III SA/Gl 1082/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-09-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zajęcie pasa drogowegokara pieniężnawznowienie postępowaniadoręczenieKodeks postępowania administracyjnegodrogi publicznedecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneskarżącyorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające wznowienia postępowania w sprawie kary za zajęcie pasa drogowego, wskazując na błędy proceduralne organów obu instancji.

Sprawa dotyczyła skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym błędy w formie i treści rozstrzygnięć organów obu instancji dotyczących wniosku o wznowienie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. odmawiającą uchylenia decyzji nakładającej na skarżącą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania, argumentując, że nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy z powodu nieskutecznego doręczenia decyzji oraz że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne. Organy obu instancji odmówiły wznowienia, jednak Sąd administracyjny uznał ich rozstrzygnięcia za wadliwe proceduralnie. Stwierdzono, że decyzja organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia powinna mieć formę postanowienia, a nie decyzji, oraz że brak było spójności między podstawą prawną, rozstrzygnięciem a uzasadnieniem. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwe rozstrzygnięcie, również naruszył przepisy. W związku z tym Sąd uchylił obie decyzje i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ pierwszej instancji wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania, podczas gdy zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. powinno to nastąpić w formie postanowienia. Ponadto, organ nie wykazał, że skarżący miał możliwość skorzystania z wnioskowanych dowodów i że okoliczności podnoszone przez skarżącego są bez znaczenia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji popełnił błąd proceduralny, wydając decyzję zamiast postanowienia w sprawie odmowy wznowienia postępowania. Dodatkowo, organ nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia i nie wykazał braku podstaw do wznowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu lub gdy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody.

k.p.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Określa postępowanie w sprawie wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 149 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Stanowi, że odmowa wznowienia postępowania następuje w formie postanowienia.

k.p.a. art. 151 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Określa decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.

u.d.p. art. 40 § 12

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Podstawa do nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres orzekania sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organów na podstawie i w granicach prawa.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 44 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Uznanie pisma za doręczone w przypadku nieodebrania go przez stronę.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez stronę.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczących formy i treści rozstrzygnięć w przedmiocie wznowienia postępowania. Nieskuteczne doręczenie decyzji skarżącej, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania z uwagi na brak udziału strony bez własnej winy. Istnienie nowych okoliczności faktycznych i dowodów, które nie zostały należycie zbadane przez organy.

Godne uwagi sformułowania

Rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wydane w kontrolowanej sprawie stanowi zatem niedopuszczalną kompilację odmowy wznowienia decyzji z przyczyn formalnych z odmową uchylenia decyzji dotychczasowej z przyczyn merytorycznych. Organ odwoławczy, z naruszeniem art. 6 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. utrzymał w mocy wadliwe, nieznane przepisom postępowania rozstrzygnięcie, a co więcej, z naruszeniem art. 15 k.p.a. podjął próbę wyręczenia organu pierwszej instancji w rozstrzygnięciu istoty sprawy.

Skład orzekający

Marzanna Sałuda

przewodniczący

Adam Gołuch

członek

Małgorzata Herman

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności wymogów formalnych dotyczących formy rozstrzygnięcia (postanowienie vs decyzja) oraz konieczności należytego zbadania przesłanek wznowienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wznowienie postępowania i błędami organów w tym zakresie. Nie stanowi przełomu w wykładni prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna mogłaby być rozstrzygnięta inaczej. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.

Błędy proceduralne organów administracji: dlaczego decyzja o odmowie wznowienia postępowania musi być postanowieniem?

Dane finansowe

WPS: 104 120 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1082/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Małgorzata Herman /sprawozdawca/
Marzanna Sałuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 145 par. 1 pkt 4 i 5, art. 149 par. 1 i 2, art. 151 par. pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2024 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 27 października 2023 r. nr SKO.4109.22.2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: SKO, organ odwoławczy), zaskarżoną decyzją, nr SKO.4109.22.2023, z 27 października 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej; k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania E. J. (dalej: strona, skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta C. (dalej: organ I instancji) z 30 sierpnia 2023 r., nr [...], orzekającej o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta C. z 9 czerwca 2021 r., nr [...], zaskarżoną decyzję w całości utrzymało w mocy.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent Miasta C., decyzją, nr [...], z 30 sierpnia 2023 r., na podstawie art. 151 §1 ust. 1 w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 44, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 149 §1 i 2 k.p.a. i art. 40 ustawy o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 645 ze zm.) odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z 9 czerwca 2021 r. nakładającą na skarżącą karę pieniężną z tytułu zajęcia pasa drogowego przy ul. S. w C. bez zgody zarządcy drogi poprzez umieszczenie ogrodzenia na działce drogowej nr [...] obręb [...], z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca skierowała do Miejskiego Zarządu Dróg w C. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją w sprawie [...]. Jako podstawę wniosku wskazano art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. tj. fakt, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz fakt, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Zdaniem organu I instancji strona w żaden sposób nie udowodniła faktu, że nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Pismo Poczty Polskiej z 1 sierpnia 2023r. nie wskazuje, że strona nie miała możliwości odebrania kierowanych do niej przesyłek. Skarżąca odebrała pierwsze skierowane do niej pismo w sprawie, zatem organ w prawidłowy sposób zawiadomił stronę kierując korespondencję na jej adres zamieszkania. Skarżąca z własnej winy nie odbierała korespondencji doręczanej przez organ na prawidłowy adres zamieszkania. Wobec powyższego zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. korespondencja kierowana do strony winna zostać uznana za doręczoną z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawione zostało w aktach sprawy.
Ponadto, organ uznał, że nie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania w postaci wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych nieznanych organowi a istniejących w dniu wydania decyzji. Fakt zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia w świetle zebranych w sprawie dowodów nie pozostawia wątpliwości, a powoływane przez pełnomocnika strony nowe okoliczności faktyczne nie mają jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy w kontekście zajęcia przez stronę pasa drogowego. Z zebranego bowiem materiału dowodowego wynika, że strona dokonała zajęcia pasa drogowego poprzez przygrodzenie, a następnie użytkowanie pasa drogowego. Wobec powyższego przeprowadzenie wnioskowanych oraz spóźnionych dowodów nie doprowadziłoby w istocie do zmiany zaskarżonej decyzji.
Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego wniosła odwołanie od ww. decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:
- przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nierzetelny, powierzchowny i arbitralny, a także z pominięciem przez organ administracyjny wskazanych przez skarżącą dowodów (które nie są spóźnione) koniecznych do gruntownego wyjaśnienia sprawy i ustalenia prawidłowego stanu faktycznego (decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 17 sierpnia 2021 r. w sprawie nr [...], reklamacji z 7 marca 2022r. wraz z potwierdzeniem złożenia, pisma Poczty Polskiej S.A. z 18 marca 2022r., wyjaśnień C. P. i R. P. - poprzednich właścicieli nieruchomości przy ul. S. w C., wyjaśnień A. K. i J. K., pozwoleń na budowę, map oraz dokumentów na podstawie, których ustalono granicę ww. nieruchomości), a tym samym rozstrzygnięcie sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wykazania zasadności odmowy wznowienia postępowania i uchylania ww. decyzji pomimo podstaw do wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. i podstaw do wydania decyzji o uchyleniu ww. decyzji w przedmiocie zajęcia pasa drogowego,
- pominięcie, że skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w sprawie wydania ww. decyzji poprzez brak skutecznego doręczenia skarżącej przedmiotowej decyzji Jako stronie postępowania, ww. decyzja została do skarżącej nadana (nr R (00) [...]) ale nie została odebrana bez jej winy, ponieważ w skrzynce pocztowej znajdującej się na ogrodzeniu nieruchomości skarżącej nie zostało pozostawione awizo oraz powtórne awizo co uniemożliwiło skarżącej odebranie ww. przesyłki, a zatem bez swojej winy skarżąca nie brała udziału w postępowaniu, a tym samym nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która powinna skutkować co najmniej przeprowadzeniem dowodów wnioskowanych przez stronę, co z kolei powinno skutkować wznowieniem postępowania i uchyleniem ww. decyzji w sprawie zajęcia pasa drogowego, a powyższe wbrew twierdzeniom organu I instancji, wynika z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 18 marca 2022r., w którym wskazano, iż listonosza zapoznano z treścią skargi oraz pouczono i zobowiązano do dołożenia wszelkich starań aby usługi były świadczone należycie,
- pominięcie, że wyszły na jaw nowe, istotne okoliczności faktyczne nieznane organowi w dniu wydania ww. decyzji i zaskarżonej decyzji, tj.:
- konieczność ustalenia statusu pasa drogowego w dacie kiedy ogrodzenie na działce skarżącej zostało wybudowane, a także konieczność ustalenia kiedy i przez kogo została wyznaczona linia zabudowy tego ogrodzenia i przez kogo zostało ono wybudowane,
- konieczność ustalenia charakteru drogi, tj. czy była to droga wewnętrzna czy droga publiczna,
- konieczność ustalenia ewentualnej zgody ówczesnego zarządcy na wyznaczenie granic nieruchomości i posadowienie ogrodzenia osobom, które wówczas władały przedmiotową nieruchomością, tj. poprzednim właścicielom i inwestorowi,
- konieczność ustalenia granic działek i ewentualnej zmiany granic tych działek,
- konieczność wyznaczania w sposób prawidłowy i precyzyjny powierzchni rzekomo zajętego pasa drogowego,
co powinno skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji o zajęciu pasa drogowego bądź co najmniej przeprowadzeniem dowodów wnioskowanych przez stronę wykazujących ww. okoliczności albowiem ww. okoliczności, wbrew twierdzeniom organu I instancji mają znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy tym bardziej, że skarżąca nie dokonała zajęcia pasa drogowego co zostało uczynione przez poprzednich właścicieli,
- brak ustalenia w sposób prawidłowy i niewątpliwy faktu zajęcia pasa drogowego i jego obszaru, ustaleniu kto faktycznie dokonał takiego zajęcia, a w konsekwencji niedopuszczalna odmowa wznowienia postępowania uchylenia wadliwej decyzji nakładającej na skarżącą karę finansową, pominięcie, że w niniejszej sprawie powinno zostać ustalone jaki był status pasa w dacie kiedy ogrodzenie na przedmiotowej nieruchomości zostało częściowo wybudowane, a także kiedy i przez kogo została wyznaczona linia zabudowy tego ogrodzenia, czy wówczas była to droga wewnętrzna czy droga publiczna, a także czy ówczesny zarządca udzielił zgody na wyznaczenie granic nieruchomości i posadowienie ogrodzenia osobom, które wówczas władały przedmiotową nieruchomością, tj. poprzednim właścicielom i inwestorom, a także czy granice działki nie uległy zmianie, a to wymaga wznowienia postępowania,
- pominięcie, że wszelkie czynności dotyczące zajęcia pasa drogowego zostały dokonane przez poprzednich właścicieli lub inwestorów a nie przez skarżącą,
- pominięcie, że ustalenie powierzchni zajętego pasa nastąpiło jedynie na podstawie sporządzonej dokumentacji fotograficznej bez dokonania pomiarów geodezyjnych przez osoby, które mają w tym względzie wiedzę specjalną bez wyznaczania punktów granicznych,
- pominięcie, że z pisma z 20 czerwca 2023r., z którego wynika, że organ prowadzi postępowanie w sprawie ustalenia przebiegu granic na działce nr [...], a od powyższego uzależniona jest wysokość ewentualnej kary pieniężnej za ewentualne zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi,
- pominięcie, że wyjście na jaw nowych, istotnych okoliczności faktycznych nieznanych organowi w dniu wydania decyzji i istniejących w dniu wydania decyzji o zajęciu pasa drogowego i zaskarżonej decyzji potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie w decyzji z 17 sierpnia 2021 r. w sprawie, nr [...],
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przez organ, który prowadził wznowione postępowanie istotnych okoliczności, tj. konieczności ustalenia w sposób prawidłowy i niewątpliwy faktu zajęcia pasa drogowego i jego obszaru, ustaleniu kto i kiedy faktycznie dokonał zajęcia, a także brak uwzględnienia przez organ, który prowadził postępowanie wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą zmierzających do ustalenia ww. okoliczności.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych poprzez brak ustalenia w sposób prawidłowy i niewątpliwy faktu zajęcia pasa drogowego i jego obszaru, ustaleniu kto i kiedy faktycznie dokonał takiego zajęcia, a tym samym niedopuszczalne wymierzenie kary pieniężnej i JeJ wysokości, a w konsekwencji niedopuszczalna odmowa wznowienia postępowania i uchylenia wadliwej decyzji wymierzającej skarżącej karę finansową na podstawie nieprawidłowych ustaleń faktycznych.
Wskazując na powyższe, wniosła o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Miejskiego Zarządu Dróg w C. działającego w imieniu Prezydenta Miasta C. z 9 czerwca 2021 r., nr [...], w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa przy ul. S. w C. (drogi gminnej) bez zgody zarządcy drogi za okres od 8 września 2020r. do 8 czerwca 2021 r. poprzez umieszczenie ogrodzenia o pow. 19 m2 na działce drogowej nr [...] obręb [...] w wysokości 104 120,00 zł, ewentualnie
-uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
SKO, zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z 30 sierpnia 2023 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na podstawy wznowienia wyliczone enumeratywnie w art. 145 k.p.a. oraz przypomniał, że skarżąca wnosiła o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a.
Dalej zauważył, że organ I instancji powołując się na przepis art. 151 § 1 ust. 1 k.p.a. w sentencji decyzji z 30 sierpnia 2023r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie [...] nakładającej na skarżącą karę pieniężną z tytułu zajęcia pasa drogowego ul. S. w C. bez zgody zarządcy drogi poprzez umieszczenie ogrodzenia na działce drogowej nr [...] obręb [...]," w sytuacji gdy postępowanie zostało wznowione postanowieniem, nr [...], z 13 lipca 2023r. Stosownie do powołanej podstawy prawnej organ powinien był w sentencji odmówić uchylenia decyzji z 9 czerwca 2021 r., nr [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi za okres od 08.09.2020r. do 08.06.2021 r. ul. P. w C. (drogi gminnej) poprzez umieszczenie ogrodzenia o pow. 19 m2 na działce drogowej nr [...] obręb [...], gdyż stwierdził brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. co zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skład orzekający SKO uznał, że pomimo błędnego sformułowania sentencji w zaskarżonej decyzji błąd ten nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zwłaszcza, że została powołana prawidłowa podstawa prawna.
Następnie organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko Prezydenta Miasta C. co do braku wystąpienia w sprawie przesłanek wznowieniowych z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona skarżąca powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta C., a ponadto zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Miejskiego Zarządu Dróg w C. działającego w imieniu Prezydenta Miasta C. z 9 czerwca 2021 r., nr [...], w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego podczas gdy skarżąca wykazała dostatecznie, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w sprawie wydania w/w decyzji poprzez brak skutecznego doręczenia skarżącej przedmiotowej decyzji jako stronie postępowania albowiem w/w decyzja została do skarżącej nadana [nr R [00)[...]) ale nie została odebrana bez jej winy ponieważ w skrzynce pocztowej znajdującej się na ogrodzeniu nieruchomości skarżącej nie zostało pozostawione awizo oraz powtórne awizo co uniemożliwiło skarżącej odebranie w/w przesyłki,
- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Miejskiego Zarządu Dróg w C. działającego w imieniu Prezydenta Miasta C. z 9 czerwca 2021 r., nr [...], w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego podczas gdy skarżąca wskazała na wyjście na jaw nowych okoliczności i nowych dowodów, które istniały w dniu wydania w/w decyzji i nie były znane organowi I instancji oraz miały wpływ na ustalenie czy skarżąca powinna odpowiadać za zajęcie pasa drogowego, a jeśli tak to na określenie powierzchni zajętego pasa drogowego co z kolei ma wpływ na wysokość w/w sankcji, a powyższe zastało wskazane w zarzucie błędu w ustaleniach faktycznych.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji według powyższych kryteriów Sąd uznał, że naruszają one przepisy prawa w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia. Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia m.in. art. 6 k.p.a., art. 15 k.p.a., oraz art. 149 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. oraz art. 151§1 pkt 1) k.p.a., a także art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a.
Skarżąca domagała się na podstawie art. 145 §1 pkt 4 i 5 k.p.a. wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta C. z 9 czerwca 2021 r., w przedmiocie nałożenia karty pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi przy ul. S. w C. (drogi gminnej) bez zgody zarządcy drogi za okres od 8 września 2020r. do 8 czerwca 2021 r. poprzez umieszczenie ogrodzenia o pow. 19 m2 na działce drogowej nr [...] obręb [...] w wysokości 104 120,00 zł.
Zgodnie z zasadą ogólną praworządności (art. 6 k.p.a.), mającą walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), organy administracji mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa oraz stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.).
Prezydent Miasta C. decyzją z 30 sierpnia 2023 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją tego organu z 9 czerwca 2021 r. nakładającą na skarżącą karę pieniężną z tytułu zajęcia pasa drogowego przy ul. S. w C. bez zgody zarządcy drogi poprzez umieszczenie ogrodzenia na działce drogowej nr [...] obręb [...], z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 151 §1 ust. 1 w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 44, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 149 §1 i 2 k.p.a. i art. 40 ustawy o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 645 ze zm.).
Organ I instancji wydając decyzję o odmowie wznowienia postępowania przeoczył, że takie rozstrzygnięcie zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. powinno nastąpić w formie postanowienia, na które służy zażalenie, a nie w drodze decyzji. Ponadto, organ, powołał również przepisy art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. dające podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, z czego można wnioskować, że mimo odmowy wznowienia, jednak przeprowadził postępowanie wznowieniowe. Jednak z decyzji tego organu nie wynika jakie postępowanie dowodowe zostało przez organ I instancji przerowadzone. Jednocześnie w tym samym rozstrzygnięciu organ powołał w podstawie prawnej art. 151 §1 ust. 1 k.p.a., który określa rodzaje decyzji kończących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ jedynie zdawkowo stwierdził, że strona nie udowodniła, że nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, a ponadto miała możliwość powołania wnioskowanych dowodów z której z własnej winy nie skorzystała, a ponadto wskazane okoliczności i dowody pozostają bez znaczenia w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że strona bezapelacyjnie dokonała zajęcia pasa drogowego objawiającego się w dysponowaniu przygrodzonym terenem.
Sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, że nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania (por. m.in. wyroki NSA z 5 września 2023 r., sygn. II OSK 2176/21, z 12 grudnia 2023 r., sygn. II OSK 2341/23, dostępne w bazie orzeczeń CBOiSA).
Z kolei, odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Skutkiem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego jest zakończenie postępowania na tym etapie oraz brak możliwości merytorycznego badania sprawy. Stwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania kończy już na tym etapie postępowanie w sprawie wznowienia i skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wydane w kontrolowanej sprawie stanowi zatem niedopuszczalną kompilację odmowy wznowienia decyzji z przyczyn formalnych z odmową uchylenia decyzji dotychczasowej z przyczyn merytorycznych. Brak spójności pomiędzy wskazaną podstawą prawną, rozstrzygnięciem i jego uzasadnieniem.
SKO jako organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, stwierdzając, że pomimo błędnego sformułowania sentencji w decyzji, błąd ten nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, zwłaszcza, że została powołana prawidłowo podstawa prawna. Takiej oceny SKO, Sąd nie podziela i nie akceptuje.
Należy wskazać, że rozstrzygnięcie organu administracji nie może być przedmiotem domysłów strony, organu odwoławczego czy też Sądu, który je kontroluje. Rozstrzygnięcie organu i jego uzasadnienie stanowią jedność w znaczeniu materialnym oraz formalnym i z tego też względu powinny one być wewnętrznie spójne. Uzasadnienie decyzji ma kluczowe znaczenie dla jej adresatów, pozwala bowiem poznać tok rozumowania organu.
Tym samym organ II instancji, z naruszeniem art. 6 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. utrzymał w mocy wadliwe, nieznane przepisom postępowania rozstrzygnięcie, a co więcej, z naruszeniem art. 15 k,p.a. podjął próbę wyręczenia organu pierwszej instancji w rozstrzygnięciu istoty sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania i stanowisko Sądu dotyczące przewidzianej prawem formy i treści rozstrzygnięć wydawanych w następstwie złożonego wniosku o wznowienie postępowania. W postępowaniu wyjaśniającym organ odniesie się do decyzji SKO z 17 sierpnia 2021 r., nr [...], znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy (niestety nie ponumerowano kart).
Rozstrzygnięcie zostanie uzasadnione zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 §1 i § 3 k.p.a. co umożliwi stronie zapoznanie się z ustaleniami i argumentacją organu oraz złożenie przewidzianego prawem środka zaskarżenia, a Sądowi kontrolę sądowoadministracyjną.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję SKO i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego w wysokości 697 zł, które obejmują wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie radcy prawnego wg norm przepisanych w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI