I SA/Bd 214/25

I SA/Bd 214/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Joanna Ziołek /sprawozdawca/
Mirella Łent /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1387/25 - Wyrok NSA z 2026-01-15
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1634
art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 71 ust. 1
Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 czerwca 2025r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Zarządu Województwa Kujawsko - Pomorskiego z dnia 31 maja 2023 r. nr WP-II-E.433.1.97.2017 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zarządu Województwa Kujawsko – P. na rzecz H. K. kwotę 15.446 (słownie: piętnaście tysięcy czterysta czterdzieści sześć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu [...] lipca 2016 r. Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] (dalej także jako: "IZ RPO", "Instytucja Zarządzająca") ogłosiła konkurs, w którym wziął udział H. K. (dalej także jako: "Skarżący", "Beneficjent") prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w [...]. Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Wzmocnienie konkurencyjności firmy [...] poprzez wprowadzenie innowacyjnego i kompleksowego procesu zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowym dedykowanego podmiotom gospodarczym" (dalej także jako: "Projekt"). Przedmiotem Projektu był zakup dedykowanej aplikacji mobilnej oraz zakup środków trwałych: wideorejestratorów z opcją transmisji i modułem GPS (50 szt.), laptopów z funkcją tabletu (3 szt.), skanerów (3 szt.), kamer termowizyjnych (2 szt.) i urządzeń do mierzenia ciśnienia w hydrantach z manometrem (2 szt.).
W dniu [...] kwietnia 2018 r. Zarząd Województwa [...] pełniący funkcję IZ RPO zawarł z Beneficjentem umowę nr [...] o dofinansowanie Projektu (dalej także jako: "Umowa", "Umowa o dofinansowanie").
Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. Instytucji Zarządzająca orzekła o zwrocie dofinansowania, przyznanego na podstawie Umowy, pobranego nienależnie oraz wykorzystanego z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634; dalej także jako: "u.f.p.") w ramach realizacji Projektu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący zarzucił naruszenie przez organ przepisów art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm.; dalej także jako: "ustawa wdrożeniowa") w zw. z art. 143 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. UE L z 20.12.2013, Nr 347, s. 320; dalej także jako: "Rozporządzenie nr 1303/2013") przez zastosowanie nieproporcjonalnej korekty finansowej obejmującej 100% uzyskanego przez Beneficjenta dofinansowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem zgłoszonych przez niego zastrzeżeń pokontrolnych.
Decyzją z dnia [...] maja 2023 r. Zarząd Województwa [...] (dalej także jako: "Zarząd") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podpisując w dniu [...] kwietnia 2018 r. Umowę o dofinansowanie Beneficjent zapoznał się zarówno z przysługującymi mu prawami, jak również z ciążącymi na nim obowiązkami. Co za tym idzie - Beneficjent wiedział, że musi nie tylko realizować Projekt zgodnie z Umową, ale również osiągnąć cel Projektu oraz zakładane wskaźniki, zaś przy realizacji Projektu kierować się aktami prawnymi wskazanymi zarówno w ogłoszeniu o konkursie, jak i samej Umowie o dofinansowanie. Pomimo powyższego, Skarżący - prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] – naruszył postanowienia Umowy o dofinansowanie skutkujące jej rozwiązaniem (pismem z dnia [...] marca 2023 r.). Zdaniem organu ww. naruszenia stanowiły nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.
W zaskarżonej decyzji wskazano, że na etapie czynności kontrolnych, wbrew ciążącym obowiązkom, Beneficjent nie okazał całości zakupionego w ramach Projektu sprzętu i nie umiał wskazać, gdzie aktualnie ten sprzęt się znajduje, a także nie udostępnił działającej innowacyjnej aplikacji, zakupionej w ramach Umowy o dofinansowanie.
Organ podkreślił, że kilkukrotnie zwracał się do Beneficjenta o udostępnienie do wglądu zakupionej w ramach Projektu aplikacji celem weryfikacji podmiotów z niej korzystających oraz jej funkcjonalności. W dniu [...] listopada 2021 r. Beneficjent drogą elektroniczną przesłał ścieżkę do aplikacji internetowej ([...]), zrzuty z ekranu z aplikacji oraz zdjęcia, które przedstawiały numery seryjne urządzeń. Na ich podstawie zespół kontrolujący nie mógł zidentyfikować, do którego środka trwałego przypisany został konkretny numer seryjny. Ponadto w dniu [...] listopada 2021 r. zespół kontrolujący zwrócił się do Beneficjenta o wskazanie jakiego zakupionego w ramach Projektu urządzenia dotyczy dany numer seryjny wraz z podaniem miejsca jego lokalizacji. W ustosunkowaniu do powyższego Beneficjent wskazał, iż przedmiotowy sprzęt został wydany W. S. oraz [...] S.A., która była jego kontrahentem. Na dowód powyższego przekazano: protokół wydania sprzętu w dniu [...] lutego 2019 r. W. S. oraz protokół zdawczo odbiorczy zawierający wykaz sprzętu w postaci kamer wraz z osprzętem do montażu na pojazdach będący załącznikiem do zawartej umowy dzierżawy. Beneficjent podał, że laptopy zakupione z dotacji znajdują się w posiadaniu Beneficjenta oraz pracowników. Następnie w dniu [...] listopada 2021 r. Beneficjent przesłał zdjęcia z przypisanymi do nich numerami seryjnymi. Dodatkowo Beneficjent uzupełnił ww. informację i przesłał mailowo faktury wystawione firmie [...] [...] S.A. dotyczące wynagrodzenia związanego z dzierżawą urządzeń oraz podał, iż nie jest w stanie dostarczyć skanów wyciągów bankowych, gdyż na skutek rozwiązania przez niego współpracy z [...] [...] S.A., spółka ta zaprzestała płacenia należnych Beneficjentowi środków z tytułu wystawionych faktur.
Beneficjent w swoich wyjaśnieniach składanych e-mailowo w korespondencji z organem wskazał, że nie posiada wiedzy na temat lokalizacji zakupionego sprzętu (poza laptopami), mimo tego, że część z nich miała działać z wykorzystaniem aplikacji. Co istotne, wideorejestratory posiadały moduł GPS oraz opcje transmisji. Tym samym powyższe elementy powinny umożliwić nie tylko ustalenie lokalizacji, w której znajdował się każdy z wideorejestratorów, ale i umożliwić ustalenie sprzętu znajdującego się najbliżej, celem dokonania wizji w miejscu pracy tego urządzenia.
Po kilkukrotnych wezwaniach organ uzyskał dostęp wyłącznie do wersji testowej aplikacji. W opinii organu, przedstawienie zrzutów ekranów z aplikacji mobilnej nie stanowi potwierdzenia użytkowania aplikacji przez klientów Beneficjenta. Skarżący na przesłanych zrzutach z aplikacji nie przedstawił żadnego z użytkowników aplikacji, których wykazał w przedłożonym do IZ RPO raporcie powdrożeniowym z dnia [...] lutego 2022 r. Skarżący przedstawił na zrzutach jedynie pracownika swojej firmy [...] - [...]. Powyższe nie pozwoliło na stwierdzenie z całą pewnością, że Beneficjent świadczy przy pomocy aplikacji usługi zgodnie z zakresem wskazanym we wniosku o dofinansowanie. Co więcej, po przeprowadzeniu 7 rozmów telefonicznych z użytkownikami/podmiotami, wskazanymi przez Beneficjenta jako korzystającymi z aplikacji zakupionej w ramach Projektu, osoby te nie potwierdziły korzystania z tej aplikacji i nie potwierdziły, że są klientami Skarżącego. Zatem wskazani przez Beneficjenta użytkownicy aplikacji nie potwierdzili, iż korzystają z aplikacji oraz z jakichkolwiek usług oferowanych przez Beneficjenta. W konsekwencji, przedłożone przez Skarżącego dokumenty oraz zakres dostępu do aplikacji, jaki został udzielony zespołowi kontrolującemu nie pozwolił na stwierdzenie, że aplikacja działa zgodnie z założeniami wskazanymi w dokumentacji projektowej. Prośba o możliwość wglądu do mobilnej aplikacji z pozycji administratora nie uzyskała zgody Beneficjenta.
Powyższe było o tyle istotne, że zgodnie z zapisami biznes planu, jaki Skarżący założył w Projekcie, aplikacja mobilna miała być podstawowym narzędziem pracy dla niego oraz jego pracowników i zapewnić komunikację z klientami i innymi interesariuszami. Natomiast przeprowadzona weryfikacja na próbie użytkowników nie potwierdziła, iż podane podmioty są jej użytkownikami. Ponadto pomimo wskazania w oświadczeniach: [...] Sp. z o.o. z dnia [...] czerwca 2022 r., [...] SA z dnia [...] czerwca 2022 r., [...] Sp. z o.o. z dnia [...] czerwca 2022 r. oraz [...] z dnia [...] czerwca 2022 r., iż "wykorzystujemy systemy wideokamer wraz z infrastrukturą wdrożoną przez Pana H. K. procesu innowacyjnego zarządzania ryzykiem", to z oświadczeń tych nie wynikało od kiedy ww. sprzęt został zainstalowany w samochodach (w oświadczeniu klienci powołują się na protokoły montażu, które nie zostały przedłożone) oraz, że ci klienci korzystają z aplikacji. Co więcej, w toku całego procesu prowadzenia kontroli Skarżący nie okazał żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że którykolwiek z tych podmiotów jest jego klientem, obsługiwanym przez niego w ramach innowacyjnych usług, wdrażanych w związku z realizacją Projektu.
Reasumując, organ stwierdził, że mimo ciążącego na Beneficjencie ustawowego i umownego obowiązku, Skarżący nie okazał całości zakupionego w ramach Projektu sprzętu, a także nie potwierdził aktywnie działającej aplikacji i korzystania z niej przez klientów firmy [...]. Instytucja Zarządzająca nie potwierdziła, że Beneficjent jest w posiadaniu wszystkich środków trwałych, jakie zakupił i rozliczył w ramach projektu. Brak wskazania jakiejkolwiek lokalizacji w stosunku do zakupionych urządzeń, tj. wideorejestratorów z opcją transmisji i modułem GPS, skanerów, kamer termowizyjnych, urządzeń do mierzenia ciśnienia w hydrantach z manometrami stanowi podstawę do uznania, że Skarżący nie świadczy usług z wykorzystaniem ww. sprzętu zakupionego w ramach Projektu.
Ponadto IZ RPO stwierdziła, że zakupione w ramach projektu środki trwałe zostały wydzierżawione, co wskazuje na korzystanie ze środków trwałych przez inny podmiot gospodarczy nieuprawniony zapisami Umowy o dofinansowanie. W sprawie nastąpiła bowiem zmiana posiadania elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści przez zawarcie przez Beneficjenta umowy dzierżawy. Sposób przekazania sprzętu na rzecz [...] [...] S.A. spowodował, że nienależna korzyść wystąpiła po stronie dzierżawcy, który wykorzystywał sprzęt zakupiony przez Beneficjenta a sam nie uzyskałaby wsparcia w ramach ww. działania, ponieważ nie spełniał kryteriów dostępu do pomocy realizowanej ze środków funduszy UE.
Organ podkreślił, że Beneficjent nie zakładał w Projekcie, że dokona przekazania zakupionych w ramach Projektu środków trwałych innemu podmiotowi na podstawie umowy dzierżawy, a także, że będzie otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie. Beneficjent przewidywał wzrost przychodów i bazy klientów w związku z rozszerzeniem zakresu świadczonych usług oraz zakupem określonych środków trwałych. Przekazanie wideorejestratorów w ramach usługi assistance miały być montowane w pojazdach klientów na potrzeby późniejszego sprawniejszego dochodzenia roszczeń w sytuacji, np. wypadku.
W konsekwencji, IZ RPO stwierdziła naruszenie przez Beneficjenta zasady trwałości projektu, niezrealizowanie wskaźników i celu projektu oraz naruszenie postanowień Umowy o dofinansowanie. W tych okolicznościach organ zobowiązał Beneficjenta do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania w wysokości [...] zł w związku z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., czyli wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., tj. z naruszeniem postanowień Umowy o dofinansowanie oraz pobranie dofinansowania nienależnie.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie:
1) art. 7 w zw. z art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz.2000 z późn. zm.; dalej także jako: "k.p.a.") polegające na zaniechaniu przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a w szczególności zaniechanie przeprowadzenia weryfikacji tożsamości osób, z którymi zostały przeprowadzone rozmowy telefoniczne przez przedstawicieli zespołu kontrolującego;
2) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności przez stwierdzenie przez organ drugiej instancji, że protokoły montażu przedstawione przez Skarżącego nie miały znaczenia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Zarząd Województwa [...]
3) art. 8 § 1, art. 11 i art. 12 § 1 k.p.a. polegające na braku przeprowadzenia ponownego postępowania w sposób budzący zaufanie strony do władzy publicznej oraz braku wyczerpującego wyjaśnienia stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się organ drugiej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy;
4) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...] maja 2023 r., co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób;
5) art. 138 § 2 k.p.a. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości, pomimo tego, że decyzja Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2023 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
6) art. 24 ust. 7 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia nr 1303/2013 przez zastosowanie nieproporcjonalnej korekty finansowej obejmującej 100% uzyskanego przez Beneficjenta dofinansowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 3 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 384/23, uchylił zaskarżoną decyzję wskazując na to, że w postępowaniu wszczętym wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie spawy brał udział pracownik, który uczestniczył w wydaniu pierwszej decyzji. Był to zatem pracownik, który był wyłączony od udziału w postępowaniu wywołanym złożonym przez Skarżącego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: "NSA") wyrokiem z 19 marca 2025 r., sygn. akt I GSK 342/24, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. W uzasadnieniu NSA wskazał, że badając przesłankę wyłączenia pracownika, za każdym razem trzeba ustalić jego rolę procesową i rzeczywisty wpływ na decyzję wydaną w postępowaniu. W każdej sytuacji chodzi zatem o ustalenie czy pracownik uczestniczył w czynnościach, które w konsekwencji doprowadziły do wydania określonego rozstrzygnięcia i miał faktycznie lub mógł mieć wpływ na jego treść. Zdaniem NSA wskazany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pracownik – ze względu na posiadane uprawnienia - nie brał udział w wydawaniu decyzji dotyczącej zwrotu środków a złożony przez niego podpis u dołu ostatniej strony decyzji świadczy jedynie o zapoznaniu się z treścią tej decyzji w związku z pełnioną funkcją Dyrektora Departamentu Finansów.
W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2025 r. Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i rozszerzył uzasadnienie zarzutów skargi z dnia [...] lipca 2023 r. w części dotyczącej naruszenia przepisów prawa procesowego.
Podczas rozprawy w dniu [...] czerwca 2025 r. Skarżący podkreślił niezrozumienie przez organ Projektu, który został w sposób rzeczywisty opisany we wniosku o dofinansowanie. Wniosek ten został zaakceptowany. Skarżący nie zgadza się z decyzją, ponieważ organ nie był w stanie ocenić aplikacji gdyż ocena ta wymaga wiedzy profesjonalnej. Ta wiedza również obejmuje dorobek branży brokerskiej a więc zachodzi konieczność porównania działalności Skarżącego w sposób szerszy. Ten brak profesjonalizmu organu przekłada się nie tylko na brak możliwości oceny aplikacji, ale również na to, że w trakcie postępowania organ stawiał żądania tak naprawdę niemożliwe do wykonania, np. żądał okazania sprzętu, który w tym czasie był zainstalowany w pojazdach znajdujących się w trasie. Skarżący uważa, że wbrew temu co twierdzi organ udzielał merytorycznych odpowiedzi, ale organ nie mógł ich zrozumieć, gdyż była to wiedza specjalistyczna.
Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz złożył pismo procesowe z dnia [...] czerwca 2025 r., w którym przedstawił stanowisko w sprawie, w tym odniósł się do argumentacji Skarżącego zaprezentowanej w piśmie z dnia [...] maja 2025 r. Organ podkreślił, że z samej istoty dotacji wynika obowiązek Beneficjenta udowodnienia wykonania Projektu. Natomiast w sprawie ze strony Skarżącego występuje brak staranności dowodowej. Organ prawidłowo ocenił materiał, który zdołał zebrać. Skarżący nie wykazał przede wszystkim cech innowacji w Projekcie do jakich zobowiązał się we wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na rozprawie.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej także jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie uznał, że Skarżący jest zobowiązany do zwrotu dofinansowania w kwocie [...]zł, przyznanego na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej w dniu [...] kwietnia 2018 r. na realizację projektu "Wzmocnienie konkurencyjności firmy [...] poprzez wprowadzenie innowacyjnego i kompleksowego procesu zarzadzania ryzykiem ubezpieczeniowym dedykowanego podmiotom gospodarczym" wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji.
Zaskarżona decyzja narusza prawo jednak nie z przyczyn w skardze wskazanych.
Sąd ocenił, że organ zasadnie uznał, iż doszło do naruszenia zasady trwałości z uwagi na ziszczenie się przesłanki stypizowanej w art. 71 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1303/2013. Art. 71 ust. 1 Rozporządzenia nr 1303/2013 stanowi, że:
W przypadku operacji obejmującej inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne dokonuje się zwrotu wkładu z EFSI, jeżeli w okresie pięciu lat od płatności końcowej na rzecz beneficjenta lub w okresie ustalonym zgodnie z zasadami pomocy państwa, tam gdzie ma to zastosowanie, zajdzie którakolwiek z poniższych okoliczności:
a) zaprzestanie działalności produkcyjnej lub przeniesienie jej poza obszar objęty programem;
b) zmiana własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści;
c) istotna zmiana wpływająca na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów.
Kwoty nienależnie wypłacone w odniesieniu do takiej operacji są odzyskiwane przez państwo członkowskie w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym nie spełniono wymogów.
Państwa członkowskie mogą skrócić okres ustalony w akapicie pierwszym do trzech lat w przypadkach dotyczących utrzymania inwestycji lub miejsc pracy stworzonych przez MŚP.
W kontrolowanej sprawie naruszenie zasady trwałości polegało na tym, że zaszła istotna zmiana wpływająca na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów. Wskazać należy, że na podstawie zawartej Umowy o dofinansowanie Skarżący zobowiązany był do osiągnięcia wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie stanowiącym załącznik do Umowy, a także do osiągnięcia założonych celów Projektu w okresie 3 lat od dnia zakończenia realizacji projektu. Tymczasem pomimo treści wniosku o dofinansowanie, ze sposobu wykorzystywania zakupionych przez Beneficjenta środków trwałych nie wynika, że cel projektu został zrealizowany. Wbrew oświadczeniom Beneficjenta, że będzie świadczył usługi samodzielnie, jedynie w ścisłej współpracy z partnerem projektu (tj. W. S.), w kontaktach z klientami podmiotem obsługującym [...] [...] S.A. Podmioty te obsługiwały klientów przy wykorzystaniu sprzętu nabytego przez Beneficjenta w ramach Projektu. Klienci nie współpracowali z Beneficjentem jako podmiotem świadczącym innowacyjne usługi. Sprzęt nabyty w ramach Projektu był przekazany ww. spółce na podstawie umowy dzierżawy.
Wskazać należy, że celem Projektu było wzmocnienie konkurencyjności firmy Beneficjenta poprzez dokonanie zasadniczej zmiany procesu obsługi klientów dzięki wprowadzeniu opracowanego przez Beneficjenta innowacyjnego i kompleksowego procesu zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowym dedykowanego podmiotom gospodarczym oraz kompleksowej obsługi flot samochodowych. W biznes planie, stanowiącym załącznik do dokumentacji aplikacyjnej wskazano wprost, że środki trwałe mają służyć Beneficjentowi - mają wyposażyć jego przedsiębiorstwo i służyć mu do prowadzenia działalności w zakresie wprowadzenia innowacji procesowej. Beneficjent wskazywał, że powyższe środki trwałe stanowią zasoby techniczne niezbędne do realizacji wdrożenia usługi innowacyjnej. Ponadto Beneficjent wskazał, że aplikacja mobilna nie będzie odsprzedawana ani udostępniania, nawet partnerowi projektu, natomiast środki trwałe mają służyć Beneficjentowi do świadczenia usługi. Zgodnie z informacjami zawartymi w "Opinii o innowacyjności" oraz założeniami biznes planu aplikacja zakupiona w ramach Projektu miała posiadać szereg różnych funkcjonalności, które umożliwią nie tylko kontakt z klientem, stworzenie bazy klientów i kontakt z trzecimi, takimi jak ubezpieczyciel, czy podmioty biorące udział w likwidacji szkody/ubiegania się o odszkodowanie. Z kolei z dokumentacji projektowej, w tym biznes planu wynika również, iż urządzenia mające służyć do przeprowadzenia audytu będą wykorzystywane przez Beneficjenta.
Tymczasem wskutek zawarcia umowy dzierżawy to podmiot, który przyjął w dzierżawę środki trwałe nabyte w związku z realizacją Projektu, świadczy usługi przy ich wykorzystaniu a nie Beneficjent. Skarżący na podstawie zawartej umowy dzierżawy pobiera czynsz, który stanowi jego dochód. Istotnym jest również fakt, że zawarta umowa dzierżawy zawiera postanowienia dotyczące wykupu dzierżawionych urządzeń przez dzierżawcę, co również wskazuje na brak zamiaru Beneficjenta do świadczenia usług przy wykorzystywaniu zakupionego sprzętu. Nie ma zatem możliwości realizacji celów Projektu w sytuacji, w której Beneficjent nie posiadał i nie wykorzystywał środków trwałych, które miały zostać nabyte właśnie po to, aby umożliwić realizację wzmocnienia konkurencyjności firmy [...].
Z kluczowych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych organu wynikało, że:
- dnia [...] kwietnia 2018 r. Skarżący zawarł z Zarządem Województwa Województwa [...] będącego Instytucją Zarządzającą Umowę o dofinansowanie projektu pn. "Wzmocnienie konkurencyjności firmy [...] poprzez wprowadzenie innowacyjnego i kompleksowego procesu zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowym dedykowanego podmiotom gospodarczym",
- z Umowy wynikało, że okres trwałości projektu wynosi 3 lata od dokonania płatności końcowej na rzecz Beneficjenta (§ 18 Umowy o dofinansowanie),
- Skarżący otrzymał ostateczną płatność dnia [...] października 2019 r.,
- na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] marca 2021 r. Skarżący zakupione w ramach Projektu środki trwałe wydzierżawił [...] [...] S.A.
W związku z powyższym obowiązujący Beneficjenta 3-letni okres trwałości rozpoczął się od dnia [...] października 2019 r. i trwał do dnia [...] października 2022 r. Powyższe ustalenie organu znajduje uzasadnienie w § 18 ust. 1 i ust. 3 Umowy o dofinansowanie. Zapis § 18 ust. 1 Umowy stanowi, iż "Beneficjent zobowiązuje się zapewnić trwałość Projektu zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia ogólnego", natomiast § 18 ust. 3 Umowy stanowi, iż "Beneficjenta zobowiązuje się do zachowania trwałości Projektu przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP – w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz Beneficjenta (...)".
Sąd ocenił, że w zaskarżonej decyzji zasadnie uznano, że zaszły przesłanki zwrotu dofinansowania wynikające z art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: (...) 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa z ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie zaś z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Interpretując pojęcie "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu", w ocenie Sądu, należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Przyjmuje się, że procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. to procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu wydatkowanych środków. Mogą to być procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu (por. wyroki NSA: z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3597/15; z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2420/15; z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2389/15; z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 3026/15,). Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1378/21, ustawodawca nie definiuje pojęcia procedur, o których stanowi art. 184 u.f.p. W nauce natomiast w znaczeniu szerokim procedura (prawna) oznacza tryb dokonywania prawnych czynności konwencjonalnych, a więc zarówno przewidziany prawem tryb podejmowania decyzji przez organy administracji publicznej, jak i procedury dokonywania czynności prawnych przez osoby fizyczne i osoby prawne, dla których ważności niezbędny jest określony prawnie tryb postępowania. Prawo procesowe w wąskim znaczeniu oznacza zaś zbiór przepisów prawnych regulujących procedury działania organów państwowych i innych podmiotów publicznych mających kompetencje do dokonywania aktów władczych, tj. tworzenia i stosowania prawa. Powyższe uzasadnia stanowisko, że w art. 184 u.f.p. użyto pojęcia "procedura" w szerokim znaczeniu, obejmującym również czynności podmiotów funkcjonujących poza administracją publiczną.
Sąd, podzielając w całości przywołane tu poglądy NSA, podzielił również stanowisko organu, że przez procedurę w rozumieniu art. 184 u.f.p. rozumieć należy również Umowę o dofinansowanie.
Przez procedurę rozumieć również należy przepisy Rozporządzenia nr 1303/2013. Zgodnie z jego art. 2 pkt 36 "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Z powyższych regulacji wynika, że naruszeniu procedury nie musi towarzyszyć powstanie rzeczywistej szkody, bowiem wystarczająca jest potencjalna możliwość spowodowania takiej szkody. Oznacza to, że szkoda nie musi być konkretną stratą finansową, a do stwierdzenia, że miała miejsca nieprawidłowość wystarczy, że istniało zagrożenie powstania szkody.
Stosownie do art. 143 ust. 1 zd. 1 Rozporządzenia nr 1303/2013 odpowiedzialność za badanie nieprawidłowości, dokonywanie wymaganych korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot spoczywa w pierwszej kolejności na państwach członkowskich. Art. 143 ust. 2 Rozporządzenia nr 1303/2013 stanowi, że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu.
Samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku zwrotu tych środków w całości lub części. Konieczna jest bowiem ocena skutków stwierdzonego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 i art. 143 ust. 2 Rozporządzenia 1303/2013. Środki unijne podlegają bowiem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie jednocześnie musi stanowić "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013. Z kolei "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło lub mogło dojść do powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Przez możliwość powstania szkody należy rozumieć możliwość uszczuplenia środków budżetowych - unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013 konieczne jest ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych wystąpiło co najmniej zagrożenie, że szkoda powstanie.
Zatem dla powstania obowiązku zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki:
1. działanie lub zaniechanie beneficjenta pomocy,
2. które powoduje jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa krajowego lub unijnego,
3. które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że zawarcie przez Skarżącego umowy dzierżawy z dnia [...] marca 2021 r. obejmującej urządzenia nabyte w ramach realizacji Projektu (objęte dofinansowaniem) przed upływem okresu trwałości projektu prowadziło do naruszenia procedury wynikającej z Umowy o dofinansowanie.
Należy bowiem zwrócić uwagę, że w § 2 ust. 1 Umowy wskazano, że "Przedmiotem Umowy jest udzielenie przez Instytucję Zarządzającą RPO [...] dofinansowania na realizację Projektu oraz określenie praw i obowiązków Stron Umowy". Ponadto z § 4 ust. 1 zd. 1 Umowy wynika, że: "Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz zgodnie z Umową." Stosownie zaś do § 4 ust. 3 Umowy: "Prawa i obowiązki Beneficjenta wynikające z Umowy nie mogą być przenoszone na rzecz osób trzecich, bez zgody Instytucji Zarządzającej RPO [...]." Co więcej, jak wynika z zaskarżonej decyzji, adresatami wsparcia w ramach działania ujętego w programie operacyjnym, w ramach którego Skarżący realizował Projekt, były podmioty zaliczane do grupy MŚP.
W ocenie Sądu z powyższego wynika, że podmiotem realizującym Projekt, dla zachowania jego współfinansowania ze środków programu operacyjnego, winien być Skarżący. W przywoływanym już wcześniej § 18 ust. 3 Umowy przewidziano trzyletni okres trwałości Projektu, co oznaczało, że do jego upływu nie powinny nastąpić zmiany podmiotowe w zakresie m. in. wykorzystywania urządzeń nabytych w ramach realizacji Projektu, objętych dofinansowaniem. W § 18 ust. 6 pkt 3 Umowy dotyczącym naruszenia zasady trwałości projektu, a będącym niemal dokładnym powieleniem zapisów art. 71 ust. 1 Rozporządzenia nr 1303/2013, przewidziano, że naruszenie zasady trwałości następuje w sytuacji wystąpienia w okresie trwałości co najmniej jednej z poniższych przesłanek: 3) nastąpiła istotna zmiana wpływająca na charakter Projektu, jego cele lub warunki realizacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jego pierwotnych celów. Stosownie do § 18 ust. 5 Umowy: "Stwierdzenie naruszenia zasady trwałości oznacza konieczność zwrotu środków na realizację Projektu, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia naruszenia okresu trwałości, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości – trybie określonym w art. 207 ustawy o finansach publicznych, chyba że przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej stanowią inaczej."
Organ zasadnie uznał, że Skarżący zawierając umowę dzierżawy z dnia [...] marca 2021 r. spowodował sytuację, w której z infrastruktury nabytej w ramach realizacji Projektu (objętej dofinansowaniem) korzystał inny podmiot gospodarczy, nieuprawniony zapisami Umowy o dofinansowanie. Ponadto Beneficjent na podstawie zawartej umowy dzierżawy pobiera czynsz, który stanowi jego dochód co jednak nie jest zgodne z celami Projektu, ponieważ Beneficjent przewidywał wzrost przychodów i bazy klientów, w związku z rozszerzeniem zakresu świadczonych usług oraz zakupem określonych środków trwałych, nie zaś z ich wydzierżawieniem. Tym samym dokonana zmiana w zakresie posiadania urządzeń wpłynęła na cele założone w Projekcie w ten sposób, że uniemożliwiła ich realizację. Nie było bowiem możliwości realizacji celów Projektu w sytuacji, w której Beneficjent nie posiadał i nie wykorzystywał środków trwałych, które miały zostać nabyte właśnie po to, aby umożliwić realizację tych celów.
Należy zwrócić uwagę, że istotą dofinansowania kierowanego do beneficjentów środków programów operacyjnych, jest uzyskanie korzyści finansowej wyrażającej się kwotą bezzwrotnego wsparcia finansowego dokonywanego w celach leżących u podstaw programów. W rozpoznawanej sprawie były to cele związane z innowacyjnością i konkurencyjnością beneficjentów zaliczanych do sektora MŚP. Nie budzi wątpliwości, że wymagana trwałość projektu służy zapewnieniu, że cele wsparcia będą realizowane przez określony czas oraz, że dofinansowanie nie będzie naruszało zasad konkurencyjności poprzez uzyskanie nienależnych korzyści (pkt 64 preambuły do Rozporządzenia nr 1303/2013). Okres trwałości służy zatem zdyskontowaniu przyznanej korzyści wiążącej się z dofinansowaniem, lecz w interesie zgodnym z celami wsparcia. Oznacza to, że korzyść taka jest należna beneficjentowi tak długo jak cele wsparcia realizuje. W sytuacji, gdy projekt przestanie być realizowany w okresie trwałości, przyznana korzyść (w całości lub w części) musi być uznana za nienależną, ponieważ wsparcie nie zostanie należycie zdyskontowane (tak: prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 14 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 106/22).
W ocenie Sądu zawarcie umowy dzierżawy z dnia [...] marca 2021 r. przez Skarżącego przed upływem okresu trwałości oznaczało (w warunkach takich jak w rozpoznawanej sprawie), że w okresie niezbędnym dla zrealizowania celów wsparcia Beneficjent nie realizował Projektu, co prowadziło do sytuacji, w której nie doszło do "zdyskontowania" korzyści w rozumieniu powyżej wskazanym. W rozpoznawanej sprawie Skarżącemu na podstawie zawartej umowy dzierżawy przysługuje czynsz, który stanowi jego dochód. Ponadto umowa dzierżawy została zawarta ze spółką akcyjną, która nie byłaby uprawniona do uzyskania dofinansowania bowiem program, w ramach którego zostały nabyte dzierżawione urządzenia, był skierowany do sektora MŚP.
Tym samym Sąd uznał, że organ zasadnie przyjął, że zaszła przesłanka do zwrotu dofinansowania, o której mowa w § 18 ust. 1 Umowy o dofinansowanie oraz w art. 71 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1303/2013.
Niemniej jednak w ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji organ wadliwie zastosował przepis prawa materialnego, tj. z art. 71 ust. 1 Rozporządzenia nr 1303/2013, zgodnie z którym "(...) Kwoty nienależnie wypłacone w odniesieniu do takiej operacji są odzyskiwane przez państwo członkowskie w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym nie spełniono wymogów." Stosując ten przepis prawa organ pominął okoliczność, że Skarżący otrzymał ostateczną płatność dnia [...] października 2019 r. zatem obowiązujący Beneficjenta 3-letni okres trwałości rozpoczął się od dnia [...] października 2019 r. i trwał do dnia [...] października 2022 r. Tymczasem umowa dzierżawy pomiędzy Skarżącym a [...] [...] S.A. została zawarta [...] marca 2021 r. Tym samym przeniesienie na dzierżawcę posiadania urządzeń nabytych w ramach realizacji Projektu – jakkolwiek stanowiło naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. i wypełniało przesłankę z art. 71 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1303/2013 – to jednak nastąpiło po upływie kilkunastu miesięcy od dnia rozpoczęcia 3-letniego okresu trwałości.
W ocenie Sądu organ powyższe okoliczności powinien uwzględnić przy ustaleniu wysokości kwoty dofinansowania podlegającej zwrotowi mając na uwadze literalne brzmienie art. 71 ust. 1 Rozporządzenia nr 1303/2013. Z przepisu tego wynika zdaniem Sądu, że ustalenie wysokości nienależnie wypłaconej kwoty powinno obejmować ustalenie proporcji pomiędzy okresem, w którym wymogi były spełnione przez Beneficjenta, a okresem, w którym wymogi te nie były spełnione. Następnie organ powinien ustalić kwotę zwrotu dofinansowania z uwzględnieniem wyliczonej proporcji.
W ocenie Sądu nieprawidłowe ustalenie kwoty podlegającej zwrotowi przez Skarżącego wynikało z wadliwego zastosowania art. 71 ust.1 Rozporządzenia nr 1303/2013 a nie z naruszenia art. 24 ust. 7 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia nr 1303/2013. Z art. 24 ust. 7 ustawy wdrożeniowej wynika, że w przypadku gdy kwoty nieprawidłowo poniesionych wydatków nie można określić, wartość korekty finansowej ustala się, z uwzględnieniem ust. 6 i przepisów wydanych na podstawie ust. 13, zgodnie z art. 143 ust. 2 rozporządzenia ogólnego.
W kontrolowanej sprawie organ stwierdził, że zaszła przesłanka do zwrotu dofinansowania, o której mowa w § 18 ust. 1 Umowy o dofinansowanie oraz w art. 71 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1303/2013, tj. doszło do naruszenia zasady trwałości Projektu w związku z zawarciem umowy dzierżawy. Zdaniem Sądu art. 71 ust. 1 Rozporządzenia nr 1303/2013 zawiera regulację umożliwiającą ustalenie kwoty zwrotu dofinansowania – ustalenie jej w sposób proporcjonalny – zatem nie zachodzi sytuacja, do której odnosi się art. 24 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, iż "kwoty nieprawidłowo poniesionych wydatków nie można określić".
W rozpoznawanej sprawie organ przeprowadził obszerne postępowanie dowodowe. Wielokrotnie zwracał się do Skarżącego o wyjaśnienia i przedłożenie dokumentów niezbędnych do oceny okoliczności sprawy. Ustalenia faktyczne organu nie budzą wątpliwości Sądu. Nie zasługuje przy tym na aprobatę argumentacja Skarżącego zmierzająca do wykazania niezrozumienia przez organ Projektu oraz braku kompetencji organu do oceny aplikacji oraz żądania przez organ od Skarżącego niemożliwego poprzez okazanie sprzętu, który w tym czasie był zainstalowany w pojazdach znajdujących się w trasie. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom Skarżącego organ na podstawie zapisów m.in. Umowy o dofinansowanie (§ 13) był uprawniony do dokonania kontroli realizacji Projektu, w tym w zakresie przestrzegania przez Beneficjenta zasady trwałości Projektu. Udzielane przez Skarżącego organowi odpowiedzi nie wskazują jednak na współpracę Skarżącego z organem celem wyjaśnienia wszelkich okoliczności związanych z realizacją Projektu. Beneficjent nie okazał całości zakupionego w ramach Projektu sprzętu i nie wskazał, gdzie aktualnie ten sprzęt się znajduje, mimo, że część tego sprzętu posiadała lokalizatory GPS oraz opcje transmisji. Powyższe elementy powinny umożliwić nie tylko ustalenie lokalizacji, w której znajdował się każdy z wideorejestratorów, ale i umożliwić ustalenie sprzętu znajdującego się najbliżej celem dokonania kontroli w miejscu pracy tego urządzenia. Ponadto działanie Beneficjenta polegające na stworzeniu ewentualnej możliwości okazania kilku sztuk zakupionego sprzętu, czy też zapewnienie dostępu do aplikacji z poziomu, jaki Beneficjent uznaje za stosowny nie jest prawidłowym wypełnieniem obowiązków, jakie na nim spoczywają w związku z realizacją tego Projektu. Podkreślić należy, że zdaniem Sądu to na Beneficjencie spoczywał ciężar udowodnienia prawidłowej realizacji Projektu oraz zachowania zasady trwałości, w tym udostępnienie wszelkiej żądanej dokumentacji a także okazanie środków trwałych i innych przedmiotów zakupionych w ramach realizacji Umowy o dofinansowanie. Sposób wykonania tego obowiązku przez Skarżącego powinien być adekwatny do okoliczności, przy czym jako niewystarczające w ocenie Sądu ocenić należało przekazanie organowi protokołów, z których nie wynikało, czego i jakiego okresu konkretnie dotyczą albo wyjaśnianie, że sprzęt znajduje się w poruszających się pojazdach bez wskazania jego lokalizacji na konkretny dzień, gdy tymczasem w toku kontroli zwrócono się do Skarżącego o oświadczenie w tym zakresie (zob. e-mail od I. L. do Skarżącego z dnia [...] października 2021 r.).
Mając na uwadze spoczywający na Beneficjencie ciężar wykazania przez niego wszelkich okoliczności związanych z realizacją Projektu Sąd za zasadne uznaje stanowisko organu, że przedłożone przez Beneficjenta dokumenty oraz zakres dostępu do aplikacji, jaki został udzielony przez Skarżącego nie pozwolił na stwierdzenie, że aplikacja, której uruchomienie i wykorzystywanie celem świadczenia innowacyjnych usług brokerskich działała zgodnie z założeniami wskazanymi w dokumentacji projektowej. Prośba zespołu kontrolującego o możliwość wglądu do mobilnej aplikacji z pozycji administratora nie uzyskała zgody Beneficjenta.
W związku z powyższym w ocenie Sądu nie zasługiwały na uwzględnienie sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. IZ RPO rzetelnie zbadała i przeanalizowała stan faktyczny przedmiotowej sprawy, dokonała oceny zgromadzonego materiału dowodowego, obszernie i wyczerpująco wyjaśniła i umotywowała powody podjętego rozstrzygnięcia i nieuwzględnienia argumentacji Skarżącego, a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które spełnia wymogi, określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ szczegółowo wyjaśnił, że stanowisko, zaprezentowane przez Skarżącego jest błędne. Okoliczność, że Skarżący nie zgadza się z ustaleniami dokonanymi przez organ w sprawie nie może automatycznie oznaczać, że przy wydaniu decyzji zostały naruszone reguły postępowania administracyjnego. Dokonując oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska Skarżącego, organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał, że IZ RPO dokonała gruntownej analizy zgromadzonych w toku postępowania dowodów. Organ w zasadniczej części oparł swoje stanowisko zarówno na orzecznictwie europejskim, jak i poglądach sądów administracyjnych i ukształtowanym przez nie stanowisku w tym przedmiocie.
Reasumując, w ocenie Sądu, analiza akt nie potwierdziła zarzutów strony Skarżącej. Nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie naruszenia prawa materialnego Sąd stwierdził wadliwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, tj. z art. 71 ust. 1 Rozporządzenia nr 1303/2013, co miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd oddalił wniosek organu o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma z dnia [...] czerwca 2025 r. W art. 106 § 3 p.p.s.a. ustawodawca ustanowił wyjątek od zasady, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organami administracji. Przewiduje on możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, ale jedynie wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Okoliczności wskazujących na konieczność przeprowadzenia dowodu z dokumentów załączonych do pisma z dnia [...] czerwca 2025 r. nie stwierdzono w kontrolowanej sprawie.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Skarżącego [...] zł, na którą to kwotę składa się wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł). Wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zostało na podstawie § 2 pkt 7 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
J. Ziołek M. Łent H. Adamczewska - Wasilewicz