III SA/Gd 829/22

III SA/Gd 829/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak
Jolanta Sudoł
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 15 par. 1, art. 17, art. 26 par. 1, art. 26 par. 3a pkt 1, art. 26 pat. 5, art. 18, art. 33, art. 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 40 par. 2, art. 123, art. 124, art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1845
art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 17
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. `134, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2, art. 31 ust. 3, art. 68 ust. 4, art. 72 ust. 1, art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi P. T. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 października 2022 r., nr OPE.906.2.66.2022.MJ w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Dworze Gdańskim z dnia 12 września 2022 r. nr EPI.966.12.2022.MS.122.2097; 2. zasądza od Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej P. T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 17 czerwca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim wystosował do P. T. upomnienie [...] , w którym wezwał ją do rozpoczęcia wykonania wskazanych w upomnieniu obowiązkowych szczepień ochronnych u córki, w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia.
W dniu 4 lipca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim wydał tytuł wykonawczy nr [...] , stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, w którym wskazał m.in., że zobowiązana P. T. nie poddała dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko odrze, śwince, różyczce, krztuścowi, błonicy i tężcowi, przy czym są to dawki szczepień II dla odry, świnki i różyczce oraz V przeciwko krztuścowi, błonicy i tężcowi ( termin wykonania zalecenia 2 miesiące). We wniosku o zastosowanie środka egzekucyjnego wskazano grzywnę w celu przymuszenia.
Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim w dniu 4 lipca 2022 r. wystosował do Wojewody Pomorskiego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, przesyłając tytuł wykonawczy. Wniosek został doręczony Wojewodzie Pomorskiemu w dniu 8 lipca 2022 r.
Wojewoda Pomorski postanowieniem z dnia 28 lipca 2022 r. nałożył na P. T. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000 złotych.
P. T., reprezentowana przez adwokata, wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wszczętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 4 lipca 2022 r. Wniesione zarzuty dotyczyły braku doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji, braku wymagalności obowiązku szczepień oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 12 września 2022 r. nr EPI.966.12.2022.MS.122.2097, wydanym na podstawie art. 17 i art. 33 w zw. z art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) - dalej jako: "u.p.e.a." oraz art. 123, art. 124 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.", Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów organ wskazał, że upomnienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 czerwca 2022 r. , zgodnie ze złożonym pełnomocnictwem.
Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1845 ze zm.), dalej także jako "ustawa", osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do szczepień ochronnych oraz osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Sposób oraz forma realizacji szczepień określona została w art. 17 ust. 11 ustawy, zgodnie z którym Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia m.in. Program Szczepień Ochronnych (dalej także jako "Program" ) na dany rok. Obowiązek respektowania zapisów zawartych w Programie ma umocowanie w akcie prawnym w randze ustawy. Przytaczając ww. ustawę w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 4 lipca 2022 r. organ działał na podstawie Programu precyzującym, jakie szczepienia i w jakim okresie życia mają być wykonane, tym samym wskazując termin, w którym opiekun jest zobowiązany do umożliwienia zaszczepienia dziecka. Obowiązek staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w Programie oraz w przypadku nie dostarczenia przez zobowiązanego zaświadczenia lekarskiego informującego do przeciwwskazaniach do szczepień dziecka. Organem egzekucyjnym w tym postępowaniu jest Wojewoda, a państwowy powiatowy inspektor sanitarny wykonuje czynności poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne są zobowiązane do zwalczania chorób epidemicznych. Jednym z elementów realizacji tego zadania są szczepienia ochronne. Wykaz chorób zakaźnych, przeciwko którym istnieje ustawowy obowiązek szczepienia, został określony przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 753 ). Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 195) do zakresu działania tej Inspekcji w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w jej art. 2, należy ustalanie zakresu terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Przywołane przez zobowiązaną ramy czasowe, określone w Programie do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych (0-19 lat), nie oznaczają dowolności w wyborze terminu wykonania szczepienia. Obowiązek wykonania szczepienia staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w Programie.
W odniesieniu do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł organ wyjaśnił, że grzywna w celu przymuszenia jest podstawowym środkiem egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a skoro maksymalna wysokość grzywny może wynosić każdorazowo 10.000 zł (art. 121 u.p.e.a.), kwota 1000 zł nie wydaje się kwotą zawyżoną, zważywszy, iż zastosowanie tego środka ma na celu zmuszenie do wykonania obowiązku, więc wysokość zastosowanej grzywny musi być wyznaczona w takiej wysokości, aby zobowiązanej nie opłacało się jej uiszczenie w celu przedłużenia postępowania, a jednocześnie zastosowanie tego środka ma zapewnić efektywność przedmiotowej egzekucji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie P. T. zarzuciła naruszenie:
1. art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez uznanie, że upomnienie zostało zobowiązanej doręczone, podczas gdy zostało ono wysłane na adres kancelarii pełnomocnika, a nie bezpośrednio do osoby zobowiązanej,
2. art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela do sytuacji indywidualnej zobowiązanej - kiedy obowiązek zaszczepienia jej córki przeciwko poszczególnym chorobom stał się - zdaniem wierzyciela - wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, iż obowiązek szczepień jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestał na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych nie dokonując subsumpcji,
3. art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń strony dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, co miało wpływ na wynik postępowania - organ w żaden sposób nie odniósł się do naruszenia art. 4 ustawy,
4. art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego,
5. art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, iż może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo iż akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli,
6. art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego,
7. art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, iż skarżąca może zaszczepić córkę w terminie przewidzianym w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.,
8. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania.
Postanowieniem z dnia 19 października 2022 r., nr OPE.906.2.66.2022.MJ , wydanym na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 3 u.p.e.a., Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 33 §2 pkt 4 u.p.e.a. , bowiem zobowiązana w postępowaniu egzekucyjnym ustanowiła pełnomocnika , zatem na podstawie art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. organ miał obowiązek doręczyć upomnienie pełnomocnikowi , a nie stronie.
Odnosząc się do punktu 3 zażalenia organ wskazał, że art. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi nie można czytać w oderwaniu od art. 17 ust.10 i ust.11 ww. ustawy. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych zostało wydane na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy, nie zaś art. 4 ust.2 ustawy. Rozporządzenie określa terminy, w których należy rozpocząć i zakończyć szczepienie w celu przyjęcia pełnego cyklu szczepień. Z kolei podstawą ogłoszenia Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych jest art. 17 ust. 11 ustawy, co wynika wprost z treści Komunikatu, nie zaś, jak twierdzi skarżąca , art. 4 ust.1 ustawy.
Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem o naruszeniu przepisów wskazanych w punktach 5 i 6 zażalenia. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy wskazuje, że osoby przebywające na terytorium RP są zobowiązane do poddania się szczepieniom ochronnym, jednocześnie są one zobowiązane stosować się do nakazów i zakazów Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( art. 5 ust.1 pkt 3 ustawy). W ocenie organu to skarżąca, nie poddając dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, naruszyła art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, a nie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim jako wierzyciel obowiązku.
W odniesieniu do podniesionego w punkcie 7 zażalenia zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne są zobowiązane do zwalczania chorób epidemicznych. Jednym z elementów realizacji tego zadania są szczepienia ochronne. Wykaz chorób zakaźnych, przeciwko którym istnieje ustawowy obowiązek szczepienia, został określony przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu jej działania w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Sposób oraz forma realizacji szczepień określona została w art. 17 ust. 11 ustawy. Tak więc obowiązek respektowania zapisów zawartych w Programie Szczepień Ochronnych ma swoje umocowanie w akcie prawnym w randze ustawy. Ramy czasowe, określone w Programie, do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych (0-19 lat) nie oznaczają dowolności w wyborze terminu wykonania szczepienia. Program precyzuje, jakie szczepienia i w jakim okresie życia mają być one wykonane , wskazując tym samym termin, w którym opiekun jest zobowiązany do umożliwienia zaszczepienia dziecka. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w Programie Szczepień Ochronnych.
Jak ocenił Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny , pozostałe wniesione przez stronę zarzuty nie wypełniają dyspozycji z art. 33 § 1 u.p.e.a.
P. T., w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie:
1. art. 15 i art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez uznanie, że upomnienie zostało zobowiązanej doręczone, podczas gdy zostało ono wysłane na adres kancelarii pełnomocnika, a nie bezpośrednio do osoby zobowiązanej,
2. art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, że może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo iż akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli,
3. art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo że organ nie wskazuje, z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku dawek szczepionek,
4. art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych, zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy, może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, iż skarżąca może zaszczepić córkę w terminie przewidzianym w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.,
5. art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów, na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej,
6. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.
Nadto skarżąca wniosła o zwrócenie się z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z art. 2, art. 30, art. 31 , art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób, u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie, w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy.
Skarżąca wniosła o ewentualne zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Jednocześnie skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka.
W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlegała uwzględnieniu , choć nie ze wszystkimi jej zarzutami można się zgodzić.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a.".
W dniu wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego – 4 lipca 2022 r. – obowiązywał przepis art. 26 § 1 u.p.e.a. stanowiący, że postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 26 § 3a pkt 1 u.p.e.a. , wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej i tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu, jeżeli wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Zgodnie natomiast z treścią art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Doręczenie wniosku wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Dworze Gdańskim o wszczęcie egzekucji administracyjnej i tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu, którym w niniejszej sprawie jest Wojewoda Pomorski, nastąpiło – jak wynika z akt administracyjnych - w dniu 8 lipca 2022 r.
Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. - zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej ( art. 33 § 1 u.p.e.a. ). Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b ( art.33 § 2 u.p.e.a.).
Skarżąca podniosła zarzut określony art. 33 pkt 4 u.p.e.a. , czyli brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.
Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. , egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Skarżąca wskazała, że upomnienie doręczono na adres kancelarii pełnomocnika , a powinno być doręczone jej, jako zobowiązanej. Organy obu instancji stanęły natomiast na stanowisku, że skoro skarżąca ustanowiła pełnomocnika i upomnienie doręczono pełnomocnikowi, to zarzut skarżącej jest niezasadny.
Dokonując oceny zasadności skargi , z której wynika, że skarżąca kwestionuje powyższe stanowisko organów konieczne jest stwierdzenie, że z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że przed wystosowaniem do skarżącej upomnienia [...] z dnia 17 czerwca 2022 r. adw. A. T. w piśmie skierowanym do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Dworze Gdańskim , powołując się na wezwanie z dnia 28 kwietnia 2022 r. oraz sygn. akt [...] wskazał, że jako pełnomocnik P. T. przesyła odpis pełnomocnictwa.
W aktach administracyjnych znajduje się też notatka służbowa , z której wynika, że na skutek zgłoszenia z punktu szczepień o uchylaniu się m.in. P. T. od obowiązku szczepień ochronnych, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim przeprowadził czynności w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dniu 12 maja 2022 r. Wojewoda Pomorski na wniosek wierzyciela umorzył postępowanie egzekucyjne w związku ze stwierdzeniem przez niego uzasadnionych zarzutów wniesionych przez zobowiązanych.
Jak wskazano już wyżej, upomnienie [...] z dnia 17 czerwca 2022 r., poprzedzające wystawienie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 lipca 2022 r. , zostało skierowane na adres kancelarii adw. A. T., jako pełnomocnika P. T.
Rozważyć zatem należało, czy zasadne było stanowisko organów obu instancji, że wskazane upomnienie zostało prawidłowo doręczone skarżącej jako osobie zobowiązanej.
Zauważyć zatem należy, że z przywołanego wcześniej art. 15 § 1 zd. drugie u.p.e.a.
wynika wprost, że doręczenie upomnienia przez wierzyciela zobowiązanemu jest czynnością realizowaną poza postępowaniem egzekucyjnym. Dopiero bowiem po upływie 7 dni od doręczenia upomnienia możliwe jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 1210/21, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako "CBOSA").
Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego - co następuje, w myśl art. 26 § 3a pkt 1 u.p.e.a. - z chwilą doręczenia organowi egzekucyjnemu wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej i tytułu wykonawczego – w sprawie nie toczy się żadne postępowanie, wobec czego do czasu wszczęcia postępowania egzekucyjnego ustanowienie pełnomocnika jest niedopuszczalne ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 688/20, CBOSA).
Podkreślić trzeba, że choć złożone przez adw. A. T. pełnomocnictwo udzielone mu przez skarżącą obejmowało "sprawę administracyjną" dotyczącą szczepienia dziecka oraz postępowanie egzekucyjne, to zostało ono złożone na potrzeby innego postępowania, o czym świadczy stwierdzenie, że pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo na wezwanie z dnia 28 kwietnia 2022 r. , czyli dwa miesiące przed wystosowaniem do skarżącej przedmiotowego upomnienia oraz fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Wojewodę Pomorskiego w dniu 12 maja 2022 r.
Stanowisko organu odwoławczego, że doręczenie upomnienia było prawidłowe, jest wadliwe. Organ odwoławczy wskazuje na ustanowienie przez skarżącą pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym, co miałoby organ obligować do dokonywania doręczeń pełnomocnikowi. Postępowanie takie jednak w dniu wystosowania upomnienia, jak wskazano powyżej, jeszcze się nie toczyło.
Wobec powyższych okoliczności i rozważań stwierdzić należy, że upomnienie [...] z dnia 17 czerwca 2022 r. nie zostało doręczone skarżącej , bowiem zostało doręczone adwokatowi, który w czasie wystawienia upomnienia i jego doręczenia nie był jej pełnomocnikiem. Skoro przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie toczy się żadne postępowanie, organy nie mogły zgodnie z prawem przyjąć , że umocowanie w "sprawie administracyjnej" uprawnia je do doręczenia przedmiotowego upomnienia wskazanemu adwokatowi.
W tym stanie rzeczy zarzut braku uprzedniego doręczenia skarżącej upomnienia , wbrew stanowisku organów obu instancji, był zasadny.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". W przepisie art. 17 ust. 2 ustawy wskazano ponadto, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego.
Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i jest on bezpośrednio wykonalny. Uchybienie temu obowiązkowi powoduje konieczność jego wyegzekwowania.
Ponadto należy zauważyć, że w przepisie art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 ustawy minister właściwy do spraw zdrowia został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osób lub grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Na podstawie tej delegacji Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 753 ze zm.), w którym wskazał, że obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne: błonica; gruźlica; inwazyjne zakażenie Haemophilus influenzae typu b, inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae, krztusiec, nagminne zakażenie przyusznic (świnka), odra, ospa wietrzna, ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), różyczka, tężec, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wścieklizna, zakażenia wywołane przez rotawirusy. W rozporządzeniu tym wskazano również, w jakim okresie życia dzieci i młodzież podlegają szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie.
Ze wskazanych przepisów wynika norma prawna ustanawiająca prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Określa ona wszystkie istotne cechy tego obowiązku, to jest podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Wskazać należy, że sam obowiązek wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywa się według Programu Szczepień Ochronnych, który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy. W komunikacie tym wskazuje się, jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby.
Z akt sprawy wynika, że córka skarżącej nie została zaszczepiona, a tym samym nie została poddana obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, statuując ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Jedynie w sytuacji, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Niewątpliwie zatem obowiązek wykonania szczepień ochronnych został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
Wskazać należy, że z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych nie wynika, by osoby, które winny poddać się obowiązkowemu szczepieniu, mogły poddać się mu w dowolnym, wybranym przez siebie czasie, w granicach czasowych określonych w rozporządzeniu. Określone w rozporządzeniu granice czasowe wskazują, od kiedy oraz do kiedy istnieje obowiązek obowiązkowych szczepień. Przed, jak i po tych datach, obowiązek przymusowego szczepienia nie istnieje, co nie oznacza, że data szczepienia może być w ramach tego przedziału czasowego wybrana dowolnie przez osobę podlegającą obowiązkowemu szczepieniu. Takiej interpretacji przeczy treść art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który stanowi, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W art. 17 ust. 11 ustawy zawarto zatem delegację ustawową dla Głównego Inspektora Sanitarnego do ogłoszenia w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, który powinien zawierać szczegółowe wskazania dotyczące stosowania poszczególnych szczepionek.
Organy słusznie uznały za niezasadny zarzut braku wymagalności obowiązku, bowiem obowiązkowe szczepienia ochronne prowadzone są zgodnie z wyżej wymienionym Programem Szczepień na dany rok.
To, że zgodnie z art. 17 ust. 11 ustawy, konkretyzowanie obowiązku poddania się szczepieniom obowiązkowym następuje w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, nie stanowi naruszenia konstytucyjnego porządku przepisów powszechnie obowiązujących (określonego w art. 87 Konstytucji RP), gdyż podstawą obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest regulacja ustawowa - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Natomiast określenie szczegółowego kalendarza szczepień, obwarowanego względami medycznymi, warunkami epidemiologicznymi, nie należy do materii ustawowej, co uzasadnia pozostawienie w tym przedmiocie regulacji dostosowanych do potrzeb medycznych w formie komunikatu ogłoszonego przez wyspecjalizowany organ administracji publicznej (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2547/18). W komunikacie wskazuje się, jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby. Ogłoszenie tego komunikatu nie ma, w ocenie Sądu, wpływu na istnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym wynikającego z mocy przepisów ustawy.
Należy również wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2022 r.; sygn. akt II OSK 3352/19) wyrażano już pogląd, że konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Ustrojodawca w art. 68 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.) nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) konieczne jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Tak dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ale zwłaszcza by chronić prawa dziecka, których zabezpieczenie zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). Obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki.
W ramach postępowania zainicjowanego zarzutem skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej nie można uznać, że wskazane normy zostały naruszone. W postępowaniu tym nie doszło do obrazy przepisów Konstytucji RP jak i obrazy przepisu art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, bowiem przy jego wykładni uwzględnić należy ust. 2, który stanowiąc o poszanowaniu życia prywatnego i rodzinnego wyznacza jego granice przyjmując, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia.
Odnosząc się w tym miejscu do zgłoszonego w skardze wniosku o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym - pomijając w tym miejscu skutki uznania przez Sąd, że organy wadliwie oceniły zarzut braku doręczenia skarżącej upomnienia - wskazać należy, że Sąd nie uznał tego wniosku za zasadny i nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyroku z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19, w analizowanym przypadku zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Tak jak wyjaśniono, obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Ponadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie wydaje się zatem, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (tak również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2546/18).
Podobnie, z uwagi na powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o dokonanie wykładni treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Wskazać należy, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłego na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Nadto, wszystkie zaskarżone w tej sprawie szczepienia dotyczyły małych dzieci, a Trybunał podkreślił w tej mierze, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Wreszcie, przedmiotem omawianej sprawy były szczepienia przeciwko dziesięciu chorobom, które to szczepienia są powszechnie uznawane przez środowisko medyczne za bezpieczne i skuteczne. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała (zob.: K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021).
Na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut skargi dotyczący niewskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów, na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary. Z analizy zaskarżonego postanowienia wynika, że wskazane elementy znalazły się w treści wydanego postanowienia. Kwestia niepoddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym była ponadto bezsporna.
Wobec powyższego Sąd uznał pozostałe zarzuty skargi za bezzasadne. Z uwagi jednak na podzielenie przez Sąd stanowiska skarżącej , że organy wadliwie oceniły, że doszło do doręczenia skarżącej upomnienia, zarówno zaskarżone postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego , jak i poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Dworze Gdańskim należało wyeliminować z obrotu prawnego.
Zauważyć należy, że zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia ujęty jest w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 4 pkt 3 lit. a) u.p.e.a., organ egzekucyjny ( w niniejszej sprawie – Wojewoda Pomorski ) po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej , o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 1- 5 – umarza postępowanie egzekucyjne w całości lub części.
Uchylenie przez Sąd wydanych przez organy postanowień powoduje, że zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia wniesionych przez skarżącą zarzutów. Podzielenie przez Sąd zarzutów skargi odnośnie wadliwego uznania przez organy, że skarżącą jeszcze przed wystosowaniem upomnienia reprezentował pełnomocnik w osobie adw. A. T. na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych pełnomocnictwa, pociąga za sobą konieczność wskazania, że organy , uznając wadliwie , że adw. A. T. jest pełnomocnikiem zobowiązanej, nie żądały od niego przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym na etapie wniesienia zarzutów, a on sam takiego pełnomocnictwa w toku omawianego postępowania egzekucyjnego nie złożył. W tej sytuacji konieczne jest zażądanie od adw. A. T. pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w niniejszej sprawie. W przypadku przedłożenia pełnomocnictwa organ pierwszej instancji zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia zarzutów skarżącej , przy czym – zgodnie z art. 153 p.p.s.a. - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Organ powinien mieć także na uwadze, że zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej możliwy był do podniesienia wobec wierzyciela do dnia 29 lipca 2020 r. włącznie (Dz.U. z 2019 r., poz.1438), bowiem wówczas obowiązywał art. 33 § 1 u.p.e.a. , który wymieniał w 10 punktach, co może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym, między innymi, że podstawą zarzutu może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego ( pkt 8). Obecnie możliwość podniesienia takiego zarzutu art. 33 § 2 u.p.e.a. nie przewiduje. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego mogło natomiast być podstawą skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego ( w tym przypadku Wojewody Pomorskiego), o czym stanowi art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Organ pierwszej instancji weźmie też pod uwagę, że obecnie obowiązujący art. 34 § 2 u.p.e.a. nie przewiduje , jako formy rozstrzygnięcia, "uznania zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione". Przepis ten stanowi bowiem:
§ 2. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uwzględnił skargę, bowiem stwierdzone naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ, rozpatrując ponownie zarzuty, będzie miał na uwadze powyższe wskazania.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 , art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 2015r., poz.1800 ze zm.).