III SA/Gd 883/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2021-03-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezrobociezasiłekterminprzywrócenie terminupostępowanie administracyjneCOVID-19pandemiaodwołanieskarżący

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie Wojewody odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych, uznając brak winy strony w uchybieniu terminu za nieuprawdopodobniony.

Skarżący R.K. złożył odwołanie od decyzji o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych z opóźnieniem, wnioskując o przywrócenie terminu z powodu zagrożenia epidemicznego i zamknięcia biur pomocy prawnej. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za nieuprawdopodobniony. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody, że skarżący nie wykazał, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, mimo że termin do wniesienia odwołania został wydłużony z powodu pandemii.

Sprawa dotyczyła skargi R.K. na postanowienie Wojewody, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący argumentował, że nie mógł wnieść odwołania w terminie z powodu zagrożenia epidemicznego, obostrzeń i zamknięcia bezpłatnych biur pomocy prawnej, co uniemożliwiło mu sprawdzenie zasadności odwołania. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, wskazując, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a dostępne były inne formy kontaktu i składania pism. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ponieważ nawet w okresie pandemii istniały możliwości złożenia odwołania, a chęć skorzystania z bezpłatnej pomocy prawnej nie zwalniała z obowiązku dochowania należytej staranności. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu jest środkiem wyjątkowym i wymaga wykazania przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, mimo dostępnych alternatywnych form kontaktu i składania pism.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Chęć skorzystania z bezpłatnej pomocy prawnej nie zwalniała z obowiązku dochowania należytej staranności, a istniały inne sposoby złożenia odwołania, nawet w okresie pandemii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 58 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przywrócenie terminu następuje na wniosek strony, jeżeli uprawdopodobni ona, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Brak winy oznacza, że przeszkoda była niezależna od strony i niemożliwa do przezwyciężenia mimo dołożenia należytej staranności.

k.p.a. art. 129 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Pomocnicze

ustawa o COVID-19 art. 15 zzr § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zawieszenie biegu terminów w postępowaniach administracyjnych w związku z wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego.

Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 art. 46 pkt 20

Uchylenie art. 15zzr ustawy o COVID-19.

Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 art. 68 § ust. 7

Terminy, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs ustawy o COVID-19, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (tj. od 23 maja 2020 r.).

u.p.z.i.i.r.p. art. 71 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 9 § ust. 1 pkt 14 lit. b

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 128

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy wskazanie, że strona nie jest zadowolona z decyzji.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Istniały inne możliwości złożenia odwołania pomimo pandemii. Chęć skorzystania z bezpłatnej pomocy prawnej nie zwalnia z obowiązku dochowania należytej staranności.

Odrzucone argumenty

Uchybienie terminu nastąpiło z powodu zagrożenia epidemicznego, obostrzeń i zamknięcia biur pomocy prawnej. Obowiązek strony to jedynie uprawdopodobnienie braku winy, a nie udowodnienie. Niewielkie przekroczenie terminu (5 dni) powinno być uwzględnione.

Godne uwagi sformułowania

przywrócenie terminu jest środkiem wyjątkowym i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku Przywrócenie terminu jest zatem niemożliwe, gdy strona postępowania administracyjnego dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej.

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący

Janina Guść

członek

Bartłomiej Adamczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym w kontekście pandemii COVID-19 oraz wymogu uprawdopodobnienia braku winy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności pandemii i przepisów ją regulujących; ocena braku winy jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z przestrzeganiem terminów administracyjnych w nadzwyczajnych okolicznościach pandemii i interpretację przez sądy wymogu 'braku winy'.

Pandemia a terminy w urzędach: Czy można było spóźnić się z odwołaniem?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Gd 883/20 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Jacek Hyla /przewodniczący/
Janina Guść
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1112/21 - Wyrok NSA z 2021-11-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 1 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia 6 marca 2020 r. (nr [...]) - działając na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b/ ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1482 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – dalej jako: "k.p.a.") - orzekł o odmowie przyznania R. K. (dalej zwanemu także "stroną", "skarżącym") prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 4 marca 2020 r. z powodu braku udokumentowania, by w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jako osoba bezrobotna był zatrudniona przez co najmniej 365 dni. Organ stwierdził, że we wskazanym okresie strona była bowiem zatrudniona wyłącznie w A. od dnia 3 września 2018 r. do dnia 17 maja 2019 r.
Przedmiotowa decyzja, jak wynika z akt sprawy, została doręczona stronie w dniu 11 marca 2020 r. w trybie art. 43 k.p.a. (dorosłemu domownikowi).
W dniu 10 czerwca 2020 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] wpłynęło pismo R. K. (nadane w dniu 8 czerwca 2020 r.), w którym zawarł odwołanie od opisanej wyżej decyzji Starosty Powiatu [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że we wcześniejszym terminie nie był w stanie wnieść odwołania na skutek zagrożenia epidemicznego i wprowadzanych obostrzeń, zaznaczając jednocześnie, że nie miał także możliwości sprawdzenia, czy rzeczywiście zasiłek dla bezrobotnych mu nie przysługuje na skutek zamknięcia wszystkich bezpłatnych biur pomocy prawnej.
Postanowieniem z dnia 1 lipca 2020 r. (nr[...]) Wojewoda [...] – działając na podstawie art. 58 § 1 i § 2, art. 59 § 2 oraz art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. oraz art. 15 zzr ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, zm. Dz. U. z 2020 r. poz. 695, Dz. U. z 2020 r. poz. 568, Dz. U. z 2020 r. poz. 567 - powoływanej dalej jako: "ustawa o COVID-19"), a także art. 46 pkt 20 w zw. z art. 68 pkt 2 w zw. z art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) - odmówił R. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wskazano, że dla przywrócenia terminu strona musi w złożonym wniosku uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy (art. 58 § 1 k.p.a.), zaś prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Termin uważa się zaś za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.).
Organ wyjaśnił, że rozporządzeniem z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 433) Minister Zdrowia wprowadził na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 14 marca 2020 r. stan zagrożenia epidemicznego, natomiast rozporządzeniem z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 491) Minister Zdrowia wprowadził na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania stan epidemii.
W związku z tym - na podstawie art. 15 zzr ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19 - z uwagi na treść wskazanego przepisu bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki uległ zawieszeniu od dnia 14 marca 2020 r. w związku z wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego od tego dnia na okres tego zagrożenia. Ponieważ - na podstawie art. 46 pkt 20 w zw. z art. 68 pkt 2 w zw. z art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 - uchylono zaś od dnia 23 maja 2020 r. powołany wyżej art. 15zzr ustawy o COVID-19, to terminy, których bieg uległ wcześniej na tej podstawie zwieszeniu, biegły dalej od dnia 23 maja 2020 r.
W ocenie organu, z uwagi na to, że R. K. otrzymał decyzję Starosty [...] z dnia 6 marca 2020 r. o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych w dniu 11 marca 2020 r., to termin 14 dni do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 12 marca 2020 r., a następnie - na podstawie art. 15 zzr ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19 - uległ zawieszeniu od dnia 14 marca 2020 r. w związku z wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego. Natomiast w związku z uchyleniem art. 15zzr ustawy o COVID-19, wskazany termin ponownie rozpoczął swój bieg od dnia 23 maja 2020 r., a zatem R. K. mógł skutecznie wnieść odwołanie od decyzji z dnia 6 marca 2020 r., do dnia 3 czerwca 2020 r.
W ocenie organu R. K. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które zostało wniesione dopiero w dniu 8 czerwca 2020 r., nastąpiło bez jego winy. W tym zakresie organ wyjaśnił, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwe do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest zatem niemożliwe, gdy strona postępowania administracyjnego dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Odnosząc się do wskazanych przez stronę przyczyn uchybienia terminu, tj. faktu zamknięcia biur pomocy oraz wprowadzenia obostrzeń w czasie epidemii, organ ocenił, że w tym konkretnym przypadku żadna z podanych przyczyn nie może stanowić uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. R. K. mógł bowiem złożyć odwołanie nie konsultując się z bezpłatnym biurem pomocy, gdyż zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i wystarczy, jeśli z jego treści wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Jeżeli zatem miał wątpliwości co do prawidłowości decyzji, mógł złożyć odwołanie bez konsultacji z bezpłatnym biurem pomocy. Organ II instancji w toku postępowania odwoławczego sprawdza bowiem czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Natomiast, jeśli strona mimo braku istotnych ku temu przeszkód nie zdecydowała się zaskarżyć decyzji Starosty [...] z dnia 6 marca 2020 r. w ustawowym terminie 14 dni (uwzględniającym wskazane wyżej modyfikacje ustawowe związane z jego zawieszeniem), to uczyniła to na własne ryzyko i odpowiedzialność.
Odnośnie drugiej przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ zaznaczył, że R. K. nie sprecyzował przez jakie obostrzenia związane z epidemią nie był w stanie złożyć odwołania w przewidzianym terminie. Organ wyjaśnił jednocześnie, że pomimo, iż Powiatowy Urząd Pracy w [...] ograniczył osobisty kontakt z osobami bezrobotnymi, to możliwe było składanie podań, odwołań w siedzibie Powiatowego Urzędu Pracy, jak również było możliwe osobiste spotkanie z pracownikiem Powiatowego Urzędu Pracy zgodnie z zastosowanymi obostrzeniami sanitarnymi. Powiatowy Urząd Pracy w [...] udostępnił na stronie internetowej możliwe formy kontaktu. Strona mogła też przesłać odwołanie za pośrednictwem operatora pocztowego, jak również złożyć odwołanie w formie elektronicznej.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że niezachowanie przez R. K. terminu do złożenia odwołania nie nastąpiło wskutek przeszkody niemożliwej do usunięcia przez stronę nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, lecz było wynikiem niedołożenia przez niego należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej należycie o swoje interesy, tj. z użyciem miernika powszechnie wymaganej staranności. Skoro bowiem wystarczyło niezadowolenie z podważanej decyzji i w istocie nie było żadnej przyczyny obiektywnie uniemożliwiającej wniesienie odwołania w terminie, który w tym przypadku trwał do dnia 3 czerwca 2020 r., to nie sposób zasadnie przyjąć, że strona uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Starosty [...] nastąpiło bez jej winy, a tym samym w sprawie nie zaistniały wszystkie przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a.
R. K. zaskarżył powyżej wskazane postanowienie Wojewody [...] w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Skarżący nie zgodził się z oceną organu, że w złożonym wniosku nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Zaznaczył, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. O braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Ponadto uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po strome zainteresowanego. Nie ma zatem potrzeby wykazania, a wystarczające jest samo uprawdopodobnienie, czyli wskazanie dużego stopnia prawdopodobieństwa.
Skarżący stwierdził, że uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, iż z uwagi na wprowadzone obostrzenia nie był w stanie skorzystać z darmowych biur pomocy prawnej, tj. nie miał możliwości sprawdzenia, czy odwołanie od niekorzystnej dla niego decyzji ma sens. Wojewoda wskazał, że w odwołaniu nie musiał nic pisać poza tym, że się nie zgadza, ale brak zgody z decyzją ma się nijak do podstaw odwołania. Aby odwołanie miało sens, to musi mieć podstawę, a skarżący – jak twierdzi - takiej podstawy nie znał; nie wiedział, czy wydana i niekorzystna dla niego decyzja Urzędu Pracy jest prawidłowa. Tego dowiedział się dopiero po zasięgnięciu porady prawnej i dopiero wskutek jej otrzymania możliwe było złożenie odwołania. Skarżący uważa, że ustalenie czy przysługuje mu zasiłek dla bezrobotnych jest trudną sprawą, nie jest to typowa sprawa, dlatego powinno być zrozumiałym to, że musiał najpierw ustalić, czy jego ewentualne odwołanie będzie miało jakąkolwiek podstawę.
W ocenie skarżącego niezrozumiałym jest, dlaczego Wojewoda w decyzji pisze o dostępności Urzędu Pracy - to akurat nie miało znaczenia dla ustalenia, czy wydana przez niego decyzja jest prawidłowa. Z uwagi na zagrożenie epidemiczne możliwość pozyskania porady prawnej była ograniczona, a dla skarżącego – jak podkreśla - niemożliwa.
Skarżący zwrócił także uwagę, że uchybił terminowi jedynie o 5 dni, przy czym termin upływał w środę, a on odwołanie złożył w poniedziałek. Takie nieznaczne przekroczenie terminu uprawdopodabnia, w jego ocenie, że przekroczył termin bez własnej winy.
Wskazał, że sytuacja z jaką obecnie musimy się zmierzyć, czyli zagrożenie epidemiczne, wprowadzanie niespotykanych do tej pory ograniczeń oraz zmiany przepisów tak naprawdę z tygodnia na tydzień, również uzasadnia przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Podkreślił, że uprawdopodobnienie w jego wypadku wynika właśnie z tej nadzwyczajnej sytuacji, która dotknęła całe społeczeństwo, natomiast zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego sprawy powinny być rozpatrywane z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli, a wobec odmowy przywrócenia terminu jego jak najbardziej słuszny interes nie został uwzględniony.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja bądź postanowienie może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W świetle natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Orzekając w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody [...] z dnia 1 lipca 2020 r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia 6 marca 2020 r. odmawiającej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
W realiach niniejszej sprawy nie jest sporne, że ww. decyzja organu I instancji - Starosty [...] z dnia 6 marca 2020 r. została doręczona skarżącemu w dniu 11 marca 2020 r., a zatem stosownie do powołanego powyżej przepisu z tym dniem rozpoczął się bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Uległ on jednak zawieszeniu z dniem 14 marca 2020 r. W okresie bowiem od 14 do 20 marca 2020 r. na obszarze RP obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego - Dz. U. z 2020 r., poz. 433), natomiast od 20 marca 2020 r. obowiązuje stan epidemii (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. z 2020 r., poz. 490). Z dniem 31 marca 2020 r. wszedł natomiast w życie art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm. - dalej "ustawy o COVID"), który stanowił, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Następnie – na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) – art. 15zzs ustawy o COVID został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. Jednocześnie z art. 68 ust. 7 ww. ustawy z dnia 14 maja 2020 r. nowelizującej ustawę o COVID wynikało, że terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46 (czyli ustawy o COVID), których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W związku z faktem, że ustawa z dnia 14 maja 2020 r. nowelizująca ustawę o COVID, usuwająca z systemu prawa art. 15 zzs ustawy o COVID, weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r., to skutki, o których mowa w jej art. 68 ust. 7, następują od dnia 23 maja 2020 r. Oznacza to, że bieg zawieszonego z dniem 14 marca 2020 r. terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego, rozpoczął ponownie swój bieg z dniem 23 maja 2020 r. Skoro zatem do dnia 14 marca 2020 r. upłynęły 2 dni z 14-dniowego terminu na wniesienie przez skarżącego odwołania, a bieg pozostałego 12-dniowego terminu rozpoczął się w dniu 23 maja 2020 r., to upływ "całkowitego" terminu na wniesienie odwołania przez skarżącego nastąpił w dniu 3 czerwca 2020 r. Skarżący swoje odwołanie natomiast wniósł za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 8 czerwca 2020 r., niewątpliwie uchybiając określonemu w treści art. 129 § 2 k.p.a. terminowi do złożenia odwołania.
Istotne jest natomiast to, że skarżący wraz z odwołaniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując na okoliczności, z powodu których uchybił wniesieniu odwołania w terminie, wyjaśniając w tym zakresie, że we wcześniejszym terminie nie był w stanie wnieść odwołania na skutek zagrożenia epidemicznego i wprowadzanych obostrzeń, bowiem nie miał możliwości sprawdzenia, czy rzeczywiście zasiłek dla bezrobotnych mu nie przysługuje z uwagi na zamknięcie wszystkich bezpłatnych biur pomocy prawnej.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winny. Przytoczony przepis określa: zasadę, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego oraz przesłankę przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w niedopełnieniu określonej czynności procesowej w wyznaczonym terminie. W literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, co oznacza, że musi uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 284). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, iż przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/16, LEX nr 2581507).
Mając powyższe na uwadze, uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi wnioskodawca powinien stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna i nieprzezwyciężalna.
W ocenie Sądu – w okolicznościach niniejszej sprawy – należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody [...], że skarżący nie spełnił tego wymogu. Jak wskazał sam skarżący powodem spóźnienia w złożeniu odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia 6 marca 2020 r. odmawiającej przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych była chęć zasięgnięcia opinii prawnej w tym zakresie w bezpłatnym biurze pomocy prawnej. Złożenie odwołania i poddanie kontroli instancyjnej decyzji przez organ odwoławczy – co podkreślił organ - nie wymaga jednak szczególnej formy ani treści, gdyż wystarczy wskazanie, że strona nie zgadza się z podjętym przez organ rozstrzygnięciem, tak by sprawę przekazać do ponownego jej rozpoznania przez organ wyższego stopnia (por. art. 128 k.p.a.). Zwrócić uwagę należy także, że z wyjaśnień strony przedstawionych w złożonym do Wojewody wniosku o przywrócenie terminu nie wynikało czy faktycznie skorzystał on z takiej konsultacji, a jeżeli nawet ją uzyskał, to kiedy to w rzeczywistości nastąpiło, co mogło mieć bowiem istotne znaczenie przy ocenie, czy skarżący dochował należytej staranności przy dokonaniu czynności wniesienia odwołania po upływie terminu w dniu 8 czerwca 2020 r. Okoliczność natomiast istniejącego stanu epidemii i związanych z nim obostrzeń nie może bezwzględnie usprawiedliwiać i sama przez się tłumaczyć w każdym przypadku naruszenia obowiązujących przepisów, w tym dotyczących przekroczenia terminów procesowych. Organ słusznie zatem zwrócił uwagę, że skarżący nie wyjaśnił we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - poza przywołanym zamknięciem bezpłatnych biur prawnych – przez jakie konkretnie obostrzenia nie był w stanie złożyć odwołania w przepisanym prawem terminie, podkreślając przy tym, że nawet w czasie epidemii – pomimo tego, że Powiatowy Urząd Pracy w [...] ograniczył osobisty kontakt z osobami bezrobotnymi – możliwe było przy zachowaniu i zastosowaniu obostrzeń sanitarnych nawet osobiste spotkanie z pracownikiem organu, jak również była możliwość kontaktu poprzez udostępnioną stronę internetową Urzędu Pracy, a także złożenie podania (odwołania) w siedzibie organu.
W związku z powyższym należało podzielić stanowisko Wojewody [...], że niedochowanie przez skarżącego terminu do złożenia odwołania nie nastąpiło wskutek przeszkody niemożliwej do usunięcia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, lecz było wynikiem niedołożenia przez niego należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej należycie o swoje interesy, tj. z użyciem miernika powszechnie wymaganej staranności. O braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej, co w okolicznościach niniejszej sprawy, jak przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, nie miało miejsca.
Mając powyższe na uwadze przyjąć należało, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winny, a zatem stanowisko organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania należało uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postepowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę