III SA/Gl 1005/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2009-03-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowepełnomocnikradca prawnyWSApostępowanie administracyjnesytuacja materialnazwolnienie od kosztów

WSA w Gliwicach umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ale ustanowił dla skarżącego radcę prawnego, uznając jego trudną sytuację materialną.

Skarżący K.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Sąd, opierając się na wcześniejszym postanowieniu o zwolnieniu od kosztów, uznał, że sytuacja materialna skarżącego nie pozwala mu na ponoszenie dodatkowych wydatków, w tym na wynagrodzenie pełnomocnika. W związku z tym, umorzono postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów jako zbędne, a ustanowiono radcę prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi K.R. na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie płatności obszarowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Wcześniejszym postanowieniem z 7 listopada 2008 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości, biorąc pod uwagę jego niskie dochody i wysokie wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz leczeniem. Następnie wpłynął kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 28 stycznia 2009 r. referendarz umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił radcę prawnego. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Sąd, rozpoznając sprawę, odwołał się do przepisów P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy. Stwierdził, że skoro skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów), to ustanowienie pełnomocnika stanowiłoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zastosowano surowsze kryteria z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść żadnych dodatkowych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego nie uległa zmianie od czasu poprzedniego wniosku. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych uznano za zbędny, a postępowanie w tym przedmiocie umorzono (art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Jednocześnie, na podstawie art. 246 P.p.s.a., postanowiono o ustanowieniu dla skarżącego radcy prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i następnie ustanowienie pełnomocnika stanowi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w dwóch etapach (najpierw zwolnienie od kosztów, potem ustanowienie pełnomocnika) jest równoznaczne z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, co wymaga zastosowania surowszych kryteriów oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (częściowe) lub że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (całkowite).

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

P.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

P.p.s.a. art. 245 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja materialna skarżącego nie pozwala na ponoszenie dodatkowych kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, na który – w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. – składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe nie może on ponieść – ze względu na bardzo niskie dochody w zestawieniu z wydatkami związanymi przede wszystkim z utrzymaniem gospodarstwa domowego – jakichkolwiek dodatkowych wydatków bez zagrożenia dla podstawowych wręcz warunków swojej egzystencji

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności sytuacji, gdy prawo pomocy jest przyznawane w częściach, a następnie wnioskowane jest o przyznanie go w całości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i przepisów P.p.s.a. z 2002 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, choć pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1005/08 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2009-03-30
Data wpływu
2008-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 161 par. 1 pkt. 3; art. 246
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.
Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 7 listopada 2008 r. referendarz sądowy WSA w Gliwicach zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości. W motywach rozstrzygnięcia orzekający przyjął, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem dochodu w tym gospodarstwie jest jego świadczenie [...] w kwocie [...] zł netto. Skarżący ma [...] lat i jest osobą [...]. Korzysta z poradni lekarzy specjalistów, wydatkując przy tym relatywnie duże środki pieniężne na lekarstwa. W oparciu o nadesłane wówczas dokumenty źródłowe ustalono, że stałe miesięczne wydatki skarżącego wynoszą co najmniej [...] zł.
W dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym K. R. wniósł ponownie w tej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ponownie wskazał na otrzymywaną [...] oraz na dzierżawione składniki majątku.
Postanowieniem z 28 stycznia 2009 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącego radcę prawnego. Postanowienie to zostało zaskarżone sprzeciwem, w którym skarżący powtórzył wcześniejszą argumentację.
Po rozpoznaniu wniosku Sąd zważył, co następuje:
Z treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. ) wynika, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosując przytoczony przepis w rozpatrywanej sprawie, należy mieć przy tym na względzie, że skarżącemu przyznano już postanowieniem z dnia 7 listopada 2008 r. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych. Tym samym zadośćuczynienie jego obecnemu wnioskowi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika będzie w praktyce oznaczać, że niejako "na raty," w dwóch etapach, przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, na który – w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. – składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe. To z kolei skłania do uwzględnienia podczas oceny wniosku także surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącego, stwierdzić trzeba, że już na etapie poprzednio rozpoznanego wniosku wykazał on, iż omówione okoliczności zachodzą w jego przypadku (poprzedni wniosek został jednak rozpoznany w węższym zakresie, zgodnie z jego zakresem, wskazanym przez skarżącego w druku PPF z dnia [...]r.) Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie może on ponieść – ze względu na bardzo niskie dochody w zestawieniu z wydatkami związanymi przede wszystkim z utrzymaniem gospodarstwa domowego – jakichkolwiek dodatkowych wydatków bez zagrożenia dla podstawowych wręcz warunków swojej egzystencji, w tym na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Konkluzje te znajdują przy tym pełne potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym podczas rozpoznawania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uznano przy tym, że od wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy upłynęło relatywnie niewiele czasu, co w zestawieniu z zawartością obecnie złożonego formularza, pozwoliło przyjąć, że sytuacja materialna skarżącego nie uległa zmianie.
Należało w tym miejscu zaakcentować, że skarżący alternatywnie wnosił w tej sprawie o ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata. W tym zakresie pozostawił pełną swobodę co do wyboru przedstawiciela jednej z dwóch korporacji. Wobec tego na podstawie art. 246 orzeczono w pkt 2 sentencji. Jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był w tej sprawie zbędny, a postępowanie w tym przedmiocie bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), co skutkowało dyspozycją przyjętą w pkt 1 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI