III SA/GL 1073/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-05-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacjefinanse publiczneoświatapostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniazwrot dotacjiskarżącyorgan odwoławczyuzasadnienie decyzjinaruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego zwrotu dotacji oświatowej, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych.

Fundacja zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która stwierdziła wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa, ale odmówiła jej uchylenia, uznając, że nowe rozstrzygnięcie byłoby tożsame z dotychczasowym. Sąd uchylił decyzję Kolegium, wskazując na brak należytego uzasadnienia wad postępowania administracyjnego i wpływu tych wad na treść rozstrzygnięcia, co jest wymogiem przy stosowaniu art. 151 § 2 k.p.a.

Sprawa dotyczyła skargi Fundacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o zwrocie dotacji oświatowej w wysokości 740.014,26 zł. Kolegium, mimo stwierdzenia naruszenia prawa przy wydaniu decyzji ostatecznej, odmówiło jej uchylenia, powołując się na art. 151 § 2 k.p.a., zgodnie z którym decyzji nie uchyla się, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Sąd administracyjny uznał jednak, że Kolegium nie wykazało w uzasadnieniu swojej decyzji, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ w poprzednim postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Brak takiego uzasadnienia stanowił naruszenie przepisów k.p.a., w szczególności art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 151 § 2 k.p.a., ponieważ nie wykazał w uzasadnieniu swojej decyzji, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ w poprzednim postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że stosowanie art. 151 § 2 k.p.a. wymaga wykazania, że mimo wadliwości postępowania, treść rozstrzygnięcia pozostałaby niezmieniona. Organ odwoławczy nie przedstawił takiego uzasadnienia, co stanowiło naruszenie przepisów k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 151 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji, jeśli w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146.

k.p.a. art. 146 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit.c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.f.p. art. 252 § ust. 1 pkt 1, ust. 5 i 6

Ustawa o finansach publicznych

Dotyczy zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania - gdy strona nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy.

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.z.o. art. 38

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 5 § ust. 5 pkt 2 i 3

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 4171

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 151 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy z powodu braku wykazania, że wady postępowania nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Brak należytego uzasadnienia decyzji stwierdzającej naruszenie prawa w poprzednim postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

organ winien wykazać, że gdyby nawet uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym. Decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. może być podstawą dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z tytułu szkody spowodowanej przez wydanie ostatecznej decyzji z naruszeniem prawa.

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Adam Gołuch

członek

Beata Machcińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności art. 151 § 2 k.p.a. oraz wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji w tym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania, gdzie organ stwierdza naruszenie prawa, ale odmawia uchylenia decyzji z uwagi na tożsamość rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnego – wznowienia postępowania i jego konsekwencji. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji organu, nawet gdy stwierdza on naruszenie prawa, ale nie uchyla decyzji.

