III SA/Gd 830/20

III SA/Gd 830/20 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2020-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Sygn. powiązane
II GSK 320/21 - Wyrok NSA z 2023-04-20
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1373
art. 149 ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Asystent Sędziego Joanna Karpińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2020 r. sprawy ze skargi Szpitala Powiatu [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 marca 2020 r., nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego Szpitala Powiatu [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 marca 2020 r., nr (...), Dyrektor (...) Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 154 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1373 ze zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach"), w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako "k.p.a."), oddalił odwołanie Szpitala Powiatu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od rozstrzygnięcia z dnia 6 marca 2020 r. dotyczącego postępowania nr: (...) w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny od 2009 w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego na obszarze 22 - województwo (...).
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 30 grudnia 2019 r., na podstawie art.139 ust. 2 ustawy o świadczeniach, ogłosił postępowanie konkursowe poprzedzające zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1 kwietnia 2020 r. do 30 marca 2023 r. w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny od 2009, w zakresie świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego na obszarze województwa (...).
Organ wskazał, że w terminie wpłynęło 15 ofert. Wszystkie oferty zostały sprawdzone pod względem spełniania warunków formalnych. W toku prowadzonego postępowania Komisja konkursowa odrzuciła 3 oferty w całości i 1 w części. Jedna oferta została odrzucona z powodu nieprzedstawienia przez oferenta wszystkich wymaganych dokumentów i nieuzupełnienia ich w terminie (braku zarejestrowanej właściwej dla przedmiotu postępowania komórki organizacyjnej). W przypadku pozostałych 3 ofert powodem odrzucenia oferty było niespełnienie wymaganych przez oferenta warunków określonych w przepisach prawa, w tym warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach - wskazane w ofercie w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny ambulanse na dzień złożenia oferty były zaangażowane w innych umowach.
Wszystkie protesty na odrzucenie oferty zostały przez komisję konkursową oddalone.
Na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy o świadczeniach w dniu 6 marca 2020 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania i do udzielania świadczeń wybrano 4 podmioty.
Szpital Powiatu (...) Sp. z o. o. odwołał się od powyższego rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach w związku z § 8 ust. 1 zarządzenia nr 157/2019/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 listopada 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny poprzez jego niesłuszne zastosowanie i bezpodstawne odrzucenie oferty jako niespełniającej wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2, podczas gdy przesłanki te nie zachodziły.
Organ rozpatrując odwołanie wyjaśnił, że celem postępowania odwoławczego było zbadanie, czy rozstrzygnięcie postępowania, dokonane przez komisję, zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, a okoliczności podniesione w odwołaniu miały wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o udzielnie świadczeń opieki zdrowotnej z wybranymi podmiotami. Organ rozpoznający sprawę nie przeprowadza ponownie postępowania, ale w oparciu o akta sprawy bada, czy faktycznie doszło do naruszenia zasad postępowania przy dokonaniu rozstrzygnięcia postępowania i czy w związku z tym interes prawny odwołującego się doznał naruszenia.
Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy, Fundusz jest zobowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Organ wskazał, że Komisja Konkursowa dokonała weryfikacji wszystkich ofert w oparciu o warunki wymagane, określone w aktach prawa powszechnie obowiązującego oraz zarządzeniach Prezesa NFZ, wyszczególnionych w Ogłoszeniu o przeprowadzenie postępowania w trybie konkursu ofert, zamieszczonego na stronie (...) Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu 30 grudnia 2019 r. Warunki wymagane były znane wszystkim oferentom, co zostało potwierdzone w złożonych przez nich oświadczeniach.
Organ wskazał, że oferta Szpitala Powiatu (...) Sp. z o.o. została przyjęta do postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana zgodnie z kryteriami określonymi w art. 146 ust. 1 pkt 2 i wymienionymi w art. 148 ustawy o świadczeniach, z uwzględnieniem kryteriów szczegółowych określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. 2016r., poz. 1372 ze zm. - dalej rozporządzenie w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert).
Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania.
Wszyscy oferenci oświadczyli, iż zapoznali się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłosili do nich zastrzeżeń oraz przyjęli je do stosowania.
Określone w art. 134 ustawy o świadczeniach zasady prowadzenia postępowania o zawarcie umowy to zasada równego traktowania wszystkich uczestników postępowania oraz zachowanie zasad uczciwej konkurencji. Równe traktowanie polega na tym, by wszystkie wymagania, informacje i wyjaśnienia, a także dokumenty związane z postępowaniem o zawarcie umowy były udostępniane na tych samych zasadach wszystkim oferentom.
W zarządzeniu z dnia 20 listopada 2019 r., nr (...) w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny w § 2 zdefiniowano "gotowość" jako warunki organizacyjno - techniczne pozwalające na wykorzystanie zasobów kadrowych oraz niezbędnego sprzętu i wyposażenia pozostających w dyspozycji do udzielania świadczeń w ciągu doby.
Powyższe oznacza według organu, że ambulans o numerze rejestracyjnym (...) i numerze (...) przedstawiony w ofercie w dniu złożenia oferty jest dostępny całodobowo do realizacji świadczeń.
Komisja Konkursowa dokonała analizy dostępności ambulansów wskazanych do realizacji świadczeń w zawartych umowach. Analiza umowy w rodzaju podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń wskazała, że ambulans o nr (...) i nr (...) w dniu składania oferty realizował świadczenia w umowie (...) w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej zgodnie z harmonogramem. Ambulans powyższy był wskazany do realizacji umowy od 2017 r. i nie można nim wykonywać całodobowo świadczeń ze względu na jego zaangażowanie w innej umowie o udzielanie świadczeń.
W ankiecie co do warunków wymaganych w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent oświadczył, że spełnia i będzie spełniał wymagania określone w rozporządzeniu ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania.
Organ podkreślił, że ustawodawca nie przewidział możliwości udzielenia odpowiedzi "nie spełniam ale będę spełniał". Zadeklarowany pojazd jest już wykorzystywany do realizacji świadczeń zdrowotnych na podstawie innej umowy, co eliminuje uznanie złożonego oświadczenia o wykonywaniu przyszłej umowy powyższym środkiem transportu jako prawdziwe.
Zgłoszony pojazd podlegał kontroli Komisji Konkursowej i oferent wyraził wolę zawarcia umowy na przedstawionych w ofercie warunkach. Stwierdzenie przez komisję konkursową, że oferowany pojazd spełnia wprawdzie wymagania techniczne i jakościowe, jednak nie można nim wykonywać oferowanych świadczeń, z racji formalnego jego zaangażowania w innej umowie o wykonywanie świadczeń opieki zdrowotnej skutkowało uznaniem, że oświadczenie oferenta co do wykonywania następnej umowy tym środkiem transportu jest nieprawdziwe. Ze względu na charakter świadczeń wykonywanych transportem medycznym, opisanych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 lutego 2019 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2019r. poz. 401), oferent musi zapewnić pełną dyspozycyjność pojazdu bez żadnych ograniczeń.
Po rozpoznaniu wniosku Szpitala Powiatu (...) Sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy Dyrektor (...) Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia 4 czerwca 2020 r., nr (...), na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach, w związku z art. 104 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu, organ podtrzymał argumentację zawartą w swej wcześniejszej decyzji i podkreślił, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U. 2020, poz. 320 ze zm), w §10 wskazuje, że czynności administracyjne związane z realizacją umowy mogą być wspierane przez wykorzystanie dedykowanych serwisów internetowych, a dokonywanie zmian w umowie odbywa się na podstawie zaakceptowanych przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu zgłoszeń lub wniosków. Takim serwisem jest Portal Potencjału. To świadczeniodawca poprzez Portal Potencjału decyduje, jakimi środkami będzie udzielał świadczeń oraz który zasób powinien być wykorzystywany do realizacji umowy, a Fundusz jedynie akceptuje taką zmianę albo ją odrzuca, jeżeli nie jest zgodna wymaganymi warunkami.
Szpital Powiatu (...) Sp. z o.o. wnioskiem z dnia 6 grudnia 2017 r. o nr (...) dokonał zgłoszenia ambulansu drogowego o numerze rejestracyjnym (...) do umowy nr (...) do udzielania świadczeń w zakresie - świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej udzielane w warunkach ambulatoryjnych i w miejscu zamieszkania lub pobytu świadczeniobiorcy na obszarze zabezpieczenia do 50 tys. świadczeniobiorców w zakresie uzupełnionym. Wniosek ten został zaakceptowany przez Oddział. Przez okres obowiązywania umowy od dnia 30 października 2017 r. do dnia 17 stycznia 2020 r. (dzień końca składania ofert), Szpital Powiatu (...) Sp. z o.o. dokonał łącznie 106 zgłoszeń do umowy nr (...), (...), (...), (...) zaakceptowanych przez Oddział Wojewódzki Funduszu, poprzez które nie dokonywał żadnych zmian odnośnie ambulansu drogowego o numerze rejestracyjnym (...), nie przeniósł go do innej komórki organizacyjnej oraz nie usunął go ze swojego potencjału, co jednoznacznie określa wykorzystywanie go do wykonywania świadczeń w zakresie - świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej udzielane w warunkach ambulatoryjnych i w miejscu zamieszkania lub pobytu świadczeniobiorcy na obszarze zabezpieczenia do 50 tys. świadczeniobiorców w zakresie uzupełnionym. W konsekwencji, przez cały okres obowiązywania umowy przedmiotowy ambulans był zgłoszony do umowy.
Organ w odniesieniu do podnoszonej przez Szpital kwestii aneksu z dnia 3 stycznia 2020 r., nr (...) do umowy (...) (nowy numer umowy po aneksie: (...)) zaznaczył, że jedynie wskutek błędu systemu informatycznego nieprawidłowo skopiowano potencjał do umowy pomijając sporny ambulans, który znalazł się w wersji papierowej. Jednocześnie Oddział, naprawiając to przekłamanie, przedstawił prawidłowy aneks zawierający cały zgłoszony przez świadczeniodawcę i zatwierdzony przez Oddział potencjał. W dniu 19 lutego 2020 r. Szpital Powiatu (...) Sp. z o.o., w odpowiedzi na komunikat na Portalu Potencjału, przesłał do Oddziału Funduszu skany podpisanych dokumentów, tj. załącznik nr 2 "Harmonogram-zasoby" do umowy nr (...). Załącznik został podpisany przez osobę upoważnioną. W dokumencie na stronie 9 znajduje się sporny ambulans jako dostępny od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020r.
Organ zwrócił uwagę, że Szpital Powiatu (...) Sp. z o.o. sam wskazuje, że próbował zgłosić zmianę w umowie polegającą na wycofaniu przedmiotowego ambulansu z umowy, co potwierdza fakt istnienia go w zasobach oferenta i dotychczasowym wykorzystywaniu go do realizacji świadczeń w zakresie - świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej udzielane w warunkach ambulatoryjnych i w miejscu zamieszkania lub pobytu świadczeniobiorcy na obszarze zabezpieczenia do 50 tys. świadczeniobiorców w zakresie uzupełnionym. Opisana nieudana próba zgłoszenia zmiany w Portalu NFZ musiała zatem pozostawać w sprzeczności z warunkami umowy (wprowadzać zmiany z datą wsteczną lub niezgodnie z umową) i o ile miała miejsce, to w okresie po złożeniu przez Szpital Powiatu (...) Sp. z o.o. oferty. Należy podkreślić, że zgodnie z §10 pkt 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniodawca jest obowiązany korzystać z serwisów i dbać o aktualność dostępnych w nich informacji przez bieżącą aktualizację dotyczących ich danych.
Szpital Powiatu (...) Sp. z o.o. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 19 marca 2020 r., jak również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji zarzucił:
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez całkowicie dowolne, nieoparte na jakimkolwiek dowodzie przyjęcie, że ambulans o numerze rejestracyjnym (...) był zgłoszony i wykorzystywany do realizacji świadczeń w ramach innej umowy tj. w ramach umowy nr (...) w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, pomimo iż w aktach sprawy znajduje się podpisany przez obie strony aneks nr (...) z dnia 3 stycznia 2020 r. w którego załączniku nr 2 harmonogram - zasoby nie wskazano ambulansu tego jako środka przeznaczonego do wykorzystania w okresie 2020r., a tym samym błędne i całkowicie dowolne przyjęcie, że ambulans ten nie mógłby być wykorzystywany w ramach przyszłej umowy zawartej w wyniku przedmiotowego konkursu,
- błędną wykładnię § 2 zarządzenia nr (...) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 listopada 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny polegającą na przyjęciu, że spełnianie warunku "gotowości" w rozumieniu wskazanego przepisu wymaga, aby sprzęt (w tym wypadku ambulans) zgłoszony do wykorzystania w ofercie dla przyszłej umowy zawieranej w wyniku konkursu pozostawał od momentu złożenia oferty aż do chwili zawarcia umowy bez jakiegokolwiek wykorzystania, w szczególności bez możliwości wykorzystania tego sprzętu w ramach innych umów zawartych z NFZ a w konsekwencji powyższych naruszeń bezpodstawne uznanie, że oferta skarżącego podlegała odrzuceniu a rozstrzygnięcie o wyniku postępowania konkursowego z pominięciem oferty skarżącego było prawidłowe.
Z przedłożonego przez skarżącego odpisu aneksu nr (...) do umowy nr (...), wynika, że począwszy od 1 stycznia 2020 r. strony ustaliły nowe brzmienie umowy, którego treść zawiera załącznik nr 1 do aneksu. Aneks ten został podpisany przez obie strony.
W nowym brzmieniu załącznika nr 2 do umowy - Harmonogram zasoby na rok 2020 r., w przeciwieństwie do harmonogramu zasoby na rok 2019 nie występuje nie tylko ambulans (...), ale żaden z ambulansów dotychczas zgłoszonych do umowy, bo zostały one celowo wycofane ze świadczenia usług w zakresie wskazanej umowy.
Za niepoparte jakimikolwiek dowodami skarżący uznał twierdzenie organu, że "jedynie przez błąd systemu informatycznego, który nieprawidłowo skopiował potencjał do umowy pomijając sporny ambulans, nie znalazł się on w wersji papierowej". Skarżący zwrócił również uwagę na wskazanie organu, że "oddział naprawiając to przekłamanie, przedstawił prawidłowy aneks zawierający cały zgłoszony przez Świadczeniodawcę i zatwierdzony przez Oddział potencjał. W dniu 19 lutego 2020 r. Oferent w odpowiedzi na komunikat na Portalu Potencjału, przesłał do Oddziału Funduszu skany podpisanych dokumentów, tj., załącznik nr 2"Haramonogram - zasoby" do umowy nr (...)."
Skarżący potwierdził, że w dniu 19 lutego 2020 r. do skarżącego zwrócono się o pilne podpisanie skanu poprawnego załącznika nr 2 i odesłanie go skanem. Uczyniono to bez wskazania, że wprowadzono w nim istotną zmianę dotyczącą ponownego wprowadzenia do umowy na rok 2020 ambulansu (...). Skarżący podkreślił, że zmiany tej nie wychwycił, jak również nie wychwycił tego, że przesłany przez Oddział NFZ załącznik nr 2 nie zawierał co drugiej strony.
Skarżący wyjaśnił, że powyższe zmiany zauważył dopiero po uzyskaniu informacji o odrzuceniu oferty w postępowaniu konkursowym, o czym poinformował Oddział NFZ na piśmie, wskazując że przesłany w dniu 19 lutego 2020 r. i odesłany tego samego dnia skan podpisanego załącznika został sporządzony nieprawidłowo i zgoda na jego akceptację zostaje wycofana.
Skarżący podniósł, że nawet przesłanie przez skarżącego w dniu 19 lutego 2020r. skanu podpisanej połowy (co drugiej strony) treści załącznika nr 2 nie może stanowić o dokonaniu zmiany tego załącznika, który sporządzony został i zatwierdzony przez obie strony w formie pisemnej. Skarżący zwrócił uwagę, że załącznik nr 2 w wersji z 19 lutego 2020 r., na który powołuje się organ nie został następnie podpisany w oryginale przez żadną ze stron w wersji kompletnej.
Treść umowy na rok 2020, a w tym harmonogramu - zasobów została ukształtowana aneksem nr (...) ze stycznia 2020 r. i to po stronie organu leżało wykazanie, że została zmieniona, czego organ w żadnym stopniu nie udowodnił.
Skarżący za całkowicie błędne uznał stanowisko organu, jakoby zaangażowanie sprzętu zgłoszonego w ofercie (ambulansu) przy realizacji innej umowy zawartej z NFZ powodowało automatyczne i bezwarunkowe uznanie, że oferent nie spełnia warunku gotowości w rozumieniu § 2 zarządzenia nr 157/2019/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 listopada 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, a tym samym, że jego oferta powinna ulec odrzuceniu.
Oferent składając ofertę powinien mieć nie tylko teoretyczną, ale przede wszystkim praktyczną możliwość dysponowania niezbędnym sprzętem w ramach przyszłej umowy zawieranej po rozstrzygnięciu postępowania konkursowego, tj. nie mogą istnieć po jego stronie jakiekolwiek przesłanki, które w chwili składania oferty uniemożliwiałyby mu w sposób praktyczny wywiązanie się z warunku gotowości sprzętu do świadczenia umowy. Za niedopuszczalne należałoby w szczególności wykazanie tego samego sprzętu do dwóch różnych ofert co do świadczeń udzielanych w tym samym czasie.
Według skarżącego ze wskazanego przepisu nie wynika natomiast całkowity zakaz wykorzystywania sprzętu wskazanego w ofercie do realizacji innych celów (w tym m.in. umów z NFZ), w okresie od chwili złożenia oferty do czasu rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Zdaniem skarżącego zakazu takiego nie sposób wyinterpretować ani z literalnej treści zarządzenia, ani przede wszystkim z celu tej regulacji. Nie sposób bowiem przyjąć, że celem czy też akceptowalnym skutkiem tego warunku miałoby być pozbawienie możliwości wykorzystywania sprzętu oferenta w okresie związania ofertą aż do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania. Tym bardziej, że postępowanie to może trwać kilka miesięcy, tak jak w niniejszym przypadku, gdzie między otwarciem ofert a rozpatrzeniem odwołania skarżącego (wstrzymującego prawomocność rozstrzygnięcia i zawarcie umów konkursowych) minęły ponad dwa miesiące. Przyjęcie, że sprzęt nie może być wykorzystywany choćby tymczasowo dla innych umów do czasu rozstrzygnięcia oferty konkursowej prowadziłoby to do nieakceptowalnych skutków, w których przedmiotowy ambulans (czy też jakikolwiek inny sprzęt medyczny) pozostawałby bez wykorzystania w ramach umów zawartych z NFZ tylko z powodu tego, że w przyszłości oferent nim dysponujący być może uzyskałby dla niego zastosowanie w ramach nowej umowy.
W przypadku umowy (...) ambulans był zgłoszony dla udzielania świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej i nie jest środkiem obligatoryjnym (wykorzystywany jest wyłącznie jako środek transportu dla lekarza i może być w każdej chwili zastąpiony np. samochodem osobowym) i może być w każdej chwili usunięty z zasobów przeznaczonych do umowy (bez wymogu zgody NFZ), a więc nie zachodzi jakakolwiek przeszkoda w swobodzie w jego dysponowaniu przez skarżącego jako oferenta.
Do kwestii tej organ nie odniósł się w jakikolwiek sposób przesądzając, że samo wykorzystanie sprzętu w ramach innej umowy powoduje niemożliwość jego późniejszego wykorzystania w ramach innej umowy, bez względu na okoliczności sprawy.
Dyrektor (...) Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Cz. oraz "A" Sp. z o.o. w K. w złożonych odpowiedziach na skargę wnieśli o oddalenie skargi w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowionego pełnomocnika procesowego według norm przypisanych w przypadku jego udziału w wyznaczonej rozprawie, jak i o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawą odrzucenia przez organ oferty skarżącego szpitala był przepis art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1373 ze zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach"), zgodnie z którym odrzuca się ofertę jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2.
Organ, odrzucając przedstawioną przez skarżący Szpital ofertę powołał się na zarządzenie nr (...) Prezesa NFZ z dnia 20 listopada 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, wymagające od świadczeniodawcy gotowości, rozumianej jako warunki organizacyjno-techniczne pozwalające na wykorzystanie zasobów kadrowych oraz niezbędnego sprzętu i wyposażenia pozostających w dyspozycji do udzielania świadczeń w ciągu doby.
Organ stanął na stanowisku, że skarżący powyższej przesłanki nie spełnia, gdyż zgłoszony w ramach rozstrzyganego konkursu ambulans był już zgłoszony do obsługi poprzednio zawartej przez skarżący szpital umowy o świadczenie w zakresie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, a zatem jako wykorzystywany w ramach wcześniejszej umowy nie pozostawał w gotowości do wykonania umowy, o zawarcie której szpital się ubiegał.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U. 2020, poz. 320 ze zm. ) w §10 ust. 1 i 6 stanowi, że czynności administracyjne związane z realizacją umowy mogą być wspierane przez wykorzystanie dedykowanych serwisów internetowych lub usług informatycznych, zaś po podpisaniu umów lub upoważnień, o których mowa w ust. 5, świadczeniodawca jest obowiązany korzystać z serwisów i dbać o aktualność dostępnych w nich informacji przez bieżącą aktualizację dotyczących ich danych.
Organ administracji orzekający w niniejszej sprawie przypisując zasadnicze znaczenie danym zawartym w systemie informatycznym nie dostrzegł, że powołane przepisy stanowią jedynie o "wspieraniu" czynności administracyjnych przez serwisy i usługi informatyczne, pozostawiając podpisywanym umowom znaczenie decydujące.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy podkreślić, że w niniejszej sprawie występuje szereg okoliczności szczególnych, uniemożlwiających organowi poprzestanie na analizie treści danych zawartych w systemie informatycznym – Portalu Potencjału.
Bezsporne było to, że ambulans zgłoszony przez skarżący szpital do rozpatrywanej przez organ oferty nie był elementem wymaganym, koniecznym dla wykonania zawartej uprzednio umowy o świadczenie w zakresie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Ambulans ten mógł zostać w każdej chwili wycofany z zasobu sprzętowego zgłoszonego do wykonania tej umowy.
Do wycofania takiego doszło według dokumentów znajdujących się w aktach sprawy już z dniem 1 stycznia 2020r. – zgodnie z podpisanym przez strony aneksem nr (...). Twierdzenie organu, że aneks ten był wynikiem błędu, czy awarii systemu informatycznego trudno jest uznać za wiarygodne i pozbawiające ten aneks waloru prawnego. Gdyby aneks ten znalazł swe należyte odzwierciedlenie w systemie informatycznym, to ambulans znikłby z wykazu sprzętu wykorzystywanego do wykonania umowy w zakresie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Przyjąć należy zatem, że w dacie składania ofert w dniu 17 stycznia 2020 r. przedmiotowy ambulans był skutecznie wycofany z zasobu zgłoszonego do wcześniejszej umowy. Kolejny podpisany dokument – skan załącznika przesłany do organu 19 lutego 2020 r. ponownie jednak obejmował przedmiotowy ambulans. Po kilku dniach skarżący szpital wycofał się jednak ze skutków tej czynności podnosząc, że była ona skutkiem błędu związanego między innymi z nieprzedłożeniem dokumentów do podpisu w pełnej wersji.
Sekwencja powyższych czynności, niezależnie od oceny ich skuteczności w świetle przepisów prawa cywilnego, w kontekście zgłoszenia przedmiotowego ambulansu do umowy dotyczącej pomocy doraźnej i transportu sanitarnego świadczy niewątpliwie o woli skarżącego szpitala, by wycofać zgłoszony ambulans z zasobów sprzętowych wykazywanych jako wykorzystywane w ramach wcześniej zawartej umowy. Nie jest kwestionowane przez organ, że nie istniały żadne przeszkody uniemożliwiające tę czynność. Nie było zatem także przeszkód, by uznać ambulans, za pozostający w gotowości do wykonania umowy.
Zdaniem Sądu obowiązujące przepisy nie dają podstaw, by w szczególnej, występującej w niniejszej sprawie sytuacji sama obecność przedmiotowego ambulansu w informatycznym wykazie sprzętu wykorzystywanego przy wykonywaniu innej, wcześniejszej umowy mogła być poczytana za przesądzającą o braku gotowości do wykonania umowy.
W analizowanym zakresie uznać należy bowiem, że skarżący szpital spełniał w chwili składania oferty warunki organizacyjno-techniczne pozwalające na wykorzystanie niezbędnego sprzętu i wyposażenia pozostającego w dyspozycji do udzielania świadczeń w ciągu doby.
Przedstawiona powyżej ocena prawna nie narusza bynajmniej zasady równości, którą organ winien zachować przy rozstrzyganiu konkursu, natomiast zapobiega nieracjonalnemu pozbawieniu szansy udziału w konkursie podmiotu, który posiada faktyczne i prawne możliwości realizacji umowy. Jego oferta podlegać powinna merytorycznej ocenie w ramach konkursu. System informatyczny ma niewątpliwie ogromne znaczenie dla zbierania danych o możliwościach oferentów, lecz przepisy prawa nie dają podstaw, by w każdej sytuacji był on uważany za niepodlegającą interpretacji i analizie bazę danych, przesądzających o zasadniczych uprawnieniach podmiotów ubiegających się o zawarcie umowy z NFZ.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja wydane zostały zatem z naruszeniem prawa materialnego - art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach.
W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit a p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono, wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 p.p.s.a. , zasądzając zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.
Żaden przepis p.p.s.a. nie przewiduje natomiast możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym na rzecz uczestnika postępowania - bez względu na treść rozstrzygnięcia. Zatem, zgodnie z regułą ogólną wynikającą z art. 199 p.p.s.a. uczestnicy postępowania ponoszą w tym przypadku koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.