II SA/Bd 401/23

II SA/Bd 401/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Leszek Kleczkowski
Tomasz Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 107 par. 3 w zw. z art. 11, art. 153 i art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2023 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Dyrektora Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia 31 stycznia 2023 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia do szkoły doktorskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na rzecz skarżącego J. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. Dyrektor [...] (dalej także: Dyrektor, organ), działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", art. 200 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1668) – dalej: "p.s.w.n.", a także Uchwały nr 65 [...] z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej [...] (Biuletyn Prawny [...] z 2019 r., poz. 168) nie przyjęto [...] (dalej też jako: Skarżący, Strona, Kandydat) do Szkoły Doktorskiej [...] (dalej także: Szkoła Doktorska, Szkoła) w roku akademickim 2020/2021.
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku czego Dyrektor w dniu [...] października 2020 r. orzekł o podtrzymaniu punktacji uzgodnionej po zakończeniu rozmowy kwalifikacyjnej.
Na skutek wniesionej skargi wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1207/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Dyrektor, po ponownym rozpatrzeniu wniosku Skarżącego orzekł o nieprzyjęciu Skarżącego do Szkoły Doktorskiej w roku akademickim 2020/2021.
Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się jej uchylenia i wpisania go na listę doktorantów.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Dyrektor utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na skutek wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1368/21 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Podkreślił, że organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów Skarżącego i nie przedstawił przekonującej argumentacji, która umożliwiłaby stronie zrozumienie tego, że wydane rozstrzygnięcie jest logiczną konsekwencją prawidłowo przeprowadzonego procesu rekrutacyjnego. Sąd dodał, że powyższe jest równoznaczne z niewykonaniem wskazań WSA w Bydgoszczy wynikających z wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1207/20, a tym samym z istotnym naruszeniem art. 153 p.p.s.a. Wskazał, że organ rozpatrując ponownie sprawę miał uwzględnić powyższą ocenę prawną, a także zalecenia wynikające z treści uzasadnienia ww. wyroku, a także wyroku o sygn. II SA/Bd 1207/20. Organ miał wnikliwie i wyczerpująco rozpatrzeć zarzuty i argumenty podniesione w toku sprawy przez Skarżącego, a przyjęte stanowisko miał należycie uzasadnić, zgodnie z wymogami przewidzianymi w obowiązujących przepisach prawa i w taki sposób, który miał umożliwiać dokonanie oceny, czy przeprowadzone postępowanie rekrutacyjne odbył się z zachowaniem wyznaczonych przez organy uczelni reguł, a także z poszanowaniem zasady obiektywizmu. Wyrażone stanowisko miał poprzeć adekwatną dokumentacją sporządzoną podczas postępowania kwalifikacyjnego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. Dyrektor rozpoznając ponownie sprawę odmówił przyjęcia Skarżącego do Szkoły Doktorskiej [...] w roku akademickim 2020/2021. W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności wskazał, że zasady przyjęć do szkół doktorskich reguluje art. 200 ust. 1, 2, 5 i 7 p.s.w.n. z kolei zasady postępowania kwalifikacyjnego określa Uchwała Nr 65 Senatu Uniwersytetu [...] w sprawie warunków i trybu rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej [...] (dalej jako uchwała nr 65). Podkreślił, że na mocy ust. 2. art. 200 p.s.w.n. oraz ust. 1 § 7 uchwały nr 65, rekrutacja do szkoły doktorskiej odbywa się w drodze konkursu. Postępowanie kwalifikacyjne obejmuje analizę dokumentacji oraz rozmowę kwalifikacyjną. Za pozytywny wynik postępowania kwalifikacyjnego uznaje się na mocy ust. 2 § 10 ww. ustawy uzyskanie przez kandydatkę/ta takiego wyniku końcowego, który pozwala na zajęcie pozycji na liście rankingowej mieszczącej się w limicie przyjęć do szkoły doktorskiej. Organ zauważył przy tym, że liczba punktów zdobytych w postępowaniu kwalifikacyjnym nie powinna być niższa niż 50 punktów, ani nie powinna wynieść mniej niż 5 punktów w którymkolwiek z dwóch elementów postępowania, tj. analizie dokumentacji lub rozmowie kwalifikacyjnej. Dyrektor dodał, że w Ramach Postępowania Kwalifikacyjnego przyjętych na posiedzeniu Rady Szkoły w dniu [...] marca 2020 r. określono, że minimalna liczba punktów osoby, która została przyjęta do Szkoły Doktorskiej [...] w rekrutacji 2020, wynosiła 55.
W dalszej kolejności, organ odniósł się do punktacji uzyskanej przez Skarżącego, wskazując, że w wyniku rozmowy kwalifikacyjnej uzyskał on 40 punktów na 100 możliwych do zdobycia, co dało 32 miejsce rankingowe na 64 kandydatów i kandydatek. Zgodnie z Ramami postępowania kwalifikacyjnego, punktacja była sumą oceny załączonej dokumentacji (30 punktów) i przebiegu rozmowy kwalifikacyjnej (10 punktów). Punktacja ostateczna była średnią punktów przyznanych kandydatowi przez członków komisji - średniej punktacji obliczonej oddzielnie w części poświęconej analizie dokumentacji i oddzielnie za przebieg rozmowy kwalifikacyjnej. Dyrektor podkreślił, że wszyscy kandydaci przyjęci do Szkoły Doktorskiej w postępowaniu kwalifikacyjnym w roku 2020 przekroczyli wskazany, minimalny próg punktowy, co oznacza, że osoby przyjęte zdobyły co najmniej 55 punktów. Następnie organ zauważył, że zgodnie ustawą o szkolnictwie wyższym i ust. 3 § 10 Uchwały nr 65 Senatu, wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne, w związku z czym zostały opublikowane w formie listy przyjętych do Szkoły Doktorskiej w dniu ogłoszenia wyników rekrutacji. Natomiast szczegółowe dane na temat przebiegu rekrutacji zawarte są w protokole z rekrutacji, dostępnym do wglądu uczestników rekrutacji w biurze Szkoły. Protokół udostępniany uczestnikom rekrutacji, z powodu konieczności ochrony danych osobowych, zawiera zanonimizowane imiona i nazwiska osób nieprzyjętych, zawiera jednak informację o uzyskanych przez te osoby wynikach punktowych z postępowania rekrutacyjnego. Dodał, że w postępowaniu tym w 2020 r. brało udział siedemnastu kandydatów z zakresu nauk prawnych, z czego do Szkoły Doktorskiej przyjęto siedmiu. W pierwszej dziesiątce osób przyjętych do Szkoły znalazło się aż czworo prawników, co zdaniem organu świadczyło o dużej konkurencji i bardzo wysokim "progu wejścia" dla kandydatów i kandydatek z tej dyscypliny nauki. Organ stanął na stanowisku, że osiągnięcia naukowe przyjętych osób daleko przekraczały osiągnięcia wykazane przez Skarżącego, a ich projekty badawcze zostały uznane za innowacyjne i rokujące wniesienie nowej wiedzy do dyscypliny nauk prawnych po ich realizacji, w przeciwieństwie do projektu Skarżącego. Podkreślił, że komisja, zgodnie z Ramami Postępowania Kwalifikacyjnego, brała pod uwagę i zarazem liczyła punkty za maksymalnie trzy wskazane publikacje, trzy wskazane osiągnięcia organizacyjne i trzy wskazane osiągnięcia innego typu. Dyrektor podkreślił, że Ramy Postępowania Kwalifikacyjnego, wyraźnie wskazują na konieczność przedłożenia przez kandydatów i kandydatki w postępowaniu kwalifikacyjnym trzech wybranych osiągnięć każdego typu. Zdaniem organu uwzględnienie w przyznawaniu punktów w postępowaniu rekrutacyjnym większej liczby wystąpień konferencyjnych czy dowodów działań organizacyjnych i kompetencji, nie jest właściwe i wykraczałoby poza zasady rekrutacji, jak i poza generalną zasadę równego oceniania wszystkich kandydatów i kandydatek w postępowaniu rekrutacyjnym przez Komisję Kwalifikacyjną. Organ wyjaśnił, że w przypadku Skarżącego na łączną punktację będącą efektem oceny przedstawionych w toku postępowania kwalifikacyjnego osiągnięć składało się po pierwsze, 15 punktów przyznanych za dwie wskazane w życiorysie publikacje, jedna w monografii pokonferencyjnej wydawanej przez [...], zatytułowana "[...]" oraz jedna w monografii wydawanej przez [...], zatytułowana "[...]". Następnie wyjaśnił, że przyznana w rekrutacji liczba punktów nie była związana z niską tzw. punktacją ministerialną tego rodzaju publikacji, a z relatywnie wysoką oceną jakości tekstu pierwszej publikacji przez członków Komisji, która zdecydowała przyznać za nią 10 punktów. Dyrektor wskazał, że za przyznaniem tak wysokiej liczby punktów przemawiały dwa argumenty, a mianowicie to, że była to monografia, która wymagała znacznie większego nakładu pracy niż publikacje artykułowe oraz to, że publikacja została wydana w wydawnictwie ujętym w wykazie Ministerstwa Edukacji i Nauki (na II poziomie). Organ podkreślił także, że Komisja doceniła też walory naukowe publikacji, oceniając je w kontekście aktualnego etapu rozwoju naukowego kandydata, z kolei ocena publikacji ma charakter ekspercki i nie była powiązana z punktacja przyznaną innym kandydatom, ale skorygowaną o kontekst danej dyscypliny naukowej. Dyrektor wskazał, że za drugą z publikacji Komisja przyznała Skarżącemu 5 punktów, a przyznana liczba punktów wynika z faktu, że była to publikacja w formie wydawnictwa pokonferencyjnego, które to w przypadku nauk społecznych są traktowane jako mniej istotne. Podkreślił, że okoliczność taka jest powszechnie znana wszystkim uczestnikom tzw. obrotu naukowego. Zauważył, że Komisja musiała akceptować istniejące standardy. Dodał, że na ocenę wpłynęła też wartość naukowa publikacji, co jest związane z jej oceną ekspercką.
W dalszej części uzasadnienia, organ stwierdził, że na podstawie przedstawionych certyfikatów, zaświadczeń i opinii Komisja przyznała 15 punktów za: merytoryczne uczestnictwo w trzech wskazanych przez Kandydata konferencjach (po 1,5 punktu za ogólnopolskie konferencje organizowane przez rodzimą uczelnię Skarżącego oraz 2 punkty za wystąpienie na konferencji organizowanej przez [...]) i była to zwykła wartość punktowa przyznawana podczas tego naboru za wystąpienia tego rodzaju. Podkreślił, że z uwagi na brak utrwalenia powyższych konferencji ocena ekspercka wartości naukowej była niemożliwa.
Następnie Dyrektor stwierdził, że za kompetencje językowe potwierdzone certyfikatem przyznano Skarżącemu 5 punktów, a za zrealizowane stypendium [...] związane z podjętym kierunkiem studiów przyznano również 5 punktów. Pobyt zagraniczny został uznany za wartościowy w kontekście przyszłej pracy naukowej. Mając na uwadze powyższe, organ podkreślił, że wyczerpany został limit osiągnięć, które komisja mogła ocenić zgodnie z przyjętymi zasadami naboru, którymi była związana. Dyrektor podkreślił, że punkty przyznawane są za jakość osiągnięć naukowych na tle osiągnięć innych kandydatów, nie zaś za każde ze wskazanych przez Kandydata w życiorysie cech własnych czy zdarzeń, które sam uznaje za takie osiągnięcia. Reasumując, organ wskazał, że Skarżący uzyskał 30 punktów w pierwszym etapie postępowania kwalifikacyjnego.
W dalszej części uzasadnienia, organ podał, że liczba 10 punktów przyznanych Skarżącemu za przebieg i treść rozmowy kwalifikacyjnej była oceną ekspercką, opartą na doświadczeniu naukowym członków Komisji. Wynikała ona przede wszystkim z nieprzekonującego wyboru problematyki i tematu projektu. Zdaniem Dyrektora Strona nie wykazała, czy projekt w przedstawionej formie faktycznie podejmuje nierozwiązany dotąd, a nade wszystko ważki z perspektywy nauki problem badawczy i czy rozprawa wniesie coś istotnie nowego do stanu wiedzy prawniczej. Zdaniem organu projekt nie był na tyle oryginalny i nowatorski, aby przekonać Komisję. Nadto dodał, że Skarżący nie wykazał, w jaki sposób planowana przez niego monografia miałaby wypełnić lukę w piśmiennictwie czy przedstawić nowe spojrzenie na wskazane przez niego zagadnienia (związane m.in. z tematyką immunitetu jurysdykcyjnego). Ponadto rozważania Skarżącego, w proponowanym w projekcie, miałyby w efekcie, w dużej mierze, charakter historyczny, a nie były to jednak badania z zakresu nauk historycznych. Dyrektor zwrócił uwagę także na to, że Skarżący nie wykonał wcześniej żadnych kroków, aby skonsultować swój projekt z kompetentną osobą czy osobami, aby te potwierdziły, czy przedstawiony projekt ma potencjał naukowy w tym znaczeniu, że jego realizacja wniesie istotnie nową wiedzę do nauki. Ponadto zdaniem organu, Skarżący nie wykazał, w jaki sposób miałby przeprowadzić badania i jakie byłoby ich praktyczne zastosowanie. Organ powołując się na opis projektu wskazał, że podstawową jednostką naukową, z którą Kandydat pragnąłby utrzymywać kontakt także w ramach swoich przyszłych, planowanych badań naukowych jako doktorant Szkoły miał być Wydział Prawa Uniwersytetu w [...]. Organ uznał jednak, że zabrakło szczegółów dotyczących tego, na czym ta praca miałaby polegać i czy rzeczywiście przyniosłaby wymierne efekty w postaci publikacji naukowych. Dyrektor stanął na stanowisku, że przedstawione przez Kandydata zadanie badawcze oraz jego kompetencje językowe, wybór wskazanego ośrodka naukowego jako miejsca realizacji projektu wydaje się nietrafny i ograniczający. A także, że aktywność naukowa Skarżącego w trakcie studiów dotyczyła w znaczącej mierze prawa cywilnego i medycznego. Podkreślił, że nie jest to przesłanka dyskredytująca Stronę, jednak świadczy o braku solidnego zaplecza naukowego z zakresu całkowicie nowej dziedziny, jaką jest prawo międzynarodowe publiczne. Organ podkreślił także, że w przedstawionym w toku rekrutacji życiorysie oraz w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej, Skarżący podkreślał w większym stopniu swoją działalność pozanaukową, co zasadniczo nie ma wpływu na ocenę jako kandydata Szkoły Doktorskiej. Dodał, że odpowiedzi Skarżącego były niejasne, a komisja nie dowiedziała się w jaki sposób miałby on pogodzić odbywanie aplikacji i bardzo absorbującej pracy zawodowej z pracą badawczą w Szkole Doktorskiej.
W końcowej części uzasadnienia, organ przedstawił osiągnięcia wybranych reprezentantów nauk prawnych, którzy to zostali przyjęci do Szkoły w naborze na 2020 r., a z którymi bezpośrednio konkurował. Dyrektor przedstawił osiągnięcia pierwszej i ostatniej osoby z listy rankingowej, celem nakreślenia tła dla osiągnięć Skarżącego.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skargę do Sądu złożył Skarżący, który zarzucił naruszenie:
1) art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., przez nieposzanowanie przez organ oceny prawnej i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy co do dalszego postępowania, wyrażonych najpierw w treści wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1207/20 (inter alia s. 8, akapit 2), a później w treści wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1368/21 (s. 9, akapit 2, do końca), tj. nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów postawionych zaskarżonej uprzednio decyzji organu z dnia [...] września 2020 r., w pierwszej kolejności we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] października 2020 r., a później w skardze do WSA w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2020 r.
2) naruszenie art. 200 ust. 5 zd. 1 p.s.w.n. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a. przez niesporządzenie prawidłowego uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji, tj. niewskazanie wszystkich faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł, po raz kolejny nie wzbudzając zaufania Skarżącego do pełniącego władzę publiczną organu i powtarzając zaprezentowane we wcześniej zaskarżonych decyzjach informacje dot. oceny wybranych osiągnięć Skarżącego, nie umożliwiając Skarżącemu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i nie przekonując go o zasadności wydanej decyzji;
3) art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., przez nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez Skarżącego, pierwotnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] października 2020 r. (złożonym na gruncie sprawy rozpoznanej przez WSA w Bydgoszczy prawomocnym wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1207/20), a później w treści wniosku o ponownie rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lipca 2021 r. (złożonym na gruncie sprawy rozpoznanej przez WSA w Bydgoszczy prawomocnym wyrokiem z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1368/21), powtarzając zaprezentowane we wcześniej zaskarżonych decyzjach informacje dotyczące oceny wybranych osiągnięć Skarżącego;
4) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez:
a) niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. nierozpatrzenie każdego z dokumentów przedłożonych przez Skarżącego w toku postępowania kwalifikacyjnego, którego dotyczy skarga, dnia [...] września 2019 r. o nieprzyjęciu Strony do Szkoły Doktorskiej z decyzją z [...] w roku akademickim 2019/2020 z powodu uzyskania w postępowaniu kwalifikacyjnym mniejszej liczby punktów niż 50, tj. 40 punktów i przedłożonymi wówczas dokumentami w ujęciu porównawczym,
b) wydanie decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r., decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r. i zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] stycznia 2023 r. o nieprzyjęciu Skarżącego na studia, w oparciu o wybiórczo dobrane fragmenty zgromadzonego materiału dowodowego, z bledną ocena oczekiwań i wniosków Skarżącego co do sposobu rozpoznania załączonych przez niego dokumentów;
5) art. 200 ust. 2 p.s.w.n., przez przeprowadzenie rekrutacji do szkoły doktorskiej wbrew zasadom ustalonym przez Radę Szkoły [...] tj. wbrew Ramom postępowania kwalifikacyjnego Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej [...] na rok akademicki 2020/2021 (przyjętym na posiedzeniu Rady Szkoły [...] w dniu [...] marca 2020 roku), tj. akapitom dot. stadium pierwszego i drugiego postępowania kwalifikacyjnego, a także zasad punktacji;
6) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 13 § 1 k.p.a. w zw. z art. 200 ust. 2 p.s.w.n. przez przeprowadzenie rekrutacji do szkoły doktorskiej drodze konkursu, który nie opierał się na zasadach (a zatem przepisach prawa), wbrew zasadzie strzeżenia praworządności, nie wyjaśniając Skarżącemu zasadności przesłanek, którymi organ administracji kierował się przy załatwieniu sprawy, a w konsekwencji niezgodne z ustawą przeprowadzenie tej rekrutacji, tj. bez uprzedniego ustalenia zasad pojmowanych jako obiektywne mierniki, które pozwalają na przeprowadzenie równej i transparentnej rekrutacji, nie wykazując ponadto woli polubownego załatwienia sprawy, również po wyeksponowaniu dostrzeżonych przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. (sygn. akt II SA/Bd 1207/20) i wyroku z dnia 18 października 2022 r. (sygn. akt II SA/Bd 1368/21) naruszeń, czego emanacją są:
a) wydanie co najmniej zaskarżonej decyzji (i najprawdopodobniej wielu innych o nieprzyjęciu do interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej [...] w rekrutacji na rok akademicki 2019/20 i 2020/2021), w której uzasadnieniu organ stara się dobrać argumentację pod niejasno i ogólnikowo uchwalone Ramy, których treść de facto nie pozwala na obiektywną ocenę któregokolwiek z kandydatów, a pozwala na arbitralnie przyznawanie bądź odbieranie kandydatom (w tym Skarżącemu) punktów;
b) niepodjęcie próby wykazania Skarżonemu zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu skarżonej decyzji, lecz bronienie pierwotnie zaprezentowanego, bezzasadnego, stanowiska;
c) powtarzanie zaprezentowanych we wcześniej zaskarżonej decyzji informacji dot. oceny wybranych osiągnięć Skarżącego i przekłuwanie ich. na. liczbę bezrefleksyjnie przyznanych mu punktów, z pominięciem załączonych przez Skarżącego załączników, wskazujących osiągnięcia,
7) art. 7a § 1 k.p.a., w związku z Ramami w całości, a w szczególności części dot. stadium pierwszego i drugiego postępowania kwalifikacyjnego przez:
a) ogólnikowe i wybiórcze odniesienie się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do Ram przyjęcia kandydata na studia doktoranckie, tj. rzeczywiście przyjętej metody ustalania punktacji i jakichkolwiek obiektywnych kryteriów, na których oparto ocenę każdego z przedłożonych dokumentów;
b) niewskazanie i niewykazanie w ogóle ile punktów Skarżący uzyskał za część osiągnięć, które wyeksponował w toku rekrutacji, które potwierdzone zostały chociażby następującymi dokumentami: skan aktu mianowania na stopień kaprala, skan opinii o kandydacie osoby pełniącej funkcję opiekuna naukowego, skan zaświadczenia o ukończeniu [...], skan certyfikatu [...], skan certyfikatu potwierdzającego znajomość języka włoskiego, skan opinii patrona o aplikancie, skany potwierdzające, że kandydat jest studentem doradztwa podatkowego i studiów podyplomowych z obszaru medycznego i in.;
c) świadczącą o wybiórczości i niekonsekwencji organu wydającego zaskarżoną decyzję, błędną i tendencyjną ocenę potwierdzonych dokumentami osiągnięć Skarżącego, przede wszystkim poświadczających osiągnięcia zaistniałe w toku roku kalendarzowego pomiędzy wydaniem decyzji z dnia [...] września 2019 r. o nieprzyjęciu Strony do Szkoły Doktorskiej [...] w roku akademickim 2019/2020 a wydaniem decyzji z dnia [...] września 2020 r. o nieprzyjęciu Strony do Szkoły Doktorskiej [...] roku akademickim 2020/2021, w tym tych, których zbagatelizować przez pryzmat Ram nie można, tj. uchwały o wpisie na listę aplikantów adwokackich, certyfikatu potwierdzającego uzyskanie tytułu mediatora, zaświadczenia o m. in. pełnieniu funkcji starosty I roku aplikantów adwokackich przy [...] Izbie Adwokackiej w [...], opinii patrona o aplikancie, opinii o kandydacie osoby pełniącej funkcję opiekuna naukowego, czy zaświadczeń o odbywanych studiach;
d) błędną i nieobiektywną ocenę rozmowy kwalifikacyjnej;
e) nietrafioną, nieuzasadnioną i dowolną ocenę projektu rozprawy doktorskiej, a także błędną ocenę sylwetki Skarżącego pod kątem możliwości rozprawy tej przygotowania;
f) zbagatelizowanie przy wydawaniu decyzji znaczenia oczywiście nasuwających się wątpliwości co do treści normy prawnej, tj. całości Ram i nierozstrzygnięcie ich na korzyść Skarżącego,
a w konsekwencji dokonanie arbitralnej i nietrafionej oceny osiągnięć Skarżącego, podczas gdy poprawna ocena zgromadzonych w sprawie dokumentów i rozmowy kwalifikacyjnej powinna doprowadzić do przyjęcia Skarżącego do szkoły doktorskiej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a, gdyż Skarżący w skardze wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym natomiast organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1207/20 uchylił decyzje obu instancji, z kolei wyrokiem z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1368/21 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Szkoły Doktorskiej [...].
W ostatnim z powołanych wyżej wyroków Sąd wskazał, że o uchyleniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r. zdecydował w pierwszym rzędzie brak należytego uzasadnienia, które spełniałoby swoją funkcję i wyjaśniało Skarżącemu zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił przy tym, że specyfika merytorycznej oceny predyspozycji i umiejętności kandydatów należy wyłącznie do wykwalifikowanej kadry uczelni i jako taka nie podlega kontroli sądowej. Niemniej jednak Sąd zauważył, że organ w razie jakichkolwiek wątpliwości powinien umieć wykazać, że wszyscy kandydaci oceniani byli według tych samych zasad i kryteriów, stosowanych zgodnie z wymogami ustanowionej procedury konkursowej oraz, że liczba punktów uwidoczniona w ostatecznym rankingu odpowiada średniej punktów wystawionych przez poszczególnych członków Komisji, co powinno również mieć odzwierciedlenie w odpowiednio sporządzonej dokumentacji (np. protokołach oceny) – której do akt niniejszej sprawy nie załączono - umożliwiającej zweryfikowanie treści wniosków formułowanych przez organ z tym, jak faktycznie przebiegała ocena poszczególnych elementów kandydatury Skarżącego. Przemawiają za tym tak zasady obiektywizmu, jawności i przejrzystości postępowania rekrutacyjnego, jak i istota kontroli sądowej decyzji administracyjnych w oparciu o przepisy obowiązującego prawa.
W następstwie powyższego Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., gdyż organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów Skarżącego – na które wskazano w ramach motywów wyroku – i nie przedstawił przekonującej argumentacji, która umożliwiłaby mu zrozumienie tego, że wydane rozstrzygnięcie jest logiczną konsekwencją prawidłowo przeprowadzonego procesu rekrutacyjnego. To to z kolei prowadziło do wniosku, że niewykonane wskazania wynikające z wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., co stanowiło o naruszeniu art. 153 p.p.s.a. Sąd formułując wskazania do dalszego postępowania zobowiązał organ do wykonania zaleceń Sądu wynikających z obu powołanych wyżej, wydanych dotąd w sprawie wyroków poprzez wnikliwe i wyczerpujące rozpatrzenie zarzutów i argumentów podniesionych przez Skarżącego i należyte uzasadnienie przyjętego stanowiska z zachowaniem wymogów przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa i w taki sposób, który będzie umożliwiał dokonanie oceny, czy przeprowadzone postępowanie rekrutacyjne odbyło się z zachowaniem wyznaczonych przez organy uczelni reguł, a także z poszanowaniem zasady obiektywizmu. Sąd zaznaczył ponadto, że stanowisko organ winien poprzeć adekwatną dokumentacją sporządzoną podczas postępowania kwalifikacyjnego.
Przedmiotem skargi jest obecnie kolejna wydana w sprawie decyzja, z dnia [...] stycznia 2023 r., odmawiająca Skarżącemu przyjęcia do Szkoły Doktorskiej [...] w roku akademickim 2020/21.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, aczkolwiek z przyczyn odmiennych aniżeli wynikające z zarzutów i argumentacji przedstawionej w skardze.
Przede wszystkim należy zauważyć, że Sąd rozpoznając w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1368/21 skargę na decyzję Dyrektora Szkoły Doktorskiej z dnia [...] sierpnia 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję, czyli rozstrzygnięcie wydanej przez organ w trybie odwoławczym na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wydając tę decyzję organ działał jako organ odwoławczy. Dla porównania wskazać należy, że wcześniejszym wyrokiem, w sprawie II SA/Bd 1207/20 uchylone zostały decyzje wydane w obu instancjach. Obecnie zaś, mając na względzie fakt uchylenia tylko decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r., przedmiotem rozpoznania po wyroku Sądu pozostawał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dyrektor Szkoły Doktorskiej działał zatem jako organ odwoławczy i powinno to znaleźć potwierdzenie w treści samego rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienia, w tym pouczenia o trybie zaskarżenia.
Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Zgodnie natomiast z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Powołany przepis, jak z niego wynika, zasadniczo zawiera zamknięty katalog sposobów rozstrzygnięć podejmowanych przez organy odwoławcze. Świadczy o tym kategoryczne, enumeratywne wyliczenie zachowań organu drugiej instancji. Każde inne rozstrzygnięcie jako nieprzewidziane w omawianym przepisie, jest niedopuszczalne. Przepis art. 138 k.p.a. jest jasny w swej treści co do sposobów ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Regulacja ta w omawianym zakresie nie budzi również wątpliwości interpretacyjnych. W świetle poczynionych spostrzeżeń rozstrzygnięcie podjęte przez organ II instancji, nieprzewidziane w katalogu zawartym w art. 138 k.p.a.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, zgodnie z którym nakaz odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołań od decyzji oznacza, iż rozpoznając złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ może wydać jedynie jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 k.p.a. Zatem, decyzja wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wniosku jako wydana w warunkach odwoławczych, winna być zgodna z przepisem art. 138 k.p.a. (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1248/07, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z brzmienia sentencji zaskarżonej decyzji wynika, że nie jest to rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 k.p.a. Dyrektor Szkoły ani nie powołał w podstawie prawnej wydanej decyzji przepisu ww. art. 138 k.p.a., ani też się do niego nie zastosował, a tym samym nie wypowiedział się co do decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r. mimo, iż wobec uchylenia wyrokiem z dnia 18 października 2022 r. tylko decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r. był obowiązany to uczynić. Zamiast tego organ wydał zaś decyzję orzekającą bezpośrednio co do istoty sprawy, której to wydać nie mógł bez uchylenia rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji, czyli decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r., jak wymaga tego art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy wskazać, że w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (który należało ponownie rozpoznać po uchyleniu przez Sąd tylko zaskarżonej decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym) jedynie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości lub w części daje możliwość orzekania merytorycznego w uchylonym zakresie. Bez takiego uchylenia organ odwoławczy nie może orzekać bezpośrednio co do istoty sprawy, ponieważ przepis art. 138 k.p.a. nie przewiduje takiej możliwości.
Podsumowując organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy może orzekać tylko o mocy prawnej zaskarżonej decyzji, co oznacza, że Dyrektor Szkoły Doktorskiej po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mógł wydać decyzji o odmowie przyjęcia Skarżącego do Szkoły Doktorskiej. Obowiązany był natomiast wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 k.p.a. W sytuacji, gdy w wyniku rozpoznania sprawy jego rozstrzygnięcie pokrywało się z rozstrzygnięciem wydanym w pierwszej instancji, postępując zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Natomiast w przypadku odmiennego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy z powodu nieprawidłowości rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji, stwierdzenia naruszeń obowiązujących przepisów prawa materialnego lub procesowego, Dyrektor – orzekając reformatoryjnie – winien uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Jednocześnie Sąd oddalił wnioski dowodowe złożone przez Skarżącego w skardze. Należy wskazać, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zważywszy na konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu dostrzeżonych uchybień natury procesowej przeprowadzenie wnioskowanych dowodów pozostawało bez wpływu na tok postępowania sądowego w rozpoznawanej sprawie. Oddalenie tych wniosków przez Sąd nie ogranicza przy tym Skarżącego co do możliwości ich złożenia w postępowaniu po wydaniu niniejszego wyroku, do których organ odniesie się w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. Z względu na wskazanych wyżej charakter nieprawidłowości w postępowaniu organu przedwczesne było odniesienie się co do istoty zarzutów podniesionych w skardze.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1, art. 209 p.p.s.a.
L. Kleczkowski T. Wójcik H. Adamczewska-Wasilewicz