III SA/Gl 1085/24

III SA/Gl 1085/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 61 ust. 4
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Dz.U. 2024 poz 338
art. 62
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Starszy referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. J. na czynność Wojewody Śląskiego z dnia 24 października 2024 r. nr RWII.805.3.2971.2024 w przedmiocie odstąpienia od zawarcia umowy w sprawie przekazania dofinansowania na zadanie polegające na tworzeniu miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 28 listopada 2024 r. skarżąca A. J. zaskarżyła czynność Wojewody Śląskiego z 24 października 2024r. nr sprawy RWII.805.3.2971.2024, polegającą na odmowie i odstąpieniu od zawarcia ze skarżącą umowy ws. przekazania dofinansowania na zadanie polegające na tworzeniu miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 (dotyczy Niepublicznego Żłobka [...] w G.).
Z akt sprawy wynika, że 30 czerwca 2024 r. wpłynął do systemu [...] wniosek skarżącej o przyznanie dofinansowania na zadanie polegające na tworzeniu miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w ramach Programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 "[...]" 2022-2029, któremu system nadał numer [...]. Wniosek został poddany ocenie formalnej przez organ i 12 lipca 2024 r. został rozpatrzony pozytywnie (zakwalifikowany do wsparcia w przeznaczonym do tego celu systemie elektronicznym "Rejestr żłobków"). W dniu 26 lipca 2024 r. minister właściwy do spraw rodziny ogłosił wyniki IV tury naboru ciągłego w ramach Programu i przyznał skarżącej środki zgodnie ze złożonym wnioskiem.
Następnie w dniu 26 września 2024 r. Wojewoda zweryfikował aktualność podstaw do ujęcia skarżącej na liście podmiotów wykluczonych, o której mowa w pkt. 8.1.9 Programu.
Pismem z 24 października 2024 r. znak: RWII.805.3.2971.2024 (doręczonym stronie 4 listopada 2024 r. – akta administracyjne, załącznik nr 2, brak numeracji stron) wobec zaistnienia przesłanek wymienionych w punkcie 8.1.8.2, 8.1.8.4, 8.1.8.5 Programu, Wojewoda odstąpił od podpisania umowy ze skarżącą.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu przedstawionym w ww. piśmie z 24 października 2024 r., strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach). W skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie:
1. art. 7 w związku z art. 107 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia aktu, a w szczególności brak ustalenia stanu faktycznego, co uniemożliwia poznanie motywów, którymi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie o odstąpieniu od zawarcia umowy;
2. art. 62 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 w związku z punktem 8.1.8.2., 8.1.8.4 i 8.1.8.5 Programu [...] 2022-2029 rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 "[...]" 2022-2029 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż wobec strony zachodzą przesłanki do odstąpienia od zawarcia umowy.
W związku z powyższym strona wniosła o uznanie przez Sąd za bezskuteczną czynność polegającą na odmowie i odstąpieniu od zawarcia umowy ws. przekazania dofinansowania na zadania polegające na tworzeniu miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 ze skarżącą, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w stosunku do niej jako wnioskodawcy w Programie nie toczy się żadne postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach tej lub poprzednich edycji Programu [...], podobnie jak nie zachodzi sukcesja między podmiotem, w stosunku do którego toczy się postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach tej lub poprzednich edycji Programu [...] a stroną. Zaznaczono przy tym, że od 2018 r. skarżąca nie jest członkiem zarządu K. Sp. z o.o. Następnie zauważono, że organ nie wykazał, aby strona była wnioskodawcą lub ostatecznym odbiorcą wsparcia poprzednich edycji Programu.
W piśmie z 24 grudnia 2024 r. znak: [...] zatytułowanym jako "przekazanie skargi" organ wnosił o oddalenie skargi w całości, jak również o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma argumentowano, że Pogram jest realizowany na podstawie przepisów art. 62 u.o.d. Organ stwierdził, że w piśmie z 24 października 2024 r. odwołał się do rzeczywiście istniejącej podstawy prawnej odstąpienia od zawarcia umowy oraz został przedstawiony motyw, jakim kierował się podejmując rozstrzygnięcie. Następnie argumentował, że może odstąpić od podpisania umowy na podstawie przesłanek określonych w punktach 8.1.8.2, 8,1.8.4, 8.1.8.5 Programu oraz pozostającego z nimi w związku przypisu 23 oraz odsyłających do niego przypisów 26 i 27 lub w przypadku sukcesji. Przypis 23 jest traktowany rozszerzająco i pokazuje możliwe powiązania podmiotowe stanowiące podstawę do odstąpienia od podpisania umowy z wnioskodawcą. Te szerokie przyczyny odstąpienia, w ocenie organu, natomiast ziściły się w niniejszej sprawie - jak wynika z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] od 22 grudnia 2015 r. do 14 lipca 2022 r. skarżąca pełniła funkcję członka zarządu oraz była wspólnikiem spółki K. sp. z o.o. Fakt rezygnacji skarżącej z dniem 5 marca 2018 r. z funkcji członka Zarządu nie był znany Wojewodzie Śląskiemu. Rezygnacja ta nie została ujawniona w publicznym rejestrze, tj. w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego nr [...]; nadto ani Prezes Spółki ani wspólnik nie poinformowali o tym Wojewody, choć nakładała na nich ten obowiązek umowa zawarta 22 czerwca 2016r., której okres trwałości upływał 31 lipca 2019r., zatem informacje o zmianach w zarządzie winny być przekazane Wojewodzie Śląskiemu. Wskazał też, że w sprawach umów zawartych ze spółką toczy się postępowanie karne w związku z podejrzeniem popełnienia czynu z art. 286 § 1 Kk, w którym pokrzywdzonym oprócz [A] jest także [B] i [C].
W szczególności Wojewoda wskazał na pkt 8.1.8.2. Programu, zgodnie z którym wojewoda może odstąpić od podpisania umowy z wnioskodawcą bądź rozwiązać z ostatecznym odbiorcą wsparcia umowę w ramach Programu, gdy w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia została wydana decyzja ostateczna w sprawie zwrotu środków dofinansowania otrzymanych przez niego w poprzednich edycjach Programu "[...]" lub w Programie "[...]" 2022-2029, niezależnie od województwa, i wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia nie dokonał we wskazanym terminie zwrotu należności wraz z odsetkami, również jeśli w Programie "[...]" 2022-2029 występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu (zgodnie z przypisem nr 23 dotyczy to sytuacji, w których w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia lub w stosunku do osoby fizycznej będącej wspólnikiem, członkiem organu zarządzającego podmiotu będącego wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia, wydano ostateczną decyzję w sprawie zwrotu środków dofinansowania z poprzednich edycji Programu "[...]" lub z Programu "[...]" 2022-2029 i wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia nie dokonał w terminie zwrotu należności wraz z odsetkami, a w Programie "[...]"2022-2029 występuje jako inny wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia lub wspólnik, członek organu zarządzającego, przy czym do czasu uregulowania całości zobowiązań) albo jeśli zachodzi sukcesja między beneficjentem/ostatecznym odbiorcą wsparcia, który nie dokonał zwrotu należności wraz z odsetkami w poprzednich edycjach Programu "[...]" lub w Programie "[...]" 2022-2029 a wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia.
Odnośnie tej przesłanki odstąpienia od zawarcia umowy Wojewoda wskazał na umowę zawartą ze Spółką K. (obecnie Z. Sp. z o.o.) z 24 września 2021r. nr [...] Spółka nie rozliczyła dotacji pobranej na jej podstawie ani nie dokonała zwrotu jej niewykorzystanej części. W tej sprawie zostały już wydane decyzje administracyjne organów obu instancji, na mocy których strona zobowiązana została do zwrotu 61 280,00 zł oraz należnych odsetek.
Kolejną podstawę odstąpienia od zawarcia umowy stanowił pkt 8.1.8.4. Programu, w myśl którego wojewoda może odstąpić od podpisania umowy z wnioskodawcą bądź rozwiązać z ostatecznym odbiorcą wsparcia umowę w ramach Programu, gdy w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia toczy się postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach poprzednich edycji Programu "[...]" lub z Programu "[...]" 2022-2029 (jeszcze nie została wydana decyzja), niezależnie od województwa, również jeśli w Programie "[...]" 2022-2029 występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu (zgodnie z przypisem nr 26 dotyczy to sytuacji, w których w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia lub w stosunku do osoby fizycznej będącej wspólnikiem, członkiem organu zarządzającego podmiotu będącego wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia, wydano ostateczną decyzję w sprawie zwrotu środków dofinansowania z poprzednich edycji Programu "[...]" lub z Programu "[...]" 2022-2029 i wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia nie dokonał w terminie zwrotu należności wraz z odsetkami, a w Programie "[...]"2022-2029 występuje jako inny wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia lub wspólnik, członek organu zarządzającego, przy czym do czasu uregulowania całości zobowiązań) albo jeśli zachodzi sukcesja między beneficjentem/ostatecznym odbiorcą wsparcia, w stosunku do którego toczy się postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach poprzednich edycji Programu "[...]" lub Programu "[...]" 2022-2029 (jeszcze nie została wydana decyzja) a wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia.
Natomiast w poprzedniej edycji Programu "[...]", tj. w ramach Resortowego programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi wieku do lat trzech "[...]" 2021, K. sp. z o.o., której wspólnikiem i członkiem zarządu do 14 lipca 2022r. była skarżąca nie rozliczyła dotacji otrzymanej na podstawie umowy z 24 września 2021r. nr [...] na utworzenie nowych miejsc opieki nad dziećmi, a postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu 612 029,58 zł pochodzących z Funduszu Pracy jest w toku.
Trzecia przesłanka odstąpienia od zawarcia umowy zawiera pkt 8.1.8.5. Programu. Zgodnie z jej treścią, wojewoda może odstąpić od podpisania umowy z wnioskodawcą bądź rozwiązać z ostatecznym odbiorcą wsparcia umowę w ramach Programu, gdy wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia nie dochował okresu trwałości przewidywanego przez poprzednie edycje Programu "[...]" lub Program "[...]" 2022-2029, w ramach których otrzymał dofinansowanie i nie dokonał zwrotu ewentualnych należności wraz z odsetkami, niezależnie od województwa, na terenie którego powstała/funkcjonowała instytucja opieki, również jeśli w Programie "[...]" 2022-2029 występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu (zgodnie z przypisem nr 27 dotyczy to sytuacji, w których w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia lub w stosunku do osoby fizycznej będącej wspólnikiem, członkiem organu zarządzającego podmiotu będącego wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia, wydano ostateczną decyzję w sprawie zwrotu środków dofinansowania z poprzednich edycji Programu "[...]" lub z Programu "[...]" 2022-2029 i wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia nie dokonał w terminie zwrotu należności wraz z odsetkami, a w Programie "[...]" 2022-2029 występuje jako inny wnioskodawca /ostateczny odbiorca wsparcia lub wspólnik, członek organu zarządzającego, przy czym do czasu uregulowania całości zobowiązań) albo jeśli zachodzi sukcesja między beneficjentem/ostatecznym odbiorcą wsparcia, który nie dochował okresu trwałości przewidywanego przez poprzednie edycje Programu "[...]" lub Program [...] 2022-2029, w ramach których otrzymał dofinansowanie i nie dokonał zwrotu ewentualnych należności wraz z odsetkami a wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia.
Natomiast w poprzedniej edycji Programu spółka K. Sp. z o.o. zawarła z Wojewodą Śląskim umowę nr [...] z 26 września 2019r. na utworzenie nowych miejsc opieki nad dziećmi do lat 3. Spółka zobowiązana była do utrzymania miejsc opieki w okresie trwałości projektu, czego nie dotrzymała. Decyzja w sprawie zwrotu środków wypłaconych na podstawie tej umowy w kwocie 336 292,92 zł stała się ostateczna.
Spółka K. Sp. z o.o. nie spełniła także zobowiązania do utrzymania funkcjonowania żłobków w okresie trwałości, które wynikało z omówionej już umowy nr [...]. Niedochowanie okresu trwałości dotyczy okresu 60 miesięcy, a kwota zwrotu środków z tego tytułu wynosi 1 077 970,42 zł. Postępowanie administracyjne w tej sprawie jest w toku.
Podsumowując organ stwierdził, że wg treści KRS do 14 lipca 2022 r., skarżąca pełniła w spółce K. sp. z o.o. funkcję członka Zarządu, do 14 lipca 2022 r. pozostawała również wspólnikiem, a do dnia sporządzenia pisma procesowego jest beneficjentem rzeczywistym spółki. W wyniku działań spółki doszło w roku 2021 oraz 2022 do niekorzystnego rozporządzania środkami publicznymi na szkodę Skarbu Państwa na łączną kwotę 2 087 572,92 zł. Uwzględniając powyższe, Wojewoda Śląski odstąpił od podpisania umowy ze skarżącą, a dodatkowo w związku z przesłanką zaistnienia obawy wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, o której mowa w art. 61 ust. 4 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 — 2027, odmówił zawarcia ze skarżącą umowy o dofinansowanie.
W piśmie z 22 maja 2025 r. zatytułowanym jako "replika na odpowiedź na skargę" skarżąca rozszerzyła stanowisko zajmowane w skardze. Podniosła, że wpis do KRS danych dot. obsady zarządu spółki ma charakter deklaratoryjny, a ona złożyła rezygnację z funkcji członka zarządu już 5 marca 2018r. Zaznaczyła, że postępowania administracyjne i decyzje, o których pisał organ w odpowiedzi na skargę nie dotyczą jej, lecz spółki K. Sp. z o.o. i obejmują okres, kiedy ona nie była już członkiem zarządu (od 5 marca 2018r.) ani wspólnikiem (od 14 lipca 2022r.) Jej zdaniem organ bezzasadnie uchyla się od zawarcia umowy, co w ocenie skarżącej, narusza zasady legalizmu i zasady zaufania obywateli do organów państwa.
W piśmie procesowym z 11 lipca 2025r. skarżąca podkreślała błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie daty, do której pełniła funkcję w zarządzie spółki K. Sp. z o.o., podkreślała deklaratoryjny charakter wpisu do KRS, stwierdziła, że stan sprawy nie uzasadniał zastosowania art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej oraz zarzuciła, że doszło do naruszenia art. 10 Kpa, gdyż organ nie poinformował jej o zamiarze odstąpienia od zawarcia umowy, co uniemożliwiło jej przedstawienie dokumentów, że przestała pełnić funkcję w zarządzie spółki K. Sp. z o.o. już 5 marca 2018r. Jej zdaniem, doszło do błędnego utożsamienia osoby fizycznej ze spółką i wprowadzenia w błąd Sądu, gdyż skarżąca nie figuruje na liście podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania wsparcia. Natomiast wskazane przez organ postępowania, w tym karne, dotyczą wyłącznie męża strony.
Na rozprawie 23 lipca 2025 r. pełnomocnik strony w osobie jej małżonka podtrzymał dotychczasowe twierdzenia.
W aktach administracyjnych sprawy (załącznik nr 8) znajduje się też lista wpisów beneficjentki w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych, z której wynika z jakimi podmiotami jest powiązana.
Sąd z urzędu stwierdza również, że skarżąca jest powiązana z następującymi podmiotami: I. Sp. z o.o., F. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o. oraz Z. Sp. z o.o. (dawna K. Sp. z o.o.), które to podmioty znajdują się na liście podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programu opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 (por. m.in.: postanowienia WSA w Gliwicach z 30 maja 2025 r., wydane w sprawach: III SA/Gl 209/25; III SA/Gl 210/25 i III SA/Gl 212/25 – opublikowano w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy zaistniały przesłanki odstąpienia od zawarcia umowy ws. Przekazania dofinansowania, o których mowa w pkt 8.1.8.2., 8.1.8.4 i 8.1.8.5 oraz przesłanki uzasadniające odmowę zawarcia umowy z obawy wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, o której mowa w art. 61 ust. 4 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 — 2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079 ze zm.).
Z zapisów powołanego przez organ w podstawie odstąpienia od podpisania umowy (pismo z 24 października 2024 r.) tj.:
a) pkt 8.1.8.2 Programu wynika m.in., że wojewoda może odstąpić od podpisania umowy z wnioskodawcą bądź rozwiązać z ostatecznym odbiorcą wsparcia umowę w ramach Programu gdy w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia została wydana decyzja ostateczna w sprawie zwrotu środków dofinansowania otrzymanych przez niego w poprzednich edycjach Programu "[...]" lub w Programie [...] 2022–2029, niezależnie od województwa, i wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia nie dokonał we wskazanym terminie zwrotu należności wraz z odsetkami, również jeśli w Programie [...] 2022–2029 występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu, albo jeśli zachodzi sukcesja między beneficjentem/ostatecznym odbiorcą wsparcia, który nie dokonał zwrotu należności wraz z odsetkami w poprzednich edycjach Programu "[...]" lub w Programie [...] 2022–2029 a wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia;
b) pkt 8.1.8.4 Programu wynika m.in że wojewoda może odstąpić od podpisania umowy z wnioskodawcą bądź rozwiązać z ostatecznym odbiorcą wsparcia umowę w ramach Programu gdy w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia toczy się postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach poprzednich edycji Programu "[...]" lub Programu "[...]" 2022–2029 (jeszcze nie została wydana decyzja), niezależnie od województwa, również jeśli w Programie [...] 2022–2029 występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu), albo jeśli zachodzi sukcesja między beneficjentem/ostatecznym odbiorcą wsparcia, w stosunku do którego toczy się postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach poprzednich edycji Programu "[...]" lub Programu [...] 2022–2029 (jeszcze nie została wydana decyzja) a wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia;
c) pkt 8.1.8.5 Programu wskazuje m.in., że wojewoda może odstąpić od podpisania umowy z wnioskodawcą bądź rozwiązać z ostatecznym odbiorcą wsparcia umowę w ramach Programu nie dochował okresu trwałości przewidywanego przez poprzednie edycje Programu "[...]" lub Program [...] 2022–2029, w ramach których otrzymał dofinansowanie i nie dokonał zwrotu ewentualnych należności wraz z odsetkami, niezależnie od województwa, na terenie którego powstała/funkcjonowała instytucja opieki, również jeśli w Programie [...] 2022–2029 występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu albo jeśli zachodzi sukcesja między beneficjentem/ostatecznym odbiorcą wsparcia, który nie dochował okresu trwałości przewidywanego przez poprzednie edycje Programu "[...]" lub Program [...] 2022–2029, w ramach których otrzymał dofinansowanie i nie dokonał zwrotu ewentualnych należności wraz z odsetkami a wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia.
W kontekście zarzutów skargi i stanowiska strony prezentowanego w replice z 22 maja 2025 r. i 11 lipca 2025r. zwrócić należy szczególną uwagę, że wszystkie ww. podpunkty Programu, z których każdy stanowi odrębną i niezależną od innych podstawę do odstąpienia od zawarcia umowy są sformułowane - pod względem podmiotowym – szeroko, a mianowicie odnoszą się wprost do odbiorcy wsparcia (tzn. gdy jest on bezpośrednim beneficjentem pomocy), albo też pośrednio gdy tylko "występuje jako inny podmiot lub członek innego podmiotu" (zgodnie z przypisem nr 24: Dotyczy to sytuacji, w których w stosunku do wnioskodawcy/ostatecznego odbiorcy wsparcia lub w stosunku do osoby fizycznej będącej wspólnikiem, członkiem organu zarządzającego podmiotu będącego wnioskodawcą/ostatecznym odbiorcą wsparcia, wydano ostateczną decyzję w sprawie zwrotu środków dofinansowania z poprzednich edycji Programu "[...]" lub z Programu [...] 2022–2029 i wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia nie dokonał w terminie zwrotu należności wraz z odsetkami, a w programie [...] 2022–2029 występuje jako inny wnioskodawca/ostateczny odbiorca wsparcia lub wspólnik, członek organu zarządzającego).
Tymczasem z danych KRS wynika, że skarżąca pełniła funkcję członka zarządu oraz wspólnika spółki K. sp. z o.o. w K. (obecnie: Z. sp. z o.o.), co do których została już wydana decyzja ostateczna orzekająca o zwrocie środków z dotacji celowej z budżetu państwa, a nadto prowadzone są inne postępowania administracyjne dotyczące zwrotu środków z tytułu niedochowania okresu trwałości projektu.
Ww. okoliczności nie są kwestionowane przez stronę, która w rozpatrywanej sprawie argumentuje jednak, że: "nie zachodzi sukcesja między podmiotem, w stosunku do którego toczy się postępowanie administracyjne w sprawie określenia zaległości w ramach tej lub poprzednich edycji Programu [...] a mną. Od 2018 r. nie jest członkiem zarządu K. Sp. z o.o.". Do skargi dołączono kserokopię dokumentu opatrzonego datą 5 marca 2018 r. i zatytułowanego jako "Rezygnacja z funkcji członka zarządu" podpisanego przez skarżącą i przez G. J. – prezesa zarządu a prywatnie męża skarżącej z adnotacją, że rezygnację przyjmuje. Natomiast zmiana danych spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym została ujawniona dopiero 25 lipca 2022 r.
Odnośnie tego Sąd zauważył, że skarżąca w żaden sposób nie uwiarygodniła innymi dowodami, że ustąpienie z funkcji członka zarządu spółki kapitałowej rzeczywiście nastąpiło w dacie wskazanej w jej oświadczeniu.
Trzeba także zauważyć, że z art. 22 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 979 ze zm.; dalej: u.k.r.s.) wynika, że wniosek o wpis do rejestru powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast kwestie skutków braku realizacji przedmiotowego obowiązku są regulowane w art. 14 u.k.r.s., z którego wynika, że podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do rejestru lub uległy wykreśleniu z rejestru, a przy tym domniemywa się, że dane zawarte w rejestrze są prawdziwe (art. 17 ust. 1 u.k.r.s.).
Organ zatem prawidłowo ustalił fakt powiązania skarżącej ze spółką, wobec której są lub były prowadzone postępowania administracyjne dotyczące niedokonania rozliczenia dofinansowania oraz braku zwrotu środków. Natomiast skarżąca w żaden sposób nie zdołała uwiarygodnić swojego twierdzenia o ustąpieniu z funkcji już w 2018 r. Jest ono tym bardziej wątpliwe, że uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w sprawie przyjęcia rezygnacji skarżącej z funkcji członka zarządu spółki podjęta została dopiero 14 lipca 2022r.
Niezasadny jest zatem zarzut nielegalnego utożsamienia przez organ osoby fizycznej z działaniami spółki prawa handlowego, bo odnośne regulacje zawierają powołane wyżej zapisy Programu.
W uzupełnieniu do wskazanej argumentacji można jeszcze wskazać, że mając na względzie fakt istnienia domniemania prawnego odnośnie prawdziwości danych uwidocznionych w rejestrach KRS, chcąc należycie zabezpieczyć swoje interesy, osoba składająca rezygnację z funkcji członka zarządu, między innymi spółki prawa handlowego, we własnym interesie winna dochować należytej staranności w tym zakresie i zapewnić sobie możliwość wiarygodnego wykazania samego faktu złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2024 r., I GSK 1546/21, Legalis nr 3158313).
Wskazana przez organ przyczyna odstąpienia od umowy jest zatem rzeczywista i odpowiada przesłankom określonym w Programie.
Sąd nie uznał zatem zarzutu skargi sformułowanego w jej pkt 2, w szczególności co do niewłaściwego zastosowana przez organ pkt 8.1.8.2, 8.1.8.4 i 8.1.8.5 Programu, co do tego, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od zawarcia umowy.
Co do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. przez brak ustalenia stanu faktycznego i precyzyjnego uzasadnienia aktu, Sąd ich nie podziela.
Wojewoda zgodnie z zasadami ustalonymi przez organ dotujący był uprawniony do weryfikacji wniosku, a w konsekwencji do odstąpienia od zawarcia umowy ws. przekazania dofinansowania. Okoliczność ta została powołana w piśmie z 24 października 2024 r. wraz z uzasadnieniem, że w stosunku do odbiorcy wparcia spółki K. sp. z o.o. (obecnie: Z. sp. z o.o.) toczą się postępowania administracyjne dotyczące niedokonania rozliczenia dofinansowania oraz braku zwrotu środków lub niedochowania okresu trwałości projektu. Zaznaczono przy tym, że w okresie od 22 grudnia 2015 r. do 14 lipca 2022 r. skarżąca pełniła funkcję członka zarządu oraz wspólnika spółki.
Należy także zauważyć, że niewątpliwie pismo organu z 24 października 2024 r. stanowiące informację o odstąpieniu od zawarcia umowy, nie stanowi decyzji administracyjnej. Organ nie musiał zatem uzasadniać swojego stanowiska w sposób przyjęty dla tego typu form działania administracji publicznej, a jednak to uczynił, co realizuje prawo strony do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, która mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, ww. standard został zachowany, a pismo z 24 października 2024 r. odwołuje się do rzeczywiście istniejącej podstawy prawnej odstąpienia od zawarcia umowy. Został zatem przedstawiony motyw jakim kierował się organ podejmując takie, a nie inne rozstrzygnięcie, które jest weryfikowalne również na etapie aktualnie podejmowanej kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 października 2024 r., III SA/Gl 469/24 – opublikowano w: centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych).
Nie zaszły zatem okoliczności, jak argumentowała strona w skardze, potwierdzające, że doszło do wydania aktu bez ustalenia stanu faktycznego i precyzyjnego uzasadnienia (bez podania motywów), co uniemożliwia zrozumienie przyjętego przez organ stanowiska, ani do przekroczenia granic uznania administracyjnego, skoro organ przedstawił przesłanki, jakimi się kierował wydając akt i są to okoliczności rzeczywiste i przewidziane w regulacjach Programu. Dlatego też Sąd nie uwzględnił zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a., art. 107 k.p.a., jak również przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Odnośnie zarzutu naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, co miało nastąpić przez niepoinformowanie skarżącej o zamiarze odmowy zawarcia umowy należy przypomnieć to, co zostało już wyżej powiedziane; tj. że w sprawie nie toczyło się postępowanie administracyjne, nie można więc stawiać organowi zarzutu, że nie przestrzegał zasad, jakie nim rządzą.
Nawet jednak gdyby argument ten uznać za niewystarczający, to z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że brak zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji (która wszak w tym postępowaniu wydana nie była) tylko wówczas może być powodem uchylenia decyzji, gdy strona wykaże wpływ takiego zaniechania organu na wynik sprawy.
W badanej sprawie wpływu takiego oczywiście brak. Jeśli strona rzeczywiście dysponowała dokumentami potwierdzającymi wiarygodnie, że jej rezygnacja z członkostwa w zarządzie spółki K. Sp. z o.o. nastąpiła 5 marca 2018r., to nie było przeszkód do ich złożenia w toku postępowania sądowoadministracyjnego, co mogłoby skutkować uchyleniem decyzji. Strona nie przedłożyła natomiast żadnych nowych dokumentów, a jej oświadczenie o rezygnacji, datowane na 5 marca 2018r. znajduje się już w aktach administracyjnych, a więc było znane organowi (załącznik nr 2, brak numeracji stron). Zatem również z tego powodu zarzut ten uznać należało za bezpodstawny.
W tym miejscu należy się jeszcze odnieść do zarzutu nieuprawnionego zastosowania art. 61 ust. 4 ustawy z 28 kwietna 2022r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 – 2027 (Dz. U. z 2022, poz. 1079) tj. tzw. ustawy wdrożeniowej.
Stosownie do powołanego przepisu, w uzasadnionych przypadkach właściwa instytucja może odmówić zawarcia umowy o dofinansowanie projektu albo odmówić podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, jeżeli zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy o dofinansowanie projektu albo podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, w szczególności gdy w stosunku do wnioskodawcy będącego osobą fizyczną lub członka organów zarządzających wnioskodawcy niebędącego osobą fizyczną toczy się postępowanie karne lub karne skarbowe za przestępstwo składania fałszywych zeznań, przekupstwa, przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, obrotowi gospodarczemu, systemowi bankowemu albo inne związane z wykonywaniem działalności gospodarczej lub popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, w związku z dofinansowaniem, które zostało udzielone ze środków publicznych na realizację projektu temu wnioskodawcy, podmiotowi powiązanemu z nim osobowo lub kapitałowo lub członkowi organów zarządzających tego wnioskodawcy lub podmiotu.
Z powyższego wynika, że skoro właściwa instytucja może odmówić zawarcia umowy, jeśli zachodzi obawa wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, to oznacza to, że ustawodawca pozostawił organowi swobodę oceny sytuacji i decyzji w tym przedmiocie. Po wtóre, katalog przesłanek uzasadniających odmowę jest otwarty (w szczególności, gdy ...), co oznacza, że także inne fakty organ może uznać za uzasadniające obawę wyrządzenia szkody w mieniu publicznym.
Sytuacja, gdy szkoda w mieniu publicznym została już wyrządzona (jedna z decyzji zobowiązujących do zwrotu jest ostateczna) przez spółkę, na działania której skarżąca miała bezpośredni wpływ jako jej wspólnik i członek władz – zdaniem Sądu - w pełni taką obawę uzasadnia i sprawia, że stanowisko organu o odmowie zawarcia umowy o dofinansowanie nie jest dowolne.
Końcowo Sąd wskazuje, że w pełni podziela ocenę prawną i argumentację zawartą w wyrokach sądów administracyjnych dotyczących innych wniosków skarżącej o dofinansowanie, złożonych w ramach Programu [...] 2022 -2029. Tytułem przykładu powołać należy wyrok tut. Sądu o sygn. akt III SA/Gl 1087/24 i wyrok WSA w Olsztynie sygn. akt I SA/Ol 415/24.
W takim zaś wypadku, skoro zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, a czynność organu nie naruszała prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.