III SA/Gd 822/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-02-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek węglowyświadczenia socjalneogrzewaniepaliwa stałeCEEBpostępowanie administracyjnebłąd organukorekta danychprawo administracyjne

WSA uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, ignorując możliwość korekty błędnych danych w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.

Skarżąca E. J. wniosła o przyznanie dodatku węglowego, wskazując piec kaflowy jako główne źródło ogrzewania. Organy odmówiły, opierając się na danych z Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB), które wskazywały na ogrzewanie elektryczne. Skarżąca argumentowała, że dane te zostały wprowadzone błędnie przez zarządcę budynku i zostały skorygowane. WSA uznał, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym, nie uwzględniając możliwości wyjaśnienia rozbieżności między danymi w CEEB a stanem faktycznym, zwłaszcza po nowelizacji przepisów wprowadzającej art. 15a-15e. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem faktycznego źródła ogrzewania.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego skarżącej E. J., która oświadczyła, że jej gospodarstwo domowe ogrzewane jest piecem kaflowym na paliwo stałe. Organy administracji publicznej (Prezydent Miasta Słupska i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku) odmówiły przyznania świadczenia, opierając się na danych z Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB), według których głównym źródłem ogrzewania było ogrzewanie elektryczne. Skarżąca podnosiła, że dane te zostały wprowadzone błędnie przez pracownika PGM w S. i zostały później skorygowane na prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy obu instancji dokonały błędnej wykładni przepisów ustawy o dodatku węglowym, w szczególności art. 2 ust. 1, poprzez przyjęcie, że dane widniejące w CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r. są wiążące bez możliwości weryfikacji stanu faktycznego, nawet jeśli wynikały z błędu zarządcy budynku. Sąd podkreślił, że nowelizacja ustawy o dodatku węglowym (wprowadzająca art. 15a-15e) nakłada na organy obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym poprzez wywiad środowiskowy, i nie wyłącza stosowania ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 k.p.a.). Sąd uznał, że organy nie sprostały tym obowiązkom, ignorując możliwość skorygowania błędnych danych przez zarządcę nieruchomości. W związku z powyższym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Słupska, wskazując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy muszą uwzględnić faktyczne główne źródło ogrzewania mieszkania skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może odmówić przyznania dodatku węglowego, opierając się wyłącznie na danych z CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r., jeśli istnieją wątpliwości co do stanu faktycznego, a dane te wynikają z błędu zarządcy i zostały skorygowane. Organy mają obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z przepisami k.p.a. i nowelizacją ustawy o dodatku węglowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym, nie uwzględniając możliwości wyjaśnienia rozbieżności między danymi w CEEB a stanem faktycznym, zwłaszcza po nowelizacji wprowadzającej art. 15a-15e. Organy mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania całego materiału dowodowego, co obejmuje również weryfikację danych wprowadzonych przez zarządcę budynku, jeśli istnieją ku temu podstawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.d.w. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest urządzenie na paliwo stałe, wpisane lub zgłoszone do CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r. lub po tym dniu w przypadku pierwszego zgłoszenia. Sąd podkreślił, że ustalenie tego faktu wymaga wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie tylko biernego odniesienia się do danych z CEEB.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeśli naruszono przepisy postępowania lub prawa materialnego.

Pomocnicze

u.d.w. art. 15

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Dotyczy weryfikacji wniosku o dodatek węglowy przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Sąd uznał, że interpretacja organów, ograniczająca tę weryfikację do danych z CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r., była błędna.

u.d.w. art. 15a

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Określa, jakie informacje wójt, burmistrz lub prezydent miasta bierze pod uwagę przy weryfikacji wniosku, wskazując na wszechstronny charakter tej weryfikacji, nieograniczony jedynie do CEEB.

u.d.w. art. 15b

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

Umożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w celu ustalenia faktycznego stanu gospodarstwa domowego, co potwierdza możliwość badania stanu faktycznego wykraczającego poza dane z CEEB.

u.d.w. art. 15c

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 15d

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 15e

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.

u.w.t.i.r. i c.e.e.b. art. 27a § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

u.w.t.i.r. i c.e.e.b. art. 27g § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

ustawa zmieniająca art. 50 § 1

Ustawa z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

Nowelizacja ustawy o dodatku węglowym poprzez dodanie art. 15a-15e.

ustawa zmieniająca art. 52

Ustawa z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

Przepis przejściowy, zgodnie z którym do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym, ignorując możliwość wyjaśnienia rozbieżności między danymi w CEEB a stanem faktycznym. Nowelizacja ustawy o dodatku węglowym (art. 15a-15e) nakłada na organy obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy naruszyły przepisy k.p.a. (art. 7 i 77) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Błąd zarządcy budynku przy wprowadzaniu danych do CEEB powinien zostać uwzględniony, zwłaszcza po jego korekcie.

Godne uwagi sformułowania

Organy nie sprostały wskazanym w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. obowiązkom. Dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wykładnia art. 2 ust. 1 u.d.w. jest błędna i prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu. Nie do przyjęcia jest sytuacja, do której w istocie prowadzi dokonana przez ograny interpretacja art. 2 ust. 1 w zw. z art. 15 u.d.w., przy pominięciu art. 15a-15e tej ustawy, że nawet jeśli mieszkanie jest ogrzewane kotłem na paliwo stałe [...], to wnioskodawca nie może otrzymać dodatku węglowego z uwagi na błąd zarządcy budynku polegający na podaniu w zgłoszeniu źródła ogrzewania, nie odpowiadającego stanowi faktycznemu.

Skład orzekający

Alina Dominiak

przewodniczący sprawozdawca

Bartłomiej Adamczak

członek

Paweł Mierzejewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnia konieczność dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego przez organy administracji w sprawach świadczeń publicznych, nawet jeśli dane w rejestrach (jak CEEB) wskazują inaczej, zwłaszcza gdy błąd wynika z działań profesjonalnych podmiotów (zarządców) i został skorygowany."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i błędami w CEEB, ale zasady interpretacji przepisów i prowadzenia postępowania dowodowego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy administracyjne i techniczne mogą wpływać na prawa obywateli, a także jak sądy administracyjne korygują błędne interpretacje przepisów przez organy, chroniąc interesy stron.

Błąd w systemie CEEB kosztował dodatek węglowy? Sąd administracyjny wyjaśnia, kto ma rację.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 822/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 listopada 2022 r. nr SKO.420.323.2022 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Słupska z dnia 13 października 2022 r. nr MOPR.VI-5413/2934/DW/09/2022/O.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2022 r. E. J. wystąpiła o przyznanie dodatku węglowego oświadczając, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe zamieszkując w S. przy ul. B. [...] w budynku wielorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania - piecem kaflowym na paliwo stałe. W formularzu wniosku zaznaczono, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 1692., dalej jako "u.d.w.") informacje przedstawione we wniosku o wypłatę dodatku węglowego składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
Decyzją z dnia 13 października 2022 r., wydaną na podstawie art. 2, art. 3 ustawy o dodatku węglowym Prezydent Miasta Słupska, po rozpatrzeniu wniosku, odmówił E. J. przyznania dodatku węglowego wskazując, że w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, która została zgłoszona do centralnej ewidencji emisyjności budynków, jako główne źródło ogrzewania wskazane zostało ogrzewanie elektryczne / bojler elektryczny.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. J. wskazała, że z winy pracownika PGM w S. zostały wprowadzone błędne dane dotyczące sposobu ogrzewania lokalu. Prawidłowe dane w dniu złożenia odwołania zostały skorygowane na poprawne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, utrzymując w mocy decyzją z dnia 23 listopada 2022 r. nr SKO.420.323.2022 decyzję organu pierwszej instancji, powołało się na treść art. 2 ust. 1, 2, 3, 8 i 15 ustawy o dodatku węglowym. W ocenie organu odwoławczego energii elektrycznej nie sposób uznać za paliwo stałe, co wykluczało przyznanie stronie dodatku. Dokonana po dniu 11 sierpnia 2022 r. modyfikacja złożonej deklaracji nie sprawia, że dodatek może być przyznany. Wiążący bowiem jest dla organów stan ujawniony w złożonej deklaracji na dzień 11 sierpnia 2022 r. Okoliczność błędnego wypełnienia deklaracji przez zarządcę budynku nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem organu odwoławczego żaden przepis nie daje uprawnienia organom do badania rozbieżności między wpisami w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. a stanem rzeczywistym, ani tym bardziej ustalania przyczyn i osób ponoszących odpowiedzialność za wadliwe wypełnienie deklaracji. Rolą organów jest sprawdzenie, czy wniosek o przyznanie dodatku węglowego znajduje oparcie w danych w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. i bezwzględna odmowa przyznania świadczenia w przypadku stwierdzenia, że strona nie deklarowała ogrzewania gospodarstwa domowego węglem i paliwami węglopochodnymi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję E. J. wyjaśniła, że od 8 lat mieszka przy ul. B. [...] w S. i zawsze w lokalu był piec węglowy. W wyniku błędu pracownika PGM w S. wskazano, że skarżąca posiada ogrzewanie elektryczne, który to błąd został poprawiony poprzez wpisanie ogrzewanie węglem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako "p.p.s.a.") , sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Oceniając wydane w sprawie decyzje w wyżej wskazanym zakresie kognicji Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że wniesiona skarga jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji odmawiających przyznania skarżącej dodatku węglowego stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm., dalej jako "u.d.w."), a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Poza sporem pozostaje, że dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Ustalenie zatem , że mieszkanie ogrzewane jest przez urządzenie grzewcze zasilane energią elektryczną istotnie wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego.
Wskazana okoliczność nie została jednoznacznie ustalona w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. Organy uznały bowiem, że jeżeli wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało ujawnione w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. - nawet jeżeli stanowiło to wynik pomyłki zarządcy budynku wielorodzinnego, a zatem może być sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym - stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego.
Organy ustaliły zatem w sprawie jedynie , że główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącej jako zasilane energią elektryczną zostało zgłoszone w deklaracji z dnia 10 lutego 2022 r. i takie też figurowało w centralnej ewidencji emisyjności budynków we wskazanej w art. 2 ust. 1 u.d.w. dacie, to jest w dniu 11 sierpnia 2022 r. Mając na uwadze, że w złożonym wniosku o przyznanie dodatku węglowego skarżąca pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń wskazała, że ogrzewa gospodarstwo domowe za pomocą pieca kaflowego na paliwo stałe w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.d.w., poczynione przez organy ustalenie należy uznać za niewystarczające dla dokonania oceny wniosku skarżącej. Wobec sprzeczności pomiędzy treścią oświadczenia skarżącej, a treścią ujawnioną w centralnej ewidencji emisyjności budynków zaistniały bowiem wątpliwości co do faktycznego źródła, jakim ogrzewane jest gospodarstwo domowe skarżącej.
Wątpliwości te powinny być w sprawie jednoznacznie rozstrzygnięte jako mające charakter istotny w świetle treści art. 2 ust. 1 u.d.w. , szczególnie że - jak podała skarżąca w odwołaniu – kwestia dotycząca źródła ogrzewania została w dniu 21 października 2022 r. skorygowana przez PGM Sp. z o.o. w S. jako zarządcę nieruchomości budynku wielorodzinnego przy ul. B. [...] w S., który to podmiot , zgodnie z art. 27g ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków jest podmiotem obowiązanym i uprawnionym do złożenia deklaracji o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c tej ustawy.
Okoliczności skorygowania deklaracji przez PGM Sp. z o.o. w S. organ odwoławczy nie kwestionował zajmując stanowisko, że data 11 sierpnia 2022 r. stanowi jedyny wyznacznik dla weryfikacji źródła ogrzewania danego gospodarstwa domowego poprzez sprawdzenie, jakie źródło ogrzewania figurowało w tej dacie w centralnej ewidencji emisyjności budynków.
W ocenie Sądu powyższe jednoznacznie ilustruje, że dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wykładnia art. 2 ust. 1 u.d.w. jest błędna i prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu, jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem. Przyjęcie wykładni dokonanej przez organ odwoławczy doprowadzić może także do wystąpienia skrajnej sytuacji, w której wnioskodawca, którego głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego w dniu 11 sierpnia 2022 r. faktycznie było urządzenie na węgiel , na skutek błędnego wypełnienia deklaracji przez zarządcę budynku zostanie dodatku węglowego pozbawiony, a wnioskodawca, nie korzystający faktycznie we wskazanym dniu ze źródła ciepła przewidzianego art. 2 ust.1 u.d.w. – dodatek węglowy może otrzymać, wskazując we wniosku dane w istocie wadliwe, ale zgodne z danymi wpisanymi lub zgłoszonymi do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r.
W ocenie Sądu z literalnego brzmienia art. 2 ust. 1 u.d.w. nie wynikają przyjęte przez organ wnioski, to jest powiązanie przywołanego przepisu z art. 15 u.d.w. w ten sposób, że dokonywana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta weryfikacja wniosku o dodatek węglowy, o której mowa w tym przepisie , w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, musi i może być dokonywana przez organ jedynie poprzez ustalenie, jakiego rodzaju źródło ogrzewania figurowało w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., nawet jeśli okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że w tej dacie mieszkanie było ogrzewane w inny sposób, niż to wykazano w ewidencji (np. tak jak w przedmiotowej sprawie na skutek błędu zarządcy).
W zaskarżonej decyzji organ stanął bowiem na stanowisku, że w świetle przepisów ustawy o dodatku węglowym popełnienie błędu przez profesjonalnego zarządcę budynku przy wypełnianiu złożonej deklaracji i jej późniejsze skorygowanie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy , ponieważ ustawa ustala datę końcową , tj. dzień 11 sierpnia 2022 r. , do kiedy można dokonywać zmian w złożonej deklaracji.
Stanowisko to, w ocenie Sądu, nie znajduje uzasadnienia w literalnej treści art. 2 ust. 1 w zw. z art. 15 u.d.w., nie uzasadnia go też cel wprowadzenia wskazanych przepisów, jak również przeczy mu treść art. 15a-15e cytowanej ustawy.
W przedmiotowej sprawie nie uwzględniono bowiem, że na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm., dalej jako "ustawa zmieniająca") doszło do nowelizacji ustawy o dodatku węglowym, to jest do dodania po art. 15 u.d.w. do treści tej ustawy art. 15a-15b. Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r. Jednocześnie na mocy przepisu o charakterze przejściowym (art. 52 ustawy zmieniającej) jednoznacznie doprecyzowano, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
Mając na uwadze powyższą nowelizację stwierdzić trzeba, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej o przyznanie dodatku węglowego złożonym w dniu 31 sierpnia 2022 r. było wszczęte, ale nie zakończone w dniu 20 września 2022 r. W tej sytuacji organy rozpoznając wniosek po wskazanej dacie (20 września 2022 r.) miały obowiązek respektować treść art. 15a- 15e u.d.w.
Zgodnie z art. 15 a u.d.w. dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).
Z treści wskazanego przepisu wynika , że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. Stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 u.d.w. może być zatem ustalony w oparciu o inne dostępne organowi dane, które zostały wymienione przykładowo w art. 15a ustawy. Oznacza to, że katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy ma charakter otwarty. Tym samym pominięcie przez organy, że złożona do dnia 11 sierpnia 2022 r. deklaracja dotycząca lokalu nr [...] przy ul. B. [...] w S. została błędnie wypełniona przez zarządcę budynku jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, zarówno w świetle art. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej jako "k.p.a."). Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania tak z urzędu jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy nie sprostały wskazanym w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. obowiązkom. Decyzje organów obu instancji zostały bowiem wydane pomimo posiadania przez organy nie kwestionowanych informacji, że zarządca nieruchomości skorygował deklarację poprzez wskazanie, że mieszkanie zajmowane przez skarżącą jest ogrzewane jednym z urządzeń, którego użytkowanie z wykorzystaniem paliwa stałego powoduje spełnienie podstawowej przesłanki przyznania dodatku węglowego.
Kolejne wprowadzone nowelizacją przepisy - art. 15b-15e u.d.w. w ocenie Sądu potwierdzają, że stanowisko organu , iż w sprawach dotyczących dodatku węglowego nie przeprowadza się postępowania wyjaśniającego wykraczającego poza zbadanie stanu ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Zgodnie bowiem z art. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Dalej zaś wskazano, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art.15 c) oraz że w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 15d ), gdzie niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (art. 15e).
W świetle powołanych przepisów art. 7 i art. 77 § k.p.a. oraz przepisów art. 15a i następnych u.d.w. Sąd uznał wyrażony przez organ odwoławczy pogląd, jakoby przepisy ustawy nie dawały organom uprawnień do badania ewentualnych rozbieżności między wpisami w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. a stanem rzeczywistym, za wadliwy. W ocenie Sądu ustalenie powyższego stanowiło obowiązek organu. Należy mieć na uwadze, że organy nie zakwestionowały ani tego, że mieszkanie skarżącej może być ogrzewane węglem, ani też tego, że widniejący w ewidencji emisyjności budników w okresie od 10 lutego 2022 r. do 21 października 2022 r. zapis, że mieszkanie jest ogrzewane elektrycznością, wynikał z dokonanego przez zarządcę budynku, niezgodnego ze stanem faktycznym zgłoszenia, które zostało skorygowane.
Zdaniem Sądu sytuacja, w której analiza wniosku o przyznanie dodatku węglowego już na wstępie wykazuje, że wnioskodawca wskazuje w nim inne źródło ogrzewania niż widniejące w centralnej ewidencji emisyjności budynków powinna być uznana za wystąpienie w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które powinny zostać wyjaśnione przy zastosowaniu ogólnych zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a., przy uwzględnieniu, że nie są one wyłączone z zastosowania na mocy przepisów ustawy o dodatku węglowym, w której m.in. poprzez regulację zawartą w art. 15a i 15e podkreślono konieczność ich wyjaśnienia. Dodać trzeba, że tego rodzaju wątpliwość należy uznać za rozstrzygniętą, jeżeli organ posiada jednoznaczne dowody, że wskazana rozbieżność nie wynikała ze zmian stanu faktycznego (np. zmiany sposobu ogrzewania mieszkania), ale wyłącznie z błędnego (czyli sprzecznego ze stanem faktycznym) wypełnienia przez zarządcę przed dniem 11 sierpnia 2022 r. deklaracji dotyczącej źródeł ogrzewania nieruchomości, w ramach której mieści się mieszkanie wnioskodawcy. Nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, do której w istocie prowadzi dokonana przez ograny interpretacja art. 2 ust. 1 w zw. z art. 15 u.d.w., przy pominięciu art. 15a-15e tej ustawy, że nawet jeśli mieszkanie jest ogrzewane kotłem na paliwo stałe, kominkiem, kozą, ogrzewaczem powietrza, trzonem kuchennym, piecokuchnią, kuchnią węglową lub piecem kaflowym na paliwo stałe zasilane paliwami stałymi, to wnioskodawca nie może otrzymać dodatku węglowego z uwagi na błąd zarządcy budynku polegający na podaniu w zgłoszeniu źródła ogrzewania, nie odpowiadającego stanowi faktycznemu. Dotyczy to przy tym , w ocenie Sądu, tylko sytuacji oczywistych, to jest takich, w których na prawdziwość danych wskazanych we wniosku o przyznanie dodatku węglowego wskazuje dokonana przez uprawniony podmiot korekta zgłoszenia do centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Z powyższych względów, z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 w zw. z art. 15 i art. 15a i następnych u.d.w. oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Słupska.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie dodatku węglowego powinno nastąpić z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni art. 2 ust. 1, art. 15, art. 15a-15e u.d.w. oraz ogólnych zasad postępowania dowodowego. Zadaniem organów będzie jednoznaczne ustalenie faktycznego głównego źródła ogrzewania mieszkania zajmowanego przez skarżącą w dniu 11 sierpnia 2022 r.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI