygn. akt III OSK 2385/22, z dochowaniem także obligatoryjnych naczelnych zasad procesowych – zwłaszcza zasady legalności z art. 6 K.p.a., informacji z art. 9 K.p.a. i zasady wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi się kierują z art. 11 K.p.a. oraz wymogów z art. 107 i art. 138 K.p.a. jeśli uzna, że postępowanie z wniosku Skarżącej winno zostać zakończone decyzją administracyjną. Sąd nie może zastępować organu w ustalaniu okoliczności faktycznych, ich analizowaniu i rozpatrywaniu sprawy. Obowiązki te spoczywają na organie, który winien jednoznacznie ustalić kluczowe dla sprawy okoliczności, a następnie dokonać stosownej subsumpcji i odpowiednio uzasadnić swe rozstrzygnięcie. Dlatego też nie przesądza wyniku tej sprawy. Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzeknie w odrębnym postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI