III SA/GL 107/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D.P. na decyzję o odmowie zmian w ewidencji gruntów, uznając, że stan prawny wynikający z regulacji rzeki nie został uregulowany.
Skarżący D.P. domagał się zmian w ewidencji gruntów dotyczących powierzchni i klasyfikacji glebowej, kwestionując wpis powiększający jego własność. Organy administracji odmówiły zmian, wskazując na brak odpowiednich dokumentów prawnych, a przyczyną rozbieżności między stanem prawnym a faktycznym była regulacja rzeki L. z 1960 r., której skutki nie zostały uregulowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że ewidencja gruntów musi opierać się na udokumentowanych stanach prawnych, a kwestie sporne wymagają odrębnych postępowań.
Sprawa dotyczyła skargi D.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] o odmowie dokonania zmian w ewidencji gruntów w zakresie powierzchni i gleboznawczej klasyfikacji działek. Skarżący domagał się odłączenia spornego gruntu i zmiany klasyfikacji glebowej, zarzucając organom złą wolę i wskazując na konflikty sąsiedzkie oraz prawidłowość wpisu powiększającego jego własność w księdze wieczystej. Organy administracji wyjaśniły, że rozbieżności wynikają z regulacji rzeki L. z 1960 r., której skutki prawne nie zostały uregulowane, a stan prawny musi być oparty na dokumentach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając, że ewidencja gruntów musi być aktualizowana na podstawie prawomocnych orzeczeń, decyzji administracyjnych lub czynności prawnych, a w tym przypadku brakowało odpowiednich dokumentów do dokonania wnioskowanych zmian. Sąd podzielił stanowisko organów, że kwestie związane z regulacją rzeki i zmianami granic wymagają odrębnych postępowań, a dotychczasowe decyzje klasyfikacyjne pozostają w mocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do utrzymania jej w stałej aktualności na podstawie udokumentowanych stanów prawnych, które muszą być ustalone w odrębnym trybie lub przez inne organy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów musi odzwierciedlać stan prawny oparty na prawomocnych orzeczeniach, decyzjach administracyjnych lub czynnościach prawnych. W sytuacji gdy rozbieżności wynikają z regulacji rzeki, której skutki prawne nie zostały uregulowane, organ nie może dokonać zmian w ewidencji bez odpowiednich dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 85
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości § § 1 pkt 4
p.g.k. art. 22 § ust. 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 24
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 20
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
rozp. EGiB § § 46
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozp. EGiB § § 44
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozp. EGiB § § 35
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ewidencja gruntów musi być oparta na udokumentowanych stanach prawnych ustalonych w odrębnym trybie. Zmiany w ewidencji gruntów nie mogą być dokonane bez odpowiednich dokumentów prawnych, nawet jeśli stan faktyczny odbiega od prawnego z powodu np. regulacji rzeki. Decyzje klasyfikacyjne, które nie zostały skutecznie zaskarżone, pozostają w mocy i nie mogą być kwestionowane w postępowaniu dotyczącym aktualizacji ewidencji.
Odrzucone argumenty
Zarzut złej woli organów administracji. Niesłuszne powiększenie powierzchni nieruchomości skarżącego. Potrzeba odłączenia spornego gruntu od gospodarstwa skarżącego. Niewłaściwa klasyfikacja glebowa.
Godne uwagi sformułowania
ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i stanu prawnego. organy prowadzące ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje [...] na podstawie dokumentów uzyskanych w wyniku przeprowadzonych odrębnych postępowań przez organy administracji, sądy oraz danych uzyskanych w wyniku dokonanych terenowych pomiarów geodezyjnych.
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący
Małgorzata Jużków
sprawozdawca
Barbara Orzepowska-Kyć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, wymogów dokumentacyjnych dla zmian w ewidencji oraz znaczenia odrębnych postępowań dla ustalenia stanu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między stanem prawnym a faktycznym wynikającej z regulacji rzeki, ale zasady ogólne są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem rozbieżności między stanem prawnym a faktycznym nieruchomości, wynikający z długotrwałych procesów administracyjnych i zmian w terenie. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Kiedy stan prawny nieruchomości mija się z rzeczywistością? Sąd wyjaśnia, jak uregulować granice po latach.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 107/04 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2005-05-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-02-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Orzepowska-Kyć Henryk Wach /przewodniczący/ Małgorzata Jużków /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Skarżony organ Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja 3 S.A./GL 107/04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach Sędziowie: WSA Małgorzata Jużków (spr.) Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć Protokolant Joanna Spadek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. przy udziale- sprawy ze skargi D. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę. Uzasadnienie 3 S.A./GL 107/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art.104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity w Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) Starosta Powiatu [...] odmówił dokonania zmian danych ewidencyjnych obejmujących powierzchnię i gleboznawczą klasyfikację gruntów, oznaczonych numerami działek [...],[...],[...] opisanych w rejestrze gruntów w obrębie S. gminy K. W uzasadnieniu wskazano, że powyższa decyzja została wydana w związku z wnioskiem z [...] r. r. złożonym przez ówczesnego właściciela nieruchomości J. P., podtrzymanym przez skarżącego jako aktualnego właściciela, o dokonanie zmian danych ewidencyjnych obejmujących powierzchnię i gleboznawczą klasyfikację gruntów wskazanych wyżej działek. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt sprawy, Starostwo wydało [...] r. decyzję nr [...] w sprawie odmowy dokonania wnioskowanych zmian ewidencyjnych, która została skutecznie zaskarżona, a sprawa przekazana przez organ odwoławczy do ponownego rozpatrzenia. Przedmiotowa decyzja została wydana w wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania administracyjnego w sprawie. W uzasadnieniu podkreślono, że stan katastralny zgodny z księgą wieczystą [...] S. obejmował parcele oznaczone numerami [...] do [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] do [...],[...] o łącznej powierzchni [...] ha. W wyniku podziału całej nieruchomości w 1959 r. powstały działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] o tożsamej powierzchni. W następstwie dalszych podziałów działki nr [...] i [...] o powierzchni łącznej [...] ha zostały w ewidencji gruntów jako własność W. P., przepisane następnie na J. P. Taki stan został przyjęty w ramach modernizacji operatu ewidencji gruntów do założenia nakładki ewidencyjnej "E" mapy zasadniczej. W następstwie założenia nowej ewidencji gruntów działce [...] o pow. 5.4440 ha odpowiada działka nr [...] o pow. 0.3234 ha i nr [...] o pow. 5.3425 ha, a działce nr [...] o pow. 7.8227 ha działka nr [...] o pow. 7.1917 ha. Z powyższego wynika, że powierzchnia działek, po założeniu nowej ewidencji zwiększyła się o 0.1909 ha. Po porównaniu opisanych materiałów stwierdzono, że wszystkie działki własności J. P. odpowiadają nowym działkom w nowej ewidencji, pomimo zarzutu wnioskodawcy, że dopisano mu działkę o pow.o.3234 ha. Istotnie bowiem w trakcie prac przy założeniu nowej ewidencji gruntów skorygowano ogólna powierzchnię gospodarstwa o działkę nr [...] o pow. 0.3234 ha, która faktycznie należała do J. P. Korekta ta nie spowodowała zmiany granic przedmiotowych działek a zwiększona powierzchnia wynika z większej dokładności współczesnych metod pomiarowych w stosunku do pomiarów katastralnych z 1860 r. wykorzystanych do założenia ewidencji gruntów w roku 1960. podkreślono, że udokumentowany przebieg granic przedmiotowych nieruchomości w nowej ewidencji nie wykazuje zasadniczych różnic w stosunku do stanu pierwotnego. Jedynie uległ zmianie przebieg koryta rzeki L. w związku z jej regulacją przeprowadzoną w 1960 r. , która to regulacja ma wpływ na faktyczną powierzchnie gruntów użytkowanych przez D. P. Do chwili obecnej nie zostały uregulowane sprawy własnościowe związane z regulacją rzeki L. i melioracją gruntów przyległych, który to obowiązek należy do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. W celu określenia działki zajętej obecnie przez nowe koryto rzeki i części działek po drugiej stronie, niezbędne jest przeprowadzenie pomiarów geodezyjnych, po czym może nastąpić przeniesienie własności gruntów w drodze umowy lub wywłaszczenia na koszt wskazanego wyżej inwestora. Aktualnie brak jest dokumentów uprawniających do dokonania zmian w ewidencji gruntów obejmujących powierzchnie i ich gleboznawczą klasyfikację. Decyzję tą zaskarżył D. P., wnosząc o jej uchylenie i zobowiązanie Starosty do odłączenie spornego gruntu od jego gospodarstwa oraz dokonanie zmian klasyfikacji glebowej. W uzasadnieniu zarzucił staroście złą wolę i podkreślił, że obecna sytuacja rodzi konflikty sąsiedzkie, a on nie wyraził zgody na zwiększenie powierzchni jego areału o 0.22 ha i wpisanie tego faktu do księgi wieczystej. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] r nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art.7 b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 ze zm.) w związku z art.47 ust.3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz.454) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu szeroko odniósł się do żądań wniosku i wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego w toku całego postępowania administracyjnego. Podkreślił, że w niniejszej sprawie aby dokonać stosownych zmian w ewidencji, sprawa winna być uprzednio uregulowana przez przeprowadzenie odrębnych postępowań przez inne organy. Powodem innego użytkowania przedmiotowych nieruchomości niż w ustalonych granicach prawnych , było przeprowadzenie w 1960 r. regulacji rzeki L., z którą nieruchomość graniczy, a stan prawny spowodowany innym przebiegiem koryta rzeki nie został dotychczas uregulowany. Dalej wyjaśnił, że kwestie dotyczące ostatecznej klasyfikacji gruntów działek wskazanych w rejestrze nr [...], wobec postawionego zarzutu niewłaściwego zaklasyfikowania gruntów w prowadzonym w 1083 r. postępowaniu klasyfikacyjnym, zakończonym decyzja ostateczną Naczelnika Gminy K. nr [...] z [...] r. mogą być rozwiązane w przez przeprowadzenie postępowania administracyjnego innym w trybie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesionej w dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego D.P. powtórzył dotychczas podnoszone zarzuty Dodatkowo wyjaśnił, że Sąd powszechny uznał dokonany wpis powiększający powierzchnie jego własności gruntowej w księdze wieczystej za prawidłowy. Na rozprawie D. P. oświadczył, że [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. odmawia uregulowania stanu prawnego zajętego gruntu w związku z regulacją rzeki L., na dowód czego okazał pisma jakie otrzymał w latach 2001- 2003. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przedstawione stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) z ta datą w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce, na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych wojewódzkie sądy administracyjne. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Sąd administracyjny, zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W niniejszej sprawie sądowej kontroli została poddana decyzja administracyjna wydana przez organ odwoławczy, który działa jako organ o charakterze reformacyjnym, ponownie merytorycznie rozpatrując sprawę w jej całokształcie, a także uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły przed wydaniem decyzji przez organ I instancji (vide wyrok NSA sygn. akt V SA 3872/00, LEX nr 78936). Należy przypomnieć, że ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i stanu prawnego stosownie do zapisów art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dokonywanie zmian w stanie prawnym zapisanym z ewidencji gruntów jest możliwe z urzędu i na wniosek osoby zainteresowanej - § 46 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454). Zgodnie z dyspozycja § 44 powyższego rozporządzenia organ prowadzący ewidencję jest zobowiązany do jej utrzymania w stałej aktualności, zgodnie z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi oraz zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym. Innymi słowy ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach- prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym mających moc dowodową dla ustalenia prawa własności. Zobacz wyrok NSA z 7 kwietnia 1999 r. sygn. akt II S.A. 119/99, publ LEX nr 46215 oraz wyrok NSA z dnia 6 listopada 2001 r. sygn. akt II S.A. 2051/00, publ LEX nr 82002. Tym samym organy prowadzące ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Oznacza to, że wniosek o dokonanie zmiany w ewidencji musi być złożony przez osobę uprawnioną i musi być udokumentowany. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje w myśl § 35 powyższego rozporządzenia na podstawie dokumentów uzyskanych w wyniku przeprowadzonych odrębnych postępowań przez organy administracji, sądy oraz danych uzyskanych w wyniku dokonanych terenowych pomiarów geodezyjnych. Kolejne zmiany w operacie ewidencyjnym, w przedmiocie zmiany powierzchni i klasyfikacji wykazanych w rejestrze nr [...] działek mogłaby nastąpić wyłącznie w przypadku następczej czynności prawnej. W przedmiotowej sprawie takiej nie ujawniono, oraz jak wynika z poczynionych ustaleń skarżący nie kwestionowałby zmiany powierzchni jego nieruchomości pod warunkiem dokonania przez organ pomiaru nieruchomości w granicach obecnego faktycznego jej użytkowania. Jak już wskazano wyżej jedynym powodem użytkowania przedmiotowej nieruchomości w granicach innych niż ustalone prawnie, było przeprowadzenie regulacji koryta rzeki L. i zaniechanie dokonania zmian prawnych wynikających z wprowadzonych zmian przebiegu koryta rzeki. Sąd w całości podziela zasadność argumentacji przedstawionej w tej kwestii przez organ odwoławczy. Za trafne uznał również argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji odnośnie niewłaściwego oznaczenia klas gruntów w prowadzonym w 1983 r. postępowaniu klasyfikacyjnym. W aktach sprawy znajduje się postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 1996 r. sygn. akt II S.A./Ka 1015/96 o odrzuceniu skargi J. P.na dokonane w 1984 r. przez Urząd Gminy w K. bezprawne przeklasyfikowanie gruntu i zmianę działek, ze względu na zaniechanie zaskarżenia wydanych w tym zakresie decyzji. Trafnie zauważył organ odwoławczy, iż nadal pozostają one w mocy, a skarżący nie wskazał innego dokumentu źródłowego uzasadniającego dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego. Mając na względzie powyższe, na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI