III SA/Gl 1056/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-06-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dane PNRprzewoźnik lotniczykara pieniężnaStraż Granicznaprawo lotniczeochrona danychbezpieczeństwoterroryzmlot czarterowyWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę przewoźnika lotniczego na karę pieniężną za nieprzekazanie danych PNR, uznając obowiązek za zasadny nawet w przypadku lotów czarterowych.

Spółka F. z Finlandii zaskarżyła karę pieniężną nałożoną przez Komendanta Straży Granicznej za nieprzekazanie danych PNR dotyczących lotu czarterowego z Francji do Polski. Spółka argumentowała, że nie była organizatorem lotu PNR i nie prowadziła rezerwacji. Sąd uznał jednak, że definicja lotu PNR obejmuje również loty czarterowe, a obowiązek przekazania danych spoczywa na przewoźniku lotniczym, nawet jeśli dane zostały przekazane agentowi handlingowemu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące niezgodności przepisów krajowych z dyrektywą UE, wskazując na wyrok TSUE i uzasadnienie organu o istnieniu zagrożeń terrorystycznych.

Spółka F. z siedzibą w Finlandii wniosła skargę na decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej, który utrzymał w mocy karę pieniężną w wysokości 40 000 zł za niedopełnienie obowiązku przekazania Krajowej Jednostce ds. Informacji o Pasażerach (JIP) danych PNR dotyczących lotu z Francji do Polski. Spółka podnosiła, że lot był czarterem prywatnym, nie prowadziła rezerwacji ani sprzedaży biletów, a dane PNR zostały przekazane przez agenta handlingowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że definicja lotu PNR zawarta w ustawie obejmuje również loty czarterowe, a obowiązek przekazania danych spoczywa na przewoźniku lotniczym, niezależnie od tego, czy dane zostały zebrane w celu rezerwacji, czy realizacji lotu. Sąd podkreślił, że przekazanie danych agentowi handlingowemu nie zwalnia przewoźnika z obowiązku przekazania ich do JIP. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia prawa materialnego i proceduralnego, wskazując, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa. Odnosząc się do zarzutu niezgodności przepisów krajowych z dyrektywą UE i wyrokiem TSUE, sąd stwierdził, że organ wykazał istnienie zagrożeń terrorystycznych, co uzasadniało zastosowanie przepisów ustawy PNR, zgodnie z interpretacją TSUE. Sąd nie uznał za konieczne skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE, gdyż wyrok w sprawie C-817/19 zawierał już odpowiedź na podniesione kwestie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek przekazania danych PNR obejmuje loty czarterowe, ponieważ definicja lotu PNR w ustawie dotyczy przewozu lotniczego pasażerów, a obowiązek spoczywa na przewoźniku lotniczym, który organizuje lot.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja lotu PNR w ustawie jest szeroka i obejmuje każdy lot wykonywany przez przewoźnika lotniczego z pasażerami, który przekracza granicę państwową, a start lub lądowanie następuje na terytorium RP. Fakt, że był to lot czarterowy, prywatny, bez rezerwacji, nie wyłącza go z tej definicji. Obowiązek przekazania danych wynika z faktu bycia przewoźnikiem lotniczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

ustawa PNR art. 6 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera

Obowiązek przekazania danych PNR do JIP przez przewoźnika lotniczego.

ustawa PNR art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera

Obowiązek przewoźnika lotniczego do przekazania danych PNR.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa PNR art. 2 § pkt 6

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera

Definicja lotu PNR.

ustawa PNR art. 2 § pkt 1

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera

Definicja danych PNR.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo lotnicze art. 2 § pkt 9 i 15

Ustawa z dnia 13 lipca 2022 r. Prawo lotnicze

Prawo lotnicze art. 2 § pkt 8

Ustawa z dnia 13 lipca 2022 r. Prawo lotnicze

ustawa PNR art. 18 § ust. 4

Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera

k.p.c. art. 200

Ustawa z dnia 5 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Definicja lotu PNR obejmuje loty czarterowe. Obowiązek przekazania danych PNR spoczywa na przewoźniku lotniczym, nawet jeśli dane przekazano agentowi handlingowemu. Polskie przepisy PNR są zgodne z dyrektywą UE i wyrokiem TSUE, gdyż wykazano istnienie zagrożeń terrorystycznych. Organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Lot był czarterem prywatnym, nie prowadzono rezerwacji ani sprzedaży biletów. Dane PNR zostały przekazane przez agenta handlingowego. Naruszenie przepisów postępowania przez organ. Niezgodność przepisów krajowych z dyrektywą UE i wyrokiem TSUE.

Godne uwagi sformułowania

Lot czarterowy, biznesowy, czy organizowany ad hoc dla firmy, wbrew temu co twierdzi skarżąca, spełnia definicję lotu PNR. Przekazanie danych przez przewoźnika lotniczego do agenta handlingowego lub posiadanie danych PNR przez agenta nie zwalnia zatem przewoźnika lotniczego z obowiązku przekazania danych PNR do JIP. Przepisy ustawy o PNR zostały zatem zinterpretowane i zastosowane w sposób zgodny z postanowieniami dyrektywy i wyroku TSUE. Dane PNR okazały się bardzo skuteczne pod względem ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego UE.

Skład orzekający

Magdalena Jankiewicz

przewodniczący

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Adam Gołuch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku przekazywania danych PNR przez przewoźników lotniczych, w tym w przypadku lotów czarterowych i w kontekście zagrożeń terrorystycznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy PNR i jej implementacji, a ocena zagrożeń terrorystycznych może być zmienna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa lotniczego i ochrony danych, a także interpretacji przepisów UE w kontekście zagrożeń terrorystycznych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie lotniczym i administracyjnym.

Czy lot czarterowy bez biletów podlega przepisom o danych pasażerów? WSA wyjaśnia obowiązki przewoźników.

Dane finansowe

WPS: 40 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1056/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-06-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Sygn. powiązane
II GSK 2546/24 - Wyrok NSA z 2025-06-12
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1441
art. 6 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w V. na decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu z dnia 15 września 2023 r. nr 2022-05-FSF-1 (Śl.-Oś-STO-440.2.2023) w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków przez przewoźnika lotniczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Spółka F. z siedzibą w V. w Finlandii zaskarżyła decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej z 15 września 2023 r. o numerze 2022-05-FSF-1 (Śl.-Oś-STO-440.2.2023). Decyzją tą Komendant utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z 10 lipca 2023 r. nr [...] o wymierzeniu Spółce F. administracyjnej kary pieniężnej w łącznej wysokości 40.000 zł za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (t.j. w Dz.U. z 2022 r., poz. 1441, dalej jako ustawa PNR).
Nałożenie kary administracyjnej było wynikiem ustalenia, że F. , jako przewoźnik lotniczy, nie dopełnił obowiązku przekazania Krajowej Jednostce ds. Informacji o Pasażerach (w skrócie jako JIP) danych PNR, o których mowa w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy PNR, w związku z wykonanym lotem nr [...] z portu lotniczego C ([...]) do portu lotniczego L ([...]), który miał miejsce 9 maja 2022 r. z planowaną godziną przylotu 13:35 czasu polskiego.
Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka wskazała, że:
1. Strona w swojej działalności gospodarczej świadczy m.in. usługi zarządzania i eksploatacji statków powietrznych dla indywidualnych klientów. Przedmiotowy lot odbywał się w ramach czarteru statku powietrznego dla indywidualnego klienta.
2. Strona nie prowadziła rezerwacji i zakupów biletów na przedmiotowy lot, który odbywał się w ramach czarteru prywatnego świadczonego przez Stronę, W związku z tym nie była organizatorem lotu PNR.
3. Organ nie wykazał bezsprzecznie kiedy strona miały wejść w posiadanie danych PNR i kiedy miałyby być przekazane.
4. Wewnątrzunijny charakter lotu powinien być rozpatrywany w świetle Wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 21 czerwca 2022 roku, sygn. akt C-817/19. "
Utrzymując w mocy swą decyzję z 10 lipca 2023 r. Komendant wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy PNR lot PNR, to lot statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start lub lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast dane PNR to dane dotyczące przelotu pasażera, w tym dane osobowe, które są przetwarzane w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przewoźników lotniczych w celu dokonania rezerwacji lub realizacji lotu w ramach przewozu lotniczego, podlegające przekazaniu przez przewoźnika lotniczego do JIP (art. 2 pkt 1 ustawy PNR). Dalej organ podkreślił, że w oparciu o art. 5 i art. 6 ust. 1 ustawy PNR przewoźnik lotniczy został zobligowany do przekazywania danych PNR do JIP, a nie do agenta handlingowego, Urzędu Lotnictwa Cywilnego, czy Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej.
Zaznaczył również, że lot czarterowy, biznesowy, czy organizowany ad hoc dla firmy, wbrew temu co twierdzi skarżąca, spełnia definicję lotu PNR określoną w art. 2 pkt 6 ustawy PNR i wobec tego na przewoźniku ciąży obowiązek przekazania danych do JIP, określonych w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PNR w dwóch terminach - tj. od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu PNR oraz niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą go już opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład.
Jednocześnie, w ocenie organu, zebrany w toku prowadzonych czynności materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona skarżąca była w posiadaniu danych PNR lotu w terminie określonym w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy PNR tj. niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą go już opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład.
Port Lotniczy L Sp. z o.o. poinformował, iż dane PNR na rejs nr [...] z portu lotniczego C ([...]) do portu lotniczego L. ([...]) w dniu 9 maja 2022 roku z planowaną godziną przylotu 13:35 czasu polskiego, realizowany przez F. , nie płynęły bezpośrednio od przewoźnika lotniczego, a zostały przekazane przez agenta handlingowego W Sp. z. o. o. w dniu 3 maja 2022 roku o godzinie 14:33 czasu polskiego i były to: data planowanego przelotu, imię i nazwisko pasażerów, nazwa linii lotniczych, numer lotu PNR oraz data i godzina startu i lądowania statku powietrznego, nazwa portu lotniczego, w którym nastąpił start oraz lądowanie.
Komendant wskazał, że zgodnie z ustawą PNR, a w szczególności zgodnie z art. 5 i art. 6 tej ustawy, przewoźnik lotniczy jest zobligowany do przekazania danych PNR do JIP, a nie do agenta handlingowego. Urzędu Lotnictwa Cywilnego czy Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy PNR przewoźnik lotniczy, który organizuje lot PNR, przekazuje do JIP dane PNR dotyczące pasażerów tego lotu spośród kategorii danych PNR, które gromadzi w trakcie prowadzonej przez siebie działalności w celu dokonania rezerwacji lub realizacji przewozu lotniczego. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy PNR dane PNR są przekazywane przez przewoźników lotniczych do JIP w następujących terminach: od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu PNR oraz niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą go już opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład.
Przekazanie danych przez przewoźnika lotniczego do agenta handlingowego lub posiadanie danych PNR przez agenta nie zwalnia zatem przewoźnika lotniczego z obowiązku przekazania danych PNR do JIP i nie można tym obarczać agenta handlingowego czy inną instytucję, która zgodnie z ustawą nie ma takiego obowiązku.
Komendant zaznaczył, iż definicja zawarta w art. 2 pkt. 9 i 15 ustawy z dnia 13 lipca 2022 roku Prawo lotnicze (Dz.U.2022r. poz. 1235 z póżn.zm.) określa, że lotem handlowym jest lot związany z lądowaniem handlowym, a przewozem czarterowym jest przewóz lotniczy dokonywany na podstawie umowy czarteru lotniczego, w której przewoźnik lotniczy oddaje do dyspozycji czarterującego określoną liczbę miejsc lub pojemność statku powietrznego w celu wykonania określonego przewozu pasażerów, bagażu, towarów lub poczty, wskazanych przez czarterującego. Natomiast w pkt. 8 tejże ustawy zawarta jest definicja lądowania handlowego - lądowaniem handlowym jest lądowanie w celu zabrania lub pozostawienia pasażerów, bagażu, towarów lub poczty, przewożonych odpłatnie. Tym samym nie ma znaczenia, że był to lot prywatny czarterowy organizowany ad hoc dla firmy, a na pokładzie znajdowało się kilka osób. Nadal bowiem wypełnia on definicję lotu PNR określoną w art. 2 pkt 6 ustawy PNR.
Wskazał także, że chociażby ostatnie ataki o charakterze terrorystycznym, do których dochodziło między innymi we Francji (a więc w państwie członkowskim UE), przypomina że zagrożenie terroryzmem nie zniknęło. Jak informuje na oficjalnej stronie internetowej Parlament Europejski. Według raportu Europolu z 2021 r. na temat sytuacji terrorystycznej w UE, w 2020 roku w UE miało miejsce 57 prób zamachów terrorystycznych ( w tym zamachy przeprowadzone skutecznie, nieudane, udaremnione), w porównaniu 55 w 2019 roku. Dziesięć z nich przypisuje się terroryzmowi dżihadstycznemu w Austrii, Francji i Niemczech. Chociaż stali tylko za jedną szóstą wszystkich ataków w UE, terroryści dżihadstyczni byli odpowiedzialni za ponad połowę zgonów (12) i prawie wszystkich rannych (47). Całkowita liczba ofiar śmiertelnych i rannych w UE podwoiła się - z 10 zgonów i 27 rannych w 2019 roku do 21 zgonów i 54 rannych w 2020 roku. Łącznie we Francji i Hiszpanii miało miejsce 14 etniczno-nacjonalistycznych i separatystycznych ataków terrorystycznych, 24 ataki zostały przeprowadzone przez lewicowe lub anarchistyczne organizacje terrorystyczne lub osoby we Włoszech. W większości przypadków ataki te były wymierzone w mienie prywatne i publiczne, takie jak instytucje finansowe i budynki rządowe.
Wskazał także, że na podstawie opracowań przygotowanych przez służby odpowiedzialne za analizę i ocenę zagrożeń na świecie, w tym również we Francji (w części kontynentalnej - w szczególności w dużych miastach i na wyspach) nadal obowiązuje zagrożenie terrorystyczne w postaci działających siatek logistycznych i operacyjnych czy też zainteresowania międzynarodowych grup terrorystycznych, z tendencją do wzrostu tego poziomu. Duża grupa środowisk islamskich, imigrantów oraz młodzieży zainteresowanych ideologią dżihadystyczną ma wpływ na aktywność terrorystyczną. Pogorszenie sytuacji ekonomicznej w związku z pandemią covid sprzyja radykalizacji i może mieć wpływ na wzrost zagrożenia. Zarówno "samotne wilki" ekstremiści skrajnie prawicowi, jak i weterani dżihadu mają na celu ataki między innymi na miejsca związane z turystyką, infrastrukturą transportową czy też obiekty wojskowe wykorzystywane przez siły NATO. Odnotowuje się silną indoktrynację kobiet i małoletnich, Francja ponadto może zostać wykorzystana jako punkt przerzutowy do pozostałych krajów w tym Polski.
Natomiast zgodnie z wnioskiem Sekretarz Generalnej Komisji Europejskiej z dnia 14 grudnia 2022 roku "W ostatnim dziesięcioleciu w UE i innych częściach świata odnotowano wzrost poważnej i zorganizowanej przestępczości. Zgodnie z przeprowadzoną przez Europol oceną zagrożenia poważną i zorganizowaną przestępczością w UE większość przestępczości zorganizowanej wiąże się z podróżami międzynarodowymi, które zazwyczaj mają na celu przemyt ludzi, narkotyków lub innych nielegalnych towarów do UE. W szczególności przestępcy często korzystają z głównych portów lotniczych w UE oraz z mniejszych regionalnych portów lotniczych obsługujących tanie linie lotnicze. Również w sprawozdaniu Europolu dotyczącym sytuacji i tendencji w dziedzinie terroryzmu, stwierdzono, że zagrożenie terrorystyczne w UE jest nadal poważne i realne. Wskazano, że większość operacji terrorystycznych ma charakter międzynarodowy i obejmuje kontakty transgraniczne lub podróże poza UE. W tym kontekście informacje o osobach podróżujących drogą lotniczą są dla organów ścigania ważnym narzędziem zwalczania poważnej przestępczości i terroryzmu w UE. Organy ścigania muszą dysponować skutecznymi narzędziami do walki z poważną przestępczością. Ponieważ najpoważniejsze przestępstwa i akty terroryzmu wiążą się z podróżami międzynarodowymi, często droga lotniczą, dane PNR okazały się bardzo skuteczne pod względem ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego UE. Ponadto dochodzenia prowadzone przez właściwe organy państw członkowskich w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania są w dużej mierze uzależnione od współpracy międzynarodowej i transgranicznej".
Podniósł, iż stałe istnienie takich zagrożeń w Europie potwierdza również raport Europolu z 13 lipca 2022 roku.
W stanie gotowości obronnej państwa czasu kryzysu realizowane są zadania zapewniające przygotowane do przeciwdziałania zewnętrznym zagrożeniom bezpieczeństwa państwa oraz usuwania skutków ich wystąpienia.
Tymczasem celem Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera jest między innymi zapewnienie bezpieczeństwa ogólnego, ochrony życia i bezpieczeństwa osób poprzez zapobieganie przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania.
Mając na względzie, iż Dyrektywa PNR dała możliwość rozszerzenia obowiązku przekazywania danych PNR również do lotów wewnątrzunijnych, JIP przekazując informację z dnia 27 lutego 2022 roku ( notatka urzędowa Nr [...]), sporządzoną w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 4 ustawy PNR, (która w swej regulacji wdrożyła Dyrektywę PNR) dokonał stosownej analizy ryzyka, również wynikającej z kierunku lotu. W kontekście trwającej od ponad roku sytuacji geopolitycznej zdaniem Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej, takie działanie polskich służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i porządek publiczny jest zasadnym i usprawiedliwionym, w świetle realizacji celów Dyrektywy PNR.
Nadmienił, iż zgodnie z art. 2 niniejszej Dyrektywy - jeżeli państwo członkowskie podejmie decyzję o stosowaniu dyrektywy do lotów wewnątrzunijnych, powiadamia o tym Komisję na piśmie. Finlandia znajduje się na liście państw, które powiadomiły Komisję o stosowaniu dyrektywy ws. wykorzystywania danych PNR do lotów wewnątrzunijnych (Dz.U. UE.C 2018.196.29 z dnia 2018.06.08).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona zarzuciła rozstrzygnięciu Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 §1, art. 77 §4, art. 107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."), polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i na jego dowolnej ocenie, a także niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechaniu ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że skarżący nie naruszył swoim postępowaniem obowiązków nałożonych przepisami Ustawy PNR, w sytuacji gdy okoliczności sprawy były skomplikowane, przewoźnik nie dysponował danymi pasażera w takim zakresie w jakim żądał tego organ, a w wykonaniu przewozu uczestniczył podmiot trzeci prowadzący działalność gospodarczą na polskim rynku, a nadto nie poinformowania Skarżącego o okolicznościach znanych organowi z urzędu, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7a k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. polegające na rozstrzygnięciu na niekorzyść Skarżącego niewyjaśnionych dostatecznie w sprawie okoliczności, tj. daty wejścia w posiadanie danych PNR przez Skarżącego, co skutkowało bezpodstawnym uznaniem, że Skarżący nie zrealizował obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 Ustawy PNR;
3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 §1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu Skarżącemu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak zawiadomienia Skarżącego o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie oraz brak umożliwienia Skarżącemu wypowiedzenia się w kwestii materiału dowodowego przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 Ustawy PNR poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wobec uznania, że Skarżący był zobowiązany do przekazania danych pasażera w związku z wykonywaniem Lotu co konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji, w której organ błędnie ustalił, iż doszło do naruszenia przez Skarżącego obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PNR, w sytuacji gdy Skarżący przy realizacji Lotu nie powinien być uznany za przewoźnika organizującego lot PNR w rozumieniu Ustawy PNR;
5. wydanie decyzji w oparciu o nieważną podstawę prawną, z uwagi na niezgodność postanowień ustawy PNR (w tym art.2 ust. 6, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1) z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania (dalej: "dyrektywa PNR"), art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: "TUE") i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TFUE").
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji i umorzenie w tym zakresie postępowania jako bezprzedmiotowego- zasądzenie na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
Pełnomocnik skarżącej wniósł ponadto o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następującego pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisów prawa unijnego: "Czy obowiązki określone w przepisach ustawy z dnia 9 maja 2018 roku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera wskazujące, że obowiązek przekazywania danych PNR obejmuje wszystkie loty wewnątrzunijne jest zgodny z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania, art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, pierwszego polegającego na naruszeniu przepisów art. 2 pkt 6 w zw. z art. 5 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 przez błędną wykładnię i uznanie, że lot zrealizowany przez Spółkę był lotem PNR i drugiego dotyczącego wydania decyzji w oparciu o nieważną podstawę prawną, w tym przepisy art. 2 ust. 6, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1, jako sprzecznymi z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681, art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej Sąd ich nie podzielił.
W art. 2 pkt 6 ustawy PNR został zdefiniowany lot PNR jako lot statku po-wietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start albo lądowanie statku powietrznego na-stępuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Lot wykonany przez skarżącą Spółkę odpowiada tej definicji. Żadna z okoliczności podniesionych przez Spółkę nie przekreśla tego wniosku. Ani to, że był to lot w ramach czarteru statku powietrznego dla indywidualnego klienta i był obsługiwany w ramach usług zarządzania statkiem powietrznym, że na pokładzie było tylko 4 pasażerów ani to, że nie zbierano rezerwacji na lot i nie wystawiano biletów. Lot został bowiem wykonany przez przewoźnika lotniczego, z terytorium Francji do Rzeczypospolitej, z przekroczeniem granicy państwowej, na pokładzie samolotu znajdowali się pasażerowie, czyli osoby nie wchodzące w skład załogi. Lot został wykonany za wynagrodzeniem wypłaconym w zawartej ramach umowy i płatności dokonano przelewem.
Przepis art. 5 ust. 1 ustawy PNR stanowi z kolei, że Przewoźnik lotniczy, który organizuje lot PNR, przekazuje do JIP dane PNR dotyczące pasażerów tego lotu, spośród kategorii danych PNR, które gromadzi w trakcie prowadzonej przez siebie działalności w celu dokonania rezerwacji lub realizacji przewozu lotniczego.
Z przepisu tego nie wynika, by brak rezerwacji zwalniał organizatora lotu PNR z obowiązku przekazania danych PNR. Mowa w nim bowiem o danych gromadzonych w celu dokonania rezerwacji lub w celu realizacji lotu, a więc także realizacji lotu, dla którego nie prowadzi się rezerwacji.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżąca Spółka dysponowała danymi PNR pasażerów lotu od 3 maja 2022 r., gdzie dane te przekazano agentowi handlingowemu. Jej obowiązek przekazania danych do JIP wynika zatem z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PNR i nie ma tu po stronie organu naruszenia tych przepisów wskutek ich wadliwego zastosowania, co jest zarzutem skargi.
Ostatni zarzut skargi dotyczy wydania decyzji w oparciu o nieważną podstawę prawną z uwagi na niezgodność postanowień ustawy PNR z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2016/681 z 27 kwietnia 2016 r. oraz z art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i z odwołaniem się do wyroku TSUE z 21 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt C-817/19. W wyroku tym TSUE stwierdził, że prawo Unii, w szczególności art. 2 dyrektywy 2016/681, w świetle art. 3 ust. 2 TUE, art. 67 ust. 2 TFUE i art. 45 KPP należy interpretować w ten sposób, że stoi ono na przeszkodzie: - ustawodawstwu krajowemu, które przewiduje, w braku rzeczywistego i aktualnego lub przewidywalnego zagrożenia terrorystycznego, wobec którego stoi dane państwo członkowskie, system przekazywania, przez przewoźników lotniczych i operatorów turystycznych oraz przetwarzania - przez właściwe organy - danych PNR wszystkich lotów wewnątrzunijnych i przewozów dokonywanych innymi środkami w obrębie Unii, z lub do tego państwa członkowskiego, lub też tranzytu przez jego terytorium, do celów walki z terroryzmem i poważną przestępczością. W takiej sytuacji stosowanie systemu ustanowionego przez dyrektywę 2016/681 musi być ograniczone do przekazywania i przetwarzania danych PNR lotów lub innych operacji przewozu odnoszących się w szczególności do określonych połączeń lub planów podróży czy też określonych lotnisk, stacji kolejowych lub portów morskich, w stosunku do których istnieją wskazania mogące uzasadnić takie zastosowanie. Do zainteresowanego państwa członkowskiego należy wyselekcjonowanie lotów wewnątrzunijnych lub operacji przewozu innymi środkami wewnątrz Unii, w odniesieniu do których istnieją takie wskazania, i regularne dokonywanie przeglądu takiego stosowania w zależności od ewolucji przesłanek, które uzasadniły ich wyselekcjonowanie, tak aby zapewnić, by stosowanie tego systemu do tych lotów lub innych operacji przewozu było zawsze ograniczone do tego, co ściśle niezbędne, i - ustawodawstwu krajowemu, które przewiduje taki system przekazywania i przetwarzania wspomnianych danych do celów ulepszenia kontroli na granicach i zwalczania nielegalnej imigracji (por. pkt 7 sentencji).
Akceptując pogląd, na który powołała się strona skarżąca, wyprowadzony z art. 288 TFUE, w myśl którego Państwa Członkowskie mają obowiązek wdrożyć regulacje zawarte w dyrektywach przez stanowienie prawa krajowego zgodnego z dyrektywami i realizującego cele wynikające z dyrektyw oraz, że w przypadku nieprawidłowego wdrożenia dyrektywy organy krajowe (sądy, ale także organy administracji publicznej) powinny dokonać takiej wykładni przepisów prawa krajowego, aby przepisy te nie były sprzeczne z uregulowaniami dyrektywy, a jeżeli nie jest to możliwe, powinny pominąć przepisy krajowe sprzeczne z dyrektywą i zastosować prze-pisy dyrektywy, Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja czyni zadość tym wymogom. Komendant wykazał w uzasadnieniu swej decyzji istnienie okoliczności wskazujących na zagrożenie wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym drugiego stopnia oraz zagrożenie trzeciego stopnia wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym dotyczącego systemów teleinformatycznych organów administracji publicznej lub systemów wchodzących w skład infrastruktury krytycznej. Przepisy ustawy o PNR zostały zatem zinterpretowane i zastosowane w sposób zgodny z po-stanowieniami dyrektywy i wyroku TSUE.
Sąd stwierdził również, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydanie decyzji, w której organ ustalił, iż doszło do naruszenia przez Skarżącego procedury zgłaszania danych. Sąd stwierdza, że organ, działając na podstawie przepisów prawa zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Organ II instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego słusznie ustalił, że Skarżący nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 ustawy PNR w terminach określonych w art. 6 ust. 1 ustaw PNR, nie przekazując do JIP danych PNR związanych z lotem z 2 lipca 2022 r. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności faktyczne sprawy, stan prawny sprawy oraz swoje stanowisko w sprawie, w związku z czym, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z naruszeniem art. 77 i 77 k.p.a., wskazać należy, że w ocenie Sądu, wydaniu zapadłych rozstrzygnięć, wbrew zarzutom skargi, towarzyszyła analiza wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, którym zostało nadane prawidłowe znaczenie prawne. Zostały one także w wystarczający sposób ujawnione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, które spełniają wymagania art. 107 § 3 k.p.a.
Konkludując Sąd podzielił stanowisko organu, iż niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 7a, art. 10, art. 77§ 1, art. 81, art. 81a§1, art. 107 § 2 i 3 k.p.a. ponieważ w uzasadnieniu decyzji Organ wyjaśnił istotne okoliczności faktyczne sprawy, stan prawny i swoje stanowisko, w związku z czym, uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organ mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów.
Sąd nie uznał za konieczne zwracanie się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym przedstawionym w skardze, ponieważ wielokrotnie powoływany tu wyrok TSUE wydany w sprawie C-817/19 zawiera w sobie odpowiedź na to pytanie. Nie zmienia to faktu, że zaskarżona decyzja została wydana w sposób zgodny z postanowieniami dyrektywy i wyroku TSUE.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI