III SA/Gl 1099/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia ze składek, uznając, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie przeważającej działalności, a nie tylko wpis w KRS.
Spółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Prezesa ZUS odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek za kwiecień 2021 r. Organ odmówił zwolnienia, ponieważ przeważający kod PKD w KRS spółki (81.22.Z) różnił się od kodu działalności faktycznie generującej największe przychody (96.02.Z). Sąd uznał, że kluczowe dla przyznania ulgi jest faktyczne prowadzenie przeważającej działalności, a nie wyłącznie wpis w rejestrze, który ma charakter deklaratoryjny i statystyczny. Uchylono decyzje obu instancji.
Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą spółce prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz inne fundusze za kwiecień 2021 r. Organ odmówił zwolnienia, ponieważ przeważający kod PKD wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) spółki (81.22.Z) nie odpowiadał kodowi działalności, z której spółka generowała największe przychody (PKD 96.02.Z, tj. kosmetologia i fryzjerstwo). Spółka argumentowała, że działalność o kodzie 96.02.Z stanowiła 75,11% jej przychodów, a wpis w KRS ma charakter statystyczny i nie powinien ograniczać faktycznego funkcjonowania przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, podzielając stanowisko WSA we Wrocławiu, uznał, że kluczowe dla przyznania ulgi jest faktyczne prowadzenie przeważającej działalności gospodarczej, a nie wyłącznie wpis w rejestrze. Sąd podkreślił, że wpis w KRS/CEIDG ma charakter deklaratoryjny i może być kwestionowany dowodami potwierdzającymi rzeczywisty stan rzeczy. Odmowa zwolnienia wyłącznie na podstawie rozbieżności w KRS narusza cel Tarczy Antykryzysowej, jakim jest realne wsparcie przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii, oraz zasadę równości wobec prawa. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Kluczowe jest faktyczne prowadzenie przeważającej działalności gospodarczej, a nie wyłącznie wpis w KRS, który ma charakter deklaratoryjny i statystyczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpis w KRS/CEIDG ma charakter deklaratoryjny i może być kwestionowany dowodami potwierdzającymi rzeczywisty stan rzeczy. Odmowa zwolnienia wyłącznie na podstawie rozbieżności w KRS narusza cel Tarczy Antykryzysowej oraz zasadę równości wobec prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
ustawa o COVID-19 art. 31zo § ust. 11
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Ocena spełnienia warunku prowadzenia przeważającej działalności według PKD na dzień 31 marca 2021 r. dokonywana jest na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
ustawa o COVID-19 art. 31zy § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek przysługuje płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 31 marca 2021 r. działalność oznaczoną według PKD 2007 jako przeważającą, jeśli spełnił warunek dotyczący spadku przychodów.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.s.p. art. 40 § ust. 2
Ustawa o statystyce publicznej
u.o.s.p. art. 42 § ust. 3 pkt 4
Ustawa o statystyce publicznej
ustawa o KRS art. 40 § pkt 1
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
ustawa wypadkowa art. 2 § pkt 10
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
ustawa wypadkowa art. 29 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
ustawa wypadkowa art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis w KRS ma charakter deklaratoryjny i statystyczny, a nie przesądzający o faktycznie prowadzonej działalności. Faktyczny udział przychodów z działalności o kodzie PKD 96.02.Z (75,11%) świadczy o jej przeważającym charakterze. Odmowa zwolnienia wyłącznie na podstawie rozbieżności w KRS narusza cel Tarczy Antykryzysowej i zasadę równości wobec prawa. Istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku prowadzenia przeważającej działalności w inny sposób niż tylko poprzez wpis w KRS.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że przeważający kod PKD w KRS (81.22.Z) różni się od kodu działalności generującej największe przychody (96.02.Z).
Godne uwagi sformułowania
kluczowe jest faktyczne prowadzenie przeważającej działalności gospodarczej, a nie wyłącznie wpis w rejestrze wpis w KRS/CEIDG ma charakter deklaratoryjny i może być kwestionowany dowodami potwierdzającymi rzeczywisty stan rzeczy odmowa zwolnienia wyłącznie na podstawie rozbieżności w KRS narusza cel Tarczy Antykryzysowej i zasadę równości wobec prawa organ w istocie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy
Skład orzekający
Magdalena Jankiewicz
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
sprawozdawca
Barbara Orzepowska-Kyć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Tarczy Antykryzysowej dotyczących zwolnień ze składek, znaczenie wpisu w KRS w kontekście faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, zasada równości wobec prawa w kontekście wsparcia antykryzysowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o COVID-19 i może być mniej bezpośrednio stosowalne po wygaśnięciu tych przepisów. Interpretacja dotycząca znaczenia wpisu w KRS jest jednak uniwersalna dla wielu postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy interpretacyjne przepisów antykryzysowych i konflikt między formalnym wpisem w rejestrze a rzeczywistym stanem faktycznym przedsiębiorcy, co jest istotne dla wielu firm.
“Czy wpis w KRS decyduje o Twojej tarczy antykryzysowej? Sąd wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 1099/21 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-03-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/ Barbara Orzepowska-Kyć Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Sygn. powiązane I GSK 1427/22 - Wyrok NSA z 2022-11-30 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1842 art. 31 zo ust. 11, art. 31 zy ust. 1 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia [...], nr [...]; 2) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w Z. z [...] r. znak: [...], odmawiającą "A" sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Strona, Spółka, Skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za kwiecień 2021 r. W podstawie powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 i art. 31zy ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz.1842 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19) oraz § 10 ust. 1 i 2a pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii C0VID-19 (Dz. U. poz. 371). W uzasadnieniu powołując się na powyższe normy zaakcentował, że 4 maja 2021 r. skarżąca spółka zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2021 r. Jednakże w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego organ I instancji odmówił wnioskowanego zwolnienia bowiem ustalił, iż strona nie spełniła warunku do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek albowiem podany we wniosku kod PKD 96.02.Z nie został potwierdzony jako rodzaj przeważającej działalności według stanu na 31 marca 2021r., bowiem w KRS przeważającym kodem było PKD 81.22.Z. Strona nie zgodziła się z wydaną w pierwszej instancji decyzją i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniła, że działalność gospodarcza oznaczona kodem PKD 96.02.Z jest faktycznie przeważającym rodzajem prowadzonej działalności. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie uznał zasadności zarzutów i podtrzymał stanowisko organu I instancji. Kwestionując powyższą decyzję Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest krzywdzące dla przedsiębiorców; pozycjonowanie PKD w KRS wraz z ustaleniem kodu przeważającej działalności ma wyłącznie charakter statystyczny i w takim rozumieniu ogranicza swobodę rozwoju i funkcjonowania przedsiębiorcy i przedsiębiorczości; określenie PKD przeważającego powinno być wyłącznie na podstawie wykazywanych rodzajów przychodów firmy a nie na numerycznym oznaczeniu PKD w KRS; przeważająca działalność to posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność. W załączeniu skarżąca przedstawiła rejestr sprzedaży z miesięcy marzec 2021 oraz kwiecień 2021 r., w których przedstawione są przychody firmy (kolorem żółtym działalność kosmetologia i fryzjerstwo kod PKD 96.02.Z). Z załączonego rejestru wynika, że kosmetologia i fryzjerstwo stanowi 75,11% a pozostała działalność 24,89% przychodów, a z tego jasno wynika które PKD 96.02.Z w działalności firmy jest przeważające. Ponadto wskazała, że z przedstawionych rejestrów wynika, że firma odnotowała spadek przychodów marzec 2021 do kwietnia 2021 na poziomie - 66,29% głównie z powodu zamknięcia branży kosmetologicznej w okresie 27 marca 2021-3 maja 2021 (w roku 2020 branża także była zamknięta przez prawie dwa miesiące). Prowadzenie działalności kosmetologicznej to także bardzo wysokie koszty stałe na poziomie [...] złotych/miesiąc, w tym główne to czynsz [...] zł, media [...] zł, koszty personalne [...] zł (w załączeniu faktury VAT za czynsz media miesiąc marzec 2021). W konsekwencji skonkludowała, że Spółka nie otrzymała jakiejkolwiek informacji od żadnego z organów państwa informacji o konieczności zmiany przeważającego PKD. Ponadto takie działania wiążą się wyłącznie z ponoszeniem dodatkowych kosztów (notariusz, Sąd) związanych ze zmianą w KRS oraz kilkumiesięcznym czasem oczekiwania zapisów w samej KRS. Na rozprawie pełnomocnik Spółki podtrzymał zarzuty wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako Ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 Ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa). W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zaskarżoną decyzję, odmawiającą stronie skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za przedmiotowy okres, według podanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez stronę skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek, w szczególności zaś przesłanki prowadzenia na dzień 31 marca 2021 r. działalności objętej kodem PKD, uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że organ stwierdził, iż wskazany przez Stronę we wniosku kod PKD nie został potwierdzony w KRS. Natomiast strona skarżąca podkreśla, że działalność gospodarcza oznaczona kodem PKD 96.02.Z była i jest faktycznie przeważającym rodzajem prowadzonej działalności - o czym świadczą dokumenty załączone do skargi. Mając na uwadze tak zarysowany spór, wskazać należy, że w świetle art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID płatnikowi składek, prowadzącemu na dzień 31 marca 2021 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami z § 10 ust. 2a powołanego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów, przysługuje zwolnienie się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, jeżeli przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Ponadto w myśl art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Na gruncie przywołanego uregulowania dla wyjaśnienia więc sprawy konieczne jest poprawne zinterpretowanie terminu "przeważającej działalności". Interpretacją tego terminu zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 4 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 614/20, którego stanowisko skład orzekający w sprawie podziela i przyjmuje za własne. WSA we Wrocławiu wyjaśnił, że klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.); dalej: "rozporządzenie PKD". Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej określanej skrótem u.o.s.p.). W tym akcie, w kwestii "przeważającej działalności", w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji w pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3). Nadto w u.o.s.p. w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej u.o.s.p. nie zawarto definicji terminu "przeważającej działalności" gospodarczej, ale w art. 46 u.o.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia oraz aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.); dalej: "rozporządzenie o metodologii", w którym w § 9 ust. 1 przewidziano, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy, zaś w § 9 ust. 2 pkt 1, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Na gruncie powyższego uregulowania prawnego, możliwym sposobem odkodowania terminu "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot powinien obowiązkowo podać rejestrując firmę. Zatem należy stwierdzić, że podmiot uprawiony do uzyskania zwolnienia, to podmiot prowadzący na dzień 30 września 2020 r., przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Wskazać także należy, że ustawa o COVID wraz z ustawami ją nowelizującymi, tj.: z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) i ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r. poz. 569) wchodzą w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej 1,0, przyjętego przez Sejm RP 28 marca 2020 r. Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii Sars-Cov 2, Covid 19. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić tak polskie państwo, jako całość, jak i obywateli przed kryzysem wywołanym epidemią. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/ tarczaantykryzysowa). Prawidłowe więc zdefiniowanie terminu "przeważającej działalności" oraz dokonanie wykładni art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID 19 ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii. Jak wynika z tych przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne wsparcie podmiotów, które skutki epidemii faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień, jako przeważającą działalność, we wskazanym zakresie, według podanego PKD. W ocenie WSA we Wrocławiu, po takim odkodowaniu terminu "przeważającej działalności", konieczne jest odniesienie się do charakteru zapisów w KRS. Przepis art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 112), stanowi, że w dziale 3 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się następujące dane: przedmiot działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - nie więcej niż dziesięć pozycji, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy, z tym że w przypadku oddziałów przedsiębiorców zagranicznych, głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń oraz głównych oddziałów zagranicznych zakładów reasekuracji przedmiot działalności i przedmiot przeważającej działalności określa się dla oddziału. Bardziej szczegółowych uregulowań tej kwestii brak. Wreszcie w doktrynie podnosi się, że przedmiot działalności wskazany we wniosku nie może różnić się od przedmiotu działalności określonego w umowie lub statucie, nie musi jednakże stanowić jego dosłownego powtórzenia (tak. np. A. Michnik w Komentarzu do ustawy o KRS, Komentarz LEX 2013). Oznacza to tym samym, że można wybrać jeden numer na poziomie podklasy z działów wpisanych w umowie spółki. Numer na poziomie podklasy powinien mieścić się w dziale z umowy, a nie np. wykraczać poza wpisany w umowie przedmiot działalności. Jednocześnie, z uwagi na istotę postępowania rejestracyjnego, organ ewidencyjny, ani później podatkowy, nie badają z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD), z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności, np. podatnik, zamierza faktycznie podjąć. Takie działania organów administracji publicznej naruszałyby swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13). W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, WSA we Wrocławiu przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową. SN stwierdził, że "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę, przyp. Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)". Powołane wyroki wydane zostały na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób, która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Wyroki dotyczą skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. SN, wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę, stwierdził, że "skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko, że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wskazana na wstępie i wynikająca z ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej." Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest, zdaniem sądu, istotne na gruncie właściwego odczytania znaczenia wpisu w/g stanu na konkretny dzień, w rozpoznawanej sprawie na dzień 31 marca 2021 r. Biorąc pod uwagę wyżej przedstawiona argumentację, w ocenie sądu, przyjęty przez organ sposób weryfikacji warunku prowadzenia, jako przeważającej działalności gospodarczej, według podanego PKD, w postaci wpisu do CEIDG/KRS, w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o zwalczaniu COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. WSA we \Wrocławiu podkreślił, że wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii i jest ukierunkowane na realne wsparcie podmiotów, które poniosły rzeczywiste straty na skutek obostrzeń związanych z epidemią. Zastosowany przez organ, jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w jednej CEIDG/KRS - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Wpis w rejestrze CEIDG/KRS, nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto, jak wskazano wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie we wniosku. Zdaniem sądu, wpis w CEIDG/KRS, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełnia również swojej funkcji jako uproszczenie procedur. Nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym). Nadto, przywoływane już rozporządzenie PKD stanowi, że aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca, czyli wręcz wymaga się od przedsiębiorcy, aby odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej. Tak więc, zdaniem WSA we Wrocławiu, przyjęty przez organ sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID19, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania wsparcia w postaci zwolnienia od obowiązku opłacenia składek na gruncie tej ustawy jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają i co mogą wykazać w inny sposób. W przeciwnym razie dojdzie do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie zaś, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wymogu wpisu w rejestrze CEIDG/KRS, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienioną w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID19, zostały pozbawione dostępu do dotacji. Dokonana więc przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID19 sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce CEIDG/KRS, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej. Przyjęta przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID19 wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ, wpis w CEIDG/KRS, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów, o ile oczywiście, jak to ma miejsce w sprawie, strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia na podstawie kodu PKD wpisanego w rubryce przeważającej działalności, wskazując jednocześnie, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie innego, wskazanego w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID19. Skład tut. Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższy pogląd. Z tych też względów zaskarżoną decyzję ocenić należało jako wadliwą. Przedwcześnie przyjęto, że skarżąca Spółka podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę, bez umożliwienia wykazania, że spełnia kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD wskazanego w przepisach wykonawczych do ustawy o COVID-19. Zwłaszcza w sytuacji, gdy z podnoszonych argumentów wynika, że jej działalność określona jest kodem PKD 96.02.Z, na co wskazują przedłożone dokumenty. W wydanej decyzji ZUS nie odniósł się do powyższych okoliczności, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Organ w istocie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza rodzaju faktycznie wykonywanej przez stronę skarżącą działalności będącej działalnością przeważającą oraz czy na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła czy nie działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 81.22.Z. Nie udzielił również stosownych do okoliczności pouczeń. Nadto organ dokonał nieprawidłowej wykładni analizowanego przepisu, bowiem z jego językowego brzmienia wynika, że ulgę należy przyznać na wniosek podmiotu prowadzącego, na powyższy dzień, działalność gospodarczą oznaczoną według PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności wymienionymi tam kodami. Takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, gdyż pomija kwestię prowadzenia faktycznej, przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID- 19. Wskazać również należy, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem jej zgodności z prawem i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo – uchyla ją, podając tego przyczyny. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W rezultacie, przy ponownym rozpoznaniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględni wyrażone w uzasadnieniu stanowisko sądu i przyjmie, że ustawodawca nie zastrzegł, że chodzi o kod PKD wpisany jako rodzaj przeważającej działalności w odpowiednim rejestrze, lecz o faktycznie prowadzoną przeważającą działalność gospodarczą. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 P.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI