III SA/GD 841/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M.S. na akt Dyrektora Zespołu Szkół Łączności w Gdańsku, który ustalił opłatę za udostępnienie informacji publicznej w wysokości 43 zł. Skarżący zarzucił organowi naruszenie Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej, argumentując, że zasada jest bezpłatność dostępu, a naliczona opłata nie stanowiła uzasadnionego wyjątku. Podkreślił, że czynności wymagane do realizacji wniosku nie generowały dodatkowych kosztów, a organ nie wykazał ich rzeczywistości i zasadności. Organ obrony podniósł, że prace nad anonimizacją i przygotowaniem dokumentów wykonywane były poza godzinami pracy, co generowało koszty, a także zarzucił skarżącemu nadużywanie prawa do informacji publicznej poprzez częste składanie wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po analizie argumentów obu stron i przywołanego orzecznictwa, uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, że naliczona opłata odpowiada rzeczywistym, dodatkowym kosztom poniesionym w związku ze sposobem udostępnienia informacji lub koniecznością jej przekształcenia. W szczególności, organ nie przedstawił klarownego uzasadnienia rachunkowego naliczonych kwot, nie wykazał rzeczywistych kosztów osobowych (np. poprzez dokumentację nadgodzin) i oparł się na ryczałtowych stawkach wynikających z zarządzenia, co jest sprzeczne z orzecznictwem NSA. Sąd uchylił zaskarżony akt i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej, konieczność wykazania rzeczywistych i dodatkowych kosztów, zakaz stosowania ryczałtowych cenników.
Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej, gdzie organ nie wykazał należycie kosztów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ prawidłowo ustalił i naliczył opłatę za udostępnienie informacji publicznej, wykazując rzeczywiste i dodatkowe koszty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wykazał w sposób należyty, że naliczona opłata odpowiada rzeczywistym, dodatkowym kosztom poniesionym w związku z realizacją wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie przedstawił klarownego uzasadnienia rachunkowego naliczonych kwot, nie wykazał rzeczywistych kosztów osobowych i oparł się na ryczałtowych stawkach wynikających z zarządzenia, co jest sprzeczne z orzecznictwem NSA.
Czy opłata za udostępnienie informacji publicznej może być ustalana na podstawie ryczałtowych stawek wynikających z zarządzenia organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłata za udostępnienie informacji publicznej musi wynikać z realnie poniesionych przez organ dodatkowych kosztów, a nie z przyjęcia ryczałtowego sposobu jej ustalenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym opłaty za udostępnienie informacji publicznej nie mogą być wprowadzane w formie generalnego cennika lub stawek ryczałtowych, a muszą być ustalane indywidualnie dla konkretnej sprawy.
Przepisy (5)
Główne
u.d.i.p. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Pozwala na pobranie opłaty odpowiadającej wysokości dodatkowych kosztów związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji. Koszty te muszą być rzeczywiste, ustalone każdorazowo i wykraczać poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu, jeśli został wydany z naruszeniem prawa.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do informacji publicznej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Stanowi, że dostęp do informacji publicznej jest zasadniczo bezpłatny.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, w tym kontrolę aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał rzeczywistych i dodatkowych kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej. • Opłata została ustalona na podstawie ryczałtowych stawek, co jest niezgodne z prawem. • Uzasadnienie aktu ustalającego opłatę było niejasne i uniemożliwiało kontrolę rachunkową. • Organ nie wykazał konieczności poniesienia kosztów osobowych (pracy) poza normalnym czasem pracy.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że prace nad anonimizacją i przygotowaniem dokumentów wykonywane były poza godzinami pracy, generując koszty. • Organ podniósł wątpliwości co do celu składania wniosków przez skarżącego. • Organ powołał się na wewnętrzne zarządzenie określające wysokość kosztów udostępniania informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
zasadą jest nieodpłatne udostępnianie informacji publicznej • koszty dodatkowe nie są wszelkimi kosztami związanymi z udostępnieniem informacji publicznej, ale wydatkami rzeczywiście poniesionymi ponad koszt funkcjonowania podmiotu • wysokość przedmiotowej opłaty winna odpowiadać kosztom rzeczywiście poniesionym • organ nie wykazał w sposób wystarczający, że naliczona opłata odpowiada rzeczywistym, koniecznym, dodatkowym kosztom
Skład orzekający
Bartłomiej Adamczak
sprawozdawca
Janina Guść
przewodniczący
Jolanta Sudoł
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej, konieczność wykazania rzeczywistych i dodatkowych kosztów, zakaz stosowania ryczałtowych cenników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej, gdzie organ nie wykazał należycie kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i potencjalnych pułapek związanych z opłatami za jej udostępnienie. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie kosztów przez organy.
“Czy szkoła może żądać pieniędzy za udostępnienie dokumentów? Sąd wyjaśnia, kiedy opłata za informację publiczną jest legalna.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.