III SA/Gl 1065/23

III SA/Gl 1065/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 3 października 2023 r. nr SKO.VIII/422/146/2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 30 marca 2023 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: SKO) decyzją z 3 października 2023 r. SKO.VIII/422/146/2023, po rozpatrzeniu odwołania J. D. (dalej: strona, skarżący) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. (dalej: Prezydent, organ I instancji) z 30 marca 2023 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami.
W podstawie prawnej decyzji SKO przywołało art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj.: Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art 49 ust. 1 pkt 3 lit. a, art 103 ust. 3a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - o kierujących pojazdami (tj.: Dz. U. z 2023 r. poz. 622, dalej także: u.k.p.); art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: K.p.a.).
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący posiadał wydane [...] r. prawo jazdy kategorii AM, A, A1, A2, B1, B, C1, C, B+E, C1+E i C+E o numerze [...] i druku: [...], zatrzymane postanowieniem Prokuratury Rejonowej w P. [...] r.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z 24 maja 2021 r. sygn. akt [...] orzeczono wobec strony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, tj. od [...] do [...] r. za wyjątkiem pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t łącznie z przyczepą.
W wykonaniu wyroku decyzją z 3 stycznia 2022 r. organ I instancji cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C+E.
Decyzją z 12 maja 2022 r. organ I instancji cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C+E, w związku ze stwierdzeniem na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z [...] r. wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnia dla Kierowców w S., istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do czasu ustania przyczyny. Termin następnego badania wyznaczono na 15 grudnia 2022 r.
Skarżący 27 grudnia 2022 r. ponownie poddał się badaniu lekarskiemu w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Poradnia dla Kierowców w S., w wyniku którego stwierdzono w orzeczeniu lekarskim nr [...] brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A ,B1, B, B+E, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E z ograniczeniem w zakresie specjalnych wymagań wobec osoby kierującej pojazdem w postaci kodu [...].
Postanowieniem z 13 lutego 2023 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. zmienił wykonywanie środka karnego w ten sposób, że dalsze wykonywanie środka karnego będzie odbywać się w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t łącznie z przyczepą, na okres 4 lat, niewyposażonych w blokadę alkoholową, o której mowa w art 2 pkt. 84 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Wnioskiem z 27 lutego 2023 r. skarżący wystąpił do organu I instancji o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami oraz o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii A i B.
Skarżący poddał się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w B., który zaliczył z wynikiem pozytywnym w zakresie kategorii B (21 marca 2023 r. egzamin teoretyczny oraz 22 marca 2023 r. egzamin praktyczny).
Decyzją z 30 marca 2023 r. organ I instancji odmówił skarżącemu przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1 i B oraz wydania prawa jazdy kategorii AM, B1, B, C1, C, B+E, C1+E i C+E.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 2 tej ustawy przepis ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy
kategorii B;
3) B+E, C1+E, C+E, D1 lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
Zdaniem organu wskazane przez ustawodawcę okoliczności uniemożliwiają przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami oraz wydanie stronie prawa jazdy w zakresie wnioskowanej przez niego kategorii AM, B1, B, C1, C, B+E, C1+E oraz C+E.
W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego tj. art 12 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., co doprowadziło do pozbawienia jej uprzednio posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec niego środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia. To działanie spowodowało dwukrotne karanie strony za ten sam czyn.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu swej decyzji SKO podniosło, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami. Wydanie przez Sąd powszechny postanowienia z 13 lutego 2023 r. otworzyło stronie możliwość przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami zgodnie z art. 103 ust. 3a u.k.p. Koniecznym warunkiem przywrócenia utraconych uprawnień było zdanie egzaminu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. Strona przystąpiła do egzaminu kontrolnego jedynie w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, rezygnując z egzaminu w zakresie kategorii A. Dalsze obowiązywanie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w oznaczonym przez sąd karny okresie i zakresie obowiązywania w odniesieniu do prawa jazdy kategorii A oraz brak zdania przez stronę egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii A spowodowało, że stronie nie tylko nie można było przywrócić uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, ale również kategorii B. Ustawodawca nie wyłączył stosowania art. 12 ust. 1a u.k.p. w przypadku modyfikacji środka karnego w trakcie jego wykonywania, o którym mowa w art. 182a § 1 Kodeksu karnego wykonawczego. Wyrok kamy obejmujący środek karny zakazu prowadzenia pojazdu odnosi się wprost do uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych kategorii, a decyzja o odmowie wydania prawa jazdy lub o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy ma za przedmiot jedynie uprawnienie do uzyskania lub odzyskania dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii.
W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji SKO z 3 października 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając:
1. Obrazę przepisów prawa materialnego, tj.
- art. 12 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., co doprowadziło do pozbawienia skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec niego środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia.
2. Błąd w ustaleniach faktycznych, tj. uznanie, że skarżący wnioskował o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami oraz o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii A i B, podczas gdy skarżący wnioskował o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami oraz o zwrot zatrzymanego prawa jazdy jedynie kategorii B.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że organ naruszył art. 12 ust. 2 u.k.p. i tym samym wprowadził sankcję administracyjną w postaci zakazu wydania bądź zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienie w zakresie kierowania pojazdami określonych kategorii nie z tytułu określonego zdarzenia, czy też naruszenia prawa materialnego, lecz wyłącznie z tytułu wydania przez sąd powszechny orzeczenia wymierzającego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sankcja ta rozszerza zakres dolegliwości poza granice określone prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, co w istocie prowadzi do karania dwukrotnie za ten sam czyn i jest sprzeczne z zasadą ne bis in idem.
Ponadto brak przywrócenia uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii AM, B1 i B jest dla skarżącego bardzo uciążliwy. Skarżący jako zawodowy kierowca bez uprawnień kategorii B nie może pracować, ponieważ bez prawa jazdy nie jest w stanie wyrobić karty do tachografu cyfrowego. Ponadto prawo jazdy i możliwość jazdy samochodem osobowym jest skarżącemu niezbędna w załatwianiu codziennych spraw.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm. dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Materialną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 622 ze zm.).
Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.
Z kolei art. 12 ust. 2 ustawy stanowi, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
Z powyższego literalnie wynika, że istotnie, w okresie obowiązywania orzeczonego wyrokiem sądu powszechnego zakazu prowadzenia pojazdów w zakresie prawa jazdy w kategorii B nie jest możliwe przywrócenie uprawnień w zakresie innych kategorii. Tym niemniej Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko prezentowane przez stronę w skardze, że uchwalenie takiej regulacji, wprowadzającej de facto rozszerzenie zakazu prowadzenia pojazdów na inne kategorie prawa jazdy, niż objęte wyrokiem sądu powszechnego narusza konstytucyjną zasadę zakazu podwójnego karania za ten sam czyn i zasadę proporcjonalności.
Uzasadniając powyższe, przypomnieć trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych w omawianej kwestii zarysowały się dwa stanowiska.
Jedno z nich sprowadzało się do stwierdzenia, że ustawodawca miał prawo wprowadzić taką dodatkową sankcję, niezależną od sankcji karnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi. Zakaz z art. 42 Kodeksu karnego ma charakter sankcyjny, a z ustawy o kierujących pojazdami – prewencyjny, by chronić innych uczestników ruchu drogowego.
Tytułem przykładu można powołać wyroki z: 3 września 2019 r. sygn. akt II SA/Bd 445/19, 22 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 392/19, 21 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3337/19 Wszystkie przywołane wyroki publ.: CBOSA).
Pogląd drugi sprowadza się do stwierdzenia, że zakres zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego wyrokiem sądu karnego nie może być rozszerzany w drodze rozstrzygnięć administracyjnych.
Tutaj przykładem mogą być wyroki z: 8 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Po 1034/16, czy 12 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 1490/13.
Sąd orzekający opowiada się za stanowiskiem drugim.
Polemizując z poglądem NSA przedstawionym w wyroku powołanym jako ostatni z grupy 1. Sąd orzekający go nie podziela.
Po pierwsze, art. 42 § 1 Kodeksu karnego stanowi, że sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju. Natomiast na podstawie § 1a sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za określone przestępstwo. Oznacza to, że ustawodawca dostrzegł konieczność zróżnicowania dolegliwości karnej w zależności od wskazanych w ww. przepisach warunków i w przypadku art. 42 § 1 Kodeksu karnego pozostawił sądowi ocenę na gruncie stanu faktycznego konkretnego przypadku jaki zakres zakazu najpełniej zrealizuje cele postępowania karnego, podczas gdy na gruncie u.k.p. dochodzi do zupełnego automatyzmu i braku rozróżnienia pomiędzy takimi sytuacjami, w których ustawodawca na gruncie prawa karnego różnicę jednak spostrzegł.
Po wtóre zauważyć należy, że o ile orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdu wymagającego prawa jazdy kat. B stanowi raczej uciążliwość życiową poprzez pozbawienie możliwości wygodnego przemieszczania się (poza kierowcami taksówek), o tyle automatyczne pozbawianie takich uprawnień w zakresie pozostałych kategorii prawa jazdy może prowadzić do daleko bardziej dotkliwych skutków. W szczególności może skutkować utratą możliwości wykonywania pracy przez ukaranego i narazić go i jego rodzinę na niedostatek, a w skrajnych przypadkach, gdy np. kierowca pozbawiony uprawnień prowadził działalność gospodarczą i zatrudniał pracowników a tylko on posiadał jakieś uprawnienia do kierowania pojazdami – także ich na utratę pracy i źródła utrzymania ich i ich rodzin.
Np. prawo jazdy kat. C+E uprawnia do kierowania pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t łącznie z przyczepą oraz zespołem pojazdów złożonym z ciągnika rolniczego z przyczepą (przyczepami) lub pojazdu wolnobieżnego z przyczepą (przyczepami) (tylko na terytorium RP), a prawo jazdy kat. M do prowadzenia pojazdów wolnobieżnych (np. walca, w Polsce).
Dlatego Sąd orzekający stanął na stanowisku, że pozbawianie kierowcy uprawnień w zakresie prawa jazdy przez organ administracji w szerszym zakresie niż to orzekł sąd karny poprzez konkretny zakaz prowadzenia ściśle określonych pojazdów, pozostaje w sprzeczności z zasadami konstytucyjnymi wyrażonymi w przepisach art. 2, art. 10 ust. 1, i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wprowadzona omawianymi przepisami art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p. zasada sprowadzająca się do obligatoryjnego rozszerzenia zakresu dolegliwości poza granice określone prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego narusza zasadę zakazującą ponownego karania obywatela za ten sam czyn, za jaki wymierzona mu została już uprzednio kara przez sąd powszechny (to jest zasadę ne bis in idem). Dochodzi w takiej sytuacji do sprzeczność z zasadą demokratycznego państwa prawnego, gdy ustawodawca z jednej strony w przepisach Kodeksu karnego wprost wskazuje, że dolegliwość środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych może być ograniczona do pojazdów określonego rodzaju, a z drugiej w przepisach prawa administracyjnego wprowadza obligatoryjne i niedopuszczające jakichkolwiek wyjątków pozbawianie faktycznych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Nadto przepisy art. 12 ust. 2 pkt. 1 i 2 w zakresie jakim stanowią podstawę do odmowy zwrotu dokumentu potwierdzającego prawo jazdy ponad uprawnienie objęte zakazem prowadzenia określonego rodzaju pojazdów mechanicznych naruszają zasadę proporcjonalności, gdyż wykonanie orzeczenia sądu karnego zakazu ograniczonego do określonego rodzaju pojazdów przez organ administracji zostaje rozszerzone do całkowitego pozbawienia pozostałych uprawnień, nieobjętych zakazem. Zatem art.12 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p. w zakresie jakim zostały zastosowane w tej sprawie – zdaniem Sądu - naruszają art. 10 Konstytucji RP, gdyż naruszają zasadę rozdziału władzy sądowniczej i władzy wykonawczej, przyznając prawo organom administracji rozszerzania wykonywania orzeczeń sądowych karnych i stosowania sankcji przekraczającej orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia określonych rodzajowo pojazdów mechanicznych.
Dodatkowo wspomnieć należy, że takie właśnie stanowisko w omawianej kwestii zajął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 lipca 2023r. o sygn. akt SK 23/21.
Stwierdził w nim, że: "Art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622) w zakresie, w jakim pozbawia osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej."
W uzasadnieniu Trybunał stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy, na kanwie której wywiedziona została skarga konstytucyjna, jakkolwiek sankcje z Kodeksu karnego i ustawy są przynależne do dwóch różnych reżimów prawnych – środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jest sankcją karną, odmowa wydania prawa jazdy określonych kategorii jest sankcją administracyjną, to w istocie obie te sankcje charakteryzują się podobnym stopniem dolegliwości, realizują ten sam cel – ochronę bezpieczeństwa w komunikacji i pełnią zbliżone funkcje: prewencyjną i represyjną. Pierwotnym zdarzeniem, z którym wiążą konsekwencje zarówno przepisy prawa karnego, jak i administracyjnego jest czyn będący przestępstwem lub wykroczeniem przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Wreszcie w istocie sankcje te są tożsame, ponieważ odmowa wydania prawa jazdy albo zwrotu prawa jazdy zatrzymanego prowadzi do takiego samego skutku, jak zakaz prowadzenia pojazdu czyli pozbawienia możliwości legalnego kierowania określonymi pojazdami.
Przenosząc te spostrzeżenia na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić przyjdzie, że Prezydent Miasta nie może pozbawić osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia.
Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że z wniosku strony jasno wynikało, do jakiego skutku zmierza: do odzyskania uprawnień do legalnego prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1 i B2.
Nie można jednak tracić z punktu widzenia zarzutów strony podniesionych w odwołaniu i w skardze, gdzie strona wskazuje, że doszło do pozbawienia jej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec niej środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia.
W tym stanie rzeczy stwierdzić przyjdzie, że organy nieprawidłowo rozważyły wniosek strony i rozpoznawały go przez pryzmat treści art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p., który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 lipca 2023 r. sygn. akt SK 23/21, został uznany jako naruszający art. 10 Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze przypomnieć należy, że zgodnie z art. 7 K.p.a., wyrażającym zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Natomiast stosownie do art. 8 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Z kolei zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast na podstawie art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Klarowne uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi zatem integralny składnik decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia z odniesieniem się do konkretnych przepisów prawa (por. wyrok NSA z 12.05.2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98; system Legalis nr 172135). Organ administracyjny jest zobowiązany wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać i zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.
Pominięcie zatem w uzasadnieniu decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 lipca 2023 r. sygn. akt SK 23/21 i odniesienie jego treści do stanu faktycznego sprawy powoduje, że rozstrzygnięcie organu wymyka się spod oceny Sądu.
Zaznaczenia także wymaga, że Sąd nie może zastępować organu w sporządzeniu prawidłowego uzasadnienia decyzji.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony organ uwzględni wskazania Sądu.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania w kwocie 697 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis sądowy w kwocie 200 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm.) oraz uiszczoną opłatę skarbową w wysokości 17 zł.