Wznowienie postępowania: kluczowe błędy organu, które doprowadziły do uchylenia decyzji.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1073/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Beata Machcińska /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 151  par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 2 października 2023 r. nr SKO.XIV/43/1858/37/2021 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Fundacji [...] (dalej: "Fundacja" lub "Skarżąca" lub "Strona") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") wydana w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji.
Stan sprawy przedstawia się następująco
1. Decyzją z dnia 23 września 2020 r. Wójt Gminy G. (dalej również jako: "organ pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i 6, art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm., dalej "u.f.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a."), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wobec Fundacji prowadzącej Niepubliczne Przedszkole [...] z oddziałami integracyjnymi w G. w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczaniem w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. wraz z należnymi odsetkami, określił:
- w pkt 1) kwotę dotacji udzielonej z budżetu Gminy G. w roku budżetowym 2019 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez Fundację [...] prowadzącej Niepubliczne Przedszkole [...] z oddziałami integracyjnymi w G., tj. kwotę 740.014,26 zł przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy G.;
- w pkt 2) termin naliczenia odsetek należnych w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych - od dnia przekazania z budżetu Gminy G. dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczaniem do dnia jej zwrotu;
- w pkt 3) zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w terminie 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.
2. Po rozpatrzeniu odwołania Fundacji od ww. decyzji, organ odwoławczy decyzją z dnia 1 kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy organu pierwszej instancji z dnia 23 września 2020 r. w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2019 w wysokości 740.014,26 zł (dalej również "decyzja ostateczna").
3. W dniu 11 maja 2021 r. pełnomocnik Fundacji złożył do Kolegium wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
4. Z kolei w dniu 12 maja 2021 r. pełnomocnik Fundacji złożył skargę na decyzję ostateczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 546/21 oddalił skargę Fundacji na decyzję ostateczną; orzeczenie jest prawomocne od dnia 21 stycznia 2022 r.
5. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2021 r. Kolegium, na podstawie art. 149 § 1 w zw. art. 150 § 1, art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowiło postępowanie z wniosku Fundacji w sprawie zakończonej ostateczną decyzją.
W toku postępowania wznowieniowego organ odwoławczy kilkukrotnie zwracał się do Fundacji o przedłożenie wskazanych dokumentów związanych z udzieloną dotacją oraz zobowiązał organ pierwszej instancji do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.
6. Kolegium decyzją z dnia 2 października 2023 r., wydaną na podstawie art. 38 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. poz. 2203 z późn. zm.), art. 60 ust. 1, art. 67, art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5, ust. 6 pkt 1 u.f.p., art. 104, art. 150 § 1, art. 151 § 2 w zw. z art, 146 § 2 k.p.a., stwierdziło wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa i jednocześnie wskazało na brak podstaw do jej uchylenia, gdyż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej.
Kolegium podało, że Fundacja w dniu 15 stycznia 2020 r. złożyła rozliczenie roczne wykorzystania dotacji udzielonej przez gminę G. w roku 2019. Następnie w dniu 10 marca 2020 r. strona dokonała korekty rozliczenia dotacji za rok 2019. Fundacja wskazała wysokość otrzymanej dotacji w każdym miesiącu roku 2019 z podziałem na kwoty, tj.: 1 - kwota otrzymanej dotacji bez orzeczeń, 2 - kwota otrzymanej dotacji z orzeczeniem. Z otrzymanych kwot dotacji Fundacja dokonała rozliczenia otrzymanej dotacji w wysokości 740.014,26 zł z podziałem na: dotacje bez orzeczeń - 567.345 zł i dotacje z orzeczeniami - 172.669,26 zł. Otrzymane dotacje zostały przez Fundację rozliczone z wyszczególnieniem poszczególnych kwot i z podaniem konkretnej kwoty (bez orzeczeń i z orzeczeniem), która to została poniesiona i udokumentowana odpowiednim wydatkiem.
W celu dokonania poprawności tego rozliczenia organ, działając w oparciu o art. 7, art. 77 i 80 k.p.a., wezwał Fundację do przedłożenia dokumentów będących podstawą rozliczenia dotacji. Jednak Fundacja, mimo dwukrotnego (23 listopada 2022 r. i 28 marca 2023 r.), wezwania do dokonania odpowiednich opisów merytorycznych dokumentów finansowych w zależności od rodzaju otrzymanej dotacji w roku 2019 (dotacja na dzieci bez orzeczeń, dotacja na dzieci z orzeczeniami, dotacja na wczesne wspomaganie rozwoju), nie dokonała odpowiednich opisów, udzielając następujących wyjaśnień: "W kwestii opisania dokumentów finansowych według załączonego przez Państwa wzoru, po raz kolejny informuję: Dokumenty finansowe zostały oznaczone zgodnie z zasadami przyjętymi do rozliczenia dotacji. Każdy dokument wydatku jest opieczętowany adnotacją "Faktura w całości opłacona z dotacji Gminy G.".
"Jeżeli natomiast z dotacji nie był pokryty taki wydatek w całości, lecz w innej kwocie (w części) to widnieje na nim przekreślenie wyrazu "w całości" i wpisana została adnotacja " w kwocie ...".
"Uchwała Rady Gminy w żaden sposób nie nakazuje jak to ma być oznaczone na fakturze (w przeciwieństwie do innych gmin), więc Przedszkole dokonywało to bazując na wytycznych innych gmin. Nie dokonywano także podziału wydatków na dotację ogólną, na wwr i orzeczenia, bo uchwała rady tego nie nakazywała. Wobec tego obecne dokonywanie zmian na adnotacjach i dekretacjach, zamieszczonych pierwotnie na fakturach nosiłaby znamiona dopisywania, a nawet przerabiania dokumentacji źródłowej, czego Kolegium nie może wymagać od strony".
Odnosząc się do tych wyjaśnień, Kolegium podało, że rolą Fundacji było tylko i wyłącznie wskazanie, z której dotacji dany wydatek został sfinansowany, gdyż jak wynika z rozliczenia Fundacja otrzymywała 3 rodzaje dotacji: dotację ogólną, dotację na dzieci z orzeczeniami i dotację na wczesne wspomaganie rozwoju. Z praktycznego punktu widzenia prawidłowe rozliczanie dotacji wymaga odpowiedniego opisywania dowodów księgowych. Odnosi się to zarówno do wydatków związanych z niepełnosprawnością ucznia (ust. 5 pkt 2 u.f.z.o.), jak i wydatków o charakterze ogólnym (ust. 5 pkt 3 u.f.z.o.).
W ocenie Kolegium brak szczegółowego opisu faktur prowadzi do niemożliwości potwierdzenia z jakiej dotacji Fundacja dokonała płatności, gdyż zapisy na przedłożonych dokumentach finansowych mówią tylko, że faktura całkowicie lub w danej wysokości została opłacona z dotacji Gminy G.. Kolegium zwróciło uwagę, że przeprowadzenie postępowania uzupełniającego wymagało współdziałania Strony, gdyż dotyczyło dokumentów finansowych będących w jej posiadaniu i to Strona w rozliczeniu rocznym wykorzystania dotacji w roku 2019 wskazała kwoty poniesionego wydatku z podziałem na wydatek sfinansowany z dotacji bez orzeczeń (kwota 567.345,00 zł) oraz wydatek sfinansowany z dotacji z orzeczeniami (kwota 172.669,26 zł). Jednak tej współpracy w sprawie zabrakło. Kolegium podkreśliło, iż ciężar udowodnienia prawidłowości wydatkowania i rozliczenia dotacji spoczywa na beneficjencie - jego rzeczą jest właściwe udokumentowanie wydatków. Dysponowanie środkami publicznymi, w tym z tytułu dotacji podlega określonemu reżimowi i kontroli wydatkowania, przy zachowaniu dyscypliny budżetowej.
7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji Kolegium w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
1) art. 151 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe, bezzasadne zastosowanie do orzeczenia w sytuacji, gdy nie zaszły żadne przesłanki do zastosowania tego przepisu;
2) art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez brak zastosowania wskutek błędnej wykładni, braku ustalenia stanu faktycznego i nieprawidłowego zastosowania przepisu art. 151 § 2 kpa, wskutek czego organ nie uchylił decyzji w sytuacji, gdy posiadał wszystkie dowody świadczące o wykorzystaniu dotacji w pełnej wysokości, które nakazują uchylenie przedmiotowej decyzji;
3) art. 7 i art. 7a k.p.a. poprzez działania całkowicie niezgodne z zasadą prawdy obiektywnej, polegające na ignorowaniu faktów i dowodów oraz interpretowaniu realnego stanu faktycznego na niekorzyść strony, sprzecznie także z art. 7a k.p.a.;
4) art. 7 i 8 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegającym na niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, a niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz na działaniu w sposób rażąco naruszający zaufanie do władzy publicznej;
5) art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych;
6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez całkowity brak merytorycznego uzasadnienia decyzji co do faktów, podstaw prawnych, oraz poprzez brak ustalenia lub rażąco niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego w sprawie;
7) przepisów Uchwały Nr [...] Rady Gminy G. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Gminy G. dla niepublicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i szkół prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne na terenie Gminy G. oraz trybu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystywania dotacji, w zakresie § 6 oraz Załącznika nr 3.
Skarżąca wyjaśniła, że złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, gdyż nie uczestniczyła w postępowaniu bez swojej winy. Po wszczęciu postępowania pełnomocnik Strony nie otrzymywał jakichkolwiek pism, zawiadomień ani wezwań w sprawie. Okazało się, że do Strony dotarły jedynie dwa pisma z dnia 14 lipca 2020 r. o dostarczenie jakiejś dokumentacji. Strona, przekonana że korespondencja jest kierowana do jej pełnomocnika, nie podejmowała czynności, gdyż do tego był wyznaczony przez nią pełnomocnik. Niefortunny splot okoliczności i nieporozumień proceduralnych skutkował brakiem skutecznej komunikacji Strony z organem.
Zdaniem Skarżącej Kolegium nie uzasadniło w żaden sposób, dlaczego zastosowało w podstawie prawnej art. 151 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji brakuje podstawowego wyjaśnienia, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, organ winien wykazać, że gdyby nawet uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym (tak np. WSA w Poznaniu wyrok z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. I SA/Po 19/21 czy WSA w Gdańsku z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. II SA/Gd 428/17).
Decyzja nie zawiera należytego uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego co do uznania dotacji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, bo do tego sprowadza się orzeczenie odmawiające uchylenia decyzji ze względu "na brak podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej".
W zasadzie, można całość uzasadnienia sprowadzić do jednej tezy, mianowicie do rzekomego braku opisu na fakturach z której dotacji dany wydatek został sfinansowany.
Zdaniem Skarżącej tego rodzaju "uzasadnienie" nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 151 § 2 k.p.a., a co najwyżej - po pełnym, szczegółowym i prawidłowym uzasadnieniu - do odmowy uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
8. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego – w trybie wznowienia postępowania.
Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
W sprawie Kolegium postanowieniem z dnia 10 czerwca 2021 r., wydanym na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 150 § 1, art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowiło postępowanie zakończone decyzją ostateczną. Uzasadniając postanowienie, podało, że we wniosku o wznowienie postępowania Strona, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dołączyła skany dokumentów, które istniały w chwili wydania decyzji, ale nie były znane organowi. Ponadto wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez Stronę w terminie jednego miesiąca, licząc od dnia odebrania ostatecznej decyzji.
Kolegium uznało zatem, że w zaistniałym stanie faktycznym i prawnych zasadnym stało się wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Następnie wydało decyzję o następującej sentencji: "stwierdza: wydanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej znak: [...] z dnia 01.04.2021r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia 23.09.2020r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu dotacji za rok 2019 w wysokości 740.014,26 zł wraz z odsetkami z naruszeniem prawa i jednocześnie wskazuje na brak podstaw do uchylenia tej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej." W podstawie prawnej powołało się m.in. na art. 104 k.p.a., art. 150 § 1 k.p.a. i art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 151 k.p.a.:
§ 1. Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
§ 2. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Stosownie zaś do art. 146 k.p.a.:
§ 1. Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
§ 2. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Z art. 146 § 2 k.p.a. wynika, że decyzji nie uchyla się w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Ponadto z treści art. 146 § 2 k.p.a. wynika, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo usunięcia tych wad, treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W tym wypadku nie uchyla się więc zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu, oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, organ winien wykazać, że gdyby nawet uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które organ ocenia jako zgodne z prawem materialnym.
Jak zasadnie podnosi się w piśmiennictwie wydanie decyzji z naruszeniem prawa może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania co do podstaw wznowienia i rozstrzygnięcie istoty sprawy. Tylko rozstrzygnięcie istoty sprawy pozwala na pełne stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, otwierając drogę do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie (zob. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. Warszawa 2012, str. 589).
Kolegium, choć, jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołało art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., to jednak nie przeniosło jej na rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium nie wskazało jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu, oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. może być podstawą dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z tytułu szkody spowodowanej przez wydanie ostatecznej decyzji z naruszeniem prawa, przy czym koniecznym warunkiem dochodzenia takiego odszkodowania jest stwierdzenie we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem decyzji (art. 4171 k.c.). Konieczne jest więc we wznowionym postępowaniu rozstrzygnięcie o wszystkich wadach ostatecznej decyzji, a więc nie tylko o tym, że została ona wydana w wadliwym postępowaniu (np. bez udziału strony postępowaniu), ale także o tym, czy gdyby nie upływ terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., zostałaby wydana inna decyzja. (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r., II OSK 841/17).
Wobec powyższego zasadnie Skarżąca zarzuciła naruszenie 151 § 2 k.p.a. Odniesienie się w tym stanie do pozostałych zarzutów skargi byłoby przedwczesne.
Z uwagi na stwierdzone naruszenie zasad rozpoznania sprawy we wznowionym postępowaniu należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję Kolegium, co Sąd uczynił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.").
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 697 zł obejmującą uiszczony wpis od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa i wynagrodzenie radcy prawnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI