III SA/Gl 1058/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-01-20
NSApodatkoweŚredniawsa
wartość celnaupustyrabatyzgłoszenie celnenależności celneVATKodeks celnyprawo celneimportkontrola celna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą weryfikacji wartości celnej towaru, uznając, że udzielone upusty miały wpływ na tę wartość.

Spółka "A" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, która obniżyła zadeklarowaną wartość celną towaru, uwzględniając udzielone przez eksportera upusty. Spółka argumentowała, że upusty miały charakter wsparcia rozwoju i nie wpływały na wartość transakcyjną. Sąd uznał jednak, że upusty, wynikające z umów i potwierdzone notami kredytowymi, stanowiły element ceny należnej za towar i miały wpływ na jego wartość celną, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., która uznała zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej importowanego leku. Organ celny obniżył zadeklarowaną wartość, uwzględniając upusty udzielone przez eksportera, które wynikały z zawartych umów i były potwierdzone notami kredytowymi. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że upusty miały charakter wsparcia rozwoju i nie wpływały na wartość transakcyjną towaru. Podnosiła również kwestie związane z interpretacją przepisów prawa celnego i unijnego. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że upusty były integralną częścią ceny należnej za towar i powinny zostać ujawnione organowi celnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że udzielone upusty, wynikające z umów i potwierdzone notami kredytowymi, miały wpływ na wartość celną towaru. Sąd podkreślił, że wartość celna powinna odzwierciedlać cenę faktycznie zapłaconą lub należną, a upusty te zmniejszały tę cenę. Sąd odwołał się również do Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO, które dopuszczają uwzględnianie rabatów w wartości transakcyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, udzielone upusty mają wpływ na wartość celną towaru, nawet jeśli zostały przyznane na podstawie umów zawartych przed lub w trakcie okresu dostaw i nie zostały uwidocznione na fakturze w momencie zgłoszenia celnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że upusty, wynikające z umów i potwierdzone notami kredytowymi, stanowiły element ceny należnej za towar i miały wpływ na jego wartość celną. Wartość celna powinna odzwierciedlać cenę faktycznie zapłaconą lub należną, a upusty te zmniejszały tę cenę. Sąd odwołał się do Wyjaśnień WCO, które dopuszczają uwzględnianie rabatów w wartości transakcyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (54)

Główne

Kodeks celny art. 23 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Kodeks celny art. 85 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Pomocnicze

Kodeks celny art. 13 § § 3 pkt 1,2 i 4

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Kodeks celny art. 13 § § 4

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Kodeks celny art. 20 § § 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Kodeks celny art. 23 § § 9

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Kodeks celny art. 65 § § 4 pkt 2 lit.b

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Kodeks celny art. 69

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Kodeks celny art. 83 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Kodeks celny art. 262

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej art. 1 § ust. 1 lit. d

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej art. 1 § ust. 5 pkt 1 części pierwszej – Postanowienia wstępne A. Stawki celne i części drugiej – Tabela stawek celnych

Układ Europejski art. 16 § pkt 1 b

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony

Układ Europejski art. 21 § pkt 1a

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony

Układ Europejski art. 22

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony

u.p.t.u. art. 5 § ust.1 pkt. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 19 § ust. 7

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 29 § ust. 13

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 34

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 35

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Ordynacja podatkowa art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 178

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 201 § § 1 pkt 2 i § 2 – 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 216

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 217

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 11c § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 13 § ust. 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 15 § ust. 4

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. i p.a. art. 11 § ust. 1,2 i 2a

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym

u.p.t.u. i p.a. art. 11c § ust. 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Układ Europejski art. 68

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony

Układ Europejski art. 69

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia do wartości celnej § Opinia 15.1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia do wartości celnej § Opinia 5.2 i 5.3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych § Załącznik nr 6 – Instrukcja wypełniania dokumentu SAD

GATT art. VII

Porozumienie w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r.

Międzynarodowa Konwencja o Utworzeniu Rady Współpracy Celnej

Ustawa z dnia 19 marca 2004r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne art. 26

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udzielone upusty, wynikające z umów i potwierdzone notami kredytowymi, miały wpływ na wartość celną towaru. Spółka miała obowiązek ujawnić umowy dotyczące upustów, które wpływały na faktyczną cenę towaru. Wartość celna powinna odzwierciedlać cenę faktycznie zapłaconą lub należną, uwzględniając upusty.

Odrzucone argumenty

Upusty miały charakter wsparcia rozwoju i nie wpływały na wartość transakcyjną towaru. Organ celny nie był uprawniony do obniżenia zadeklarowanej wartości celnej. Naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych przez organy celne. Brak wpływu upustów na wartość celną, ponieważ nie były uwidocznione na fakturze w momencie zgłoszenia celnego.

Godne uwagi sformułowania

cena faktycznie zapłacona lub należna upusty udzielone jej przez eksportera towaru nie był to zatem tzw. rabat "ex post" wartość celną towaru była tu wartość wynikająca z faktur handlowych pomniejszona o przyznane stronie skarżącej upusty

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Małgorzata Walentek

sprawozdawca

Krzysztof Targoński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów w przypadku udzielania upustów przez eksportera, obowiązek ujawniania umów handlowych organom celnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji udzielania upustów i ich wpływu na wartość celną w kontekście przepisów prawa celnego obowiązujących w dacie orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa celnego – ustalania wartości celnej w kontekście rabatów i upustów, co jest istotne dla przedsiębiorców zajmujących się importem.

Jak upusty wpływają na wartość celną? Kluczowa interpretacja sądu dla importerów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1058/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Targoński
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Małgorzata Walentek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Sygn. powiązane
I GSK 1377/06 - Wyrok NSA z 2007-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru, wymiaru należności celnych, określenia kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez Agencję Celną "[...]" przedstawiciela "A" Spółki z o.o. w W. w dniu [...] r. nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar (lek o nazwie [...]) objęty uprzednio procedurą składu celnego. Wartość celną towaru przyjęto w wysokości zadeklarowanej przez Spółkę, odpowiadającej wartości transakcyjnej udokumentowanej w fakturach z [...] r. nr [...], z [...] r. nr [...], z [...] r. nr [...] załączonych do zgłoszenia celnego. Fakturę wystawiła firma "B" z siedzibą w Z. – S..
Decyzją z [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. uznał powyższe zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej importowanego towaru i określił ją w wysokości niższej od zadeklarowanej oraz określił kwotę długu celnego i kwotę podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że czynności kontrolne przeprowadzone przez funkcjonariuszy Działu Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w W. ujawniły noty kredytowe wystawione przez "B" dla Spółki "A" za lata 1999 – 2001, z których wynika, że Spółce "A" udzielono upustu: w roku 1999 w wysokości 20%, w roku 2000 i 2001 r. w wysokości 30%, z tym że noty kredytowe z 2000 r. uwzględniały upust 20%, a następnie wystawione zostało jednorazowe wyrównanie do 30%, natomiast w 2001 r. noty kredytowe wystawione były do konkretnej faktury zakupu w wysokości 30%. Upust dotyczył także leku objętego zgłoszeniem z dnia [...] 2001r. Ujawniono jednocześnie dwie umowy zawarte przez strony transakcji, na mocy których upusty były realizowane: pierwszą z [...] r. i drugą z [...] r., obowiązującą z mocą wsteczną od [...] r.
Powołując się zatem na art. 13 § 3 pkt 1,2 i 4, § 4, art. 20 § 2, art. 23 § 1 i § 9, art. 65 § 4 pkt 2 lit.b, art. 69, art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), ust. 1 lit. d, ust. 5 pkt 1 części pierwszej – Postanowienia wstępne A. Stawki celne i części drugiej – Tabela stawek celnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 20 grudnia 2000 w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 119, poz. 1253 ze zm.), art. 16 pkt 1 b, art. 21 pkt 1a, art. 22 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego (Dz.U. Nr 104, poz. 662 z 1997 r. ze zm.), art. 5 ust.1 pkt. 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) Naczelnik Urzędu Celnego w K. obniżył wartość celną towaru (leku o nazwie [...]) w stosunku do deklarowanej przez Spółkę, oraz określił kwotę podatku od towarów i usług, uwzględniając upusty udzielone jej przez eksportera towaru.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka "A" z siedzibą w W. zarzuciła organowi celnemu:
- naruszenie art. 2, art. 7 i art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
- naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 127, art. 178, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 201 § 1 pkt 2 i § 2 – 3, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4, art. 216 i art. 217 – ustaw z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie lub brak zastosowania mający wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21, art. 23 § 1 i § 9, art. 65 § 4, art. 83 § 1 - 3, art. 85 § 1, art. 246 § 2 – 3 ustawy Kodeks celny, Wyjaśnień dotyczących wartości celnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. (zał. do Dz.U. Nr 80, poz. 802 ze zm.), art. 34 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54 poz. 535), a także art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli w dniu 12 grudnia 1991 r. (zał. do Dz.U. z 1994 r., Nr 11, poz.38 ze zm.)
Wniosła jednocześnie o włączenie do akt sprawy pisma Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] 2001 r. nr [...]
Zarzuty te Spółka uzasadniła w następujący sposób;
- umowa zawarta [...] r. obowiązująca z mocą wsteczną od [...] r. miała na celu stymulowanie rozwoju Spółki na rynku polskim; przewidziane w niej upusty miały być dla niej finansowym wsparciem, co jest kwestią odrębną od przedmiotu kontraktów handlowych i neutralną dla wartości transakcyjnej i celnej towaru, dlatego też nie było potrzeby informowania o niej, podobnie jak o umowie z [...] r. organu celnego, umowa z [...] r. nie miała zastosowania w niniejszej sprawie i wadliwie organ celny się na nią powołał,
- upusty mogły być przyznane tylko za minione okresy, ich uzyskanie było obwarowane szeregiem warunków, umowa nie nakładała na sprzedawcę obowiązku ich udzielenia, upusty te miały wyłącznie charakter warunkowy i nie były przyznawane automatycznie,
- ponieważ przyznanie upustów nie było pewne w chwili dokonywania zgłoszenia, to zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne winny być wymagane według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, a zatem wartość celna towaru deklarowana przez Spółkę była prawidłowa,
- zgodnie z art. 30 § 2 Kodeksu celnego korekty wartości celnej są dopuszczalne jedynie na podstawie obiektywnych i wymiernych danych, których nie było,
- do zgłoszenia celnego dołączone zostały wszelkie dokumenty wymagane na podstawie § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193), pole 45 zgłoszenia celnego ("Korekta") nie zostało wypełnione, gdyż w polu tym należy wpisywać jedynie upusty potwierdzone, to znaczy uwidocznione na fakturze, co w niniejszej sprawie nie występowało,
- zawarty w decyzji organu pierwszej instancji zarzut obejścia prawa jest bezpodstawny, a organ celny nie jest uprawniony do stawiania takiego zarzutu, należy to do kompetencji sądu powszechnego i to ten organ winien rozstrzygnąć zarzut obejścia prawa w rozumieniu art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego,
- rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji pozostaje w sprzeczności z praktyką występującą w tym zakresie w krajach Unii Europejskiej i poglądami Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, co jest nieprawidłowe w świetle harmonizacji polskiego prawa z przepisami obowiązującymi we Wspólnocie, wynikającej z preambuły Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony,
- celem przyznanego upustu ex post przez dostawcę zagranicznego było wsparcie działalności odwołującej się na rynku polskim, jako dystrybutora dokonującego importu i sprzedaży produktów zagranicznego kontrahenta na własny rachunek i własne ryzyko, zaś ewentualne wątpliwości nie powinny być rozstrzygane na niekorzyść odwołującej się, nadto przyznanie upustu było uprawnieniem, a nie obowiązkiem eksportera.
- zgodnie z art. 91 Konstytucji RP ratyfikowane umowy międzynarodowe, po ich ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, stanowią integralną część polskiego systemu prawnego, kwestie związane z wartością celną reguluje Porozumienie w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (zał. do Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483) oraz podpisana 15 grudnia 1950 r. w Brukseli Międzynarodowa Konwencja o Utworzeniu Rady Współpracy Celnej, w konsekwencji interpretacje dokonywane przez tę Radę w formie Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej, są wiążące dla krajów członkowskich tej organizacji, w tym dla Polski, wyjaśnienia te zostały ujęte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia do wartości celnej (Dz.U. Nr 80, poz. 908), w stanowisko organu celnego w niniejszej sprawie pozostaje w sprzeczności z zawartą w tym rozporządzeniu Opinią 15.1,
- Naczelnik Urzędu Celnego nie przeprowadził w sprawie własnego postępowania wyjaśniającego, ograniczył się do przyjęcia ustaleń pokontrolnych, nie wziął pod uwagę stanowiska Spółki wyrażonego w wyjaśnieniach i zastrzeżeniach, nie dokonał jednostkowej kalkulacji rabatów dla poszczególnych towarów, a przyjął pułap 30% rabatu do całości kwoty wynikającej ze zgłoszeń,
- przeprowadzone postępowanie było realizacją zaleceń wydanych przez Prezesa GUC w odrębnym piśmie i dlatego narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, gdyż jego wynik był z góry ustalony,
- wadliwie określono kwotę podatku VAT, skoro za podstawę opodatkowania przyjęto błędnie ustaloną przez organ celny wartość celną towaru, nie było podstaw do wydania w tej części decyzji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i uznanie zgłoszenia celnego z dnia [...] 2001 r. za prawidłowe.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. odwołania nie uwzględnił i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 23 § 1 i 9, art. 85 § 1 i art. 262 ustawy Kodeks celny w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U. nr 68, poz. 623 ) , art. 11c ust. 1, art. 13 ust. 5, art. 15 ust. 4 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym.
Odpowiadając na zarzuty Spółki organ odwoławczy ustalił i podniósł, iż ujawnione w postępowaniu umowy ściśle wiążą się z importem farmaceutyków i należnościami za ich zakup. Istniały w dacie zgłoszenia celnego i służyły za podstawę rozliczeń pomiędzy kontrahentami, a zatem powinny być przedstawione organowi celnemu zgodnie z art. 64 Kodeksu celnego. Spółka nie ujawniła również faktu, iż cena leku uwidoczniona na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego nie była ostateczna. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego o wartości celnej towaru decyduje cena faktycznie zapłacona, a była nią cena pomniejszona o upusty.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. zasad postępowania administracyjnego. Ustalił, iż wypełniony został obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, a wynika z niego, że eksporter towaru zobowiązał się do udzielenia Spółce zniżek na zasadzie stałej. Ich zakres i wysokość zostały precyzyjnie określone w zawartych w tym zakresie umowach. Kontrola dokumentów wykazała, że Spółka uiściła należności za towar w kwocie odpowiadającej 70% wartości fakturowej. Eksporter zagwarantował zatem zniżkę i jej zakres przed dokonaniem zgłoszenia celnego i w dacie tej czynności Spółka miała świadomość tego, iż kwotą należną za towar jest kwota uwzględniająca upust. Nie stwierdzono, by miały miejsce płatności w kwotach wynikających z faktur handlowych. Spółka obowiązana była ujawnić fakt przyznania jej upustów oraz określić ich wysokość według wiedzy na dzień dokonania zgłoszenia celnego. Mogła też, po dostarczeniu rozliczeń z eksporterem, wystąpić z wnioskiem o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
Art. 85 § 1 Kodeksu celnego nie stoi na przeszkodzie późniejszemu skorygowaniu należności celnych. Przepis ten kładzie nacisk na stan towaru, którego elementem nie jest jego cena.
Ustosunkowując się do dalszych zarzutów Spółki Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzja organu celnego narusza art. 91 Konstytucji RP oraz przepisy unijne, a w szczególności art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego, gdyż postanowienia Kodeksu celnego opierają się bezpośrednio na Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., zwanym "Kodeksem Wartości Celnej" (publ. w zał. do Dz.U. z 1995 r., Nr 98, poz. 483).
Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się także z zarzutem naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Stwierdził, że w piśmie Prezesa GUC, wspomnianym przez stronę skarżącą, zasygnalizowano jedynie konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na prawidłowość deklarowania wartości celnej towarów (farmaceutyków) sprowadzanych przez firmy farmaceutyczne i nie przesądzało ono o wynikach żadnego konkretnego postępowania.
W toku postępowania wyjaśniającego strona została wezwana do wykonania szczegółowego zestawienia towarów objętych upustem oraz przyporządkowania ujawnionych not kredytowych do odpowiednich zgłoszeń celnych, czego nie wykonała, tak więc wartość celna towaru ustalona została w oparciu o zebrany materiał dowodowy.
Nie było podstaw do zawieszenia postępowania na wniosek Spółki i wystąpienia do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej o uzyskanie opinii, gdyż rozstrzygnięcie tej sprawy nie było uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, bowiem takie w sprawie nie występowało. Opinia 15.1 została przytoczona przez Spółkę w sposób wyrywkowy, w rzeczywistości nie ma ona odniesienia do niniejszej sprawy.
Odnosząc się do zarzutu wadliwego obliczenia podatku od towarów i usług wskazał, iż art. 11 ust. 1,2 i 2a ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym stanowi, iż kwoty podatków należnych z tytułu importu towarów określa naczelnik urzędu celnego w drodze decyzji. Skoro w rozpoznanej sprawie dokonano kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru, to odpowiadało to pojęciu "innej sytuacji". Zatem organ celny był władny wydać decyzję określającą wysokość podatku.
Spółka "A" decyzję organu odwoławczego zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej naruszenie:
I. W odniesieniu do regulacji dotyczących ustalania wartości celnej:
- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędną interpretację postanowień umowy z [...] r. oraz umowy potwierdzonej na piśmie w dniu [...] r., obowiązującej od [...] r.
- art. 23 § 1, § 4 i § 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez niewłaściwe ustalenie, iż udzielone skarżącemu upusty po dokonaniu zgłoszenia celnego miały wpływ na wartość celną towaru,
II. W odniesieniu do regulacji dotyczących zobowiązań międzynarodowych ciążących na Rzeczpospolitej Polskiej:
- art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie (...) poprzez pominięcie praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów celnych,
- art. 210 § 4 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez faktyczny brak odniesienia się organów celnych do zarzutu obowiązku harmonizacji prawa celnego z uwzględnieniem praktyki unijnej i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości,
III. W odniesieniu do regulacji dotyczących wypełniania dokumentu SAD:
- rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych poprzez brak zastosowania w sprawie,
- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez określenie negatywnych konsekwencji zastosowania się skarżącej Spółki do przepisów prawa, tj. Załącznika nr 6 – Instrukcja wypełniania dokumentu SAD do rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych,
IV. W odniesieniu do regulacji dotyczących określania podatku od towarów i usług:
- art.11c ust.1 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm., dalej ustawa o VAT) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ celny rozstrzygając sprawę w trybie wskazanego wyżej przepisu uprawnione są do wydania jednej decyzji w przedmiocie należności celnych jak i podatku VAT z tytułu importu towaru,
- art.120 Ordynacji podatkowej przez wydanie zaskarżonej decyzji z przekroczeniem przepisów prawa,
wnosząc o jej uchylenie na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r.) oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadniając te zarzuty skarżąca Spółka podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w tym zakresie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i powtórzyła na jego poparcie przytoczoną tam argumentację.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, iż nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Na poparcie swojego stanowiska powtórzył argumenty przytoczone już w uzasadnieniu jego decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpatrując sprawę Sąd nie dopatrzył się po stronie organów celnych błędnej interpretacji postanowień umów, na mocy których stronie skarżącej były udzielane upusty. Za trafne należy uznać ustalenie, w myśl którego zobowiązanie się eksportera towaru do udzielenia stronie skarżącej upustów na zasadzie stałej, celem osiągnięcia celów umowy nastąpiło w umowie z [...] r., a następnie w umowie zawartej [...] r. z mocą wsteczną od [...] r., która m. in. precyzowała zakres i wysokość upustów. Skarżąca przyznała, że w roku 2000 i 2001 łączyła ją ze sprzedawcą umowa ustna, która później została potwierdzona na piśmie umową z [...] r. Na istnienie umowy regulującej przyznawanie upustów wskazują także noty kredytowe wystawiane przez sprzedawcę w ciągu 2000 r., a następnie w 2001 r. i odnoszące się do leków zakupionych w kolejnych okresach rozliczeniowych 2000 i 2001 r. Z umowy zawartej [...] r. z mocą wsteczną od [...] r. wynikało jednocześnie, że upust był udzielony w wysokości 30 lub 40% w zależności od przekroczenia wartości netto zakupów (pkt 6.5 umowy). Opóźnienia w terminach płatności powodowały uchylenie przyznanych upustów i stanowiły podstawę do odstąpienia przez sprzedawcę od udzielenia pozostałych upustów dotyczących innych dostaw (pkt. 6.8. umowy). Sam rabat był przyznany w chwili dokonywania zgłoszenia celnego, a po jego dokonaniu następowało jedynie jego określenie notami kredytowymi, które, jak wykazało postępowanie dowodowe, wystawiane były w sposób ciągły. Nie był to zatem tzw. rabat "ex post", kiedy czynność prawna będąca źródłem rabatu dokonana jest po zgłoszeniu celnym towaru. Wskazać przy tym można, że w granicach wolności kontraktowej strony mogą ułożyć stosunek prawny według swej woli, mogą również określić zasady i moment ustalenia ceny sprzedaży. Oznacza to, że cena ta nie musi być ustalona ostatecznie w chwili zawarcia umowy i że może być później skonkretyzowana lub zmieniona. Jeśli zatem po zawarciu umowy sprzedawca udzielił nabywcy świadczenia dotyczącego bezpośrednio towaru i to przed zapłaceniem jego ceny, to należy przyjąć, że świadczenie to jest elementem ceny i pozostawało w ścisłym związku czasowym z umową sprzedaży leku.
Nie można też zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, jakoby upusty te pozostawały bez wpływu na wartość celną towaru. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy. Cena wynikająca z faktur załączonych do zgłoszenia celnego nie była ceną należną za towar, gdyż podlegała zmniejszeniu o upusty, których przyznanie nastąpiło przed zgłoszeniem towaru i nigdy nie stała się ceną faktycznie zapłaconą za towar (płatności te zawsze były pomniejszane o przyznane Spółce upusty). Wartością celną towaru była tu wartość wynikająca z faktur handlowych pomniejszona o przyznane stronie skarżącej upusty. Była to cena należna w chwili zgłoszenia towaru, która z czasem stała się ceną faktycznie zapłaconą.
Nie można podzielić twierdzeń strony skarżącej, jakoby upusty te były "operacjami" niezależnymi od transakcji kupna-sprzedaży leków i również z tego względu pozostawały bez wpływu na wartość celną towaru. Trzeba tu mieć na uwadze, iż zobowiązanie się eksportera towaru do udzielenia upustu finansowego dotyczyło transakcji zawieranych pomiędzy tymi stronami i że to zakup towaru skutkował uzyskaniem upustu, czyli zmniejszenia ceny zakupionych leków. Upust ten pozostawał w związku z ilością zakupionych leków, jak i terminowością zapłaty za nie. Tak więc strona skarżąca płaciła za zakupione leki mniej, niż to wynikało z okazanych przez nią faktur, natomiast cel, na jaki przeznaczyła pieniądze, będące wynikiem realizacji przyznanego jej upustu nie może przekreślić faktu, iż upust dotyczył ceny zakupionych przez nią leków i polegał na jej zmniejszeniu.
Powoływanie art. 23 § 9 kodeksu celnego nie przystaje do stanu niniejszej sprawy. Przepis ten przewiduje doliczenie do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej wszelkich płatności dokonanych lub mających być dokonanymi jako warunek sprzedaży towarów. Żadnych tego typu płatności traktowanych jako warunek sprzedaży towarów organy celne nie doliczyły do ceny należnej, ani faktycznie zapłaconej.
Sąd nie podzielił też stanowiska strony skarżącej w kwestii naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 23 § 1 w związku z art. 85 § 1 Kodeksu celnego, wyrażającego się w przekonaniu, iż definicja wartości celnej zawarta w art. 23 § 1 Kodeksu jest uzupełniona o treść art. 85 § 1. Zasady ustalania wartości celnej towaru zostały uregulowane w Dziale III Kodeksu celnego, głównie w przytoczonym tu już art. 23 § 1. Zarówno § 1 tego art., jak i jego § 9 odnoszą wartość celną towaru do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej i obejmującej wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego towar. Chodzi tu zatem o cenę rzeczywistą i ostateczną. Ograniczenie ustalenia wartości transakcyjnej li tylko do momentu zgłoszenia celnego prowadzi do ustalenia wartości transakcyjnej tymczasowej, a więc nie ostatecznej i rzeczywistej. Przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego dotyczy wymagalności należności celnych przywozowych i także z racji systemowych nie zawiera definicji wartości celnej towaru (tak też NSA w wyroku z 25 maja 2004 r., sygn. akt GSK 53/04, publ. w Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, nr 2, poz. 48).
Wykładnia art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego dopuszczająca możliwość uwzględniania przy ustalaniu wartości celnej towaru według jego wartości transakcyjnej okoliczności mających wpływ na faktyczną cenę towaru, a zaszłych po dokonaniu zgłoszenia celnego znajduje potwierdzenie, wbrew argumentom skarżącej, w Wyjaśnieniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej ( WCO) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994r. zawartych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999r. – Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej ( Dz. U. nr 80, poz. 908 ). W szczególności z opinii 5.2 i 5.3 wynika, że rabat powinien być uwzględniony przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej także wtedy, gdy w momencie ustalania wartości transakcyjnej jest jedynie możliwość uzyskania rabatu, lecz rabat nie został jeszcze faktycznie przyznany, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Również w opinii 15.1 dopuszcza się uwzględnienie w wartości transakcyjnej towaru, ustalanej według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, rabatu przyznanego z uwzględnieniem wcześniejszej transakcji, jeżeli tylko rabat stanowi element ceny towaru zgłaszanego do odprawy. Nie ma przy tym znaczenia, czy rabat dotyczy wyłącznie jednej transakcji, czy transakcji zrealizowanych w określonym czasie, jeżeli stanowił element ceny. A tak było w rozpoznawanej sprawie
Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przez organy celne art. 68 i 69 Układu Europejskiego z 12 grudnia 1991 r., stanowiących o dostosowaniu ustawodawstwa, miedzy innymi celnego, do ustawodawstwa Wspólnoty poprzez pominięcie praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów celnych. Wynikający z tych przepisów wymóg zbliżenia ustawodawstwa polskiego do istniejącego we Wspólnocie w sensie stanowienia prawa w oczywisty sposób nie dotyczy organów administracji stosujących prawo. Natomiast co do zarzutu opartego na stwierdzeniu, iż praktyka unijna w zakresie interpretacji przepisów prawa celnego jest odmienna zauważyć trzeba, że dopiero od dnia członkostwa Polski w Unii Europejskiej polskie organy celne i sądy obowiązane są stosować się do wykładni wynikającej z orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, co i tak nie dotyczy spraw, które wszczęte zostały przed 1 maja 2004 r. Niezależnie jednak od tych względów trzeba mieć na uwadze także i to, iż w zarzucie o pominięciu praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów prawa celnego w istocie mieści się taka interpretacja stanu faktycznego, jaką prezentuje strona skarżąca, a która jest odmienna od tej, jaką przyjęły organy celne i jaką podzielił Sąd.
Wreszcie wskazać należy, iż stanowisko organu odwoławczego w kwestii naruszenia art. 68 i 69 Układu Europejskiego zawarte zostało na stronie [...] uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zatem nie jest uzasadniony zarzut braku odniesienia się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia tych regulacji.
Nie może być uwzględniony zarzut naruszenia rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych – załącznik nr 6 Instrukcja wypełniania dokumentu SAD. W tym zakresie Spółka wywodzi, iż organy celne winny wziąć pod uwagę fakt, iż zgodnie z Instrukcją w polu 45 dokumentu SAD wpisane powinny być jedynie upusty potwierdzone, to znaczy uwidocznione na fakturze, tymczasem upusty udzielone jej przez eksportera towaru nie były uwidaczniane na fakturze. W istocie zapis taki widniał w rozporządzeniu Ministra Finansów z tym, że przyczyną uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe nie był fakt wadliwego wypełnienia pola 45 dokumentu SAD, a fakt nieujawnienia umów, na mocy których przyznane zostały stronie skarżącej upusty, które miały bezpośredni wpływ na wartość celną towaru sprowadzonego przez stronę skarżącą. Z treści Instrukcji w części dotyczącej pola 45 dokumentu SAD strona skarżąca nie może wyprowadzać wniosku, iż nie miała obowiązku ujawniania wspomnianych umów, bowiem była zobowiązana do prawidłowego zadeklarowania wartości celnej towaru, a więc zadeklarowania jej w taki sposób, który by uwzględniał wszystkie elementy i postanowienia umów z kontrahentem zagranicznym, które rzutowały na wartość celną towaru oraz do dołączenia tych umów (dokumentów) do zgłoszenia celnego zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego. Argumentacja przytoczona w tym zakresie przez stronę skarżącą z zasady nie może skutkować uchyleniem decyzji wydanej na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego w sytuacji, gdy zgłoszenie celne było nieprawidłowe nie dlatego, że nieprawidłowo wypełniono pole 45 dokumentu SAD, a dlatego, że nieujawnienie tych umów nie pozwalało na określenie rzeczywistej wartości celnej towaru. Argument ten stanowi jednocześnie odpowiedź na ostatni z zarzutów Spółki o naruszeniu art. 2 Konstytucji RP poprzez określenie negatywnych konsekwencji w związku z zastosowaniem się strony skarżącej do obowiązujących przepisów prawa, tj. Załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych.
Także za słuszne należy uznać stanowisko organu odwoławczego o braku naruszenia art. 11c ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. nr 11 poz. 50 ze zm. ). Bowiem z treści tego przepisu nie wynika obowiązek wydania odrębnych decyzji dotyczących należności celnych i podatku od towarów i usług. Wręcz przeciwnie w art. 11 ust. 2 ustawy wskazano, że jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatków w decyzji ustalającej należności celne.
Wskazać także należy, iż w myśl art. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym obowiązek podatkowy związany z importem towaru powstał z chwilą powstania długu celnego, tj. z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego – art. 209 § 2 Kodeksu celnego. Zatem do rozpoznawanej sprawy miały zastosowanie przepisy podatkowe obowiązujące w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę Spółki "A" w trybie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI