III SA/Gl 1013/05

III SA/Gl 1013/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć
Ewa Karpińska /przewodniczący sprawozdawca/
Henryk Wach
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Sygn. powiązane
I GSK 331/07 - Postanowienie NSA z 2008-02-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia NSA Henryk Wach, Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2006 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku w sprawie zwrotu należności celnych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 262, 262¹ ust. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 623), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Spółkę z o.o. A w C., utrzymał w mocy poprzednio wydane w sprawie postanowienie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku z dnia [...] r. o zwrot kwoty należności głównej orzeczonej decyzją nr [...] oraz odsetek wyrównawczych.
Przedstawiając stan faktyczny oraz argumentację prawną organ odwoławczy podał, że Spółka wystosowała do Izby Celnej wniosek z dnia [...] r. zatytułowany "wezwanie do zapłaty na rzecz A Sp. z o.o. odsetek od kwot pobranych przez Urząd Celny tytułem cła oraz kwot pobranych tytułem odsetek wyrównawczych", który dotyczył decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. nr [...] z dnia [...] r. uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/I/SA/Ka 2270/03. Przedmiotowy wniosek zawierał ponadto wezwanie do zwrotu tytułem:
- należności głównej kwoty [...] zł,
- odsetek od należności głównej wyliczonych na dzień [...] r. w kwocie [...] zł,
- niezapłaconej części odsetek należnych na dzień [...] r. w kwocie [...] zł.
Pismem z dnia [...] r. wyjaśniono wnioskodawcy, że kwestia zapłaty odsetek na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego jest przedmiotem postępowania odwoławczego w związku z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Natomiast w kwestii zwrotu należności głównej poinformowano, że decyzja nr [...] zarządzająca zwrot należności celnych w kwocie [...] zł została wykonana w całości – na konto firmy dokonano przelewu w kwocie [...] zł (cło) oraz w kwocie [...] zł (odsetki wyrównawcze). Decyzja ta została doręczona w dniu [...] r. i stała się decyzją ostateczną, w związku z czym organ celny poinformował stronę, iż wzruszenie tej decyzji może nastąpić wyłącznie w trybie nadzwyczajnym. Nadto organ celny wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o podanie konkretnego przepisu stanowiącego podstawę do wzruszenie decyzji ostatecznej oraz do uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie [...] zł.
W odpowiedzi Spółka poinformowała, iż nie kwestionuje decyzji zarządzającej zwrot cła , a wniosek stanowi żądanie o naliczenie i zwrot odsetek od niesłusznie pobranych należności celnych. Uznała też za bezpodstawne wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej, bowiem pismo to jest składane w toku toczącego postępowania.
Powtórzenie tożsamej argumentacji nastąpiło w kolejnych pismach: organu celnego z dnia [...] r., Spółki z dnia [...] r..
W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Celnej uznał, iż strona nie uzupełniła braków podania i postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] orzekł o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku z dnia [...] r. o zwrot kwoty należności głównej orzeczonej decyzją nr [...] oraz odsetek wyrównawczych.
Na postanowienie to Spółka złożyła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 169 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie wniosku strony co do meritum. Argumentowała, iż stronie powinna zostać zwrócona łączna kwota [...] zł, a ponieważ faktycznie zwrócona była niższa, to podlegała ona proporcjonalnemu rozliczeniu na należność celną i odsetki, stosownie do dyspozycji art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 250 § 5 Kodeksu celnego. Podniosła też, iż zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86, poz. 960 ze zm.) podania i załączniki do podań w sprawach zwrotu należności celnych są wolne od opłaty skarbowej (rubryka 4 pkt 14 załącznika).
Dyrektor Izby Celnej nie uznał skuteczności zarzutów i zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy poprzednio podjęte rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu na wstępie podkreślił, iż tut. Izbie Celnej prowadzone były dwa odrębne postępowania:
- w sprawie zwrotu należności celnych,
- w sprawie zapłaty odsetek od zwracanych należności celnych,
przy czym postępowanie w sprawie zwrotu należności celnych zostało zakończone decyzją ostateczną, która została wykonana poprzez zwrot kwoty cła i odsetek wyrównawczych na rachunek bankowy Spółki. W tej sytuacji wniosek z dnia [...] r. w części wezwania do zwrotu należności głównej należało uznać jako odnoszący się do decyzji ostatecznej, a zatem korespondencja ze stroną miała na celu sprecyzowania żądania i podanie podstawy prawnej. Odwołał się przy tym do wyroku Sądu z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Ka 2008/03, który potwierdza prawidłowość działania organu celnego, w sytuacji, gdy podanie strony nie spełnia wymogów określonych w art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej. Zaakcentował też, iż skoro postępowanie w sprawie zwrotu należności celnych zostało zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] r., to trudno uznać, iż jest to wniosek o zwrot należności celnych, który nie podlega opłacie skarbowej. Końcowo wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie odsetek za zwłokę wraz z kwestią zasadności zastosowania na podstawie art. 250 § 5 Kodeksu celnego proporcjonalnego zaliczenia otrzymanego zwrotu na należność główną i odsetki była przedmiotem odrębnego postępowania. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] r., na którą Spółka wniosła w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzucił przy tym naruszenie art. 169 § 1, 2 i 4 w związku z art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez pozostawienie bez rozpoznania wniosku strony wbrew dyspozycji tych przepisów. Wyjaśnił przy tym , iż żądanie Spółki zawarte we wniosku z dnia [...] r. było podyktowane faktem nie wykonania w sposób właściwy decyzji o zwrocie należności celnych, bowiem kwota zwróconych należności celnych podlegała zarachowaniu zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji tak sprecyzowane żądanie nie zawierało braków formalnych i należało je rozpoznać merytorycznie. Natomiast organ celny pozostawił wniosek strony bez rozpoznania, ale w uzasadnieniu rozpoznał je w sposób merytoryczny, stwierdzając, że decyzja zarządzająca zwrot należności celnych została wykonana w całości oraz stała się ostateczna, dlatego żądanie zwrotu należności głównej podlegało rozpatrzeniu w postępowaniu nadzwyczajnym. Podtrzymał też zarzut bezzasadnego żądania opłaty skarbowej, bowiem wniosek strony nie dotyczył decyzji ostatecznej, ale sposobu jej wykonania, a nadto związany był z postępowaniem dotyczącym zwrotu należności celnych.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy oraz zarzuty zawarte w skardze. Następnie uznał zarzuty skargi za bezpodstawne, wskazując, iż argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dotyczące kwestii związanych z wydaniem decyzji zarządzającej zwrot należności celnych nie stanowiły merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony, a kwestie związane z należnymi odsetkami za zwłokę były przedmiotem odrębnego postępowania. Następnie stwierdził, iż merytoryczne odniesienie się do żądania zwrotu należności głównej mogło nastąpić wyłącznie w trybie nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej. Co do kwestii należnej opłaty skarbowej uznał interpretację strony skarżącej za rozszerzającą, bowiem wniosek o uruchomienie trybu nadzwyczajnego nie jest tożsamy z żądaniem zwrotu należności celnych (różne podstawy prawne: Ordynacja podatkowa, Kodeks celny).
Na rozprawie pełnomocnicy stron postępowania wnosili i wywodzili jak w skardze i w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna, ponieważ nie można Dyrektorowi Izby Celnej skutecznie zarzucić, iż wydając zaskarżone postanowienie naruszył obowiązujące przepisy procesowe.
Przypomnieć zatem należy, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w przedmiocie pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku strony z dnia [...] r. zatytułowany "wezwanie do zapłaty na rzecz A Sp. z o.o. odsetek od kwot pobranych przez Urząd Celny tytułem cła oraz kwot pobranych tytułem odsetek wyrównawczych". Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 169 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Przepis ten w § 1 stanowi, iż: "Jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie bez rozpatrzenia". Z kolei w § 2 ustanowiono zasadę, iż zacytowany przepis § 1 stosuje się również, jeżeli strona nie wniosła opłat, które zgodnie z odrębnymi przepisami powinny zostać uiszczone z góry. Natomiast zgodnie z § 4 organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Dodać też trzeba, iż stosownie do art. 168 § 2 podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.
Tak więc braki co do treści podania można podzielić na braki dotyczące osoby wnoszącej podanie, a zwłaszcza dotyczące adresu miejsca zamieszkania lub pobytu lub siedziby, albo miejsca prowadzenia działalności oraz braki dotyczące treści żądania. Zakres ten jest zatem szeroki, jednak zasadniczym brakiem w treści podania jest brak, uniemożliwiający nadanie podaniu właściwego biegu, a więc żądanie, które wyznacza przedmiot postępowania.
Odnosząc przedstawione uregulowania prawne do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wniosek skarżącej Spółki z dnia [...] r. został tak sformułowany, iż w ocenie organu celnego uniemożliwiał nadanie właściwego biegu. Nie podano żadnej podstawy prawnej, jak i nie określono przedmiotu postępowania. W tym stanie rzeczy Izba Celna pismem z dnia [...] r. wezwała Spółkę do usunięcia braków formalnych podania szczegółowo przedstawiając swoje stanowisko w tym zakresie, a także do uiszczania stosownej opłaty skarbowej. Wezwanie to zawierało również pouczenie, iż nie usunięcie braków w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W odpowiedzi Spółka poinformowała, iż nie kwestionuje decyzji zarządzającej zwrot cła , a wniosek stanowi żądanie o naliczenie i zwrot odsetek od niesłusznie pobranych należności celnych. Uznała też za bezpodstawne wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej, bowiem pismo to jest składane w toku toczącego postępowania. Kolejna korespondencja nastąpiła w pismach organu celnego z dnia [...] r. oraz Spółki z dnia [...]r..
Dodać należy, iż organ celny szczegółowo wyjaśniał, iż sprawa należnych odsetek od zwróconych należności celnych jest przedmiotem odrębnego postępowania. W konkluzji stwierdzić należy, iż skarżąca Spółka nie zastosowała się do wezwania Izby Celnej z dnia [...] r..
W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Celnej wydał postanowienie z dnia [...] r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Spółki z dnia [...] r., które po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżonym postanowieniem.
Dokonując oceny przebiegu tego postępowania w świetle wyżej powołanego art. 169 Ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki określone tym przepisem, a zatem brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Natomiast jako bezskuteczne uznać trzeba argumenty skargi, ponieważ jej treść oparta została na nowej okoliczności, nie podnoszonej w toku postępowania przed organem celnym, a mianowicie, iż: "Żądanie strony zawarte w piśmie z [...] r. było natomiast podyktowane faktem nie wykonania w sposób właściwy powyżej decyzji (...)". Podkreślić przy tym trzeba, iż skarżąca nie kwestionowała samej decyzji o zwrocie należności celnych, a organ celny na każdym etapie postępowania wyjaśniał, iż sprawa należnych odsetek od zwróconych należności celnych jest przedmiotem odrębnego postępowania. Konieczność prowadzenia odrębnych postępowań co do zwrotu należności celnych i wypłaty odsetek wynika zresztą z uregulowań zawartych w Kodeksie celnym. Mianowicie kwestie związane ze zwrotem należności celnych uregulowane są w art. 246, natomiast art. 250 § 3 wprost stanowi, iż od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Tak więc w postępowaniu dotyczącym odsetek konieczne jest ustalenie winy organu celnego oraz całkowitego braku winy dłużnika.
Podobnie należy ocenić stanowisko skarżącej w kwestii wezwania do uiszczenia opłaty skarbowej, przy czym strona powołuje się na zapis załącznika do ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym podania i załączniki do podań w sprawach zwrotu należności celnych są wolne od opłaty skarbowej (rubryka 4 pkt 14 załącznika). Zaakcentować zatem trzeba, iż w orzecznictwie powszechny jest pogląd, iż wszelkie ulgi i zwolnienia należy interpretować ściśle, a zatem na tej podstawie wyłącznie podania dotyczące zwrotu należności celnych są zwolnione od opłaty skarbowej, a jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Celnej to postępowanie zostało zakończone decyzją ostateczną.
Działając zatem na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.