III SA/Gl 1041/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2007-07-09
NSApodatkoweWysokawsa
VATstowarzyszeniedziałalność statutowazwolnienie podatkoweusługi reklamowepodnajempodatek naliczonypostępowanie dowodowezasady ogólneprawo materialne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT, uznając, że organy podatkowe naruszyły zasady postępowania dowodowego i materialnego prawa podatkowego, w szczególności w zakresie odliczania podatku naliczonego oraz oceny charakteru świadczonych usług.

Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za rok 2002. Stowarzyszenie "A" nie składało deklaracji VAT, a organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe, nie uwzględniając podatku naliczonego. Stowarzyszenie twierdziło, że jego działalność (reklama, parking, podnajem) jest zwolniona z VAT jako statutowa. Organ odwoławczy częściowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, uznając niektóre usługi za opodatkowane. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym zasad odliczania podatku naliczonego i wadliwe ustalenie charakteru świadczonych usług.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę Stowarzyszenia "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za rok 2002. Stowarzyszenie nie złożyło deklaracji VAT, co skutkowało określeniem zobowiązania podatkowego przez organy kontroli skarbowej. Stowarzyszenie argumentowało, że jego działalność, obejmująca usługi reklamowe, prowadzenie parkingu oraz podnajem garaży i lokali użytkowych, jest zwolniona z opodatkowania jako działalność statutowa związana z rozwojem sportu i rekreacji. Organ odwoławczy częściowo zmienił decyzję organu pierwszej instancji, uznając część usług za opodatkowane VAT. Sąd administracyjny, po analizie stanu faktycznego i prawnego, uznał skargę za zasadną. Stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W szczególności, sąd wskazał na wadliwe ustalenie charakteru świadczonych przez stowarzyszenie usług, naruszenie zasad postępowania dowodowego poprzez zaniechanie przesłuchania stron i świadków w celu wyjaśnienia treści umów, a także naruszenie fundamentalnej zasady prawa podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, niezależnie od niezłożenia deklaracji podatkowej. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Część działalności stowarzyszenia, w tym podnajem lokali niemieszkalnych oraz usługi reklamowe, podlega opodatkowaniu VAT. Działalność związana ze sponsoringiem, jeśli nie stanowi usługi reklamowej, mogła nie podlegać opodatkowaniu przed 1 maja 2004 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podnajem lokali niemieszkalnych i usługi reklamowe są usługami w rozumieniu ustawy o VAT i podlegają opodatkowaniu. Działalność sponsoringu, w zależności od jej charakteru i formy udokumentowania, mogła nie być objęta opodatkowaniem przed nowelizacją przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

ustawa o VAT z 1993 r. art. 19 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Pomocnicze

ustawa o VAT z 1993 r. art. 7 § 1 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT z 1993 r. art. 14 § 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT z 1993 r. art. 10 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT z 1993 r. art. 26 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT z 1993 r. art. 27 § 5

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT z 1993 r. art. 27 § 8 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

ustawa o VAT z 2004 r. art. 109 § 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT z 2004 r. art. 109 § 8 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

O.p. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

PPSA art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 156

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1) lit a) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o stowarzyszeniach art. 2 § 1

Prawo o stowarzyszeniach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe naruszyły zasady postępowania dowodowego, nie przeprowadzając przesłuchania stron i świadków w celu wyjaśnienia charakteru umów. Niezłożenie deklaracji VAT nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego. Część działalności stowarzyszenia, związana ze sponsoringiem, nie stanowiła usługi reklamowej podlegającej opodatkowaniu VAT przed 1 maja 2004 r.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe uznały, że wszystkie świadczone przez stowarzyszenie usługi (reklama, podnajem, parking) podlegają opodatkowaniu VAT, podczas gdy część z nich mogła być zwolniona jako działalność statutowa. Organy podatkowe błędnie zinterpretowały charakter umów sponsoringu jako usług reklamowych w przypadkach braku pisemnych umów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela jednak zarzut pełnomocnika stron skarżącej, wyartykułowany w trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, iż w przedmiotowej sprawie, organy podatkowe, naruszyły w sposób istotny, mający wpływ na wynik sprawy, zasady ogólne postępowania podatkowego oraz przepisy o postępowaniu dowodowym, rezygnując z przeprowadzenia tak istotnych dla ustalenia prawdy obiektywnej (naruszenie art. 122 O. p.) dowodów jak: przesłuchanie świadków i stron tego postępowania w celu wnikliwego i precyzyjnego ustalenia treści umów ustnych dotyczących sponsorowania działalności skarżącego (naruszenie art. 187 O.p.). Należy pamiętać, ze niedopuszczalne jest prowadzenie wykładni przepisów w taki sposób, który prowadzi do rozstrzygnięć niekorzystnych dla podatnika, jeśli możliwa jest inna wykładnia, której wynik jest korzystny dla tej jednostki (in dubio pro tributario).

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący

Gabriela Jyż

sprawozdawca

Małgorzata Jużków

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia podatku naliczonego mimo niezłożenia deklaracji VAT, zasady postępowania dowodowego w sprawach podatkowych, kwalifikacja prawna usług reklamowych i sponsoringu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2002 roku (ustawa o VAT z 1993 r.) i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych i późniejszego orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad prawa podatkowego, takich jak prawo do odliczenia VAT i obowiązki dowodowe organów. Pokazuje, jak sąd może skorygować błędy organów podatkowych w interpretacji przepisów i procedur.

Niezłożenie deklaracji VAT nie odbiera prawa do odliczenia podatku – kluczowe orzeczenie WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1041/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Gabriela Jyż /sprawozdawca/
Małgorzata Jużków
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2007 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżona decyzja wydana została na tle następującego stanu faktycznego:
W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego w Stowarzyszeniu "A" w C. stwierdzono, że kontrolowana jednostka pomimo dokonania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie złożyła deklaracji VAT-7 za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2002 r. oraz nie obliczyła i nie dokonała wpłaty zobowiązania podatkowego należnego za każdy z tych okresów rozliczeniowych. Jak ustalono w trakcie kontroli podatnik winien podlegać obowiązkom w zakresie podatku VAT z tytułu świadczonych usług w zakresie reklamy, prowadzenia parkingu, podnajmu garaży i lokali użytkowych. W oparciu o przedłożone dokumenty źródłowe kontrolujący ustalił wartość sprzedaży opodatkowanej dokonanej przez podatnika w ww. miesiącach oraz podatku należnego VAT według stawek 7 % i 22 %.
Na podstawie powyższych ustaleń Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydał dnia [...] r. decyzję nr [...], mocą której określił kwotę zobowiązania w podatku VAT za poszczególne miesiące 2002 r. w następujących wysokościach: [...] zł za styczeń 2002 r.; [...] zł za luty 2002 r.; [...]zł za marzec 2002 r.; [...] zł za kwiecień 2002 r.; [...] za maj 2002 r.; [...] zł za czerwiec 2002 r.; [...] zł za lipiec 2002 r.; [...] zł za sierpień 2002 r.; [...] zł za wrzesień 2002 r.; [...] zł za październik 2002 r.; [...] zł za listopad 2002 r.; [...] zł za grudzień 2002 r. oraz ustalił za ww. miesiące dodatkowe zobowiązania podatkowe w wysokościach: [...] zł za styczeń 2002 r.; [...] zł za luty 2002 r.; [...] zł za marzec 2002 r.; [...] zł za kwiecień 2002 r.; [...] zł za maj 2002 r.; [...] zł za czerwiec 2002 r.; [...] zł za lipiec 2002 r.; [...] zł za sierpień 2002 r.; [...] zł za wrzesień 2002 r.; [...] zł za październik 2002 r.; [...] zł za listopad 2002 r.; [...] zł za grudzień 2002r.
Dokonując wyliczenia wartości zobowiązania podatkowego organ I instancji nie uwzględnił kwot podatku naliczonego wynikających z faktur zakupu, co uzasadnił brakiem podstaw prawnych do takiego działania, w sytuacji gdy podatnik nie składał deklaracji podatkowych.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie z [...] 2005 r. W odwołaniu nie zgodziła się z obciążeniem wykonywanych przez nią czynności podatkiem należnym podnosząc, iż zarówno usługi reklamowe jak i podnajem lokali użytkowych i garaży związane są z jej działalnością statutową związaną z rozwojem sportu i rekreacji, przez co są one zwolnione z opodatkowania.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie strony uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części i w tym zakresie ustalił na nowo wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego za następujące miesiące w wysokościach odpowiednio: [...] zł i [...] zł za luty 2002 r.; [...] zł i [...] zł za marzec 2002 r.; [...] zł i [...] zł za kwiecień 2002 r.; [...] zł i [...] zł za maj 2002 r.; [...] zł i [...]zł za czerwiec 2002 r.; [...] zł i [...] zł za lipiec 2002 r.; [...] zł i [...] zł za listopad 2002 r.
W pozostałej części organ odwoławczy zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Decyzja organu odwoławczego została wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - odtąd O.p.) art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.- odtąd ustawa o VAT z 1993 r. ) oraz art. 109 ust. 4 i ust. 8 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 54, poz. 535 ze zm. – odtąd ustawa o VAT z 2004 r.)
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na definicję usług powołaną w art. 4 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r. i podniósł, że w okresie od stycznia do grudnia 2002 r. strona świadczyła usługi stanowiące przedmiot opodatkowania podatkiem VAT. W okresie tym podatnik uzyskiwał przychody z podnajmu garaży i lokali użytkowych na rzecz "B" w C., "C" S.A. w C. oraz Spółki z o.o. "D" w B. a także z opłat za parkowanie pojazdów na parkingu użytkowanym na podstawie umowy dzierżawy zawartej z "E" Sp. z o.o. w K.. Znaczną część przychodów strony stanowiły także przychody uzyskane od podmiotów gospodarczych z tytułu świadczenia na ich rzecz usług reklamowych w czasie organizowanych przez stronę imprez sportowych. Żadna z ww. czynności nie została obciążona podatkiem VAT pomimo faktu utraty zwolnienia podmiotowego, którego to wyboru strona dokonała poprzez złożenie oświadczenia na formularzu VAT-6 wniesionym do Urzędu Skarbowego w C. w dniu [...] 1993 r. Jak ustalono w trakcie postępowania kontrolnego najpóźniej z dniem [...] 2001 r. kwota sprzedaży ww. usług przekroczyła wartość sprzedaży towarów i usług uprawniającą do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT z 1993 r. W związku z powyższym podatnik był zobowiązany do wypełnienia wszelkich obowiązków nałożonych ustawą o VAT z 1993 r. , w szczególności do samoobliczenia, zadeklarowania i wpłacenia podatku VAT za okresy miesięczne w terminie do 25 każdego miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 10 ust. 1 i art. 26 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r.). Niewywiązanie się przezeń z tych obowiązków zostało przez organy obu instancji potraktowane jako zaniżenie podatku należnego za każdy z ww. miesięcy przy jednoczesnym braku podstaw prawnych do uwzględnienia przy obliczeniu zobowiązania podatkowego za wskazane okresy rozliczeniowe kwot podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu organ II instancji podniósł, że wprawdzie zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy, gdzie w poz. 23 wymieniono usługi związane z rekreacją, kulturą i sportem, jednakże zwolnienie to ma charakter przedmiotowy i odnosi się wyłącznie do świadczenia wspomnianych usług. Podatnik funkcjonuje w formie stowarzyszenia, jednakże w okresie od stycznia do grudnia 2002 r. wystawił dla różnych podmiotów gospodarczych rachunki, na których każdorazowo jako tytuł sprzedaży wskazano reklamę publiczną firmy. Wystawiono także rachunki za działania promocyjne. W wypadku piętnastu transakcji udokumentowanych ww. rachunkami podatnik zawarł z kontrahentami szczegółowo wskazane umowy. Na podstawie opinii statystycznej wyrażonej w piśmie GUS z 16 [...] 2006 r. organ odwoławczy dokonał oceny ich zapisów celem ustalenia jakie świadczenie było w rzeczywistości przedmiotem tychże umów. W ocenie organu umowa z [...] 2002 r. zawarta z "F" Sp. z o.o. w P., dokumentowana rachunkami nr [...],[...] i [...], dotyczy świadczenia usług reklamowych. Powodem takiego przyjęcia jest zobowiązanie się podatnika do świadczenia usług reklamowych i wykonania logo zleceniodawcy zgodnie z projektem przekazanym przez zleceniodawcę. Natomiast pozostałe umowy w ocenie organu odwoławczego nie mają tego charakteru, gdyż obowiązki podatnika ograniczyły się do umieszczenia logo we wskazanych miejscach oraz informowania, iż poszczególne podmioty będą występowały jako sponsorzy [...]. Wobec czego należności z nich wynikające nie powinny być uwzględnione do wyliczenia kwoty podatku należnego. Odnosząc się natomiast do tych transakcji, gdzie podatnik nie przedstawił umów zawartych z kontrahentami organ uznał, że rachunki wystawione z tytułu świadczenia usług reklamowych dokumentują właśnie czynności o tym charakterze, co potwierdza fakt, że strona przychody uzyskane ze świadczenia tych usług ewidencjonowała na koncie 760 "dotacje, reklama publiczna, darowizny". Powyższe usługi organ odwoławczy uznał nadto za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki podstawowej 22 %.
Analizując kwestię opodatkowania dochodów z tytułu podnajmu garaży i lokali użytkowych organ odwoławczy uznał, że wynajem lokali o charakterze niemieszkaniowym jest świadczeniem na rzecz innego podmiotu, ma zatem charakter usługi o w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r. Wobec czego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że dochody z wynajmu podlegają opodatkowaniu według stawki 22 %. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na obciążenie jednego z najemców, "D" Sp. z o.o., kosztami mediów i podzielił stanowisko organu I instancji co do zastosowania stawki podatku VAT 22 % w odniesieniu do energii elektrycznej i gazu oraz 7 % na dostawę wody. Organ odwoławczy podkreślił, że strona nie świadczyła wprawdzie bezpośrednio usług związanych z rozprowadzaniem mediów, ale spełniała rolę podmiotu pośredniczącego między ich faktycznym usługodawcą a bezpośrednim odbiorcą, przez co jego działalność w tym zakresie miała charakter usługodawcy. W tym zakresie organ powołał się na wyrok NSA z 10 lipca 2002 r. sygn. akt I SA/Wr 222/2000.
Część uchylająca decyzji organu odwoławczego stanowi konsekwencję uznania czynności objętych 14 wskazanymi wyżej umowami za mniemające charakteru usług w rozumieniu ustawy o VAT z 1993 r., co powodowało odmienne wyliczenie podatku należnego za poszczególne miesiące 2002 r. Organ podatkowy nie podzielił również przyjętej przez organ I instancji podstawy prawnej dodatkowego zobowiązania podatkowego, tj. art. 27 ust. 5 oraz ust. 8 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r. i w tym zakresie przyjął za podstawę prawną art. 109 ust. 4 i ust. 8 pkt 2 ustawy o VAT z 2004 r.
W skardze wniesionej do tut. Sądu w dniu [...] 2006 r. strona zaskarżyła decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo. Podniosła w uzasadnieniu, że nigdy nie prowadziła jakichkolwiek usług reklamowych, wobec czego nigdy nie mogła przekroczyć kwoty uprawniającej do korzystania ze zwolnienia przedmiotowego z art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT z 1993 r. Wszelka działalność strony skarżącej związana jest z działalnością statutową związaną z rozwojem sportu i rekreacji, przez co jest ona zwolniona z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r oraz na podstawie poz. 23 załącznika nr 2 do tej ustawy. Poszczególne umowy jakie zawierała miały charakter umów sponsoringu, nie były związane ze świadczeniem usług reklamowych. Strona skarżąca podkreśliła nadto, że nie posiada nieruchomości, które stanowiłyby jej majątek własny i za takowe nie można uznać pomieszczeń o charakterze niemieszkalnym, podnajmowanych innym podmiotom.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W trakcie rozprawy przed sądem administracyjnym pełnomocnik strony skarżącej podkreślił niespójność stanowiska organów podatkowych, które w przypadku, gdy istniały pisemne umowy o sponsorowaniu działalności skarżącego świadczeń w postaci reklamowania sponsorów, nie uważały jej za podlegającą opodatkowaniu, natomiast gdy pisemnych umów nie było, taką działalność uznawały za działalność reklamową, opodatkowaną podatkiem VAT, a przy tym nie przeprowadziły żadnego postępowania dla wyjaśnienia treści umów ustnych, a zatem nie wiadomo na czym oparły swoje wnioski.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; odtąd p.p.p.s.a.) wynika zaś, iż zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wyłącznie w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl z kolei art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy, Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, zatem skargę należało uwzględnić.
Kwestią sporną pomiędzy strona skarżącą a organami podatkowymi w rozpatrywanej sprawie jest ocena charakteru działalności skarżącego stowarzyszenia w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Czy, jak podnosi to strona skarżąca, była to działalność statutowa związana ze sportem i rekreacją, która była zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług w oparciu o art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r. w zw. z poz. 23 załącznika nr 2 do tejże ustawy, czy też, jak oceniły to organy podatkowe obu instancji, były to: 1) usługi opodatkowane podatkiem VAT, polegające na podnajmie pomieszczeń o charakterze niemieszkalnym (użytkowych i garaży); 2) usługi reklamowe podlegające VAT-owi, 3) czynność sponsoringu, która nie jest usługą w rozumieniu klasyfikacji statystycznych, a zatem nie była objęta zakresem opodatkowania podatkiem VAT, w oparciu o przepisy ustawy o VAT z 1993r.
Należy zauważyć, że chociaż stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym i trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych (art. 2 ust.1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz.855 z późn. zm.), to jednak wbrew stanowisku strony skarżącej, sam fakt, iż jest ona stowarzyszeniem nie oznacza, że wszelka jej działalność jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji jeśli stowarzyszenie prowadzi samodzielną działalność usługową, niezależnie od jej wyników, prowadzi działalność gospodarczą i wówczas jest podatnikiem VAT (por.: J. Brol: Problem upadłości organizacji społecznych. Monitor Prawniczy 1995, nr 1; J. Zubrzycki: Leksykon VAT. T. 1. Wrocław 2007, s.430). Jednak realizowanie przez stowarzyszenie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy to w formie odpłatnej dostawy towarów, czy też świadczenia usług, nie powoduje automatycznie, że jest ono podatnikiem, który powinien naliczać VAT od wszystkich swoich czynności. Należy podkreślić, iż czynności mieszczące się wyłącznie w tzw. czynnościach statutowych korzystały w świetle przepisów ustawy o VAT z 1993 r. ze zwolnienia od podatku. Usługi wykonywane jednak poza katalogiem statutowym – podlegały VAT.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, iż nie wszystkie usługi wykonywane przez stronę skarżącą w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja, zaliczyć można do działań statutowych tzn. do działalności związanej z rozwojem sportu, kultury i rekreacji, która to działalność zwolniona była z opodatkowania na podstawie art. 7 ust.1 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r. w zw. z poz.23 załącznika nr 2 do tejże ustawy. W ocenie składu orzekającego Sądu:
1) działalność polegająca na podnajmowaniu garaży i lokali użytkowych, czyli wynajem lokali o charakterze niemieszkaniowym jest świadczeniem na rzecz innego podmiotu, a zatem ma charakter usługi w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r. Sąd podziela w tej kwestii pogląd organów podatkowych, iż dochody z tegoż wynajmu, uzyskiwane przez stronę skarżącą podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT;
2) świadczenie przez skarżące Stowarzyszenie, będących przedmiotem umów z podmiotami gospodarczymi, usług reklamowych, polegających na udostępnianiu miejsc na reklamę, wykonywane na zlecenie. W przedmiotowym przypadku wykonanie logo zleceniodawcy (nalepki) zgodnie z projektami przekazanymi przez zlecającego (w trybie roboczym) oraz umieszczanie go na [...] mieści się w pojęciu usług reklamowych (mieszczą się w grupowaniu PKWiU 74.40.13-00.00 "Usługi reklamowe, pozostałe"). Dochody uzyskiwane z tak rozumianych usług reklamowych podlegają podatkowi VAT. Świadczy o tym również opinia organów statystycznych, zamieszczona w aktach przedmiotowej sprawy;
3) działalność sponsoringu zawodów sportowych, polegająca na umieszczaniu logo sponsora na [...],[...] oraz [...], rozmieszczaniu banerów i tablic reklamowych na [...], zamieszczanie informacji o sponsorze w regulaminie [...],[...] oraz w [...], prowadzona przed 1 maja 2004 r., na ogół nie była kwalifikowana jako usługa. Dowodem tego jest również opinia organów statystycznych, na którą powołują się organy podatkowe w zaskarżonej decyzji. A zatem przed 1 maja 2004 r. tego typu działania nie były objęte zakresem opodatkowania podatkiem VAT, określonym przepisami ustawy z 1993 r.
Sąd podziela jednak zarzut pełnomocnika stron skarżącej, wyartykułowany w trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, iż w przedmiotowej sprawie, organy podatkowe, naruszyły w sposób istotny, mający wpływ na wynik sprawy, zasady ogólne postępowania podatkowego oraz przepisy o postępowaniu dowodowym, rezygnując z przeprowadzenia tak istotnych dla ustalenia prawdy obiektywnej (naruszenie art. 122 O. p.) dowodów jak: przesłuchanie świadków i stron tego postępowania w celu wnikliwego i precyzyjnego ustalenia treści umów ustnych dotyczących sponsorowania działalności skarżącego (naruszenie art. 187 O.p.). Przyjęcie a priori przez organy podatkowe, iż w sytuacji gdy umów pisemnych nie było, działalność ta obejmowała usługi reklamowe podlegające VAT-owi jest, w ocenie Sądu, przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów (naruszenie art. 191 O.p.).
Nadto Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.p.s.a.) dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe art. 19 ust. 1 ustawy z 1993 r. o VAT statuującego jedną z podstawowych zasad podatku VAT, tj. zasadę prawa podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Sąd podzielił tu zdanie wyrażone w wielu orzeczeniach: Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych obu instancji (por.: wyrok TK z dnia 25 października 2004 r., SK 33/03 – OTK-A 2004/9/94; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r., I SA/Wr 576/98 - nie publ.; wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2004 r., FSK 87/04 – M.Pod 2004/12/51 wraz z glosą A. Mariańskiego; wyrok WSA z dnia 2 czerwca 2005 r., I SA/Gl 1079/04 – nie publ.; wyrok NSA z dnia 15 września 2006 r., I FSK 1092/05 – MPod 2007/2/39), iż nie jest trafny pogląd, że niezłożenie deklaracji podatkowej powoduje zakaz odliczania podatku naliczonego od podatku należnego. W wyrokach tych podkreślono, że fundamentalna zasada potrącalności podatku naliczonego powinna być pojmowana możliwie jak najszerzej. Wszelkie odstępstwa od zasady potrącalności podatku naliczonego stanowią wyjątki istotnie ograniczające zasady konstrukcyjne podatku. Muszą one zatem wynikać z przepisu prawa, a nie z wykładni celowościowej czy słusznościowej. Należy pamiętać, ze niedopuszczalne jest prowadzenie wykładni przepisów w taki sposób, który prowadzi do rozstrzygnięć niekorzystnych dla podatnika, jeśli możliwa jest inna wykładnia, której wynik jest korzystny dla tej jednostki (in dubio pro tributario). Jak akcentuje to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15.09.2006 r. (I FSK 1092/05) : "Tym samym jest oczywistym, iż wszystkie przepisy szczególne ustawy muszą być stosowane z wyjątkową precyzją, bowiem stanowiły one wyjątek od przepisu art. 19 ust. 1 ustawy, który statuował kardynalną zasadę podatku od wartości dodanej, czyli potrącalności". Przepis art. 19 ust. 1 ustawy VAT z 1993 r. stanowił, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą podatkowaną. To fundamentalne prawo podatnika nie może być w żaden sposób ograniczone. Zgodnie z art. 27 ust. 5 w zw. z ust. 8 pkt 2 ustawy VAT z 1993 r. w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik nie złożył deklaracji podatkowej oraz nie wpłacił kwoty zobowiązania podatkowego. Jak akcentuje NSA w wyroku z dnia 15 września 2006 r. (I FSK 1092/05) użycie przez ustawodawcę wyrażenia "w prawidłowej wysokości" oznacza w wysokości zgodnej z zasadą prawdy obiektywnej zawartą w ar. 122 O. p. Stosownie do treści art. 187 § 1 O. p. organ podatkowy zobowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy zarówno korzystny jak i niekorzystny dla podatnika. Przy ustalaniu obiektywnej wielkości zobowiązania w podatku od towarów i usług za dany miesiąc organ podatkowy na podstawie art. 21 § 3 O. p. powinien uwzględnić wszystkie zaewidencjonowane przez podatnika faktury.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit a) i c) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.
Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, działając w oparciu o art. 152 ustawy. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi że: "W razie uwzględnienia skargi, sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku".

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI