III SA/Gl 1030/21

III SA/Gl 1030/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Fleszer
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
III OSK 1359/22 - Wyrok NSA z 2023-04-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2133
art. 7 ust. 1c, 1d, 1e i ust. 4, 4a
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Miasta Ruda Śląska na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 25 czerwca 2021 r. nr NPII.4131.1.647.2021 w przedmiocie określenia wzorów wniosków w zakresie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym nr NPII.4131.1.647.2021 z dnia 25 czerwca 2021 r. Wojewoda Śląski stwierdził nieważność uchwały Nr PR.0007.65.2021 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie określenia wzoru wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz wzoru deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy, w części określonej w Załączniku Nr 1 i 2 do uchwały.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny. Podkreślił, że w Załączniku Nr 1 do uchwały Nr PR.0007.65.2021 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie określenia wzoru wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz wzoru deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy, zawarto sformułowania: "Ponadto oświadczam, że: - powyższe dane są prawdziwe - zapoznałem się/zapoznałam się z zasadami przyznawania dodatku mieszkaniowego (miejscowość i data) (podpis Wnioskodawcy)" oraz "Proszę o przekazywanie całości przyznanego mi dodatku mieszkaniowego na: 1. Rachunek bankowy (dotyczy właściciela domu jednorodzinnego): nazwa banku i numer rachunku bankowego 2. Rachunek bankowy zarządcy domu lub osoby uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny (w pozostałych przypadkach): nazwa banku i numer rachunku bankowego"; w Załączniku nr 2 do uchwały w zakresie sformułowania: "Ponadto oświadczam, że: -powyższe dane są prawdziwe - zapoznałem się/zapoznałam się z zasadami przyznawania dodatku mieszkaniowego (miejscowość i data) (podpis Wnioskodawcy)" - jako sprzecznej z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r.. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej jako "Konstytucja RP") w zw. z art. 7 ust. 1e i art. 7 ust. 1c oraz art. 7 ust. 1d ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2133, z 2021 r. poz. 11; dalej jako "ustawa").
Zdaniem organu nadzoru, Rada Miasta Ruda Śląska, zamieszczając powyższe postanowienia we wzorach wniosku i deklaracji, naruszyła Konstytucję Rzeczpospolitej Polskiej (zasadę praworządności) bowiem przekroczyła upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego, którego ustawodawca udzielił radom gmin w przepisie art. 7 ust. 1e ustawy. Organ nadzoru zaakcentował, że katalog elementów wniosku i deklaracji, zawarty odpowiednio w przepisach art. 7 ust. 1c i 7 ust. 1d ustawy, jest katalogiem zamkniętym i "niedopuszczalnym jest określenie przez radę gminy we wzorach innych elementów ponad te, które wskazał ustawodawca". Mając na uwadze powyższe stwierdzenie nieważności uchwały we wskazanej części organ nadzoru uznał za uzasadnione i konieczne.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 7 ust. 1e w związku i art. 7 ust. 1c oraz 7 ust. 1d ustawy o dodatkach mieszkaniowych w związku z przepisem art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1991 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.; dalej też jako u.s.g.) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że Rada Miasta, zastrzegając w Uchwale Nr PR.0007.65.2021 z 20 maja 2021 r. w sprawie określenia wzoru wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz wzoru deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy zakwestionowane zapisy - przekroczyła delegację ustawową do określenia wzoru wniosku i deklaracji.
Nadto z ostrożności, na wypadek gdyby Sąd uznał, że Uchwała Rady Miasta Ruda Śląska PR.0007.65.2021 z 20 maja 2021 r., we wskazanym w rozstrzygnięciu nadzorczym zakresie, narusza prawo, zarzuciła, iż organ nadzoru dokonał błędnej wykładni przepisu art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, uznając, że naruszenie prawa miało charakter istotny, wskutek czego bezpodstawnie stwierdził jej nieważność. Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu strona skarżąca zaakcentowała, że w przepisie art. 7 ust. 1e ustawy ustawodawca bezspornie przyznał radom gmin uprawnienie do określenia, w aktach rangi uchwały, wzorów: wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz deklaracji o dochodach. Natomiast elementy, które wniosek i deklaracja powinny zawierać zostały jednocześnie szczegółowo wymienione w przepisach art. 7 ust. 1d i 1c ustawy. Skoro zatem w wykonaniu delegacji z przepisu art. 7 ust. 1e ustawy rada gminy określa w drodze uchwały wzory delegacji i wniosku, a - zdaniem organu nadzoru - katalog elementów wniosku i deklaracji, zawarty w przepisach rangi ustawy (art. 7 ust. 1d i 1c ustawy) jest katalogiem zamkniętym i nie jest dopuszczalne zawieranie przez rady gmin we wzorach wniosku i deklaracji elementów innych, niż wymienione w katalogu, to nasuwa się konieczne pytanie o rzeczywisty zakres omawianej delegacji ustawowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozumienie tej delegacji w sposób, jaki założył organ nadzoru - utożsamiony ze zobowiązaniem i uprawnieniem, w istocie do "przepisania" do uchwały katalogów z art. 7 ust. 1d (wzór wniosku) i 1c ustawy (wzór deklaracji), podczas gdy organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego nie posiadają uprawnień do "przepisywania" do ustawodawstwa miejscowego aktów normatywnych wyższego rzędu. Działanie to z zasady stanowi rażące naruszenie prawa. Nadto zakres delegacji ustawowej, (skoro ta istnieje) nie może być interpretowany w taki sposób - z pominięciem jej celu i znaczenia - zarówno wniosek jak i deklaracja mają służyć wnioskodawcom świadczenia (dodatku mieszkaniowego) oraz zapewniać organowi, który orzeka o świadczeniu taki zakres danych, który umożliwi szybkie, zgodne z przepisaną prawem procedurą, załatwienie sprawy. Zatem skoro posługiwanie się w obrocie związanym z wypłatą świadczeń rachunkami bankowymi beneficjentów jest powszechne, konieczne i - w perspektywie oszczędności środków publicznych, wydatowanych na wypłatę świadczeń w inny sposób – celowe to tym samym organ przyznający świadczenie, zmierzając do jego realizacji, nie jest w stanie wykonać tej czynności bez wiedzy o oznaczeniu rachunku bankowego beneficjenta świadczenia.
Zdaniem Skarżącej, organ nadzoru, zasłaniając się rygoryzmem zakresu delegacji ustawowej pominął zasadę racjonalności działania. Rygoryzm nie jest wartością samą w sobie. Celowość tymczasem ewidentnie wskazuje, że wniosek powinien być kompletny, powinien zawierać wszystkie potrzebne do załatwienia sprawy elementy. Uważa, że dokonując wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisu art. 7 ust. 1e ustawy o dodatkach mieszkaniowych, należy uznać, iż zakwestionowana uchwała powołanego przepisu nie narusza, tym bardziej innych, wskazanych w rozstrzygnięciu norm, w szczególności wyrażonej w Konstytucji RP zasady praworządności. Rada Miasta nie ma wpływu na zakres formułowanych delegacji ustawowych i nie może nie uwzględniać racjonalnych argumentów, odnoszących się do technicznej strony procesu przyznawania i wypłaty świadczenia ani otoczenia prawnego, w którym świadczenia funkcjonowały dotychczas.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podkreślił, że nie zgadza się ze stanowiskiem strony skarżącej, uznając argumentację zawartą w skardze za chybioną. W całości podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym akcentując, że uchwała stanowi akt prawa miejscowego, a organ wykonujący kompetencję prawodawcy zawartą w upoważnieniu ustawowym, jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Zatem Rada Miasta na mocy przepisów tj. art. 7 ust. 1e ustawy posiada kompetencję jedynie do określenia wzoru wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz wzoru deklaracji, uwzględniając elementy przedmiotowych wzorów określone odpowiednio w art. 7 ust. 1c oraz ust. 1d ustawy. Katalogi ujęte w art. 7 ust. 1c oraz ust. 1d ustawy są katalogami zamkniętymi, a zatem wszelkie inne kwestie ujęte w uchwale poza wymienionymi w art. 7 ust. 1c oraz ust. 1d ustawy należy uznać za wykraczające poza delegację ustawową. Tym samym niedopuszczalnym jest określenie przez radę gminy we wzorze wniosku innych elementów ponad te, które wskazał ustawodawca. Zatem, Rada Miasta nie była uprawniona do wprowadzenia we wniosku informacji dot. przekazania dodatku na rachunek bankowy (właściciela budynku jednorodzinnego/ zarządcy domu lub osoby uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny). Powyższe stanowi wykroczenie poza delegację ustawową. Ponadto Rada Miejska nie posiada kompetencji do nakładania na jakikolwiek podmiot obowiązku posiadania konta bankowego. Obowiązek podania konta bankowego uniemożliwia wystąpienie z wnioskiem o dodatek mieszkaniowy osobom, które konta bankowego nie posiadają. Tak skonstruowana regulacja w zakresie rachunku bankowego de facto wprowadza dodatkowy warunek do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. posiadanie konta bankowego.
Organ nadzoru, ma przy tym świadomość, iż w większości przypadków wypłata dodatku mieszkaniowego odbywa się w formie przelewu na rachunek bankowy, zatem podanie jego numeru ma walory praktyczne, jednakże należy mieć na uwadze przepis art. 171 ust. 1 Konstytucji RP oraz przepis art. 85 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którymi - nadzór nad wykonywaniem zadań gminy sprawowany jest wyłącznie na podstawie kryterium legalności. Nadzór celowościowy jest niedopuszczalny w świetle obowiązujących przepisów prawa. W związku z powyższym organ nadzoru nie ma możliwości stosowania kryterium celowości w postępowaniu nadzorczym, tym samym w żadnym wypadku nie może uznać za zgodne z prawem zamieszczenie dodatkowych oświadczeń w zakresie nr rachunku bankowego czy też prawdziwości danych zawartych w przekładanych dokumentach, gdyż takie upoważnienie nie wynika z przepisu art. 7 ust. 1e ustawy w zw. z art. 7 ust. 1c oraz ust. 1d ustawy. Nadto na mocy art. 220 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej żądający od strony lub innego uczestnika postępowania zaświadczenia albo oświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego jest obowiązany wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia tych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia albo oświadczenia. W ustawie brak jest przepisu zobowiązującego wnioskodawcę do złożenia oświadczenia o zapoznaniu się z warunkami uprawniającymi do dodatku mieszkaniowego. Zatem nie istnieje również delegacja dla rady gminy do żądania odrębnego oświadczenia o prawdziwości danych zamieszczonych w deklaracji - funkcję tę spełnia bowiem klauzula, o której mowa w art. 7 ust. 2a ustawy.
Ponadto, odnosząc się do kwestii poruszonej w skardze dotyczącej innych uchwał jednostek samorządu terytorialnego zawierających podobne regulacje stwierdził, że nie wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, nie stanowi to jeszcze o legalności danej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Skarga okazała się nie zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; w skrócie "p.p.s.a.") – nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 Konstytucji RP – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 05.03.2008 r., I OSK 1799/07; z 09.04.2008 r., II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10; dostępne w CBOSA) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Jeżeli sąd uwzględnia skargę jednostki samorządu to stosownie do art. 148 ppsa uchyla zaskarżony akt nadzoru, w przeciwnym razie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem nie można organowi nadzoru w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszył obowiązujące przepisy prawa.
W niniejszej sprawie skarga Gminy została wniesiona na rozstrzygnięcie nadzorcze Nr NPII.4131.1.647.2021 z dnia 25 czerwca 2021 r. stwierdzające nieważność uchwały Nr PR.0007.65.2021 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie określenia wzoru wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz wzoru deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy, w części określonej w Załączniku Nr 1 do uchwały w zakresie sformułowania: "Ponadto oświadczam, że: - powyższe dane są prawdziwe i zapoznałem się/zapoznałam się z zasadami przyznawania dodatku mieszkaniowego (miejscowość i data) (podpis Wnioskodawcy)" oraz "Proszę o przekazywanie całości przyznanego mi dodatku mieszkaniowego na: 1. Rachunek bankowy (dotyczy właściciela domu jednorodzinnego): nazwa banku i numer rachunku bankowego 2. Rachunek bankowy zarządcy domu lub osoby uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny (w pozostałych przypadkach): nazwa banku i numer rachunku bankowego"; w Załączniku nr 2 do uchwały w zakresie sformułowania: "Ponadto oświadczam, że: -powyższe dane są prawdziwe -zapoznałem się/zapoznałam się z zasadami przyznawania dodatku mieszkaniowego (miejscowość i data) (podpis Wnioskodawcy)" - jako sprzecznej z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 7 ust. 1e i art. 7 ust. 1c oraz art. 7 ust. 1d ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Zasadniczy przedmiot sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia granic samodzielności jednostki samorządu terytorialnego. W szczególności chodzi o ocenę czy zapisy w Załacznikach nr 1 i 2 do Uchwały muszą być konkretnie, jednoznacznie umocowane w regulacji ustawowej, czy też należy przyjąć, że ustawowe upoważnienie do kształtowania treści wniosku i deklaracji jest generalne, a nie kazuistyczne.
Jak wynika z treści skargi, organ nadzoru stanął na stanowisku, że zgodne z prawem są tylko takie zapisy, które wyraźnie zostały w ustawie przewidziane, zatem każdy zapis, dla którego nie można wskazać szczegółowej, wyraźnej podstawy prawnej jest nieważny.
Strona skarżąca przedstawia pogląd sprowadzający się do uznania, że brak ustawowego uregulowania określonych kwestii ustrojowych nie oznacza generalnie zakazu wypowiadania się na dany temat w akcie organu stanowiącego gminy, w granicach jego autonomii.
Rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu należy rozpocząć od uwag natury ogólnej, które wskażą kierunek wykładni przepisów ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym uwzględniający rolę i pozycję ustrojową samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 165 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej, Zasada samodzielności samorządu terytorialnego stanowi podstawową i najistotniejszą cechę samorządu gminnego i dotyczy nie tylko sfery prywatnoprawnej, ale także publicznoprawnej. Samodzielność publicznoprawna gminy oznacza, że jest ona zdecentralizowanym podmiotem władzy publicznej, działającym na podstawie i w granicach wynikających z przepisów obowiązującego prawa i w tym zakresie jakakolwiek ingerencja podmiotu zewnętrznego (np. organu nadzoru) dopuszczalna jest tylko w przypadku wprost wskazanym w przepisie ustawy i musi być powiązana z prawem do ochrony tejże samodzielności. (Tak wyrok WSA w Warszawie z 29 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 2103/17). Ta chroniona Konstytucyjnie samodzielność jest jednym z filarów demokratycznego, zdecentralizowanego i obywatelskiego Państwa.
Kolejnym dokumentem, jaki winien być uwzględniony przy analizie spornego zagadnienia jest Europejska Karta Samorządu Lokalnego przyjęta 15 października 1985 r. w Strasburgu przez Stałą Konferencję Gmin i Regionów Europy przy Radzie Europy, która weszła w życie z dniem 1 września 1988 r. Jest ona dokumentem Rady Europy, który reguluje status samorządów lokalnych w relacji do władz państwowych. Została ona ratyfikowana przez Polskę w 1994 r. i opublikowana w Dz. U. nr 124, poz. 607.
Art. 3 ust. 1 Karty definiuje samorząd lokalny jako prawo i zdolność społeczności lokalnych, w granicach określonych prawem, do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych na ich własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkańców.
Artykuł 4 określający zakres działania samorządu lokalnego wskazuje, że:
2. Społeczności lokalne mają - w zakresie określonym prawem - pełną swobodę działania w każdej sprawie, która nie jest wyłączona z ich kompetencji lub nie wchodzi w zakres kompetencji innych organów władzy.
4. Kompetencje przyznane społecznościom lokalnym powinny być w zasadzie całkowite i wyłączne i mogą zostać zakwestionowane lub ograniczone przez inny organ władzy, centralny lub regionalny, jedynie w zakresie przewidzianym prawem.
Wreszcie stosownie do art. 8 ust. 3 kontrola administracyjna społeczności lokalnych powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma on chronic.
Przenosząc powyższe na niwę rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że w art. 94 u.s.g. ustanowiono, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
Natomiast art. 7 ust. 1e ustawy stanowi, że rada gminy określa, w drodze uchwały, wzór wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz wzór deklaracji, o której mowa w ust. 1. Z kolei norma z art. 7 ust. 1 ustawy regulująca przyznanie dodatku mieszkaniowego – stanowi, że dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych w miesiącu poprzedzającym dzień złożenia wniosku wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.
Dodatkowo art. 7 w ust. 1c tej ustawy w 10 punktach konkretnie reguluje co musi zawierać wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego – tj:
1) imię i nazwisko wnioskodawcy oraz numer PESEL albo numer dokumentu potwierdzającego tożsamość wnioskodawcy w przypadku braku numeru PESEL;
2) adres zamieszkania wnioskodawcy;
3) wskazanie nazwy i adresu zarządcy budynku albo innej osoby uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny;
4) określenie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego;
5) informację o powierzchni użytkowej lokalu, w tym o łącznej powierzchni pokoi i kuchni oraz o powierzchni zajmowanej przez wnioskodawcę, w przypadku najmu albo podnajmu części lokalu;
6) informację o liczbie osób niepełnosprawnych, w tym o liczbie osób poruszających się na wózku inwalidzkim oraz o liczbie innych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju;
7) informacje dotyczące technicznego wyposażenia zajmowanego lokalu mieszkalnego o:
a) sposobie ogrzewania lokalu (wyposażenie w centralne ogrzewanie),
b) sposobie przygotowywania ciepłej wody użytkowej (wyposażenie w centralną instalację ciepłej wody),
c) instalacji gazu przewodowego;
8) informację o liczbie osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego oraz o łącznych dochodach członków gospodarstwa domowego;
9) informację o łącznej kwocie wydatków na lokal mieszkalny, o których mowa w art. 6 ust. 3-4a, za ostatni miesiąc;
10) potwierdzenie informacji, o których mowa w pkt 2-5 oraz 7 i 9, przez zarządcę budynku albo inną osobę uprawnioną do pobierania należności za lokal mieszkalny.
Natomiast w ust. 1d w 4 punktach unormowano elementy deklaracji, o której mowa w ust. 1, do podania których zobowiązany jest wnioskodawca – tj:
1) dane osobowe wnioskodawcy: imię i nazwisko, adres zamieszkania, datę urodzenia, miejsce pracy lub nauki i źródła dochodu oraz jego wysokość;
2) dane osobowe osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego: imię i nazwisko, datę urodzenia, stopień pokrewieństwa z wnioskodawcą, miejsce pracy lub nauki i źródła dochodów oraz ich wysokość;
3) informację o sumie dochodów członków gospodarstwa domowego;
4) informację o wysokości średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego.
Przytoczenie powyższych przepisów było konieczne, bowiem na nich oparte zostało zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze i stanowisko organu nadzoru o rażącym naruszeniu prawa przez unieważnioną część uchwały. Zauważyć należy, że ustawodawca regulując podstawy, tryb, zasady i wymagane dane niezbędne do przyznawania dodatku mieszkaniowego uregulował te kwestie jednoznacznie i konkretnie, ustanawiając zamknięty katalog, enumeratywnie wyliczonych elementów, do podania których zobowiązany jest wnioskodawca świadczenia.
Tym samym jakiekolwiek zamieszczanie w uchwale - akcie prawa miejscowego - dodatkowych oświadczeń czy danych we wniosku lub deklaracji, poza te objęte wyż. cyt. przepisami należało uznać za wykraczające poza kompetencję ustawową.
Poza tym zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy - upoważniony przez organ, o którym mowa w ust. 1, pracownik przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych:
1)ruchomości i nieruchomości;
2)zasobów pieniężnych.
Odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego.
Natomiast z mocy art. 7 ust. 4a - przed złożeniem oświadczenia, o którym mowa w ust. 4, pracownik przeprowadzający wywiad środowiskowy poucza składającego oświadczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Zatem wobec treści powyższych norm tym bardziej stwierdzić należy brak podstawy kompetencyjnej dla Rady Miasta do nakładania w drodze uchwały na wnioskodawcę dodatkowego obowiązku składania oświadczenia, że: “powyższe dane są prawdziwe - zapoznałem się/zapoznałam się z zasadami przyznawania dodatku mieszkaniowego". Zapisu takiego nie mogą tym samym uzasadniać również jakiekolwiek pozaustawowe względy celowościowe, racjonalne czy porządkowe.
Zaakcentować należy, że z mocy art. 91 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W orzecznictwie podkreśla się, że termin "sprzeczność" jest pojęciem nieostrym. Przez sprzeczność należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (wyrok NSA z 29.11.2006 r. , I OSK 1287/06 , LEX nr 320891). Sprzeczność z prawem uchwały (zarządzenia) organu samorządu terytorialnego zachodzi w sytuacji, gdy doszło do wydania aktu z naruszeniem przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał (zarządzeń), podstawy prawnej podejmowania uchwał (zarządzeń), przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz naruszenia przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (zarządzeń) (por. m.in. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, LEX nr 33805). Sprzeczność uchwały (zarządzenia) z prawem musi być oczywista i bezpośrednia (wyrok WSA w Warszawie z 21.03.2007 , IV SA/Wa 2296/06 , LEX nr 320813). A taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Dlatego też żadne argumentu natury celowościowej czy porządkowej nie mogą mieć znaczenia dla oceny tej sprawy.
Nie znajdując więc zasadności zarzutów skargę Gminy należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa. Poza kontrolą Sądu pozostał zarzut posiłkowania się przez Skarżącą analogicznymi do zakwestionowanych zapisami w innych uchwałach, co nie zwalnia organu nadzoru od działania zgodnie z art. 8 kpa i przestrzegania konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
-----------------------
2