III SA/GL 1015/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-01-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zameldowanieewidencja ludnościprawo administracyjnespory rodzinnenieruchomościpostępowanie administracyjneTrybunał Konstytucyjnyfaktyczne zamieszkiwanieprawo własności

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą anulowania czynności zameldowania, uznając, że mimo zmian prawnych i sporów spadkowych, faktyczne zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu było wystarczającą przesłanką do zameldowania.

Skarga dotyczyła odmowy anulowania zameldowania F. J. na pobyt stały. Skarżący A. J. kwestionował fakt zamieszkiwania brata w budynku mieszkalnym oraz zarzucał fałszerstwo dokumentów i naruszenie przepisów przy zameldowaniu, zwłaszcza w kontekście nieuregulowanego postępowania spadkowego po zmarłym ojcu. Organy administracji i WSA uznały, że kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, a kwestie sporów majątkowych i rodzinnych nie leżą w kompetencji organów meldunkowych. Sąd podkreślił, że wyrok TK o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie działa wstecz, ale wpływa na ocenę sytuacji prawnej.

Sprawa dotyczyła skargi A. J. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą anulowania zameldowania F. J. na pobyt stały. Skarżący zarzucał, że F. J. nie zamieszkiwał w budynku mieszkalnym, lecz w gospodarczym, a dokumenty potwierdzające uprawnienia do lokalu (oświadczenie matki o spadku, akty użyczenia) zostały sfałszowane. Podnosił również, że postępowanie spadkowe po zmarłym ojcu W. J. nie zostało zakończone, co miało wpływ na uprawnienia do nieruchomości. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznały, że kluczową przesłanką do zameldowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jest faktyczne zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu. Ustalono, że F. J. faktycznie zamieszkiwał w budynku mieszkalnym, a akty użyczenia, choć kwestionowane, stanowiły podstawę ustaleń organów. Sąd podkreślił, że przepisy meldunkowe nie służą rozstrzyganiu sporów majątkowych i rodzinnych, a ewentualne stwierdzenie fałszerstwa dokumentów mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Skargę oddalono, uznając decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy meldunkowe nie służą rozstrzyganiu sporów majątkowych i rodzinnych. Kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego (miejsca zamieszkania), a nie stanu prawnego (prawa do lokalu). Kwestie te powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 47 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l.i.d.o. art. 10 § 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 52 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 83

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.e.l.i.d.o. art. 9 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l.i.d.o. art. 6 § 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l.i.d.o. art. 29 § 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

rozp. o obow. meld. art. 7 § 1

Rozporządzenie w sprawie obowiązku meldunkowego

rozp. o obow. meld. art. 7 § 2

Rozporządzenie w sprawie obowiązku meldunkowego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fakt faktycznego zamieszkiwania z zamiarem stałego pobytu jest wystarczającą przesłanką do zameldowania, nawet w przypadku sporów o prawo do lokalu. Przepisy meldunkowe nie służą rozstrzyganiu sporów majątkowych i rodzinnych. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją nie działa wstecz w sposób unieważniający czynności dokonane przed jego wydaniem, ale wpływa na ocenę prawną w toku postępowania. Organ nie ma obowiązku samodzielnego badania autentyczności dokumentów, jeśli nie ma podstaw do ich podważenia; ewentualne fałszerstwo może być podstawą do wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące fałszerstwa dokumentów (oświadczenia matki, aktów użyczenia) i braku uprawnień do lokalu. Argument o niezgodności zameldowania z prawem ze względu na nieuregulowane postępowanie spadkowe. Argument o niedziałaniu wstecz wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sposób unieważniający pierwotne zameldowanie.

Godne uwagi sformułowania

rolą organu meldunkowego jest wyłącznie zbadanie, czy w dacie zameldowania osoba faktycznie zamieszkiwała w lokalu z zamiarem pobytu stałego. przepisy meldunkowe nie mogą służyć rozstrzyganiu sporów rodzinnych i majątkowych. istotą czynności zameldowania jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób brak zgody na zameldowanie nie może służyć rozwiązywaniu rodzinnych konfliktów.

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący

Małgorzata Walentek

sprawozdawca

Krzysztof Targoński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o obowiązku meldunkowym po zmianach wprowadzonych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, rozgraniczenie kompetencji organów administracji w sprawach meldunkowych i cywilnych sporów majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu orzekania, specyfika sprawy związana ze sporami rodzinnymi i spadkowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt rodzinny przeniesiony na grunt administracyjny, pokazując, jak sądy rozgraniczają kompetencje i interpretują przepisy dotyczące obowiązku meldunkowego w kontekście zmian prawnych.

Czy spory rodzinne mogą unieważnić zameldowanie? Sąd wyjaśnia granice prawa meldunkowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1015/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-01-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Krzysztof Targoński
Małgorzata Walentek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant ref. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności zameldowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Burmistrza Miasta M., na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku A. J., odmówił anulowania czynności zameldowania na pobyt stały F. J. w budynku przy ul. A w M..
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu [...] r. F. J. został zameldowany na pobyt stały w budynku przy ul. A na podstawie formularza zgłoszenia pobytu stałego. Potwierdzenia faktu pobytu oraz uprawnień do zamieszkiwania F. J. pod wskazanym adresem dokonała jego matka Ł. J., która ponadto złożyła pisemne oświadczenie, iż po zmarłym mężu W. J. jest jedynym spadkobiercą przedmiotowej nieruchomości. Z odpisu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Wydział V Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. wynika, że jako właściciel tej nieruchomości figuruje W. J., który, jak ustalił organ, zmarł [...] r. Następnie wyjaśniono, że wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 opublik. w Dz. U. nr 78, poz. 716 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym przy zameldowaniu na pobyt stały należało przedstawić potwierdzenie uprawnień do przebywania w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie. W związku z czym wywiedziono, że rolą organu meldunkowego jest wyłącznie zbadanie, czy w dacie zameldowania osoba faktycznie zamieszkiwała w lokalu z zamiarem pobytu stałego. Wskazano, iż fakt zamieszkiwania F. J. w budynku przy ul. A w dacie zameldowania potwierdził sam wnioskodawca A. J. zeznając, że ten od [...] r. do nadal zamieszkuje w przedmiotowym budynku. Ponadto przesłuchani w sprawie świadkowie M. G., A. O. oraz M. J., przyznali, że od [...] r. do nadal zamieszkuje on w spornym budynku. Fakt zamieszkiwania F. J. z zamiarem stałego pobytu w budynku przy ul. A w dacie zameldowania potwierdziła jego córka I. S., a także brat A. J.. Zdaniem tego ostatniego wszystkie zainteresowane osoby, tj. matka, brat, siostra i on sam wyrażali zgodę i popierali zamiar brata na zamieszkiwanie w domu rodzinnym. W tym stanie rzeczy uznano, iż F. J.w dacie zameldowania zamieszkiwał w spornym budynku z zamiarem pobytu stałego i nadal tam zamieszkuje, a nadto, iż posiadanie uprawnień do przebywania w dacie zameldowania pod wskazanym adresem nie budzi wątpliwości. Wyjaśniono również, iż przepisy meldunkowe nie mogą służyć rozstrzyganiu sporów rodzinnych i majątkowych.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. J. zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż F. J. w dniu zameldowania zamieszkiwał w budynku mieszkalnym przy ul. A, ten bowiem zamieszkiwał w budynku gospodarczym, zaadaptowanym na cele mieszkalne, co, jak podkreślił, potwierdziła również w swoich zeznaniach M. J.. Zeznania A. J. uznał za niewiarygodne, bowiem w dniu zameldowania nie zamieszkiwał on w spornym budynku. Kwestionował nadto zasadność powołania świadków M. G. i A. O. oraz prawdziwość zeznań I. S.. Dodatkowo podniósł, iż organ dokonujący zameldowania zaniechał żądania przedłożenia orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po W. J. opierając się na oświadczeniu ich matki Ł. J., iż jest jedynym po nim spadkobiercą. Ponadto podpis pod tym oświadczeniem został sfałszowany i na tę okoliczność organ powinien był wszcząć postępowanie z urzędu. Zdaniem odwołującego się, do zameldowania doszło w sprzeczności z przepisami prawa, czego nie zmienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który jedynie sankcjonuje popełnione wówczas nieprawidłowości. Zarzucił ponadto nieuwzględnienie składanych przez niego wniosków dowodowych. Końcowo oświadczył, że jako współwłaściciel spornej nieruchomości nie wyraża zgody na zajęcie mieszkania w budynku mieszkalnym przez brata F. J., natomiast zaskarżona decyzja wkracza w dobra majątkowe rodziny.
Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymano w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołując się na treść art. 10 ust. 1 stwierdził, iż zameldowanie osoby w określonym lokalu na pobyt stały uzależnione jest wyłącznie od przesłanki faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Zatem wobec utraty mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 tej ustawy wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie ma znaczenia fakt, czy potwierdzenia uprawnień do zamieszkiwania dokonali wszyscy współwłaściciele budynku czy też nie. Organ przyznał, że w sprawie nie zachodzi przesłanka do anulowania zameldowania bowiem, jak wykazało postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji, F. J. w dacie zameldowania faktycznie zamieszkiwał w budynku przy ul. A w M.. Nadto w postępowaniu odwoławczym A. J. potwierdził, iż w dniu zameldowania był razem z matka Ł. oraz F. J. w Urzędzie, gdzie matka osobiście podpisała formularz meldunkowy i wyraziła wolę, by F. J. zamieszkał razem z nią i pomagał jej w gospodarstwie. Stwierdził również, że F. J. zamieszkał na stałe na pierwszym piętrze spornego budynku, a dopiero później rozpoczął remont budynku gospodarczego stojącego obok budynku mieszkalnego. Na potwierdzenie powyższego F. J. dołączył do akt dokumenty użyczenia pomieszczenia mieszkalnego z [...] r. oraz użyczenia budynku gospodarczego z [...] r. podpisane przez Ł. J.. Dalej organ stwierdził, iż z zeznań M. J. złożonych do protokołu z [...] r. wynika, że nie jest ona w stanie ustalić, czy F. J. zamieszkiwał w budynku gospodarczym w dniu [...] r. Natomiast A. J. nie mieszka w spornym budynku już od [...] r. i od tego czasu jego wizyty w tym budynku były sporadyczne, zatem, zdaniem organu, nie mógł on w sposób bezpośredni stwierdzić momentu i miejsca wprowadzenia się F. J. na posesję przy ul. A. W tej sytuacji organ uznał, że podane przez A. J. okoliczności, pozostają w sprzeczności z materiałem dowodowym, zwłaszcza z przedstawionymi dokumentami użyczenia. Dodatkowo wyjaśnił, że prawomocne orzeczenie sądu potwierdzające fakt sfałszowania dowodu z dokumentu będzie mogło stanowić podstawę wznowienia postępowania w sprawie. W konsekwencji organ orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. J. wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji, wskazując, iż zostały one podjęte z naruszeniem prawa. Podniósł, że oświadczenie matki Ł. J. nie zostało przez nią sporządzone i podpisane na dowód czego przedłożył kopię dowodu osobistego. Również akty użyczenia z [...] r. oraz z [...] r., zdaniem skarżącego, zostały sfałszowane. Podniósł, że organ odwoławczy dopiero w decyzji poinformował go, że nie jest kompetentny w sprawdzeniu wiarygodności spornych dokumentów. Do skargi załączył zawiadomienie skierowane do Prokuratury Rejonowej w T. o popełnieniu przestępstwa przez F. J..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w motywach kwestionowanej decyzji.
Ponadto w piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, powtórzył zarzuty zawarte w skardze oraz odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo podniósł, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie działa wstecz. Ponadto zaznaczył, że nie miał wiedzy o zameldowaniu F. J. i dopiero naganne zachowanie brata w stosunku do ich siostry M. J. spowodowało, że wystąpił z wnioskiem o sprawdzenie, czy nie zostało naruszone prawo przy czynnościach zameldowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z treści art. 145 § 1 ustawy wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała bowiem, że ostatecznie odpowiada ona prawu.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Tekst jednolity: Dz. U. 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), który przewiduje, że jeśli zgłoszone do zameldowania dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Zatem w przeciwieństwie do postępowania rejestracyjnego zameldowania określonego w art. 47 ust. 1 tej ustawy, które ogranicza się do sprawdzenia poprawności wypełnienia formularza zgłoszenia pobytu i na tej podstawie dokonania wstępnej weryfikacji istnienia przesłanek zameldowania, istotą postępowania, o którym mowa w art. 47 ust. 2 jest rozstrzyganie, w drodze decyzji administracyjnej według reguł ogólnego postępowania administracyjnego o tym, czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania. W postępowaniu tym nie chodzi zatem o to, czy zgłoszenie pobytu odpowiadało wymaganiom formalnym, ale czy zachodzą materialnoprawne warunki obowiązku meldunkowego (wyrok SN z 20 września 2002 r. III RN 139/01 OSNP/2003/15/347).
Stosownie do przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - w brzmieniu obowiązującym w dacie zameldowania, niezbędne było łączne spełnienie dwóch przesłanek, mianowicie przedstawienie potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie (art. 9 ust. 2 cyt. ustawy) i faktyczne przebywanie (zamieszkiwanie) pod tym adresem (art. 10 ust. 1 cyt. ustawy), przy czym do potwierdzenia faktycznego pobytu zobowiązany był wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, lub właściciel lokalu, zaś na właścicielu spoczywał obowiązek wskazania, czy osobie tej przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie (art. 29 ust. 1). Potwierdzenie faktu pobytu oraz uprawnień do przebywania w lokalu następowało przez podpisanie formularza zgłoszenia pobytu stałego (§ 7 ust. 1 pkt 15 i ust. 2 rozporządzenia z 28 czerwca 1984 r. w sprawie obowiązku meldunkowego).
Natomiast w dacie orzekania uległ zmianie stan prawny, bowiem na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dniem 19 czerwca 2002 r. utracił moc wobec jego niezgodności z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w ślad za tym zmieniły się przepisy tej ustawy. W świetle powyższych uregulowań ocena organu powinna ograniczyć się jedynie do tego, czy przy zameldowaniu spełnione były przesłanki z art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. przebywanie w określonej miejscowości pod wskazanym adresem z zamiarem pobytu stałego.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że podstawą do zameldowania F. J. w dniu [...] r. w budynku w T. (obecnie M.) przy ul. A, był formularz zgłoszenia pobytu stałego. Na formularzu znajdował się podpis Ł. J., stwierdzający fakt pobytu oraz uprawnień do przebywania w/wym. pod wskazanym adresem. Ponadto według złożonego wówczas przez nią oświadczenia wynikało, że jest jedynym spadkobiercą nieruchomości po mężu W. J.. Wstępna weryfikacja danych nie budziła wątpliwości co do spełnienia przesłanek zameldowania. Dopiero pismo A. J. z dnia [...] r., w którym wniósł o sprawdzenie czy przy zameldowaniu nie zostały naruszone przepisy prawa, bowiem po zmarłym W. J. nie przeprowadzono postępowania spadkowego, spowodowało wszczęcie postępowania, którego celem było ustalenie, czy istniały materialnoprawne przesłanki zameldowania, tj. zamieszkiwanie w określonej miejscowości, pod wskazanym adresem z zamiarem stałego tam przebywania. Z postanowienia Sądu Rejonowego w T.– Wydział I Cywilny z dnia [...] r. sygn. akt [...] wynikało, że spadek po zmarłym W. J. zmarłym [...] r. nabyli z mocy ustawy Ł., F., A., M. i A. J., co oznacza, że w dacie zameldowania byli oni współwłaścicielami spornej nieruchomości.
Trzeba stwierdzić, że z ustaleń organów wynika bezspornie, że F. J. w dacie zameldowania zamieszkał z zamiarem stałego pobytu na posesji w T. (obecnie M.) przy ul. A. Spornym jest natomiast kwestia, czy zamieszkał on w budynku mieszkalnym czy też w budynku gospodarczym położonym obok budynku mieszkalnego na w/wym. posesji.
W niniejszej sprawie organy obydwu instancji uznały, że F. J. zamieszkał z zamiarem pobytu stałego w budynku mieszkalnym. Zdaniem organu odwoławczego świadczą o tym wyjaśnienia F. J., zeznania świadków złożone w postępowaniu przed organem I instancji, w tym zeznania A. J., przesłuchanego dodatkowo w postępowaniu odwoławczym, z których wynika, że F. J. w dacie zameldowania zamieszkał na stałe na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego, a dopiero później rozpoczął, za wiedzą i zgodą ich matki Ł. J., remont i adaptację budynku gospodarczego stojącego obok budynku mieszkalnego. Świadczą o tym również dokumenty przedłożone przez F. J., tj. dokument użyczenia pomieszczenia mieszkalnego na I piętrze spornego budynku mieszkalnego z dnia [...] r. oraz dokument o wyrażeniu zgody na przystosowanie budynku gospodarczego na cele mieszkalne oraz jego użyczenia z dnia [...] r., podpisane przez Ł. J..
Zdaniem Sądu, ustalenia organów w zakresie wystąpienia w sprawie przesłanek stanowiących podstawę zameldowania F. J. w spornym budynku mieszkalnym znajdują dostateczne oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i zostały dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W nauce wskazuje się, że organ dokonując tej oceny powinien kierować się wiedzą oraz zasadami doświadczenia życiowego, jak również zachować określone reguły, do których należą m.in. wymóg wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz przeprowadzenie rozumowania zgodnie z zasadami logiki. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w postępowaniu ustaleń. W ocenie Sądu organ zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w sprawie oraz odniósł się do wszystkich twierdzeń i zarzutów skarżącego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto wniosek wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, nie stanowi więc naruszenia prawa.
Wskazać przyjdzie, że organ odwoławczy mając na względzie rozbieżności w oświadczeniach i zeznaniach stron postępowania, tj. F. J. i A. J. z jednej strony oraz skarżącego i M. J. z drugiej strony w kwestii, czy w momencie zameldowania F. J. zamieszkiwał w budynku mieszkalnym, czy też w budynku gospodarczym, przyjął za podstawę ustaleń oświadczenia i zeznania tych pierwszych, gdyż zostały one dodatkowo poparte dowodami z dokumentu, tj. wskazanymi wyżej aktami użyczenia. W dacie wydawania decyzji nie zostało wszczęte postępowanie mające na celu zakwestionowanie ich autentyczności, zaś organ nie miał podstaw do ich podważenia, a tym samym miał prawo oprzeć swoje ustalenia na tym dowodzie. Natomiast postępowanie o stwierdzenie autentyczności tych dokumentów, przyjętych jako dowód w sprawie, zostało wszczęte przez skarżącego po wydaniu zaskarżonej decyzji, a zatem w przypadku gdyby dowody te okazały się fałszywe, co powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, będą istniały podstawy wznowienia postępowania.
Ponadto należy podkreślić, że istotą czynności zameldowania jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób, co wynika z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a co zostało w sposób wyraźnie zaakcentowane w cyt. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Oczywistym jest, że pobyt ten powinien wiązać się z prawem do zamieszkiwania w określonym miejscu. Jedynie na skutek powołanego wyżej wyroku TK został zniesiony obowiązek wykazania się przed organem meldunkowym faktem posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu poprzez uzyskanie potwierdzenia takiego uprawnienia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż pozostali współwłaściciele, w tym skarżący, wiedzieli, iż F. J. zamieszkał na spornej posesji i co najmniej akceptowali ten stan rzeczy, zatem należało przyjąć, że ten uzyskał dorozumianą zgodę na zamieszkiwanie, a więc już wówczas nie było podstaw do negowania faktu jego pobytu, jak również prawa do jego przebywania w tym miejscu. Natomiast brak zgody na zameldowanie nie może służyć rozwiązywaniu rodzinnych konfliktów. Sposób ich rozwiązania nie podlega kognicji organów ewidencji ludności, a w konsekwencji i sądów administracyjnych.
W związku z zarzutem nie działania wstecz wyroku Trybunału Konstytucyjnego, przyjdzie jeszcze raz podkreślić, że fakt braku potwierdzenia uprawnień przez wszystkich współwłaścicieli na formularzu meldunkowym nie miał zasadniczego znaczenia skoro, jak ustaliły organy, w dacie zameldowania F. J. istniały materialnoprawne przesłanki do dokonania tej czynności. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że zgodnie z art. 190 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a ponadto wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. W przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu moc wiążąca orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że od chwili jego wejścia w życie przepis ten nie może być już stosowany, gdyż został usunięty z porządku prawnego. Stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny sprzeczność przepisu z Konstytucją RP nie oznacza natomiast, że stał się on sprzeczny z Konstytucją dopiero z dniem ogłoszenia orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, lecz że przepis ten od chwili jego wejścia w życie pozostawał w sprzeczności z Konstytucją RP. Zatem skoro przepis był niekonstytucyjny już wówczas to nie należy go stosować. Powyższe znajduje uzasadnienie w instytucji wznowienia postępowania uregulowanej art. 145a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Wznowienie postępowania ma więc doprowadzić do sanacji postępowania administracyjnego opartego na niekonstytucyjnym akcie prawnym, co oznacza, że po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną będzie się ono toczyć ponownie z pominięciem niekonstytucyjnych przepisów. Skoro więc stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjność przepisu jest wystarczającą przesłanką do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, to tym samym należy ją uznać za podstawę do niezastosowania przepisu wtedy, gdy nie doszło do wydania przez organ orzeczenia przed utratą mocy obowiązującej tego przepisu.
Organ odwoławczy ustosunkował się również do zarzutu nieprzeprzeprowadzenia dowodu z zeznań innych świadków, tj. żony F. J. i ich córki J. (małoletniej w dacie zameldowania) wskazując przyczyny nieuwzględnienia tego dowodu z punktu widzenia jego znaczenia dla sprawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Nadto organ zaznaczył, że obecnie między małżonkami toczy się sprawa rozwodowa, zaś w rozpoznawanej sprawie bezsporny jest fakt opuszczenia przez F. J. ich wspólnego mieszkania w T. wiosną 1992 r., co znajduje potwierdzenie w zeznaniach ich córki I.S., która w dacie spornego zameldowania była osobą pełnoletnią.
Dodatkowo trzeba podkreślić, że przepisy meldunkowe, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, nie mają znaczenia przy rozstrzyganiu sporów majątkowych. Ewidencja ludności służy bowiem wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Zameldowanie pod określonym adresem potwierdza zatem jedynie miejsce zamieszkania osoby, natomiast nie rodzi uprawnień do lokalu.
Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie miały prawnego uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI