III SA/Gd 919/18

III SA/Gd 919/18 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2019-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak
Paweł Mierzejewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 637/19 - Postanowienie NSA z 2022-08-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 165
art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 8, art. 14 ust. 5, art. 15 ust. 1a pkt 2, art. 15 ust. 1b
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 996
art. 2 pkt 1-10, art. 4 pkt 14, art. 104 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.
Dz.U. 2012 poz 642
art. 2, art. 3, art. 4 ust. 1 i 2, art. 11, art. 12, art. 18 ust. 1, art. 22 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 800
art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2017 poz 862
art. 1 ust. 1, art. 2
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 21 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 13 czerwca 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 czerwca 2018 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił A Spółce z o.o. w W. zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach pod adresem ul. C. [...] w T.
Organ I instancji przywołał treść art. 15 ust. 1a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.) – dalej: "u.g.h." oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie zasad usytuowania na terenie gmin salonów gier na automatach (Dz. U. z 2017 r., poz. 701) – dalej: "rozporządzenie". Stwierdził, że spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 15 ust. 1a pkt 2 u.g.h., natomiast wobec uzyskanej informacji, że w odległości mniejszej niż 100 m od planowanej lokalizacji salonu gier znajduje się filia Miejskiej Biblioteki Publicznej przy ul. K. [...] - wykluczone jest zatwierdzenie lokalizacji salonu gier. Wykładnia celowościowa uzasadnia uznanie bibliotek miejskich (ich filii) za placówkę oświatowo-wychowawczą, o której mowa w treści rozporządzenia. Biblioteka ma charakter obiektu, z którego korzystają także dzieci i młodzież, a wymóg minimalnej odległości, którą należy zachować przy lokalizacji salonu gier nakierowany jest na uniemożliwienie korzystania z tego typu lokali przez dzieci i młodzież.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania spółki, decyzją z dnia 21 września 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 221 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 8, art. 14 ust. 5, art. 15 ust. 1a-1g u.g.h. oraz § 1 rozporządzenia, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy katalog placówek ograniczających dostępność gier na automatach jednoznacznie wskazuje, że ograniczenia dotyczą obiektów związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i młodzieżą. Przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia "inne placówki edukacyjne" należy posiłkować się definicją "placówki", wskazaną w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 996). Z tego powodu, co do zasady, w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia lokalizacji salonu gier przyjąć należy znaczenie pojęcia "innych placówek edukacyjnych", o których mowa w § 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, jako publicznych i niepublicznych placówek oświatowych, które zostały wymienione w art. 2 pkt 3-8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, i które to placówki z istoty zakresu swego działania związane są z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i młodzieżą do lat 18.
Zakres podmiotowy tych placówek nie może być jednak ograniczany, gdyż nadrzędnym elementem oceny powinna być wykładnia celowościowa przepisów u.g.h. , a ta ma na celu ograniczenie (wyeliminowanie) możliwości ewentualnego kontaktu młodzieży z obiektami, w których znajdują się salony gier. Placówki, które ze swojej istoty realizują cele edukacyjno-wychowawcze nie mogą być zlokalizowane zbyt blisko salonów gier (czyli w odległości mniejszej niż 100 metrów).
Organ odwoławczy wskazał nadto na treść art. 104 pkt 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe, z którego wynika, że organizacja biblioteki uwzględnia w szczególności zadania w zakresie: rozbudzania i rozwijania indywidualnych zainteresowań uczniów oraz wyrabiania i pogłębiania u uczniów nawyku czytania i uczenia się; organizowania różnorodnych działań rozwijających wrażliwość kulturową i społeczną uczniów, w tym w zakresie podtrzymywania tożsamości narodowej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych, mniejszości etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym.
Zdaniem organu odwoławczego biblioteka (jej filia) jest jednostką organizacyjną realizującą zadania oświatowe, objęte systemem oświaty, a w konsekwencji stanowi inną placówkę edukacyjną, o której mowa w § 1 pkt 1 rozporządzenia. Skoro bowiem w odległości mniejszej niż 100 m od wnioskowanej lokalizacji salonu gier znajduje się filia Miejskiej Biblioteki Publicznej to istnieje uzasadniona obawa, że wydanie pozwolenia na wnioskowaną lokalizację stałoby w sprzeczności z ustawowym celem ustawy. W założeniu dostęp nieletnich do tego typu obiektów ma być ograniczony, a ograniczenie to wyraża się brakiem niewielkiej odległości od placówek o charakterze edukacyjno-oświatowym. Niewątpliwie każda biblioteka (i jej filia) spełnia takie kryteria.
Organ odwoławczy wskazał także, że "placówki oświatowo-wychowawcze" wymienione w przywołanym przez stronę § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (Dz. U. z 2017 r., poz. 1606) – dalej: "rozporządzenie MEN", również zawierają się w definicji placówki (art. 4 pkt 14 ustawy Prawo oświatowe) jednak stosownie do treści pkt 3-8 art. 2 ww. ustawy są jednostkami odrębnymi.
W skardze na powyższą decyzję A Spółka z o.o. w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie prawa materialnego, tj:
1. § 1 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że miejską bibliotekę publiczną należy uznać za inną placówkę edukacyjną, a ewentualnie za placówkę oświatowo-wychowawczą, o których mowa w tym przepisie, a tym samym filia miejskiej biblioteki publicznej w T. jest obiektem wykluczającym możliwość lokalizacji salonu gier na automatach w miejscu wskazanym w złożonym wniosku, co uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach pod wnioskowanym adresem, gdy tymczasem takiej interpretacji pojęcia "innych placówek edukacyjnych" nie potwierdza zarówno treść ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 574 ze zm.) jak i ustawy - Prawo oświatowe, natomiast definicja legalna placówki oświatowo-wychowawczej została określona w rozporządzeniu MEN, lecz nie obejmuje ona miejskich bibliotek publicznych;
2. art. 2 pkt 3-8 i 10 w zw. z art. 4 pkt 14 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia "inne placówki edukacyjne" w rozumieniu § 1 ust. 1 rozporządzenia należy posiłkować się definicją "placówki" wskazaną w tym przepisie ustawy - Prawo oświatowe i przyjąć należy znaczenie pojęcia "innych placówek edukacyjnych" jako publicznych i niepublicznych placówek oświatowych, które zostały wymienione we wskazanym powyżej przepisie i które to placówki z istoty swego działania związane są z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i młodzieżą do lat 18, gdy tymczasem taką interpretację należy uznać za wykraczającą poza przepisy ustawy o bibliotekach jak i ustawy - Prawo oświatowe;
3. art. 104 ustawy - Prawo oświatowe poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skoro z jego treści wynika, że organizacja biblioteki uwzględnia przytoczone w treści uzasadnienia skargi zadania, to miałoby to przesądzać o tym, że biblioteka jest jednostką organizacyjną realizującą zadania oświatowe objęte systemem oświaty, a w konsekwencji stanowi inną placówkę edukacyjną, o której mowa w § 1 pkt 1 rozporządzenia, gdy we w/w przepisie mowa jest o bibliotece szkolnej, a podstawą wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach jest lokalizacja miejskiej biblioteki publicznej, a ponadto biblioteka szkolna pełni inne funkcje i przyświecają jej odmienne cele od przypisanych bibliotekom publicznym.
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie dowolnej interpretacji § 1 ust. 1 rozporządzenia w zakresie pojęcia "inne placówki edukacyjne", a także placówki oświatowo-wychowawcze, gdy tymczasem pojęcie "biblioteki publicznej" nie mieści się w katalogu jednostek wchodzących w skład systemu oświaty oraz nie stanowi jednostki o charakterze edukacyjnym, a także biblioteka publiczna nie stanowi placówki oświatowo-wychowawczej w rozumieniu przepisów rozporządzenia MEN, a tym samym nie jest placówką, o której mowa w § 1 pkt 1 rozporządzenia, co oznacza, iż zaskarżona decyzja została wydana z pominięciem przepisów powszechnie obowiązującego prawa;
2. art. 121 § 1 w zw. z art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady zaufania obywateli do państwa;
3. art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie dowolnej i samowolnej oceny dowodów zamiast oceny swobodnej, w sposób niezgodny z normami prawa procesowego, a polegającej na poczynieniu ustaleń, które nie korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie w zakresie lokalizacji miejskiej biblioteki publicznej względem planowanej lokalizacji salonu gier na automatach w T.;
4. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 221 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, podczas gdy organ powinien uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i zatwierdzić lokalizację salonu gier na automatach.
W uzasadnieniu skargi zakwestionowano pogląd organu o możliwości posiłkowania się definicją placówki wskazanej w art. 4 pkt 14 ustawy – Prawo oświatowe przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia "inne placówki edukacyjne", o których mowa w § 1 pkt 1 rozporządzenia, a przez które należy rozumieć jednostki organizacyjne wymienione w art. 2 pkt 3-8 i 10 ustawy – Prawo oświatowe. Zdaniem skarżącej miejskich bibliotek publicznych nie można zaliczyć do systemu oświaty, jak również nie pełnią funkcji edukacyjno-wychowawczych, a ich zadaniem jest raczej prowadzenie działalności kulturalnej. Nadto skarżąca podniosła, że art. 104 ustawy - Prawo oświatowe nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem dotyczy organizacji biblioteki szkolnej. Organ w sposób dowolny "podciągnął" miejską bibliotekę publiczną pod katalog jednostek wchodzących w skład systemu oświaty oraz uznał, że na tej podstawie biblioteka pełni funkcje edukacyjno-wychowawcze, jednakże nie skonfrontował powyższego z przepisami regulującymi cele i funkcjonowanie bibliotek dokonując nieprawidłowej wykładni przepisów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna.
Ustawa o grach hazardowych w art. 15 ust. 1b stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, zasady usytuowania na terenie gminy salonów gier na automatach, w szczególności ich minimalną odległość od placówek edukacyjnych, miejsc kultu religijnego oraz innego ośrodka gier, uwzględniając potrzebę ograniczenia negatywnych skutków społeczno-ekonomicznych hazardu.
W świetle § 1 wydanego na podstawie wskazanej delegacji ustawowej rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 30 marca 2017r. w sprawie zasad usytuowania na terenie gmin salonów gier na automatach , salon gier na automatach może być usytuowany w odległości nie mniejszej niż 100 metrów od znajdujących się w granicach administracyjnych danej gminy lub gminy sąsiedniej:
1) szkół, przedszkoli, placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania oraz innych placówek edukacyjnych,
2) miejsc kultu religijnego,
3) innych ośrodków gier
- zwanych dalej "obiektami".
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do kwestii klasyfikacji miejskiej biblioteki publicznej jako obiektu, o którym mowa w § 1 pkt 1 rozporządzenia. Zdaniem organu wydającego rozstrzygnięcie w pierwszej instancji jest ona placówką oświatowo-wychowawczą, natomiast w decyzji wydanej w drugiej instancji organ zajął stanowisko, że stanowi ona "inną placówkę edukacyjną". Z kolei skarżąca wywodzi, że miejska biblioteka publiczna nie jest żadnym z obiektów wymienionych w § 1 pkt 1 rozporządzenia.
W § 1 pkt 1 rozporządzenia wskazano na określone ( nazwane) kategorie obiektów oraz na "inne placówki edukacyjne".
Określone ( nazwane) kategorie obiektów w wyżej przywołanym przepisie są obiektami ujętymi w art. 2 pkt 1, 2, 3, 7 i 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe ( tj.Dz.U. z 2018r., poz. 996 ze zm.).
Zgodnie z przywołanym art. 2 ustawy – Prawo oświatowe system oświaty obejmuje:
1) przedszkola, w tym z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi, przedszkola integracyjne i specjalne oraz inne formy wychowania przedszkolnego;
2) szkoły:
a) podstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami przedszkolnymi, integracyjnymi, specjalnymi, przysposabiającymi do pracy, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe i mistrzostwa sportowego,
b) ponadpodstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, dwujęzyczne, z oddziałami integracyjnymi, specjalnymi, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze, leśne, morskie, żeglugi śródlądowej oraz rybołówstwa,
c) artystyczne;
3) placówki oświatowo-wychowawcze, w tym szkolne schroniska młodzieżowe, umożliwiające rozwijanie zainteresowań i uzdolnień oraz korzystanie z różnych form wypoczynku i organizacji czasu wolnego;
4) placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, umożliwiające uzyskanie i uzupełnienie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych;
5) placówki artystyczne - ogniska artystyczne umożliwiające rozwijanie zainteresowań i uzdolnień artystycznych;
6) poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne udzielające dzieciom, młodzieży, rodzicom i nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a także pomocy uczniom w wyborze kierunku kształcenia i zawodu;
7) młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze umożliwiające dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, realizację odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 31 ust. 4, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki;
8) placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania;
9) placówki doskonalenia nauczycieli;
10) biblioteki pedagogiczne;
11) kolegia pracowników służb społecznych.
Spośród wskazanych w ww. przepisie jednostek w § 1 pkt 1 rozporządzenia wymieniono szkoły, przedszkola, placówki oświatowo-wychowawcze, młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania.
Każda z tych jednostek cechuje się co do zasady i w głównej mierze prowadzeniem działalności obejmującej kształcenie i wychowanie dzieci i młodzieży oraz opiekę nad dziećmi i młodzieżą. Ze swej istoty są to jednostki organizacyjne, w których siedzibach (obiektach) stale lub okresowo przebywają dzieci i młodzież.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia MEN z dnia 11 sierpnia 2017 r. placówkami oświatowo-wychowawczymi są: 1) placówki wychowania pozaszkolnego: pałace młodzieży, młodzieżowe domy kultury, międzyszkolne ośrodki sportowe, ogniska pracy pozaszkolnej, ogrody jordanowskie i pozaszkolne placówki specjalistyczne; 2) szkolne schroniska młodzieżowe - całoroczne i sezonowe.
Pośród katalogu jednostek organizacyjnych wymienionych w tym przepisie nie wymieniono miejskich bibliotek publicznych. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby miejskie biblioteki publiczne traktować jako placówki oświatowo-wychowawcze, jak twierdził to organ wydając decyzję w pierwszej instancji.
Z kolei organ odwoławczy uznał, że miejskie biblioteki publiczne są "innymi placówkami edukacyjnymi", o jakich mowa w §1 pkt 1 rozporządzenia.
W celu odkodowania pojęcia "inne placówki edukacyjne" organ odwoławczy sięgnął do definicji legalnej pojęcia "placówka", zwartej w art. 4 pkt 14 ustawy – Prawo oświatowe.
Przepis ten definiuje placówkę jako jednostki organizacyjne wymienione w art. 2 pkt 3-8 i 10 ustawy – Prawo oświatowe, co oznacza, że objęte są nim:
3) placówki oświatowo-wychowawcze, w tym szkolne schroniska młodzieżowe, umożliwiające rozwijanie zainteresowań i uzdolnień oraz korzystanie z różnych form wypoczynku i organizacji czasu wolnego;
4) placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, umożliwiające uzyskanie i uzupełnienie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych;
5) placówki artystyczne - ogniska artystyczne umożliwiające rozwijanie zainteresowań i uzdolnień artystycznych;
6) poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne udzielające dzieciom, młodzieży, rodzicom i nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a także pomocy uczniom w wyborze kierunku kształcenia i zawodu;
7) młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze umożliwiające dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, realizację odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 31 ust. 4, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki;
8) placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania;
10) biblioteki pedagogiczne.
Organ odwoławczy uznał , że "innymi placówkami edukacyjnymi" będą co do zasady placówki wymienione w art. 2 pkt 3-8 i 10 ustawy Prawo oświatowe, związane z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i młodzieżą, przy czym w jego ocenie zakres podmiotowy tych placówek nie może być ograniczany z uwagi na wykładnię celowościową przepisów u.g.h. Następnie wskazał na zadania biblioteki wynikające w treści przywołanego powyżej art. 104 pkt 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe konkludując, że zasadnie organ pierwszej instancji uznał bibliotekę (filię) za jednostkę realizującą zadania oświatowe , objęte systemem oświaty, która konsekwencji jest " inną placówką edukacyjną" , o jakiej mowa w § 1 pkt 1 rozporządzenia.
Stanowisko takie jest jednak, w ocenie Sądu, nieuprawnione.
Osią sporu w niniejszej sprawie jest pojęcie "inne placówki edukacyjne".
Edukacja (łac. educatio - wychowanie, wykształcenie) to ogół procesów i oddziaływań, których celem jest zmienianie ludzi, przede wszystkim dzieci i młodzieży - stosownie do panujących w danym społeczeństwie ideałów i celów wychowawczych.
Placówki edukacyjne będą wobec tego placówkami zajmującymi się wychowaniem i wykształceniem.
Aktem regulującym ogólne zasady działania bibliotek jest ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (tj. Dz.U. z 2018 r., poz.574) . Jak wynika z art. 2 tej ustawy, w zakresie nieuregulowanym ustawą do bibliotek stosuje się odpowiednio przepisy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1983 ze zm.) działalność kulturalna w rozumieniu tej ustawy polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury. W świetle art. 2 tej ustawy formami organizacyjnymi działalności kulturalnej są w szczególności: teatry, opery, operetki, filharmonie, orkiestry, instytucje filmowe, kina, muzea, biblioteki, domy kultury, ogniska artystyczne, galerie sztuki oraz ośrodki badań i dokumentacji w różnych dziedzinach kultury.
Kolejny przepis ustawy o bibliotekach - art. 3 stanowi, że biblioteki i ich zbiory stanowią dobro narodowe oraz służą zachowaniu dziedzictwa narodowego. Biblioteki organizują i zapewniają dostęp do zasobów dorobku nauki i kultury polskiej oraz światowej (ust. 1); prawo korzystania z bibliotek ma charakter powszechny, na zasadach określonych w ustawie (ust. 2).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o bibliotekach do podstawowych zadań bibliotek należy: 1) gromadzenie, opracowywanie, przechowywanie i ochrona materiałów bibliotecznych; 2) obsługa użytkowników, przede wszystkim udostępnianie zbiorów oraz prowadzenie działalności informacyjnej, zwłaszcza informowanie o zbiorach własnych, innych bibliotek, muzeów i ośrodków informacji naukowej, a także współdziałanie z archiwami w tym zakresie.
Zgodnie zaś z art. 4 ust. 2 tej ustawy do zadań bibliotek może ponadto należeć prowadzenie działalności bibliograficznej, dokumentacyjnej, naukowo-badawczej, wydawniczej, edukacyjnej, popularyzatorskiej i instrukcyjno-metodycznej.
W odniesieniu do bibliotek publicznych ustawa o bibliotekach w art. 18 ust. 1 stanowi, że biblioteki publiczne służą zaspokajaniu potrzeb oświatowych, kulturalnych i informacyjnych ogółu społeczeństwa oraz uczestniczą w upowszechnianiu wiedzy i kultury.
W świetle powyższych uregulowań stwierdzić należy, że biblioteki publiczne nie mogą być traktowane co do zasady jako jednostki organizacyjne zajmujące się kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i młodzieżą.
Zasadniczo bowiem biblioteki, w tym biblioteki publiczne, są po pierwsze instytucjami kultury, których podstawowym zadaniem nie jest działalność edukacyjna, a po drugie ich działalność ma charakter powszechny, a więc nie jest skierowana wyłącznie do dzieci i młodzieży.
Bezzasadnie w tej sytuacji twierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że biblioteka jest jednostką organizacyjną realizującą zadania oświatowe, objęte systemem oświaty, co miałoby uzasadniać zaliczenie jej do "innych placówek edukacyjnych", o których mowa w § 1 pkt 1 rozporządzenia.
Argumentem za takim twierdzeniem nie może być odwołanie się do treści art. 104 ustawy – Prawo oświatowe, dotyczącego kwestii działania nie każdej z bibliotek , a bibliotek szkolnych. Zgodnie z tym przepisem organizacja biblioteki [ szkolnej ] uwzględnia w szczególności zadania w zakresie: 1) gromadzenia i udostępniania podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych oraz innych materiałów bibliotecznych, zgodnie z art. 22aj ustawy o systemie oświaty; 2) tworzenia warunków do efektywnego posługiwania się technologiami informacyjno-komunikacyjnymi; 3) rozbudzania i rozwijania indywidualnych zainteresowań uczniów oraz wyrabiania i pogłębiania u uczniów nawyku czytania i uczenia się; 4) organizowania różnorodnych działań rozwijających wrażliwość kulturową i społeczną uczniów, w tym w zakresie podtrzymywania tożsamości narodowej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych, mniejszości etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym; 5) przeprowadzania inwentaryzacji księgozbioru biblioteki szkolnej, z uwzględnieniem przepisów wydanych na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 2018 r. poz. 574).
Nadto zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o bibliotekach biblioteki szkolne oraz biblioteki innych placówek systemu oświaty służą realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci i młodzieży oraz kształceniu i doskonaleniu nauczycieli. W tym celu w każdej szkole publicznej jest prowadzona biblioteka szkolna.
Zadania biblioteki szkolnej różnią się od zadań biblioteki publicznej, a przedmiotowa biblioteka publiczna w T. biblioteką szkolną nie jest.
Również o zaliczeniu bibliotek do innych placówek edukacyjnych nie przesądza wymienienie wśród placówek zaliczonych do systemu oświaty bibliotek pedagogicznych. W świetle art. 22 ust. 2 ustawy o bibliotekach biblioteki pedagogiczne prowadzą działalność służącą potrzebom oświaty i wychowania, w tym kształcenia i doskonalenia kadry pedagogicznej. Nadto, zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych bibliotek pedagogicznych (Dz.U. z 2013 r., poz.369), publiczna biblioteka pedagogiczna służy w szczególności wspieraniu procesu kształcenia i doskonalenia nauczycieli, a także wspieraniu działalności szkół, w tym bibliotek szkolnych, oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 3-5 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zakładów kształcenia nauczycieli i placówek doskonalenia nauczycieli.
Tego rodzaju celów i zadań biblioteka publiczna nie realizuje.
Tak więc biblioteki publicznej nie można , zdaniem Sądu, co do zasady uznać za "inną placówkę edukacyjną" w rozumieniu § 1 pkt 1 rozporządzenia.
Zauważyć natomiast należy, że nie jest wykluczone – a to w świetle art. 4 ust. 2 ustawy o bibliotekach - że do zadań bibliotek, w tym również bibliotek publicznych , może należeć - poza ich podstawowymi zadaniami - także prowadzenie działalności edukacyjnej. Zgodnie z art. 11 ustawy o bibliotekach biblioteka stanowiąca samodzielną jednostkę organizacyjną działa na podstawie aktu o utworzeniu biblioteki oraz statutu nadanego przez organizatora. Akt utworzenia biblioteki określa nazwę, siedzibę, teren i zakres działania biblioteki, a także źródła finansowania. Statut określa w szczególności: 1) cele i zadania biblioteki; 2) organy biblioteki i jej organizację, w tym zakres działania i lokalizację filii oraz oddziałów; 3) nazwę jednostki sprawującej nadzór merytoryczny nad działalnością biblioteki - w odniesieniu do biblioteki wchodzącej w skład ogólnokrajowej sieci bibliotecznej; 4) źródła finansowania działalności biblioteki.
Zgodnie zaś z art. 12 ustawy o bibliotekach zadania, organizację oraz szczegółowy zakres działania biblioteki wchodzącej w skład innej jednostki organizacyjnej określa regulamin nadany przez kierownika tej jednostki.
Stwierdzić zatem należy, że to w dokumentach opisanych w ww. przepisach, tj. akcie utworzenia biblioteki, statucie lub regulaminie można poszukiwać ewentualnych zapisów odwołujących się do przyjęcia lub nie przez konkretną bibliotekę lub jej filię działalności edukacyjnej jako dodatkowego jej zadania.
Ewentualny zapis dotyczący działalności edukacyjnej konkretnej biblioteki powinien być poddany ocenie w kontekście uznania jej za "inną placówkę edukacyjną".
Postępowania wyjaśniającego w tym zakresie organ nie przeprowadził, czym naruszył przepisy art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 122 o.p. stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 191 o.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, stosownie do art. 153 p.p.s.a., będzie miał na uwadze ocenę prawną wyrażoną przez Sąd i rozpatrzy wniosek skarżącej przy uwzględnieniu zaprezentowanej wykładni § 1 pkt 1 rozporządzenia, podejmując jednocześnie ewentualne niezbędne ustalenia faktyczne dotyczące zakresu zadań przyjętych przez przedmiotową filię Miejskiej Biblioteki Publicznej w T.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. ( punkt 2 wyroku).