III SA/GL 942/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-04-09
NSAinneWysokawsa
choroba zawodowaubytek słuchuhałasmedycyna pracypostępowanie administracyjneorzecznictwo lekarskiesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. W. na decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - ubytku słuchu spowodowanego hałasem, uznając, że opinie lekarskie wykluczające zawodową etiologię schorzenia są wiążące dla organów administracji.

Skarżący R. W. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci ubytku słuchu spowodowanego hałasem, wskazując na 40 lat pracy w narażeniu. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich z dwóch instancji medycznych, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na niecharakterystyczną krzywą niedosłuchu i komponentę przewodzeniową wykluczającą etiologię pohałasową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając, że sądy administracyjne są związane opiniami specjalistycznych jednostek medycznych w sprawach chorób zawodowych.

Sprawa dotyczyła skargi R. W. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Skarżący, pracujący przez 40 lat w narażeniu na hałas, zarzucał błędy w badaniach i diagnozie. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na orzeczeniach lekarskich z Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Instytutu Medycyny Pracy w L., które stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie lekarzy, że krzywa niedosłuchu u skarżącego była niecharakterystyczna dla uszkodzenia pohałasowego, a w uchu prawym występowała komponenta przewodzeniowa, co wykluczało zawodową etiologię schorzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że organy administracji są związane opiniami specjalistycznych jednostek medycznych i nie mogą dokonywać odmiennej oceny stanu zdrowia. Sąd podkreślił również, że sądy administracyjne nie posiadają wiadomości specjalnych do samodzielnej oceny stanu zdrowia i są związane ustaleniami biegłych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sądy administracyjne są związane rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim wydanym przez uprawnioną jednostkę medyczną.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że w sprawach chorób zawodowych orzecznictwo należy do lekarzy specjalistów z jednostek orzeczniczych, a organy administracji i sądy nie posiadają wiadomości specjalnych do samodzielnej oceny stanu zdrowia i są związane tymi opiniami, o ile są one spójne i nie budzą wątpliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

k.p. art. 2351

Kodeks pracy

rozp. wykonawcze art. 8 § 1

rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. wykonawcze art. 8 § 2

rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 109

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 7

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 109

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.m.p. art. 9 § 3

Ustawa o służbie medycyny pracy

rozp. wykonawcze art. 5 § 1

rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

rozp. wykonawcze art. 5 § 2

rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

rozp. wykonawcze art. 8 § 1

rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji są związane opiniami lekarskimi jednostek orzeczniczych w sprawach chorób zawodowych. Sąd administracyjny nie posiada wiadomości specjalnych do samodzielnej oceny stanu zdrowia i nie może przeprowadzać dodatkowego postępowania dowodowego w tym zakresie. Niecharakterystyczna krzywa niedosłuchu i komponenta przewodzeniowa wykluczają zawodową etiologię ubytku słuchu spowodowanego hałasem.

Odrzucone argumenty

Organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez zaniechanie ustalenia wpływu pracy zawodowej na powstanie niedosłuchu. Należy przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym. Kolizja terminów rozpraw stanowi uzasadnioną przeszkodę do odroczenia rozprawy.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie odmówiły stronie stwierdzenia choroby zawodowej za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w orzecznictwie sądowoadministracyjnym obowiązuje powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim uprawnień do zmiany takiego orzeczenia specjalistycznej jednostki medycznej nie posiada również sąd administracyjny, gdyż nie posiada wiadomości specjalnych przynależnych lekarzom orzekającym kolizja terminów procesowych nie stanowi szczególnej przeszkody, albowiem rzeczą pełnomocników stron jest takie ułożenie swych spraw zawodowych, aby możliwe było wywiązanie się z podjętych zobowiązań

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący

Marzanna Sałuda

członek

Adam Pawlyta

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie związania sądów administracyjnych opiniami lekarskimi w sprawach o choroby zawodowe oraz ograniczeń dowodowych sądu w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej choroby zawodowej (ubytek słuchu) i procedury administracyjnej z nią związanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania w sprawach o choroby zawodowe, w szczególności rolę opinii lekarskich i ograniczenia sądu administracyjnego. Jest to istotne dla prawników procesowych i specjalistów prawa pracy.

Choroba zawodowa a opinia lekarska: Kto ma ostatnie słowo – lekarz czy sąd?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 942/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /sprawozdawca/
Anna Apollo /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr NS-HP.2332.2.9.2023 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ, PWIS) decyzją z 22 sierpnia 2023 r. nr NS-HP.2332.2.9.2023, po rozpoznaniu odwołania R. W., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: PPIS) z 13 kwietnia 2023 r. nr [...], orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz - wym. W poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. z 16 czerwca 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 1465; dalej: k.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. z 9 sierpnia 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 1836, dalej rozp. wykonawcze).
Z akt administracyjnych wynika, że w oparciu o postępowanie wyjaśniające dotyczące narażenia zawodowego na hałas w środowisku pracy, oraz orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionych przez: (1) [...] Ośrodek Medycyny Pracy – [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy – Ambulatoryjne Świadczenia Zdrowotne (dalej: MOMP w K.) - orzeczenie lekarskie nr [...] z 15 września 2022 r.; (2) Instytut Medycyny Pracy im. [...] w L. (dalej: IMP w L.) - orzeczenie lekarskie nr [...] z 21 marca 2023 r.; (3) wraz z dodatkową opinią lekarską IMP w L. z 4 lipca 2023 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej organ pierwszoinstancyjny decyzją z 13 kwietnia 2023 r. odmówił stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w rozp. wykonawczym.
W odwołaniu z 21 kwietnia 2023 r. od decyzji PPIS z 13 kwietnia 2023 r. skarżący zarzucił, że została ona oparta na badaniach i orzeczeniu wydanym przez MOMP w K.. Orzeczenie to zawierało – w ocenie skarżącego - dużo błędów w przebiegu pracy i diagnozie, a lekarz nie przeprowadził właściwych badań (gdyż był tylko audiogram). Zdaniem skarżącego przez 40 lat pracy zawodowej był narażony na hałas o natężeniu od 71,7 do 81,3 dB przez 12 godzin. Podkreślił, że nie brano pod uwagę dokumentacji z zakładu pracy, gdzie natomiast wskazano, że "słuch słabł w trakcie mojej pracy na PKP na st. maszynisty".
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 k.p., wskazał, że skarżący podczas zatrudnienia w latach 1982-2021 w P S.A. Południowy w K. na stanowiskach; starszego elektromontera, pomocnika maszynisty pojazdu trakcyjnego, maszynisty pojazdu trakcyjnego, starszego maszynisty pojazdu trakcyjnego, wykonywał czynności związane z przeglądem i naprawą aparatury elektrycznej lokomotywy w hali napraw do prac używał narzędzi ręcznych, kluczy, śrubokrętów, jak również dokonywał oględzin pojazdów trakcyjnych, nadzorował, oraz szkolił pracowników.
Następnie organ wyjaśnił, że skarżący był badany w MOMP w K., gdzie przeprowadzono diagnostykę audiologiczną obejmującą audiometrię tonalną progową oraz nadprogową oraz audiometrię impedancyjną. Na podstawie wywiadu, dostarczonej dokumentacji oraz przeprowadzonej diagnostyki postawiono rozpoznanie o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkość co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. Decyzja, jak dalej argumentowano, została wydana w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe, a także na podstawie orzeczeń lekarskich wystawionych przez Poradnię Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie nr [...] z 15 września 2022 r.) oraz Klinikę [...] w L. (orzeczenie nr [...] z 21 marca 2023 r.). W orzeczeniach tych specjaliści uznali, że brak jest podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia i rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu.
Dalej wskazano, że w postępowaniu odwoławczym PWIS zwrócił się pismem z 12 maja 2023 r. do orzeczników z IMP w L., występując o informację czy "w procesie diagnostyczno – orzeczniczym uwzględniona została dokumentacja pochodząca z zakładu pracy z okresu 10 lat, która jak wskazał skarżący dotyczyła postępującego ubytku słuchu". W odpowiedzi z 4 lipca 2023 r. orzeczniczy z IMP w L. wskazali, ze po ponownej analizie dokumentacji brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego.
W związku z czym organ uznał, że treści opinii orzeczeń lekarskich są kompletne i wewnętrznie niesprzeczne, co więcej wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Zdaniem PWIS należy zwrócić uwagę na to, że orzecznicy uzasadnili swoje stanowisko wobec braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wskazując na występującą u skarżącego niecharakterystyczną dla uszkodzenia pohałasowego krzywą niedosłuchu w wykonanych badaniach audiometrycznych. Lekarze MOMP w K. w treści uzasadnienia orzeczenia lekarskiego z 15 września 2022 r. wyjaśnili, że hałas powoduje obustronny ubytek słuchu typu odbiorczego o lokalizacji ślimakowej lub czuciowo-nerwowej symetryczny dla obu uszu, odzwierciedlający się w wykresie audiometrycznym charakterystyczną krzywą (ubytki słuchu dotyczą głównie wysokich częstotliwości z charakterystycznym załamkiem krzywej audiometrycznej dla 3-6 kHz, ubytki słuchu dla niskich częstotliwości są niewielkie). Tylko taki rodzaj uszkodzenia, zgodnie z wykazem chorób zawodowych może być rozpoznany jako zawodowe uszkodzenie słuchu, do niedosłuchu może bowiem dojść bowiem w wyniku uszkodzenia narządu słuchu w różnych jego odcinkach. Również orzecznicy IMP w L. wskazali, że u skarżącego występuje pantonalne tj. dotyczące wszystkich częstotliwości podwyższenie progu słuchu, przebieg krzywych audiometrycznych jest zbliżony do płaskich, a w uchu prawym występuje dodatkowo komponenta przewodzeniowa co także wyklucza etiologię pohałasową schorzenia.
W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że wyniki badań otrzymane podczas całego procesu orzeczniczego są zbieżne, a wydane w sprawie orzeczenia lekarskie są obszernie uzasadnione, oparte na prawidłowo zebranym materiale dowodowym oraz spójne w swoich konkluzjach. Organ nie miał zatem podstaw, by te orzeczenia lekarskie podważać.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach) strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła decyzji organu II instancji naruszenie:
– przepisów postępowania tj. przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z przepisem art. 77 § 1 k.p.a., oraz przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r., w sprawie chorób zawodowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu ustalenia przez organy administracji publicznej czy praca zawodowa skarżącego świadczona przez niego nieprzerwanie przez okres 40 lat w jednym zakładzie pracy w warunkach szkodliwych tj. przy przekroczeniu natężenia hałasu ponad 80 dB przy 12 godzinnym czasie pracy miała wpływ na powstanie u skarżącego głębokiego niedosłuchu.
Podnosząc powyższy zarzut strona skarżąca wnosiła o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z 27 grudnia 2023 r. (wpływ do WSA w Gliwicach) skarżący przedstawił dodatkową dokumentację medyczną dotyczącą jego stanu zdrowia. Natomiast pismem z 5 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie przed sądem administracyjnym dodatkowego postępowania dowodowego na okoliczność stanu zdrowia skarżącego; wykazania poziomu hałasu dopuszczalnego w miejscu pracy skarżącego, jak również czasookresu zatrudnienia skarżącego.
W odpowiedzi na powyższe, organ w piśmie z 1 lutego 2024 r. wniósł o oddalenie wniosków dowodowych skarżącego oświadczając, że załączone dokumenty nie wpływają na wyjaśnienie sprawy i są zbędne dla jej rozstrzygnięcia.
Pismem z 8 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o odroczenie rozprawy z uwagi na kolizję terminów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. z 28 października 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 7 lipca 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.
Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie odmówiły stronie stwierdzenia choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz - wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w rozp. wykonawczym.
Przede wszystkim należy zauważyć, że stosownie do art. 2351 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Natomiast w rozp. wykonawczym, wydanym na podstawie delegacji ustawowej z k.p., uregulowano m.in. sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych; jednoznacznie określono kompetencje poszczególnych organów i jednostek medycznych. Zgodnie z § 4 ust. 1 - właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz - wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia. Jednak z mocy § 5 ust. 1 - właściwym do orzekania w zakresie obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz - wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Natomiast w ust. 2 tego paragrafu ustalono tryb orzeczniczy i kognicje odpowiednich jednostek orzeczniczych I stopnia i II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia, którymi ustanowiono instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy.
Mocą § 8 ust. 1 decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Zaakcentować również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym obowiązuje powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Zatem bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Tym samym oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Tak więc bez stosownych opinii bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por.: wyroki NSA z 24 marca 2000 r., I SA 2334/99, z 8 listopada 2000 r., I SA 664/00; wyrok WSA w Gliwicach z 14 września 2022 r., III SA/Gl 1527/21, Legalis nr 2753700).
Takie stanowisko, akceptowane w pełnej rozciągłości przez skład orzekający w przedmiotowej sprawie zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów NSA z 20 maja 2002 r., OPS 3/02 (Legalis nr 54062). Jest ono w pełni aktualne mając na uwadze okoliczność, że 3 lipca 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zastępujące mający za przedmiot tę samą materię akt normatywny z 2002 r. Natomiast wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik do ww. rozporządzenia określa zamknięty katalog chorób zawodowych chorób zawodowych.
Konkludując przedstawione uwarunkowania prawne stwierdzić więc należy, że w sprawach chorób zawodowych orzeczenia wydawane są przez właściwe organy administracji publicznej. To organ administracyjny zobligowany jest stosować postanowienia k.p.a. ze wszystkimi konsekwencjami, chyba że powołane wyżej rozporządzenie zawiera regulacje odmienne. Zwrócić należy bowiem uwagę, że w świetle cyt. § 8 rozp. wykonawczego właściwy funkcjonalnie organ wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie oceny narażenia zawodowego pracownika oraz materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w stosownych orzeczeniach lekarskich.
W rozpoznawanej sprawie lekarze jednostki orzeczniczej I stopnia w wyniku przeprowadzonych badań, orzeczeniem z 15 września 2022 r. nie rozpoznali u strony choroby zawodowej. Lekarze specjaliści biorąc pod uwagę dane z wywiadu chorobowego i dokumentacji medycznej, w tym aktualne wyniki przeprowadzonej diagnostyki audiologicznej obejmującej audiometrię tonalną progową oraz nadprogową oraz audiometrię impedancyjną, postawili rozpoznanie o: braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkość co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. W orzeczeniu zawarto uzasadnienie braku podstaw do rozpoznania u pacjenta choroby zawodowej, wskazując, że brak jest podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia.
Nadto strona została ponownie przebadana w jednostce orzeczniczej II stopnia, którą jest instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy. W orzeczeniu lekarskim z 21 marca 2023 r. lekarze orzecznicy IMP w L. również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że orzecznicy na podstawie przeprowadzonych podczas hospitalizacji badań audiologicznych, konsultacji laryngologicznej oraz analizy dokumentacji medycznej ustalili obustronny odbiorczy ubytek słuchu. Stwierdzona przez nich w chwili wykonywanych badaniach wielkość średniego uszkodzenia słuchu (wyliczona jako średnia arytmetyczna z 1,2 i 3 kHz z najlepszego pośród 3 wykonanych kolejno audiogramów) u badanego wynosiła 85,0 dB dla ucha prawego (UP) oraz 66,7 dla ucha lewego (UL). Ponadto orzecznicy IMP w L. wskazali, że u skarżącego występuje pantonalne tj. dotyczące wszystkich częstotliwości podwyższenie progu słuchu, przebieg krzywych audiometrycznych jest zbliżony do płaskich, a w uchu prawym występuje dodatkowo komponenta przewodzeniowa co także wyklucza etiologię pohałasową schorzenia.
Na żądanie organu orzeczenie to zostało uzupełnione pismem IMP w L. z 4 lipca 2023 r. Lekarze orzecznicy wyjaśnili, że przeprowadzili ponownie analizę dokumentacji medycznej i poddali ocenie dowody przedstawione przez skarżącego – kserokopie wyników badań audiometrycznych z lat 1993 – 2022 (w tym z okresu zatrudnienia na stanowiskach maszynisty pojazdów trakcyjnych i starszego maszynisty pojazdów trakcyjnychaudiogramy wykonane w kilku poradniach specjalistycznych), jak również kserokopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego oraz dokumentację medyczną z Poradni Laryngologicznej i badań profilaktycznych. W konsekwencji lekarze orzecznicy ponownie podtrzymali ocenę, że u skarżącego stwierdza się pantonalne tj. dotyczące wszystkich częstotliwości podwyższenie progu słuchu wywołanych hałasem. Dodatkowo podniesiono, że w uchu prawym występuje komponenta przewodzeniowa, co wyklucza etiologię pohałasową schorzenia (karta nr 25 akt administracyjnych).
Zdaniem Sądu, omówione orzeczenia wraz z informacją uzupełniającą zawartą w piśmie z 4 lipca 2023 r. są spójne i przekonywujące. Niewątpliwie nie istnieją obiektywne badania pozwalające na jednoznaczne potwierdzenie etiologii zawodowej przedmiotowego uszczerbku na zdrowiu. Każde badanie interpretowane jest i oceniane w aspekcie mniejszego lub większego prawdopodobieństwa związku z warunkami pracy. Natomiast orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji, w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej (por. wyroki WSA w Szczecinie z 16 września 2015 r., II SA/Sz 554/15, LEX nr 1936501 i z 25 maja 2016 r., II SA/Sz 131/16, LEX nr 2098393).
Zaakcentować też należy, że uprawnień do zmiany takiego orzeczenia specjalistycznej jednostki medycznej nie posiada również sąd administracyjny, gdyż nie posiada wiadomości specjalnych przynależnych lekarzom orzekającym w uprawnionych, z mocy § 5 rozp. wykonawczego, jednostkach orzeczniczych, a ponadto sąd ten nie zastępuje właściwych organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Zresztą podobne stanowisko wyraził tut. Sąd w wyroku z 16 stycznia 2018 r., IV SA/Gl 611/17 ( Legalis nr 1721162), Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 lipca 2019 r., II OSK 1889/18 (Legalis nr 2521660) podzielił jego słuszność oddalając skargę kasacyjną.
W tym stanie rzeczy niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z § 8 ust. 2 rozp. wykonawczego polegające na zaniechaniu ustalenia przez organy administracji publicznej czy praca zawodowa skarżącego świadczona przez niego nieprzerwanie przez okres 40 lat w jednym zakładzie pracy w warunkach szkodliwych tj. przy przekroczeniu natężenia hałasu ponad 80 dB przy 12 godzinnym czasie pracy miała wpływ na powstanie u skarżącego głębokiego niedosłuchu.
W ocenie Sądu orzeczenia lekarskie z 15 września 2022 r. i z 21 marca 2023 r. są kompletne i nie wymagają dodatkowych dowodów w sprawie, o co wnosił pełnomocnik skarżącego w toku postępowania sądowoadministracyjnego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Po wtóre, na mocy przepisów szczególnych, tj. wielokrotnie już cytowanego rozp. wykonawczego orzecznictwo w sprawach chorób zawodowych należy wyłącznie do lekarzy specjalistów w zakresu medycyny pracy, zatrudnionych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Oznacza to, że opinie czy rozpoznania postawione przez innych lekarzy nie są miarodajne i nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej, a tym bardziej sądu administracyjnego, który jedynie kontroluje ich zgodność z prawem. Z tego też powodu nie mogła odnieść zamierzonego przez stronę skutku dokumentacja medyczna złożona listownie przez skarżącego 27 grudnia 2023 r. (wpływ do WSA w Gliwicach), oraz przez pełnomocnika skarżącego przy piśmie z 5 stycznia 2024 r. (por. wyrok NSA z 15 lutego 2023 r., II GSK 1287/22, Legalis nr 2893305).
W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organy prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny sprawy, odniosły się do wszystkich zarzutów strony podniesionych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej i w konsekwencji, dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Uzasadnienia obu zaskarżonych decyzji zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, wskazują fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł.
Sąd nie uwzględnił wniosku o odroczenie rozprawy złożonego przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z 8 kwietnia 2024 r. W myśl art. 109 p.p.s.a., rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli Sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Strony zostały prawidłowo zawiadomione o terminie rozprawy. W tej sytuacji przyczyną odroczenia mogła być nieobecność strony lub jej pełnomocnika wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Rozważając ewentualne odroczenie rozprawy Sąd musi brać pod uwagę sformułowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawo do prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd, ale również zawartą w art. 7 p.p.s.a. zasadę szybkości postępowania, zgodnie z którą sąd powinien dążyć do rozstrzygnięcia sprawy na pierwszym posiedzeniu (por. wyrok
NSA z 23 listopada 2023 r., I OSK 1393/20, Legalis nr 3017153). Dodatkowo należy mieć na uwadze, że to na profesjonalnym pełnomocniku strony ciąży obowiązek wykazania, że okoliczność, na którą się powołuje, stanowi przeszkodę, której faktycznie – z obiektywnych względów – nie można przezwyciężyć.
W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącego o odroczenie rozprawy wyznaczonej na 9 kwietnia 2024 r., ponieważ nie został on dostatecznie umotywowany. Pełnomocnik wskazał jedynie, że w dniu rozprawy (9 kwietnia 2024 r.) uczestniczyć będzie w posiedzeniu Sądu Rejonowego w B. w sprawie [...], podczas której "będą przesłuchiwane strony i zgodnie z wolą Mocodawcy jest zobowiązany osobiście brać udział w ich przesłuchaniu". Tymczasem również skarżący "pragnie by uczestniczył on osobiście w posiedzeniu tut. Sądu w niniejszej sprawie". W ocenie Sądu wskazana przez pełnomocnika skarżącego przyczyna odroczenia rozprawy – kolizja terminów rozpraw, nie stanowi ani nadzwyczajnego wydarzenia, ani znanej Sądowi administracyjnemu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. W orzecznictwie wielokrotnie zresztą prezentowano pogląd, że kolizja terminów procesowych nie stanowi szczególnej przeszkody, albowiem rzeczą pełnomocników stron jest takie ułożenie swych spraw zawodowych, aby możliwe było wywiązanie się z podjętych zobowiązań (por.: postanowienie NSA z 8 października 2013 r., I OZ 860/13, Legalis nr 913776; wyrok NSA z 13 września 2005 r., II FSK 69/05, Legalis nr 88120). Sąd nie może bowiem uzależniać podejmowanych czynności od kalendarza procesowego pełnomocnika strony skarżącej.
Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI