III SA/Gl 1090/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę funkcjonariusza Służby Więziennej na karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, uznając nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca służby za przewinienie dyscyplinarne.
Funkcjonariusz Służby Więziennej został ukarany dyscyplinarnie wyznaczeniem na niższe stanowisko służbowe za nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca służby i zdanie środków przymusu oraz kluczy. Skarżący kwestionował zasadność kary, podnosząc m.in. usprawiedliwienie opuszczenia jednostki spowodowane zdarzeniem z dowódcą oraz posiadanie zwolnienia lekarskiego. Sąd uznał jednak, że zachowanie funkcjonariusza stanowiło naruszenie dyscypliny służbowej, a podniesione okoliczności nie usprawiedliwiały jego postępowania, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Służby Więziennej, K. C., na orzeczenie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej utrzymujące w mocy karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Kara została nałożona za nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca służby oraz zdanie środków przymusu i kluczy. Funkcjonariusz miał odmówić wykonania polecenia dowódcy zmiany dotyczącego kontroli osadzonych po widzeniach, a następnie opuścić teren jednostki. W odwołaniu skarżący zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że opuszczenie jednostki było usprawiedliwione silnym wzburzeniem po zdarzeniu z dowódcą, a także powołując się na zwolnienie lekarskie. Kwestionował również ocenę dowodów i surowość kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów dyscyplinarnych. Sąd uznał, że zachowanie funkcjonariusza stanowiło naruszenie dyscypliny służbowej, a podniesione przez niego argumenty nie usprawiedliwiały opuszczenia jednostki. Podkreślono, że funkcjonariusz podlega podwyższonym standardom zachowania, a jego wypowiedzi wobec przełożonego były lekceważące. Sąd stwierdził również, że zwolnienie lekarskie, wydane dzień po zdarzeniu, nie mogło usprawiedliwiać porannego opuszczenia jednostki, a orzeczona kara była współmierna do popełnionego przewinienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca służby, odmowa wykonania polecenia i zdanie środków przymusu stanowią naruszenie dyscypliny służbowej, a orzeczona kara jest współmierna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zachowanie funkcjonariusza, polegające na lekceważących wypowiedziach wobec przełożonego, zdaniu środków przymusu i opuszczeniu jednostki bez usprawiedliwionej przyczyny, wyczerpuje znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Podkreślono, że funkcjonariusz podlega podwyższonym standardom etycznym i dyscyplinarnym, a zwolnienie lekarskie wydane dzień po zdarzeniu nie usprawiedliwia porannego opuszczenia jednostki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.S.W. art. 230 § ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1, pkt 14
Ustawa o Służbie Więziennej
Określa odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza za naruszenie dyscypliny służbowej lub czyny sprzeczne ze ślubowaniem, w tym odmowę wykonania polecenia przełożonego oraz nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca służby.
Pomocnicze
u.S.W. art. 230 § ust. 3 pkt 1
Ustawa o Służbie Więziennej
Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności odmowa wykonania albo niewykonanie polecenia lub rozkazu przełożonego.
u.S.W. art. 230 § ust. 3 pkt 14
Ustawa o Służbie Więziennej
Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca pełnienia służby.
u.S.W. art. 232
Ustawa o Służbie Więziennej
Katalog kar dyscyplinarnych, w tym wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe.
u.S.W. art. 239 § ust. 1
Ustawa o Służbie Więziennej
Dyrektywy wymiaru kary dyscyplinarnej.
u.S.W. art. 157 § ust. 1
Ustawa o Służbie Więziennej
Obowiązek funkcjonariusza postępowania zgodnie ze złożonym ślubowaniem.
u.S.W. art. 41 § ust. 1
Ustawa o Służbie Więziennej
Treść ślubowania funkcjonariusza.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania działań na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Opuszczenie jednostki było usprawiedliwione zdarzeniem z dowódcą i wywołanym wzburzeniem. Posiadanie zwolnienia lekarskiego z dnia 19 czerwca 2023 r. usprawiedliwiało nieobecność w służbie w dniu 18 czerwca 2023 r. Kara dyscyplinarna była rażąco surowa. Organy naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów i nie uwzględniły okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego.
Godne uwagi sformułowania
Funkcjonariusz podlega podwyższonym standardom zachowań oraz zwiększonemu rygoryzmowi etycznemu. Wypowiadanie w stosunku do przełożonego uwag w rodzaju 'nie wiem czy znajdę czas' oznacza lekceważenie i kwestionowanie wydanych poleceń. Zwolnienie lekarskie wydane w dniu następującym po zdarzeniu nie może stanowić usprawiedliwienia dla opuszczenia jednostki w tej dacie w godzinach porannych.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Adam Pawlyta
sędzia
Marzanna Sałuda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Służby Więziennej, w szczególności w kontekście nieusprawiedliwionego opuszczenia miejsca służby, odmowy wykonania polecenia oraz oceny usprawiedliwienia nieobecności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Służby Więziennej i jego obowiązków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konsekwencje naruszenia dyscypliny służbowej przez funkcjonariusza, co może być interesujące dla osób związanych ze służbami mundurowymi lub prawem pracy.
“Funkcjonariusz Służby Więziennej ukarany za opuszczenie posterunku – czy zwolnienie lekarskie dzień później ratuje sytuację?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 1090/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-04-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-12-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Pawlyta Anna Apollo /przewodniczący/ Marzanna Sałuda /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej Hasła tematyczne Służba więzienna Sygn. powiązane III OSK 2303/24 - Postanowienie NSA z 2025-11-18 Skarżony organ Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2470 art. 230 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Asesor WSA Adam Pawlyta, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. C. na orzeczenie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Katowicach z dnia 3 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę. Uzasadnienie Orzeczeniem nr [...] z dnia 3 października 2023 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Katowicach utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w B. – dalej Dyrektor- z dnia 18 lipca 2023 r. o ukaraniu st. sierżanta K. C. karą dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Postanowieniem nr 1 z dnia 19 czerwca 2023 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w B. wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec sierżanta K. C., obwinionego o to, że: nie dopełnił obowiązków określonych w art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w zakresie: 1) postępowania zgodnie ze złożonym ślubowaniem określonym w art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, 2) przestrzegania przepisów wydanych na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, a w szczególności: a) postępowania w myśl § 61 ust. 2 zarządzenia nr 2/23 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 9 stycznia 2023 r., w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sposobów ochrony i konwojowania skazanych oraz tymczasowo aresztowanych i zadań ochronnych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz pracowników przywięziennych zakładów pracy, b) przepisu § 8 regulaminu nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, c) przepisu § 17 ust. 1 regulaminu nr 2/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, d) instrukcji stanowiskowej dla funkcjonariusza pełniącego służbę na stanowisku S-22 (oddziałowy w pawilonie E) - pkt 3. 3.2. 18. - co podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej na podstawie art. 230 ust. 1 ust. 2, ust. 3 pkt 1 ust. 3 pkt 14. Dyrektor wskazał, iż z uzyskanych informacji wynika, że w dniu 18 czerwca 2023 r., w godzinach 6:00 - 18:00 służbę na stanowisku dowódcy zmiany w Oddziale Zewnętrznym w Z. Aresztu Śledczego w B. pełnił st. chor. M. J. Około godziny 6:00, funkcjonariusz przeprowadził w budynku wartowni odprawę składu zmiany. W jej trakcie przekazał podległym funkcjonariuszom informacje o zdarzeniach mających miejsce w jednostce, od czasu zakończenia przez nich ostatniej służby, a także dokonał kontroli stanu psychofizycznego funkcjonariuszy i ich zdolności do realizacji zadań służbowych. Żaden z funkcjonariuszy nie zgłaszał dolegliwości, które mogłyby skutkować brakiem możliwości podjęcia służby. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w notatce służbowej st. chor. M. J., jak również w zeznaniach świadków zdarzenia. Dowódca zmiany dokonał podziału zadań, niezbędnych do zrealizowania w tym dniu, pomiędzy podległych funkcjonariuszy. Wydał polecenie funkcjonariuszom pełniącym służbę na stanowiskach oddziałowych, w zakresie realizacji przez nich kontroli skazanych w pomieszczeniu markowni, po zakończonych widzeniach. Fakt wydania takiego polecenia oprócz świadków zdarzenia, potwierdza również sam obwiniony - st. sierż. K. C., co zostało odnotowane w protokole z jego rozpytania. Z notatki służbowej st. chor. M. J. wynika, że obwiniony po otrzymaniu przedmiotowego polecenia, w obecności pozostałych funkcjonariuszy stwierdził, że nie zrealizuje go z uwagi na fakt, iż może mieć w tym dniu zbyt dużo innych obowiązków. Nie podał jednak żadnych szczegółów w tym zakresie. St. sierż. K. C. w trakcie rozpytania nie zgodził się z tą częścią zarzutu zaprzeczając, aby odmówił dowódcy zmiany wykonania polecenia. Stwierdził, że z uwagi na nadmiar obowiązków zasygnalizował jedynie przełożonemu, iż może nie dać rady przeprowadzić przedmiotowych kontroli. Świadkowie zdarzenia - mł. chor. K. B. oraz sierż. sztab. T. K. oświadczyli, że ich zdaniem powyższa wypowiedź obwinionego miała formę żartu, którego nie zrozumiał dowódca zmiany. St. sierż. sztab. A. P. zeznał natomiast, że wypowiedź st. sierż. K. C. miała cyt. "prześmiewczy" charakter. Niemniej jednak, zachowanie obwinionego doprowadziło do konfliktu z przełożonym. Konsekwencją tej sytuacji była reakcja dowódcy zmiany - st. chor. M. J., który zdenerwował się i w odpowiedzi na zachowanie obwinionego, w tym podważenie jego polecenia w obecności innych funkcjonariuszy, poinformował st. sierż. K. C., że jeśli ten nie ma zamiaru uczestniczyć w kontrolach skazanych, to może udać się do domu. Wypowiedź dowódcy zmiany nie była formą polecenia, na co wskazał w trakcie rozpytania świadek zdarzenia - kpr. M. B. dodając, że miała ona raczej charakter ironiczny. Pomimo tego st. sierż. K. C. zdał pobrane środki przymusu bezpośredniego oraz klucze specjalne, a następnie udał się do szatni, po czym bez usprawiedliwionej przyczyny opuścił teren jednostki. Istotnym jest fakt, że obwiniony w trakcie przesłuchania zgodził się treścią tej części zarzutu, co potwierdził własnoręcznym podpisem pod sporządzonym protokołem. Dyrektor stwierdził, iż choć pierwotnie postawiono obwinionemu zarzut dotyczący odmowy wykonania polecenia przełożonego, polegającego na kontroli osadzonych po zakończonych widzeniach, a następnie bez usprawiedliwionej przyczyny zdania przydzielonych środków przymusu bezpośredniego oraz kluczy specjalnych i opuszczenia terenu jednostki, to jednak zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania materiał dowodowy, nie pozwala jednoznacznie potwierdzić, iż doszło do odmowy wykonania polecenia wydanego przez dowódcę zmiany. Pominięto zatem tą część zarzutu w dalszym opisie przewinienia. Powyższe okoliczności zostały ustalone na podstawie następujących dokumentów: 1. Notatka służbowa st. chor. M. J. z dnia 18.06.2023 r. 2. Protokół przesłuchania obwinionego st. sierż. K. C. z dnia 20.06.2023 r. 3. Protokół przesłuchania świadka st. chor. M. J. z dnia 28.06.2023 r. 4. Protokół przesłuchania świadka st. sierż. sztab. A. P. z dnia 28.06.2023 r. 5. Protokół przesłuchania świadka kpr. M. B. z dnia 28.06.2023 r. 6. Protokół przesłuchania świadka sierż. sztab. T. K. z dnia 28.06.2023 r. 7. Protokół przesłuchania świadka mł. chor. T. K. z dnia 04.07.2023 r. 8. Protokół przesłuchania świadka mł. chor. K. B. z dnia 04.07.2023 r. 9. Protokół przesłuchania świadka st. szer. R. M. z dnia 04.07.2023 r. 10. Protokół przesłuchania świadka st. sierż. sztab. R. P. z dnia 05.07.2023 r. Odnośnie przedstawionego stronie zarzutu, tj. "W dniu 18 czerwca 2023 r. o godzinie 6:00 w trakcie odprawy zmiany, będąc wyznaczonym do pełnienia służby na stanowisku oddziałowego w pawilonie E, bez usprawiedliwionej przyczyny zdał przydzielone środki przymusu bezpośredniego oraz klucze specjalne i opuścił teren jednostki to Dyrektor stwierdził, iż materiał dowodowy potwierdza bezsprzecznie fakt popełnienia przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego wskazanego powyżej. Obwiniony w trakcie przesłuchania zgodził się treścią tej części zarzutu, co potwierdził własnoręcznym podpisem pod sporządzonym protokołem. W konsekwencji po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego zostało wydane orzeczenie nr [...] z dnia 18 lipca 2023 r. Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia 18 lipca 2023 r. o ukaraniu st. sierżanta K. C. karą dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe z uwagi na uznanie winnego zarzucanych mu czynów, wyczerpujących dyspozycję art. 230 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy o Służbie Więziennej . W odwołaniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, iż bez usprawiedliwionej przyczyny umyślnie zdał środki przymusu bezpośredniego i klucze specjalne i opuścił teren jednostki podczas, gdy opuszczenie terenu jednostki było usprawiedliwione spowodowane zdarzeniem z dowódca zmiany i w konsekwencji wywołanym u niego silnym wzburzeniem uniemożlwiającym pełnienie służby, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu istotnej okoliczności, a mianowicie przebywania obwinionego w dniu 18 czerwca 2023r na zwolnieniu chorobowym potwierdzonym drukiem ZUS ZLA z niemożliwością pełnienia służby w tym dniu, w konsekwencji błędne przyjęcie przez dyrektora AS w B., iż obwiniony opuścił jednostkę z winy umyślnej bez usprawiedliwienia jakiegokolwiek. Nadto zarzucono mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 239 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej poprzez wymierzenie obwinionemu kary dyscyplinarnej rażąco surowej w odniesieniu do zarzucanego czynu i stopnia jego ewentualnej winy, naruszenie art. 249 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów dotyczących czynu przypisanego obwinionemu, rozstrzygnięcia na niekorzyść niedających się usunąć wątpliwości w sprawie oraz nie wskazania w orzeczeniu istotnych okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego oraz braku oceny wiarygodności wyjaśnień obwinionego dotyczących przypisanego mu czynu. Orzeczeniem z dnia 3 października 2023 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Katowicach utrzymał w mocy sporne orzeczenie Dyrektora Aresztu Śledczego w B. podzielając w całości ocenę prawną na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy. Za nieuzasadniony organ II instancji uznał zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, iż obwiniony bez usprawiedliwionej przyczyny, umyślnie, zdał przydzielone mu środki przymusu bezpośredniego oraz klucze specjalne i następnie opuścił teren jednostki podczas, gdy opuszczenie jednostki przez obwinionego było usprawiedliwione, spowodowane zdarzeniem z dowódcą zmiany i w konsekwencji wywołanym u obwinionego silnym wzburzeniem uniemożlwiającym pełnienie służby. Przywołując przebieg zdarzenia organ II instancji zauważył, iż w sprawie doszło do naruszenia dyscypliny służbowej w postaci nieusprawiedliwionego opuszczenia miejsca pełnienia służby przez stronę, a obwiniony nie poinformował przełożonego o powstaniu okoliczności uniemożliwiających dalsze pełnienie przez niego służby w sytuacji, gdy ten dokonał sprawdzenia obecności funkcjonariuszy, ich zdolności do pełnienia służby oraz przeglądu umundurowania i nie stwierdził występowania okoliczności uniemożlwiających dalsze pełnienie służby. Za chybiony organ II instancji uznał zarzut istnienia usprawiedliwionej przyczyny opuszczenia jednostki. Zauważył, iż obwiniony przedłożył zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy w dniu 18 czerwca br., niemniej datowane jest ono na dzień 19 czerwca br. i o ile rzeczywiście stanowi to usprawiedliwienie to nie opuszczenia jednostki, a jedynie nieobecności w służbie. Zaznaczył, iż obwiniony podczas przesłuchania przyznał, iż do lekarza udał się w dniu następującym po zdarzeniu, tak więc gdyby nawet przyjąć, że znalazł się on w stanie wymagającym interwencji lekarskiej, na którą zdecydował się dzień później to i czas poświęcony na zgłoszenie tego przełożonemu nie wpłynął by opóźniające na rzeczoną interwencję. W ocenie Organu II instancji skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego w postaci nieusprawiedliwionego opuszczenia miejsca pełnienia służby, albowiem opuszczenie jednostki przez st. sierż. K. C. odbyło się bez uzasadnionej przyczyny, a w konsekwencji należy je traktować jako nieusprawiedliwione w rozumieniu art. 230 ust. 3 pkt 14 ustawy o Służbie Więziennej. Organ II instancji nawiązując do zarzutu jakoby obwiniony formalnie nie przejął wskazanego przez dowódcę stanowiska stwierdził, iż mija się to z rzeczywistością. W tym zakresie wskazał, iż po pierwsze, uczestniczenie w odprawie składu zmiany jest jednym z elementów pełnionej służby bowiem jest on wliczany do czasu pracy. Za przejęcie wskazanego przez dowódcę stanowiska należy przyjąć moment faktycznej zmiany funkcjonariuszy na danym stanowisku i nie jest to moment podjęcia służby. Za taki uważa się stawienie się do służby, potwierdzenie braku przeciwskazań do jej pełnienia, pobranie kluczy specjalnych przeznaczonych w przypadku obwinionego na stanowisko oddziałowego w oddziale E, środków przymusu bezpośredniego i przystąpienie do odprawy składu zmiany, samo zaś udanie się na stanowisko służbowe i przejęcie na nim służby od poprzednika jest tylko konsekwencją wcześniej wykonanych czynności i te okoliczności miały miejsce w sprawie. Zaś funkcjonariuszowi będącemu wyznaczonym do pełnienia służby na określonym stanowisku nie wolno opuszczać ani zaprzestać wykonywania zadań bez pozwolenia przełożonego. Uznał zatem organ II instancji, iż skarżący istotnie opuścił jednostkę przez co zaprzestał wykonywania zadań bez uzasadnionej przyczyny. Organ II instancji uznał zastosowaną karę za współmierną do popełnionego przewinienia. Przewinienie dyscyplinarne popełnione przez st. sierż. K. C. spowodowało realne zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej. Obwiniony swoim zachowaniem spowodował konieczność dokonania korekt w książce rozkładu służby i to w czasie kiedy to służba dzienna już trwała. Zmiany te skutkowały obciążeniem pozostałych funkcjonariuszy pełniących służbę w tym dniu, dodatkowymi obowiązkami służbowymi, co w istocie utrudniało im realizację własnych obowiązków, a co z kolei mogło prowadzić do wystąpienia zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu jednostki. W ocenie organu II instancji obwiniony działał umyślnie. Gdyby, jak twierdził, należało to rozpatrywać w kategorii sygnału wobec przełożonego o nadmiarze obowiązków, winno się to odbyć na osobności, a nie w obecności całego składu zmiany, co więcej nie zostałoby najpewniej zamanifestowane przy całej zmianie wyjściem z jednostki i "porzuceniem" służby. Podsumowując organ II instancji stwierdził, iż z uwagi na rażące naruszenie dyscypliny służbowej, następstwa i zagrożenia jakie za sobą ono pociągało zastosowana kara była adekwatna do przewinienia podczas służby . W skardze do WSA w Gliwicach skarżący postawił organowi II instancji naruszenie art. 249 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów dotyczących czynu przypisanego obwinionemu, rozstrzygnięcia na niekorzyść niedających się usunąć wątpliwości w sprawie oraz nie wskazania w orzeczeniu istotnych okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego oraz braku oceny wiarygodności wyjaśnień obwinionego dotyczących przypisanego mu czynu, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14.6.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) co skutkowało przyjęciem odpowiedzialności z art. 157 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w konsekwencji odpowiedzialności dyscyplinarnej przewidzianej w art. 230 ust. 3 pkt 14 ustawy o Służbie Więziennej, w szczególności poprzez: a) błędne przyjęcie, iż obwiniony bez usprawiedliwionej przyczyny, umyślnie, zdał przydzielone mu środki przymusu bezpośredniego oraz klucze specjalne i następnie opuścił teren jednostki, podczas gdy opuszczenie terenu jednostki przez obwinionego było usprawiedliwione, spowodowane zdarzeniem z dowódcą zmiany i w konsekwencji wywołanym u obwinionego silnym wzburzeniem uniemożliwiającym pełnienie służby; b) błędne uznanie przez organ przy ustalaniu stanu faktycznego, iż okoliczność przebywania obwinionego w dniu 18 czerwca 2023 roku na zwolnieniu chorobowym (potwierdzonego drukiem ZUS ZLA które zostało złożone do akt sprawy) w związku z niemożliwością pełnienia służby w tym dniu jest nieistotna dla oceny zachowania obwinionego, w konsekwencji błędne przyjęcie, iż obwiniony opuścił jednostkę z winy umyślnej bez usprawiedliwienia; - naruszenie przepisu art. 239 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej poprzez wymierzenie obwinionemu kary dyscyplinarnej rażąco surowej w odniesieniu do zarzucanego czynu i stopnia jego ewentualnej winy. W konsekwencji wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i uchylenie w całości poprzedzającego orzeczenia nr 1 Dyrektora Aresztu Śledczego w B., zasądzenie od Skarbu Państwa – Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Katowicach zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (aktualnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1683 z późn. zm., dalej powoływana jako "ustawa"). Zgodnie z art. 230 ust. 1 i ust. 2 ustawy, funkcjonariusz odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn funkcjonariusza popełniony umyślnie lub nieumyślnie polegający na naruszeniu dobrego imienia służby lub na przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych. Stosownie do ust. 3 wskazanego artykułu, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: odmowa wykonania albo niewykonanie polecenia lub rozkazu przełożonego lub organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń funkcjonariuszom (pkt 1); samowolne oddalenie się funkcjonariusza z rejonu zakwaterowania, jeśli pełni służbę w systemie skoszarowanym, a także nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca pełnienia służby lub niestawienie się w tym miejscu. (pkt 14). Art. 232 ustawy zawiera katalog kar dyscyplinarnych, które mogą zostać nałożone na funkcjonariusza służby więziennej. Są to kary: 1) nagany, 2) ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym, 3) ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby w Służbie Więziennej, 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia, 5) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe wraz z obniżeniem stopnia, 6) wydalenie ze służby. W rozpoznawanej sprawie skarżący został uznany za winnego przewinień dyscyplinarnych polegających na tym, że: w dniu 18 czerwca 2023 r. o godzinie 6:00 w trakcie odprawy zmiany, będąc wyznaczonym do pełnienia służby na stanowisku oddziałowego w pawilonie E, odmówił wykonania polecenia polegającego na kontroli osadzonych po zakończonych widzeniach, a następnie bez usprawiedliwionej przyczyny zdał przydzielone środki przymusu bezpośredniego oraz klucze specjalne i opuścił teren jednostki. Za powyższe przewinienia skarżącemu wymierzono karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. W ocenie organu I i II instancji popełnione przez skarżącego czyny wyczerpywały dyspozycję art. 230 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt. 14 ustawy a wymierzona skarżącemu kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe znajdowała potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy. Skarżący kwestionuje stanowisko organów obu instancji wskazując, iż przy orzekaniu w sprawie naruszono zasady określone w art. 249 ustawy. Organy dokonały bowiem swobodnej oceny dowodów zebranych w sprawie dotyczące czynu przypisanego skarżącemu i nie uwzględniły okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, błędnie uznały, iż skarżący bez usprawiedliwionej przyczyny umyślnie zdał środki przymusu bezpośredniego, klucze specjalne i opuścił teren jednostki podczas gdy opuszczenie jednostki było usprawiedliwione i spowodowane zdarzeniem z dowódcą. Organy obu instancji są przeciwnego zdania w sprawie. Sąd po zapoznaniu z materiałami dowodowymi zebranymi w aktach sprawy podziela stanowisko organów zajęte w przedmiotowej sprawie iż skarżący dopuścił się przewinień umyślnie określonych w treści art. 230 ust. 1 , ust. 2 , ust. 3 i ust. 14 ustawy. Ustalony stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, a poczynione w toku postępowania ustalenia zostały dokonane przede wszystkim w oparciu o spójne logiczne i wzajemnie uzupełniające się zeznania świadków , przy czym w ocenie Sądu organ II nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a. zgromadzonych w aktach sprawy. Wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu. Co innymi słowy oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. Organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności. W taki też sposób organ II instancji procedował w sprawie co znalazło odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji. Sąd nie podziela zarzutu skarżącego co do istnienia usprawiedliwionej przyczyny z powodu której ten zdał środki przymusu bezpośredniego, klucze specjalne i opuścił teren jednostki w postaci zdarzenia z dowódcą . Z dowodów zebranych w aktach sprawy w postaci notatki służbowej st. Chorążego M. J. z 18 czerwca 2023r. protokołów przesłuchań z dnia 28.06.2023r. świadka st. chor. M. J., st. sierż. sztab. A. P., kpr. M. B., sierż. sztab. T. K., mł. chorążego K. B. wynika, że w dniu 18 czerwca 2023 r., w godzinach 6:00 - 18:00 służbę na stanowisku dowódcy zmiany w Oddziale Zewnętrznym w Z. Aresztu Śledczego w B. pełnił st. chor. M. J. i ten około godziny 6:00, przeprowadził w budynku wartowni odprawę składu zmiany. W jej trakcie przekazał podległym funkcjonariuszom informacje o zdarzeniach mających miejsce w jednostce, od czasu zakończenia przez nich ostatniej służby, a także dokonał kontroli stanu psychofizycznego funkcjonariuszy i ich zdolności do realizacji zadań służbowych. W tym też czasie żaden z funkcjonariuszy nie zgłaszał dolegliwości, które mogłyby skutkować brakiem możliwości podjęcia służby. Dokonał on podziału zadań, niezbędnych do zrealizowania w tym dniu, pomiędzy podległych funkcjonariuszy. Wydał polecenie funkcjonariuszom pełniącym służbę na stanowiskach oddziałowych, w zakresie realizacji przez nich kontroli skazanych w pomieszczeniu markowni, po zakończonych widzeniach. Skarżący po otrzymaniu polecenia, w obecności pozostałych funkcjonariuszy stwierdził, że może nie mieć czasu polecenia tego zrealizować , nie poddając przyczyny. Wg świadka P. skarżący na polecenie przełożonego odpowiedział prześmiewczo cyt " nie wiem czy znajdę czas" Inni świadkowie zdarzenia - mł. chor. K. B. oraz sierż. sztab. T. K. oświadczyli, powyższa wypowiedź obwinionego miała formę żartu, którego nie zrozumiał dowódca zmiany. Niemniej jednak, zachowanie obwinionego doprowadziło do konfliktu z przełożonym. Konsekwencją tej sytuacji była reakcja dowódcy zmiany - st. chor. M. J., który w odpowiedzi na zachowanie obwinionego, w tym podważenie jego polecenia w obecności innych funkcjonariuszy, poinformował st. sierż. K. C., że jak mu się coś nie podoba to może iść do domu. Wg zeznania świadka zdarzenia - kpr. M. B. wypowiedź dowódcy zmiany nie była formą polecenia, pomimo tego st. sierż. K. C. zdał pobrane środki przymusu bezpośredniego oraz klucze specjalne, a następnie udał się do szatni, po czym bez usprawiedliwionej przyczyny opuścił teren jednostki. W ocenie Sądu przebieg zdarzenia nie wskazuje by zaistniała usprawiedliwiona przyczyna uzasadniająca zaistniały przebieg naruszeń dyscyplinarnych popełnionych przez skarżącego. Wręcz przeciwnie skarżący zobowiązany był do wykonania polecenia służbowego przełożonego niezależnie od wymiaru zadań jakie na nim w danym dniu ciążyły. Wypowiadanie w stosunku do przełożonego uwag w rodzaju "nie wiem czy znajdę" czas oznacza lekceważenie i kwestionowanie wydanych poleceń przez przełożonego co jest naganne zwłaszcza w sytuacji wykonywania obowiązków w formacji służbowej typu służba więzienna. W ocenie sądu nie może być wątpliwości, że skarżący jako funkcjonariusz służby więziennej podlega podwyższonym standardom zachowań oraz zwiększonemu rygoryzmowi etycznemu. W pojęciu etyki pracy funkcjonariusza służby więziennej mieści się m.in. podejście do wykonywanej pracy, obowiązków oraz zlecanych zadań. Obejmuje ono także odpowiedzialność za podejmowane działania, a także odpowiednią komunikację z przełożonymi. W konsekwencji Sąd w całości podziela ocenę prawną organu II instancji co do przypisanych w sposób umyślny skarżącemu naruszeń dyscyplinarnych bez zaistnienia usprawiedliwionej przyczyny. Nie może tej oceny zmienić przedłożenie zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy w dniu 18 czerwca 2023r. Zauważenia wymaga po pierwsze, iż 18 czerwca 2023 r., w trakcie odprawy składu zmiany przez st. chor. M. J. o godzinie 6 rano skarżący nie zgłaszał żadnych uwag w zakresie swego stanu zdrowotnego uniemożlwiającego wykonywanie służby, wobec powyższego przedłożone zaświadczenie nie może uzasadniać usprawiedliwienia dla opuszczenia jednostki w tej dacie w godzinach porannych. Zostało ono wydane w 19 czerwca 2023r. a zatem w dniu następnym po dacie zdarzenia i może stanowić jedynie uzasadnienie nieobecności w służbie w dniu 18 czerwca 2023r. Sąd nie podziela trafności zarzutu naruszenie przepisu art. 239 ust. 1 ustawy poprzez wymierzenie obwinionemu kary dyscyplinarnej rażąco surowej w odniesieniu do zarzucanego czynu i stopnia jego ewentualnej winy. W jego ocenie orzeczona kara spełnia wymagania wynikające z art. 232 pkt 4 ustawy i jest współmierna do stopnia zawinienia skarżącego, który w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów dopuścił się zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych. Zdaniem sądu organ uwzględnił wszystkie okoliczności jakie należało wziąć pod uwagę kierując się dyrektywami wymiaru kary wynikającymi z art. 239 ustawy to jest współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 230 ustawy. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji. Organ II instancji uznał zastosowaną karę za współmierną do popełnionego przewinienia uznając iż przewinienie dyscyplinarne st. sierż. K. C. spowodowało realne zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej. Tą ocenę Sąd podziela w całości mając na względzie iż skarżący swoim zachowaniem spowodował konieczność obciążenia pozostałych funkcjonariuszy pełniących służbę w tym dniu, dodatkowymi obowiązkami służbowymi co mogło prowadzić do wystąpienia zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu jednostki. Z powyższych względów Sąd uznając skargę za niezasadną oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI