III SA/Gd 9/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-01-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zaświadczenieIPNdecyzja administracyjnaśrodki zaskarżeniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiodrzucenie skargistatus osoby pokrzywdzonej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na zaświadczenie Instytutu Pamięci Narodowej, uznając, że zaświadczenie nie jest decyzją administracyjną i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.

Skarżąca E. P. wniosła skargę na zaświadczenie Prezesa IPN, traktując je jako decyzję administracyjną. Sąd uznał, że zaświadczenie, zgodnie z przepisami, nie jest decyzją administracyjną, a jedynie postanowienie o odmowie jego wydania lub odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści podlega zaskarżeniu. Skarżąca nie wykazała również, aby wystąpiła o ponowne wydanie zaświadczenia o żądanej treści, co jest warunkiem dopuszczalności skargi. W konsekwencji, sąd odrzucił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi E. P. na zaświadczenie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) z dnia 13 maja 2005 r. Skarżąca wniosła o udostępnienie dokumentów i zapytanie o status osoby pokrzywdzonej, a otrzymane pisma z IPN potraktowała jako decyzje administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Sąd wyjaśnił, że choć pismo organu administracji rozstrzygające o sytuacji osoby może być uznane za decyzję administracyjną, to w tym przypadku zaskarżone zaświadczenie nie jest decyzją administracyjną. Przepis art. 29a ustawy o IPN przewiduje wydanie zaświadczenia, a nie decyzji. Sąd podkreślił, że środek zaskarżenia przysługuje jedynie na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia lub odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Osoba kwestionująca treść wydanego zaświadczenia może dochodzić swoich praw pośrednio, np. poprzez ponowny wniosek o wydanie zaświadczenia i ewentualne zaskarżenie postanowienia o odmowie. Skarżąca nie wykazała, aby wystąpiła do IPN z takim wnioskiem po otrzymaniu zaskarżonego zaświadczenia, a przed wniesieniem skargi do sądu. Wobec braku dopuszczalności skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł o jej odrzuceniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zaświadczenie wydane na podstawie przepisów prawa, które przewidują wydanie zaświadczenia, nie jest decyzją administracyjną. Środek zaskarżenia przysługuje jedynie na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia lub odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA wskazujące, że o charakterze prawnym aktu decyduje jego treść, jednakże w przypadku zaświadczenia wydanego na podstawie konkretnego przepisu ustawy (art. 29a ustawy o IPN), nie można go uznać za decyzję administracyjną. Podkreślono, że jedynie odmowa wydania zaświadczenia lub postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści podlega zaskarżeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 57 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 217 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.IPN art. 29 a § ust. 1

Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

u.IPN art. 43

Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaświadczenie wydane przez organ administracji nie jest decyzją administracyjną, a jedynie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia lub odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści podlega zaskarżeniu. Skarżąca nie wykazała, że wystąpiła o ponowne wydanie zaświadczenia o żądanej treści po otrzymaniu zaskarżonego zaświadczenia i przed wniesieniem skargi.

Odrzucone argumenty

Pismo organu administracji, którego treść rozstrzyga o sytuacji danej osoby, jest decyzją administracyjną.

Godne uwagi sformułowania

O uznaniu danego aktu za decyzję lub postanowienie, przesądza jego treść, a nie nazwa (forma). Zaświadczenie jest to przewidziane w przepisach prawnych potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy lub społeczny. Osoba, która kwestionuje treść wydanego zaświadczenia może dochodzić swego roszczenia jedynie drogą pośrednią, np. wnioskować ponownie o wydanie zaświadczenia określonej treści i w razie wydania postanowienia o odmowie - żalić się do organu wyższego stopnia, a później skarżyć postanowienie tego organu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skład orzekający

Alina Dominiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja statusu prawnego zaświadczeń wydawanych przez organy administracji oraz warunków dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na takie dokumenty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zaświadczeniami IPN i interpretacją przepisów dotyczących środków zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozróżnienie między zaświadczeniem a decyzją administracyjną oraz wymogi proceduralne dotyczące zaskarżania.

Zaświadczenie czy decyzja? Kiedy można skarżyć pismo organu do sądu administracyjnego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 9/06 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-01-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. na zaświadczenie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 13 maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie statusu osoby pokrzywdzonej postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Skarżąca E. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podając, że w dniu 14 lutego 2005 r. złożyła wniosek o udostępnienie dokumentów/zapytanie o status pokrzywdzonego . W dniu 15 maja 2005 r. otrzymała z IPN niejasną odpowiedź, a właściwie kilka odpowiedzi , będące załącznikami 1 i 2 do skargi. Podała, że oba pisma traktuje jako decyzje administracyjne zgodnie z art. 43 ustawy o IPN, według którego każde pismo organu administracji , którego treść rozstrzyga o sytuacji osoby jest decyzją administracyjną. Stwierdziła, że organ z przyczyn dla niej niezrozumiałych próbuje bezprawnie zniszczyć jej życie, wobec czego wnosi o interwencję w jej sprawie.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie podnosząc, że brak wniosku skarżącej o ponowne wydanie zaświadczenia o żądanej treści świadczy o niewyczerpaniu środków zaskarżenia, a ponadto w sprawie niniejszej toczy się postępowanie, które nie zostało zakończone. Skarżąca po otrzymaniu przedmiotowego zaświadczenia wyraziła zgodę na kontynuowanie postępowania w przedmiocie statusu osoby pokrzywdzonej i postępowanie to toczy się.
Skarżąca wezwana do wykazania, że występowała do Instytutu Pamięci Narodowej z wnioskiem o ponowne wydanie zaświadczenia o żądanej treści pozostawiła wezwanie bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Określone przez skarżącą jako decyzje załączniki nr 1 i 2 do skargi to pismo Naczelnika Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów [...] Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 13 maja 2005 r. Nr [...] oraz zaświadczenie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 13 maja 2005 r. nr [...].
Zarządzeniem z dnia 2 stycznia 2006 r. na podstawie art. 57 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozdzielono skargi przez wyłączenie do odrębnego rozpoznania skargi na zaświadczenie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 13 maja 2005 r. nr [...].
Niniejszym postępowaniem w tej sytuacji objęta jest jedynie skarga na wyżej opisane zaświadczenie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Zaświadczenie to zostało wydane na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 kpa oraz art. 29 a ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu ( Dz. U. 155, poz.1016, ze zm.) .
Przepis art. 43 o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, na który powołuje się w skardze skarżąca stanowi, że postępowanie w sprawach uregulowanych w ustawie prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Rację ma co do zasady skarżąca twierdząc ( w dużym uproszczeniu), że pismo organu administracji, którego treść rozstrzyga o sytuacji danej osoby, jest decyzją administracyjną. Jak wielokrotnie bowiem wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny , "o uznaniu danego aktu za decyzję lub postanowienie, przesądza jego treść, a nie nazwa (forma). Użycie tej czy innej nazwy bądź też jej nieużycie nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako orzeczenia, jeżeli jest to akt rozstrzygający co do istoty indywidualnej sprawy należącej do właściwości organów administracji państwowej lub w inny sposób kończący postępowanie w danej instancji" ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt IIISAB 34/01, LEX nr 79247). Jednak wbrew twierdzeniom skarżącej nie można uznać zaświadczenia z dnia 13 maja 2005 r. za decyzję administracyjną, bowiem przepis przytoczonego w treści zaświadczenia art. 29 a ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej (...) przewiduje właśnie wydanie zaświadczenia. "Zaświadczenie" jest to przewidziane w przepisach prawnych potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy lub społeczny. Zaskarżone zaświadczenie z dnia 13 maja 2005 r. nie jest więc decyzją administracyjną.
Jedynie na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia bądź odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści przysługuje zażalenie. Nie przysługuje natomiast żaden środek zaskarżenia, pozwalający uzyskać zmianę treści wydanego zaświadczenia albo żądać jego uchylenia. "Osoba, która kwestionuje treść wydanego zaświadczenia może dochodzić swego roszczenia jedynie drogą pośrednią, np. wnioskować ponownie o wydanie zaświadczenia określonej treści i w razie wydania postanowienia o odmowie - żalić się do organu wyższego stopnia, a później skarżyć postanowienie tego organu do Naczelnego Sądu Administracyjnego" - tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2003 r. sygn. akt II SA 1439/02 (M. Prawn.2003/14/626). Sąd orzekający w sprawie niniejszej pogląd ten podziela.
Skarżąca pozostawiła bez odpowiedzi wezwanie Sądu do wykazania, że występowała do Instytutu Pamięci Narodowej z wnioskiem o ponowne wydanie zaświadczenia o żądanej treści.
Wezwanie takie powinno być wystosowane przez skarżącą po otrzymaniu przez nią zaskarżonego zaświadczenia, co nastąpiło w dniu 15 maja 2005 r. , a przed wniesieniem skargi do sądu ( 12.07.2005 r.). Ani z treści złożonych przez skarżącą przy skardze pism i dokumentów, ani z treści pism skarżącej znajdujących się w aktach administracyjnych nie wynika, by w w/w przedziale czasowym skarżąca wystąpiła do Instytutu z wnioskiem o ponowne wydanie zaświadczenia.
Podsumowując stwierdzić trzeba, że w tej sytuacji skarżącej nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. ) Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Mając na uwadze powyższe Sąd odrzucił skargę na mocy wyżej przywołanego przepisu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI