III SA/Gl 1076/23

III SA/Gl 1076/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 3 października 2023 r. nr 99/2023/Ub w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 3 października 2023 r., nr GPF-DOUZ.5130.514.2021 Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ) odmówił M. S. (dalej: Skarżąca) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29 czerwca 2018 r. nr [...] (dalej: decyzja).
Podstawą prawną wydanego postanowienia był art. 59 § 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn. Dz. U. poz. 935) oraz art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, z późn. zm.; dalej: ustawa o świadczeniach) i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią C0V1D-19 oraz po jej ustaniu (Dz, U. poz. 1493).
Rozstrzygnięcie miało miejsce w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor Śląskiego Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Dyrektor ŚOW NFZ) w decyzji ustalił, że Skarżąca z tytułu prowadzenia działalności podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu:
1. w formie spółki cywilnej - "A" S.C., na podstawie wpisu nr [...], kontynuowanej od 31 marca 2001 r. na podstawie wpisu nr [...] w okresie od 1 lipca 2001 r. do nadal;
2. w formie spółki cywilnej - "M" S.C., na podstawie wpisu nr: [...] w okresach: od 3 czerwca 2005 r. do 30 września 2013 r., od 18 listopada 2015 r. do 12 września 2016 r., od 1 stycznia 2018 r. do 14 maja 2018 r.
3. w formie indywidualnej:
- PRZEDSIĘBIORSTWO HANDLOWO - USŁUGOWE "S", na podstawie wpisu nr [...] w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2003r,
- "R" na podstawie wpisu [...] w okresie od 27 października 2008 r. do 3 listopada 2011 r.
Wymieniona decyzja została w dniu 2 lipca 2018 r. wysłana na posiadany przez Dyrektora ŚOW NFZ adres zamieszkania/zameldowania Skarżącej tj.: [...] ul. [...].
Pomimo dwukrotnego awizowania korespondencji przesyłka nie została podjęta i zwrócona z adnotacją "nie podjęto w terminie". Zgodnie z art. 44 k.p.a. uznano przesyłkę za doręczoną w dniu 20 lipca 2018 r.
Skarżąca pismem z 6 lutego 2019 r. (data wpływu 12 lutego 2019 r.) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia, ale nie dołączyła do niego odwołania. We wniosku tym podała nowy adres do korespondencji, a mianowicie ul. [...], [...]. Kolejnym pismem z dnia 22 lutego 2019 r. (data wpływu 27 luty 2019 r.) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wraz z odwołaniem. W przedmiotowym wniosku Skarżąca poinformowała, że nie przebywała w miejscu zamieszkania ze względu na długotrwały pobyt na rehabilitacji w G. (koło K.). Poza tym ze względu na uszkodzenie skrzynki pocztowej (zbiorczej) we wsi często mieszkańcy nie otrzymują korespondencji.
Skarżąca w piśmie z dnia 1 sierpnia 2023 r. ponownie wskazała, że przyczyną nie złożenia odwołania w terminie był pobyt w sanatorium, pobyt u córki w Niemczech oraz uszkodzona skrzynka pocztowa we wsi. Do przedmiotowego pisma dołączyła przelew z ZUS za świadczenie chorobowe.
Prezes NFZ w postanowieniu z 3 października 2023 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu przedstawił obowiązujący stan prawny. W jego ocenie bezsprzecznym jest, że decyzja została doręczona skutecznie Skarżącej w dniu 20 lipca 2018 r. W terminie 7 dni od dnia jej otrzymania nie złożyła odwołania, a więc termin na dokonanie czynności upłynął w dniu 27 lipca 2018 r.
Podniósł także, że Skarżąca o wszczęciu postępowania administracyjnego była powiadomiona pismem z dnia 16 listopada 2016 r. W toku postępowania, pismem z dnia 8 marca 2017 r. Dyrektor ŚOW NFZ, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił ją o możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także możliwości zapoznania się aktami sprawy. Przed wydaniem decyzji Skarżąca była informowana o każdym etapie postępowania.
W ocenie Prezesa NFZ wskazane przez Skarżącą przyczyny uchybienia terminowi nie stanowiły przeszkód niemożliwych do przezwyciężenia i nie wskazują na brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, ponieważ nie miały charakteru wyjątkowego, szczególnego i nie były niezależne od Skarżącej. Dla wzmocnienia swojego stanowiska przedstawił stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych. Wobec powyższego Prezes NFZ stwierdził, że Skarżąca nie wniosła w ustawowym terminie odwołania i nie uprawdopodobniła, że bez winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia Urzędu Okręgowego [...] z dnia 17 października 2023r. poświadczające zameldowanie córki E. S. w Niemczech celem wykazania, że jej córka mieszka w Niemczech oraz z oświadczenia córki E. S., że w okresie od dnia 1 lipca 2018r. do dnia 29 sierpnia 2018r. Skarżąca u niej przebywała.
Poza tym Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. rażące naruszenie prawa poprzez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych polegających na stwierdzeniu, że w okresie od 19 października 2008r. do 04 listopada 2011 r. Wykonywała odrębną działalność gospodarcza pod nazwą "R" w sytuacji, kiedy restauracja nie była odrębną działalnością, a była prowadzona w ramach indywidualnej działalności gospodarczej pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe S.,
2. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w sprawie i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy m.in. poprzez poprzestaniu na domniemaniach nie mających oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Wobec powyższego Skarżąca wniosła o zmianę decyzji poprzez wyeliminowanie z petitum decyzji stwierdzenia, że działalność gospodarcza w formie indywidualnej była prowadzona w dwóch formach: Przedsiębiorstwo Handlowo-usługowe "S." i "R." w sytuacji, gdy faktycznie działalność indywidualna była prowadzona wyłącznie jako Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "S", a nazwa "R" jest wyłącznie nazwą handlową, która nie może podlegać osobnemu objęciu składką zdrowotną.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła swoje stanowisko co do motywów rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Podkreśliła, że nie prowadziła dwóch różnych działalności gospodarczych, a to Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "S" i osobno "R". Faktycznie była to jedna i ta sama działalność, a R była jedynie nazwą handlową. Wobec tego nie może podlegać osobnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w ramach prowadzenia tej samej działalności gospodarczej w rożnych sferach.
Wyjaśniła także, że nie mogła odebrać decyzji w terminie, ponieważ została ona wysłana dokładnie z rozpoczęciem okresu urlopowego. Okoliczność tę Skarżąca oceniła jako złośliwość, gdyż powszechnie wiadomo, że właśnie w tym okresie wyjeżdża się na wypoczynek. Cały okres wakacji w 2018 r. Skarżąca spędziła u córki w Niemczech. Wcześniej była w sanatoriach i ma wątpliwości, gdzie była w którym okresie. Wskazała także, że nie można oczekiwać, że wyjeżdżając na okres 2 miesięcy wszędzie będzie to zgłaszać, bo akurat w tym czasie może otrzymać pismo. W przypadku Skarżącej Organ jest wyjątkowo aktywny właśnie latem.
Skarżąca nie kwestionując podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z dwóch tytułów - prowadzenia działalności w ramach spółki cywilnej i prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej nie wyraża zgody na płacenie kolejnej składki zdrowotnej w ramach prowadzenia jednej i tej samej indywidualnej działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Według art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Do tej kategorii należy bez wątpienia postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, co wynika z art. 59 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezes NFZ z 3 października 2023 r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji.
Mając na względzie, że przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym.
Istotą sporu w kontrolowanym postępowaniu jest ocena, czy Prezes NFZ podjął właściwe rozstrzygnięcie rozpoznając wniosek Skarżącej o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Wynika z niego, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z jej wniesieniem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z kolei zgodnie z art. 59 § 1 i 2 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, a od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie, zaś o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Zaznaczyć należy, że zastosowanie art. 58 § 1 k.p.a. wymaga uprzedniego stwierdzenia, że w sprawie miało miejsce uchybienie terminu do dokonania czynności. Przy ustalaniu tej okoliczności, gdy uchybiony termin dotyczy złożenia odwołania od decyzji, organ rozpoznający wniosek o przywrócenie terminu zobowiązany jest w pierwszej kolejności do stwierdzenia, czy wnioskodawca otrzymał decyzję oraz w jakiej dacie nastąpiło jej doręczenie. Rozstrzygnięcie tej kwestii pozwala organowi na stwierdzenie, czy w sprawie doszło do uchybienia terminu. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu rolą organu jest ustalenie, czy strona zwracająca się z prośbą o przywrócenie terminu dotrzymała 7-dniowego terminu wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a. dopełniając czynności, której przywrócenia terminu dochodzi. W dalszej kolejności organ bada, czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Jednocześnie warunkiem przywrócenia terminu jest brak zawinienia strony w uchybieniu terminu. Odwołanie się w tym przepisie do braku winy powoduje, iż przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Dla uprawdopodobnienia braku winy, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., wymagane jest, aby zaistniała przeszkoda nie była możliwa do przezwyciężenia. Przy ocenie winy należy zatem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe oznacza, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/16; wyrok NSA z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 2539/20). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają natomiast niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury (por. wyrok WSA w Gliwicach z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 569/23).
Wobec powyższego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy Skarżącej w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Z uwagi na kryterium braku winy, które warunkuje przywrócenie uchybionego terminu, za usprawiedliwione, niezawinione przyczyny niedochowania terminu mogą być uznane wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw - udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 569/23). W orzecznictwie przyjmuje się, iż ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Rozstrzygając w przedmiocie przywrócenia terminu należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminowi wystąpi więc jedynie wówczas gdy przeszkoda w dokonaniu czynności zestawiona z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Z tego względu, zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o zawinionym uchybieniu terminu, w szczególności przy założeniu, że przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie przez zobowiązanego czynności w wyznaczonym terminie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 2759/21).
W oparciu o tak przyjęte kryteria oceny Sąd doszedł do przekonania, że argumentacja Skarżącej nie zasługiwała na uwzględnienie, a Prezes NFZ słusznie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji.
W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że Skarżący uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Dyrektora ŚOW NFZ z dnia 29 czerwca 2018 r. Potwierdza to data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz podpis. Decyzja ta została w dniu 2 lipca 2018 r. wysłana na adres zamieszkania/zameldowania Skarżącej posiadany przez Śląski Oddział Wojewódzki NFZ tj.: [...] ul. [...]. Pomimo dwukrotnego awizowania korespondencji, przesyłka nie została podjęta i zwrócona do ŚOW NFZ z adnotacją "nie podjęto w terminie" (karta 101 akt administracyjnych). Zgodnie z art. 44 k.p.a. uznać trzeba przesyłkę za skutecznie doręczoną w dniu 20 lipca 2018 r.
Nie może umknąć uwadze, że Skarżąca w piśmie z 8 marca 2017 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego była powiadomiona o obowiązku informowania o zmianie miejsca pobytu, wyznaczonego w art. 41 k.p.a. (karta 69-70 akt administracyjnych).
Natomiast odwołanie (wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy) Skarżąca złożyła pismem z 6 lutego 2019 r. (wpływ 12 lutego 2019), a następnie uzupełnione o pismo opatrzone tytułem "odwołanie" pismem z dnia 22 lutego 2019 r. (data wpływu 27 lutego 2023 r.)
Pierwszą kwestią jest ustalenie, czy wniosek oznaczony jako odwołanie został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie sama Skarżącą nie jest w stanie podać jednego powodu uchybienia terminu do złożenia przedmiotowego odwołania. Wskazuje, że nie przebywała w miejscu zamieszkania, bo była córki w Niemczech w okresie wakacyjnym tj. 1 lipca 2018 r. do 29 sierpnia 2018 r. Przebywała także na rehabilitacji w G. (pismo z 6 lutego 2019), po czym w piśmie z 1 sierpnia 2023 r. informuje, że była A.. Potwierdzeniem tego miał być wydruk potwierdzenia przelewu otrzymanego za świadczenie chorobowe ZUS za 9 kwietnia-2 maja 2019 r. Pismem odręcznym opisano ten przelew jako cyt. "pobyt na rehabilitacji w A. (karta 139 akt administracyjnych). Skarżąca wskazuje także na uszkodzenie skrzynki pocztowej (zbiorczej) we wsi Skarżącej co skutkuje częstym nieotrzymywaniem korespondencji przez jej mieszkańców.
Wobec powyższego, jeśli przyjąć, że Skarżąca przebywała u córki w Niemczech do 29 sierpnia 2018 r., to przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien być przez nią złożony do 5 września 2018 r. Został natomiast złożony 12 lutego 2019 r. Uzasadnieniem uchybienia terminu do wniesienia tego odwołania nie może być pobyt na rehabilitacji w A. – jak tego się domaga Skarżąca – ponieważ ze złożonego potwierdzenia przelewu dotyczy on terminu 9 kwietnia-2 maja 2019 r., zatem późniejszego niż data złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Poza tym wątpliwe jest, czy ów przelew dotyczy opłaty za pobyt rehabilitacyjny. Z opisu transakcji wynika bowiem, że jest to świadczenie chorobowe ZUS. Wynika z tego zatem, że Skarżąca uchybiła 7 dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Drugą kwestią jest ustalenie, czy Skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, do czego zobowiązuje dyspozycja art. 58 § 1 k.p.a. Co do zasady z brakiem winy mamy do czynienia wtedy, gdy strona wykaże, że dołożyła wszelkiej należytej staranności w dochowaniu terminu a przyczyna, która była powodem nie zachowania terminu była obiektywnie nie do przezwyciężenia. To na osobie, która wnosi o przywrócenie terminu ciąży obowiązek wykazania tych okoliczności. W tym miejscu należy wskazać, że z orzecznictwa wynika, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10).
Oceniając zachowanie Skarżącej, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, nie można uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiła przeszkoda, której Skarżąca nie mogła w żaden sposób usunąć, ani której nie mógł zapobiec, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd zgadza się z Prezesem NFZ, że skoro Skarżąca wiedziała o toczącym się postępowaniu z jej udziałem przed organem I instancji, o czym świadczy odbiór przez nią osobiście korespondencji w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego (karta 68 akt administracyjnych) to planując długotrwałą nieobecność powinna poinformować o tym Dyrektora ŚWO NFZ. Mając wiedzę o nieprawidłowym funkcjonowaniu skrzynki odbiorczej powinna podjąć działania zmierzające do zapewnienia bezpiecznego i skutecznego doręczania korespondencji a nie bezrefleksyjnie akceptowanie tego faktu. Mogła też przecież – na co wskazuje Prezes NFZ – podać inny adres do korespondencji i tym samym zapewnić sobie odbiór kierowanej do siebie korespondencji. Zrobiła to jednak dopiero 12 lutego 2019 r. wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (karta 111 akt administracyjnych).
Jak już wyżej wskazano, o braku winy w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Przy czym istnienie choćby winy nieumyślnej bądź dopuszczenie się nawet najmniejszego niedbalstwa po stronie zainteresowanego, wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997, sygn. akt SA/Sz 630/96; wyrok z 14 stycznia 2000 sygn. akt I SA/Gd 794/99). W okolicznościach sprawy słusznie Prezes NFZ organ uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nastąpiło bez jej winy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia zaskarżonym postanowieniem przepisów postępowania administracyjnego i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.