III SA/Gd 815/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-03-24
NSAinneŚredniawsa
wartość celnaprawo celnezgłoszenie celnenależności celneimporttowary stockowekontrola celnaUnijny Kodeks CelnyWSAGdańsk

WSA w Gdańsku oddalił skargę spółki "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora IAS, utrzymującą w mocy decyzję określającą wyższą wartość celną towaru niż zadeklarowana.

Spółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika UCS określającą wyższą wartość celną towaru (majtek męskich) niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym. Spółka argumentowała, że towar był "stokowy" i niskiej jakości, co uzasadniało niższą cenę. Organy celne zakwestionowały tę argumentację, wskazując na sprzeczności w dokumentach, analizę cen towarów podobnych oraz nieprzekonujące dowody na "stokowy" charakter towaru. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając ustalenia organów celnych za prawidłowe.

Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Decyzje te dotyczyły określenia wyższej wartości celnej towaru (majtek męskich dzianych z bawełny) niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym oraz naliczenia należności celnych. Spółka twierdziła, że towar był zakupiony jako "stockowy" (z wyprzedaży magazynowej) i niskiej jakości, co uzasadniało jego niską cenę. Organy celne zakwestionowały tę argumentację, wskazując na sprzeczności w przedstawionych dokumentach, analizę cen towarów podobnych dostępnych w systemie ARIADNA 2 oraz nieprzekonujące dowody na "stokowy" charakter towaru. W szczególności, umowa sprzedaży przewidywała prawo do reklamacji, co stało w sprzeczności z twierdzeniem o niskiej jakości i braku możliwości reklamacji. Opinia rzeczoznawcy, na którą powoływała się spółka, została uznana za nieprecyzyjną i wewnętrznie sprzeczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną, zastosowały właściwe metody ustalania wartości zastępczej i zebrały wystarczający materiał dowodowy. Sąd podkreślił, że cena transakcyjna musi odzwierciedlać rzeczywistą wartość gospodarczą towaru, a wątpliwości organów celnych co do rażąco niskiej ceny były uzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy celne mogą zakwestionować zadeklarowaną wartość transakcyjną, jeśli mają uzasadnione wątpliwości co do jej całkowitości, zwłaszcza gdy cena jest rażąco niska w porównaniu do cen towarów podobnych, a importer nie przedstawił wystarczających dowodów na uzasadnienie tej niskiej ceny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne mają prawo zakwestionować zadeklarowaną wartość, gdy cena jest rażąco niska i nie ma wystarczających dowodów na jej uzasadnienie, nawet jeśli dokumenty formalnie wyglądają na poprawne. Ciężar wykazania przyczyn niskiej ceny spoczywa na importerze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

UKC art. 70 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Podstawową podstawą wartości celnej jest wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna.

UKC art. 74 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Określa metodę "ostatniej szansy" jako jedną z metod zastępczych ustalania wartości celnej.

RW art. 140 § ust. 1

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r.

Organy celne mogą wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji, gdy mają uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości transakcyjnej.

RW art. 140 § ust. 2

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r.

Jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.

Pomocnicze

RW art. 8

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r.

Powiadomienie o zamiarze wydania niekorzystnej decyzji powinno zawierać odniesienie do dokumentów i informacji stanowiących podstawę tej decyzji.

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne mają prawo zakwestionować zadeklarowaną wartość celną, jeśli cena jest rażąco niska i brak jest wystarczających dowodów na jej uzasadnienie. Argument o "stokowym" charakterze towaru jest niewystarczający, gdy umowa przewiduje prawo do reklamacji, a jakość towaru jest dobra. Wykorzystanie danych z krajowego systemu zgłoszeń celnych (ARIADNA 2) jako materiału porównawczego jest dopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Zadeklarowana wartość celna nie mogła zostać zakwestionowana, ponieważ dokumenty były formalnie poprawne. Towar był "stokowy" i niskiej jakości, co uzasadniało niską cenę. Organy celne nie wykazały uzasadnionych wątpliwości co do wartości transakcyjnej. Zastosowanie metody ostatniej szansy było nieprawidłowe, a dane z ARIADNA 2 nie były wystarczające. Organy naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące postępowania dowodowego i oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę zadeklarowana cena jest o ponad 50% niższa od statystycznej średniej ceny, należy stwierdzić, że taka różnica w cenie jest wystarczająca, by uzasadnić wątpliwości powzięte przez organ celny i odrzucenie przez niego zadeklarowanej wartości celnej danych towarów ciężar wykazania przyczyn niskiej ceny spoczywa niewątpliwie na importerze argumentacja w tym zakresie oparto jednak wyłącznie na oświadczeniach Prezesa skarżącej spółki rynek Wspólnoty nie jest bowiem rynkiem jednorodnym

Skład orzekający

Paweł Mierzejewski

przewodniczący

Jolanta Sudoł

sprawozdawca

Bartłomiej Adamczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zakwestionowania wartości celnej przez organy celne w przypadku rażąco niskiej ceny, znaczenie dowodów na \"stokowy\" charakter towaru, dopuszczalność stosowania danych krajowych do porównań celnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu towarów odzieżowych z Chin, ale zasady dotyczące wartości celnej i dowodzenia jej prawidłowości są uniwersalne w prawie celnym UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu importu towarów i potencjalnych prób zaniżania ich wartości celnej, co ma bezpośredni wpływ na wysokość należności celnych. Pokazuje, jak organy celne weryfikują ceny i jakie dowody są wymagane od importerów.

Czy niska cena towaru z Chin zawsze oznacza oszustwo celne? WSA w Gdańsku wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 6094,8 USD

Sektor

handel

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 815/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 1146/22 - Wyrok NSA z 2025-04-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 74 ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant: Specjalista Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 30 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru oraz długu celnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 23 września 2020 r. (nr [...]) Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. po przeprowadzeniu weryfikacji zgłoszenia celnego AIS nr [...] z dnia 12 maja 2020 r. określił wyższą niż wskazano w zgłoszeniu celnym wartość celną w poz. 2 dla zgłoszonych towarów (majtek męskich dzianych z bawełny) oraz określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych podlegającą zaksięgowaniu, informując że importer i zgłaszający odpowiadają solidarnie za zapłatę tej kwoty.
Adresatami decyzji organ uczynił importera A. Sp. z o.o. w W. (dalej zwana "spółką" lub "skarżącą spółką") oraz przedstawiciela bezpośredniego B. Sp. z o.o. w G.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 12 maja 2020 r. B. Sp. z o.o. w G. - przedstawiciel bezpośredni złożyła w Oddziale Celnym [...] zgłoszenie celne do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na obszarze celnym Unii, zarejestrowane pod numerem [...] Zgłoszeniem objęto towar w dwóch pozycjach, o łącznej wartości 6094,80 USD. Warunki dostawy - CIF Hamburg. W zgłoszeniu celnym zgłaszający zadeklarował, że podstawę jego sporządzenia stanowiły dokumenty z dnia 4 maja 2020 r. takie m.in. jak faktura, packing list do faktury, oferta handlowa, kontrakt wraz z tłumaczenie, oświadczenie, ze płatność za towar z faktury jest płatnością jedyną i ostateczną oraz że towar jest niskiej wartości z zakupów stokowych, oświadczenie o nieposiadaniu zgłoszenia celnego wywozowego z kraju eksportu, rachunków związanych z transportem i ubezpieczeniem do Hamburga, ponieważ koszty te poniósł eksporter (towar zakupiony na warunkach CIF Hamburg), braku korespondencji handlowej dotyczącej etapu przed zawarciem transakcji (gdyż takie uzgodnienia były prowadzone pomiędzy osobami reprezentującymi obie spółki), braku informacji o cenie odsprzedaży oraz kalkulacji z tym związanych (ponieważ eksporter ich nie udostępnił powołując się na tajemnice handlową). Jako dokument stanowiący podstawę sporządzenia zgłoszenia wskazano także fakturę transportową za przewóz towaru z dnia 11 maja 2020 r.
Przystępując do kontroli zgłoszenia celnego organ powziął wątpliwości, co do zgodności zadeklarowanej wartości celnej towarów, opartej na wskazanej w przedstawionej fakturze cenie transakcyjnej.
Organ wskazał, że w zadeklarowanej cenie towaru zawarte są koszty transportu i ubezpieczenia do Hamburga. Na podstawie informacji ze strony internetowej http:transportchiny.pl szacunkowy koszt transportu towaru z jakiegokolwiek portu w Chinach do Hamburga wynosi 1500 USD. Organ I instancji zwrócił uwagę, że w cenie tej muszą być zawarte również elementy takie jak: koszty projektowe, wartość materiałów i surowców, koszty robocizny, koszty transportu i logistyki na terenie kraju eksportu, koszt i zysk producenta, koszt i zysk eksportera.
W związku z powyższym organ I instancji przeprowadził częściową rewizję celną towaru, w wyniku której stwierdzono pakowane po 12 par w foliowych opakowaniach zbiorczych majtki męskie w rozmiarach XL - 4XL z oznaczeniem składu załączonego na etykietach: 95 % bawełna, 5 % elastan. Rewizja wykazała prawidłową klasyfikację taryfową. W toku rewizji poróbano próbki.
Spółka pismem z dnia 26 stycznia 2020 r. na wezwanie organu nadesłała oryginały załączonych do zgłoszenia celnego dokumentów. Poinformowała, że warunki zapłaty były ustalane przez prezesa spółki, a korespondencja była prowadzona w formie mailowej i telefonicznej. Wskazane ceny na fakturze były zatem rezultatem bezpośrednio lub telefonicznie prowadzonych negocjacji, to zaś czy ich poziom był niski czy wysoki było w ocenie spółki pojęciem względnym. Spółka załączyła kopię potwierdzenia zapłaty za towar. Wystąpiła także o to, aby w przypadku zastosowania metody zastępczej ustalenie wartości towaru metodą tzw. towarów podobnych nastąpiło po przygotowaniu próbki, która podlegałaby następnie ocenie powołanego przez spółkę biegłego.
Odnosząc się do wskazanych wyjaśnień organ wskazał, że strona w żaden sposób nie wyjaśniła powodów niskiej wartości importowanego towaru. Twierdzenie, że towar jest niskiej jakości z zakupów stokowych nie zostało podparte żadnymi dowodami i wnika przede wszystkim z treści oświadczenia złożonego do sprawy. W ocenie organu, zadeklarowana cena świadczy o tym, że poszczególni uczestnicy łańcucha dostawy musieliby bądź zrezygnować z przypadającej im części zysku lub bezinteresownie ponieść konieczne koszty.
Pismem z dnia 24 lipca 2020 r. spółka przekazała organowi opinię rzeczoznawcy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w G. z dnia 16 lipca 2020 r., dotyczącą towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] w której wskazano, że po badaniu rynku oceniono zgodność ceny zakupu towarów przez A. Sp. z o.o. z aktualnie obowiązującymi warunkami cenowymi w obrocie hurtowym towarami pochodzenia chińskiego. Przy opiniowaniu posłużono się cenami sprzedaży detalicznej wskazanymi w sklepach internetowych. Do opinii dołączono adresy stron internetowych i wydruki. Wnioskowano o przyjęcie cen wskazanych w fakturze ze zgłoszenia celnego.
Całościowa analiza zgromadzonych dokumentów nie rozwiała wątpliwości organu I instancji, co do zadeklarowanej wartości celnej towarów objętych zgłoszeniem, wobec czego organ stwierdził, że zaszła przesłanka do zastosowania jednej z metod zastępczych ustalania wartości celnej towaru.
Organ przeanalizował metody ustalenia wartości celnej towaru przewidziane w przepisie art. 74 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269.2013.1, dalej jako "UKC") i wskazał, że w sprawie znajduje zastosowanie metoda tzw. "ostatniej szansy", opisana w ust. 3 tego przepisu. Przy czym przy ustalaniu wartości celnej wzięto pod uwagę zgłoszenia celne z najniższymi cenami jednostkowymi.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. Sp. z o.o. w W., a także B. Sp. z o.o. w G., decyzją z dnia 30 czerwca 2021 r. (nr[ ...]), uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej uznania B. Sp. z o.o. w G. za podmiot odpowiadający solidarnie za powstały dług celny i umorzył wobec niego postępowanie w sprawie. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że system Alina zawierający bazę zgłoszeń celnych został zastąpiony systemem ARIADNA 2, którego podstawowym źródłem danych jest System Obsługi Operacji Przywozowych AIS/IMPORT - system służący do rejestracji i przetwarzania danych ze zgłoszeń celnych i innych dokumentów celnych dotyczących towarów importowanych na obszar celny Unii Europejskiej. Automatyczny System Importu (AIS) to nowy system informatyczny, który od 1 stycznia 2019 r. zastąpił dotychczasowy System Obsługi Deklaracji CELINA (działający jeszcze do kwietnia 2019 r.). Przedmiotowe zgłoszenie celne zostało zarejestrowane przez przedstawiciela strony za pomocą Systemu AIS/IMPORT. Poprzez System ARIADNA 2 możliwy jest dostęp do wyciągów lub pełnej treści zgłoszeń zawartych w bazie, tj. wgląd do wszystkich danych ze zgłoszeń celnych, w tym dotyczących eksportera, importera, rodzaju i wartości towaru, kodu Taryfy celnej, warunków dostawy i kosztów związanych z przywozem, daty dokonania zgłoszenia i dokonywanie na nich różnorodnych operacji. Dane te nie są wprowadzane przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej, a pozyskiwane są one z elektronicznych zgłoszeń celnych dokonywanych w procedurach przywozowych przez uprawnione podmioty.
Organ II instancji stwierdził, że przedstawione organom celnym oświadczenie, że płatność za przedmiotowe towary jest jedyną i ostateczną płatnością, miało prawo wzbudzić wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście była to całkowita płatność.
Organ II instancji uznał, że argumentacja strony nie tłumaczy deklarowanej niskiej ceny transakcyjnej przedmiotowych towarów. Jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji, w deklarowanej cenie, oprócz kosztów transportu, zawierają się również koszty związane bezpośrednio z wytworzeniem towarów, takie jak koszty projektowe i zużytych surowców, parku maszynowego, siły roboczej, a także zysk producenta, eksportera. Niewątpliwie są to konieczne koszty ponoszone w związku z produkcją i sprzedażą wszelkich towarów, również sprowadzonych przez Stronę, budujące ostateczną ich cenę. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok nr C-291/15). Bez wątpienia koszty związane bezpośrednio z wytworzeniem towarów, takie jak koszty projektowe i zużytych surowców, parku maszynowego, siły roboczej, a także zysk producenta i zysk eksportera są składowymi rzeczywistej wartości gospodarczej przywożonego towaru.
Odnośnie argumentacji strony, że niska cena sprowadzonego towaru wynika z tego, że jest to towar "stokowy", czyli posiadający dwie istotne cechy: niską cenę i brak prawa do reklamacji, organ II instancji wskazał iż z postanowień kontraktu handlowego załączonego do zgłoszenia celnego wynika, że sprzedający udzielił stronie prawa do reklamacji w przypadku stwierdzenia rozbieżności w ilości lub jakości towaru (pkt 8 kontraktu). Te zapisy kontraktu stoją więc w sprzeczności z argumentami strony i potwierdzają, że ma ona świadomość, że przedmiotowy towar jest pełnowartościowy, a nie "niskiej jakości bez prawa do reklamacji". Ponadto, zarówno identyfikacja towaru w przedstawionych dokumentach, jak i wynik rewizji celnej w żadnym razie nie potwierdzają niskiej wartości użytkowej towaru. Dowody zebrane w sprawie, w tym wynik rewizji celnej nie potwierdzają niskiej wartości użytkowej towaru, co stoi w sprzeczności z twierdzeniami Strony, że towar jest stokowy, o obniżonej wartości.
Organ II instancji zaznaczył, iż zgodnie tłumaczeniem zawartym w słowniku internetowym dostępnym na stronie: PONS.pl określenie "stock goods" oznacza towary magazynowe, które w żaden sposób nie definiuje ani nawet nie odnosi się do jakości towarów. W powyższym kontekście, organ uznał, iż zarzuty dotyczące nieuwzględnienia "stockowego" charakteru towarów, pozostają bez wpływu na określenie wartości przedmiotowego towaru.
Organ odwoławczy wskazał, że w celu pozyskania materiałów porównawczych organ I instancji dokonał przeglądu bazy danych - Systemu Zgłoszeń Celnych ARIADNA 2, zawierającej informacje o towarach zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu na obszarze Unii, kierując się takimi kryteriami, jak: skład surowcowy, opis szczegółowy towarów zawarty w polu 31 zgłoszeń celnych, okoliczności, czy transakcje dotyczyły tzw. towarów markowych czy też nie markowych, czas w którym towaru zostały wyeksportowane na obszar Unii. Organ I instancji jako materiał porównawczy spośród wszystkich odpraw celnych dokonywanych na terenie całej Polski wyodrębnił zgłoszenia celne obejmujące towary spełniające najściślej kryteria identyfikujące towary importowane przez stronę. Ze względu na dane wrażliwe o innych podmiotach, które są chronione na podstawie przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z 27 kwietnia 2016 r. (Dz. Urz. UE. L. 2016.119.1 z 04.05.2016 r.) dostęp do systemu ARIADNA 2 mieli jedynie ci funkcjonariusze celno-skarbowi, którzy wykorzystywali te dane w toku wykonywanych obowiązków służbowych. Z tych też względów dostęp osób trzecich, w tym strony, do tych danych był niemożliwy. Natomiast w aktach niniejszej sprawy znajdują się wydruki uzyskane z systemu ARIADNA 2 zawierające dane o zgłoszeniach celnych spełniających ww. kryteria. Z dowodami tymi strona miała możliwość zapoznania się w toku prowadzonego postępowania. P. N. dokonał wglądu do akt sprawy m.in. dotyczącej niniejszego zgłoszenia celnego, której to czynności dokonał w obecności funkcjonariusza celnego. Przekazane do organu odwoławczego akta są ponumerowane i zawierają wydruki m.in. z systemu ARIADNA 2. Zatem zarzut wykorzystania w celu ustalenia wartości celnej spornego towaru z wewnętrznego zbioru danych ARIADNA 2, z którymi skarżący nie miał możliwości się zapoznania jest w ocenie organu II instancji niezasadny.
Organ II instancji stwierdził, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy, zgodny z art. 74 ust. 3 UKC oraz art. 141 RW, zastosował metodę tzw. ostatniej szansy poprzez elastyczne stosowanie metody ceny transakcyjnej towarów podobnych, uwzględniając definicję "towarów podobnych".
Organ II instancji podkreślił, że pomimo niewskazania przez organ I instancji średniej statystycznej wartości w przywozie towarów porównywalnych, jednakże na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym wydruków z sytemu ARIADNA 2, wynika, że dla pozycji 2 zgłoszenia celnego (majtki męskie dziane z bawełny) średnia cena wynosiła 2,50 zł/szt. Uzyskane dane wskazują, że zadeklarowana cena transakcyjna przywiezionego towaru (to jest 0,42 zł/szt.) jest wielokrotnie niższa od średniej ceny transakcyjnej towaru wynikającej z uzyskanego przez organ materiału porównawczego.
Odnośnie zarzutu strony, iż zasadą jest, że dowód z jednego etapu nie może stanowić jednocześnie dowodu dla etapu następnego, organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie organ celny prawidłowo przeprowadził postępowanie weryfikacyjne wartości celnej. Stwierdzenie strony nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Przepis art. 140 RW, nie określa kryteriów, którymi organy celne winny posługiwać się dla określenia, czy uzasadnione wątpliwości co do wysokości deklarowanej wartości celnej w danej sprawie wystąpiły, czy też nie. Z przepisu art. 140 RW (jak i wcześniej obowiązującego przepisu art. 18la RWKC) wynika, że organy celne nie są związane deklarowaną wartością transakcyjną towaru i mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez importera. Występujący w tym przepisie zwrot "uzasadnione wątpliwości" nie został bliżej zdefiniowany przez prawodawcę. Jest to więc zwrot niedookreślony, któremu właściwe znaczenie, w każdej konkretnej sprawie, nadaje organ celny na gruncie występującego w danej sprawie stanu faktycznego.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia najistotniejszego zdaniem strony dowodu, w postaci opinii rzeczoznawcy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w G. mgr inż. A. S. z dnia 16 lipca 2020 r. organ II instancji stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w G. wbrew twierdzeniom strony odniósł się do rzeczonej opinii rzeczoznawcy. Wskazał, że jest ona nieprecyzyjna i niespójna, zawiera stwierdzenie o zgodności ceny zakupu z aktualnie obowiązującymi warunkami cenowymi w obrocie hurtowym towarami pochodzenia chińskiego bez wskazania jakichkolwiek kalkulacji czy ustaleń w tej kwestii. Organ II instancji podkreślił, że w załączeniu opinii rzeczoznawcy znajdują się wydruki ze stron internetowych allegro oraz aliexpress w odniesieniu do towaru ujętego w przedmiotowym zgłoszeniu celnym, to jest majtek męskich dzianych cena ze sklepu internetowego (wskazana przez biegłą) wynosiła od 5,99 do 16,90 zł/szt. A cena jednostkowa wynikająca z faktury to 0,10 USD czyli 0,42 zł/szt. Zdaniem organu II instancji ww. dane potwierdzają, że zadeklarowana cena transakcyjna mogła budzić uzasadnione wątpliwości organu I instancji.
W ocenie organu II instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego określonych w art. 178, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przez organ I instancji był wystarczający dla wyjaśnienia wszelkich kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. okoliczności faktyczne, jak i istotne fakty zostały dowiedzione w sposób wystarczający.
A. Sp. z o.o. w W. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, którego miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności decyzji organu I instancji i niezastosowanie środka przewidzianego w ustawie,
2) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej związanego z faktem niepozyskania przez organy obu instancji, istotnego materiału dowodowego dla obiektywnego zakwestionowania wartości transakcyjnej zgłoszonego do procedury przywozu towaru oraz nierozpatrzeniem w sposób obiektywny i wyczerpujący pozyskanego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń, nieudowodnionych przypuszczeń i w efekcie niedokładnego, dowolnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, doprowadzając do uznania, że zadeklarowana przez skarżącego wartość celna przywiezionych towarów budzi uzasadnione wątpliwości, że została zaniżona, podczas gdy wszelki dotychczasowy materiał dowodowy tego nie potwierdza w sposób obiektywny,
3) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.) poprzez zaniechanie przez organy I oraz II instancji przeprowadzenia postępowania w zakresie właściwego ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 12 maja 2020 r. w sposób niebudzący zaufania stron, tj. zakwestionowania wartości transakcyjnej w sposób daleki od obiektywizmu, w oparciu o średnie wartości towarów odzieżowych eksportowanych z rynku chińskiego, towarów uznanych za podobne importowanych na rynek Unijny, wyniku częściowej rewizji z jednoczesnym bezpodstawnym odrzuceniem wskazań dotyczących "stockowego" charakteru nabytego towaru, z bezpodstawnym przyjęciem, że towar stockowy charakteryzuje się "niską jakością", bez przeprowadzenia obiektywnej weryfikacji chińskiego rynku towarów stockowych oraz możliwości zakupu i cen zakupu takich samych lub podobnych towarów stockowych na rynku chińskim, przez co organy nie miały podstaw do obiektywnego zanegowania wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru,
4) art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne poprzez zaniechanie przez organy I oraz II instancji przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych dla obiektywnego zakwestionowania wartości transakcyjnej zgłoszonego towaru wskazanej w dokumentach przedłożonych przez skarżącego i oparcie postępowania na niczym nieuzasadnionych przypuszczeniach wynikających jedynie z nieuzasadnionych i niepopartych obiektywnym materiałem dowodowym wątpliwości, nieobiektywnym odrzuceniem stockowego charakteru towaru, który według organów musi być towarem "niskiej jakości", a "wysoka jakość" towaru według organu przeczy twierdzeniu skarżącego, że zgłoszony towar jest towarem stockowym, charakteryzującym się niższą wartością,
5) art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie w sposób daleki od obiektywizmu, z jednoczesnym pominięciem, niepoddaniem obiektywnej analizie i ocenie lub bezpodstawnym odrzuceniu przekazywanych informacji i (dowodów) w sprawie, w tym składanych wyjaśnień i oświadczeń oraz załączanych do nich dowodów przez skarżącego.
6) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpoznanie w wyczerpujący i obiektywny sposób wszelkich informacji zawartych w przedkładanych przez skarżącego dokumentach i informacjach przekazywanych w sprawie; analiza materiału dowodowego w zakresie stockowego charakteru towaru oraz kwestionowanie i ustalenie zastępczej wartości celnej, z wykorzystaniem metody ostatniej szansy z jednoczesnym odrzuceniem pozostałych metod, które należy użyć przy ustalaniu wartości celnej, zostały przeprowadzone w sposób dowolny, daleki od obiektywizmu; ustalenia "faktów" oparte jedynie na przypuszczeniach i niepopartych wiarygodnym materiałem dowodowym wątpliwościach, co do zaniżenia wartości celnej towaru, odbiegania tej wartości od wartości takich samych lub podobnych towarów stockowych na rynku chińskim, są niewątpliwie dalekie od obiektywizmu,
7) art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w nieobiektywnej i zarazem dowolnej analizie i ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i oparcie wydanych decyzji jedynie na nieudowodnionych przypuszczeniach, że skarżący zaniżył wartość celną; organy nie pozyskały porównawczego materiału dowodowego z rynku chińskiego, który pozwoliłby w sposób obiektywny udowodnić, że wartość transakcyjna zgłoszonego do procedury przywozu towaru została zaniżona, wobec czego nie doszło w przedmiotowej sprawie do skutecznego zakwestionowania wartości transakcyjnej,
8) art. 210 § 4 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 140 Rozporządzenia wykonawczego do Unijnego Kodeksu Celnego polegające na: a) niewskazaniu obiektywnych, rzetelnych i przekonujących przyczyn dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom przedłożonym przez skarżącego w tym jego wyjaśnieniom i oświadczeniom,
b) niewskazaniu obiektywnych, rzetelnych i przekonujących przyczyn i dowodów dotyczących odrzucenia wartości transakcyjnej zgłoszonego towaru,
c) niewskazaniu obiektywnych, rzetelnych i przekonujących przyczyn dotyczących odrzucenia stockowego charakteru towaru,
d) licznych błędach w uzasadnieniu faktycznym sprawy utrudniających lub uniemożliwiających skarżącemu obronę jego praw i odniesienie się wszystkich czynności prowadzonych przez organ I i II instancji,
9) art. 120, art. 121 § 2 i art. 123 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 353 § 1 i art.155 § 2 k.c. poprzez zlekceważenie tych przepisów prawa cywilnego przy ustaleniu stanu sprawy, weryfikacji zawartej pomiędzy stronami umowy (kontraktu), co stanowi działanie niebudzące zaufania do organów podatkowych oraz zaprzeczenie dokładnego wyjaśnienia sprawy,
10) art. 70 ust. 1 i 3 Unijnego Kodeksu Celnego w związku z art. 140 Rozporządzenia wykonawczego do Unijnego Kodeksu Celnego polegające na zakwestionowaniu wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru, z pominięciem stockowego charakteru towaru, błędnej wykładni pojęcia "wartość celna" opartej na pochopnej analizie przywozu towarów odzieżowych z rynku chińskiego na rynek unijny, średnich cen towarów odzieżowych wywożonych z rynku chińskiego ustalonych przy wykorzystaniu danych z platformy GLOBAL TRADE ATLAS i nieudowodnionym (stosownym materiałem porównawczym dla identycznych i podobnych towarów oferowanych na rynku chińskim) przypuszczeniem, że przedmiotowa wartość transakcyjna jest zaniżona.
11) pochopnym wdrożeniu procedury art. 74 Unijny Kodeksu Celnego bez obiektywnego zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru, popartego pełną i wiarygodną analizą materiału dowodowego oraz obiektywną analizą cen stocków magazynowych na rynku chińskim; organy nie dokonały takiej analizy ograniczając się jedynie do rekordów z posiadanej bazy ALINA 2 (ARIADNA 2), która zawiera tylko rekordy importowanych towarów na rynek polski i nie zawiera rekordów towarów importowanych na cały obszar celny UE; organy celne nie konsultowały z importerem swoich obiekcji, co do wartości celnej towarów i nie wykazały w trakcie prowadzonego postępowania w sposób obiektywny, że wartość fakturowa towarów obiega od wartości takich samych lub podobnych towarów na rynku chińskim, co pozwoliłoby na odrzucenie wartości transakcyjnej kwestionowanych towarów,
12) bezpodstawnym wdrożeniu przez organ I instancji art. 74 ust. 2 Unijnego Kodeksu Celnego (ustalania wartości celnej towaru w oparciu o metodę ostatniej szansy) w zakresie ustalenia zastępczej wartości towarów objętych zgłoszeniem z wykorzystaniem rekordów z bazy ALINA 2 (ARIADNA 2), która nie zawiera danych dotyczących importu na rynek UE, a jedynie na rynek polski, wobec czego ten ograniczony materiał nie może być traktowany jako materiał obiektywny dla właściwego ustalenia zastępczej wartości celnej importowanych towarów zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej
13) art. 140 Rozporządzenia wprowadzającego Unijny Kodeks Celny poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu, wyrażającym się w uznaniu w aspekcie przedmiotowym sprawy, że organy celne mogły mieć uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej, a co za tym idzie - mogły odstąpić od ustalenia wartości celnej przywożonych przez skarżącego towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej; wątpliwości powzięte przez organy celne oparte były na nieudowodnionym przypuszczeniu i niczym nieudowodnionych wątpliwościach, które zostało dokonane bez baczenia na przepisy prawa, efektem czego było błędne przyjęcie, że:
a) skarżący nie nabył towaru stockowego, który według organu powinien charakteryzować się niską jakością i brakiem możliwości jego reklamacji,
b) skarżący zaniżył wartość celną towarów w składanym zgłoszeniu,
c) skarżący złożył w sprawie nieprzekonujące oświadczenia, które nie mogą być przyjęte dla wykazania charakteru transakcji oraz towaru,
d) skarżący nie mógł zawrzeć umowy (kontraktu) na zakup towarów stockowych, w którym uregulowano możliwość reklamacji ilościowych i jakościowych zakupionego towaru,
e) cena jednostkowa towaru jest zbyt niska w stosunku do jakości towaru zgłoszonego do procedury oraz cen importowanych na rynek polski takich samych lub podobnych towarów,
f) faktura za towar nie określa prawdziwych kosztów zakupu towaru,
g) przedstawiony za towar przelew nie potwierdza wszystkich należności za zakupiony towar.
14) art. 2a Ordynacji podatkowej i zasady tam określonej, poprzez nieobiektywne kreowanie obrazu sprawy na niekorzyść skarżącego przez organy I i II instancji,
15) naruszenie zasad określonych w Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994, w tym wskazanych w Porozumieniu konsultacji w zakresie wartości importowanego towaru.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji zakwestionowana została wartość celna towarów (majtek męskich dzianych z bawełny) zadeklarowana przez skarżącą spółkę w zgłoszeniu celnym. Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania określił wyższą wartość celną importowanych towarów oraz niezaksięgowaną kwotę należności celnych z tytułu ich importu. Ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji zostały następnie zaakceptowane przez organ odwoławczy.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy podnieść, że organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej uznania B. Sp. z o.o. w G. za podmiot odpowiadający solidarnie za powstały dług celny i umorzył wobec niego postępowanie w sprawie. W pozostałym zakresie organ ten utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Prawidłowo organ drugiej instancji ustalił, że zgłaszającym jest skarżąca spółka, w imieniu której zgłoszenia celnego dokonała agencja celna. B. Sp. z o.o. w G. była przedstawicielem bezpośrednim i w konsekwencji należało wobec niej umorzyć postępowanie w sprawie.
Kontynuując, dla oceny zapadłych w sprawie rozstrzygnięć konieczne jest przedstawienie treści regulacji normatywnych mających zastosowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny, dalej powoływanego jako UKC, zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, to jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana.
Natomiast art. 140 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów UKC (powoływanego dalej jako RW) stanowi w ust. 1, że w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Art. 140 ust. 2 RW stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.
W tym miejscu należy przywołać także wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 czerwca 2016 r. nr C-291/15, odnoszący się wprawdzie do rozporządzenia nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks (RWKC), lecz zachowujący nadal aktualność, pomimo zmiany stanu prawnego.
Trybunał stwierdził, że dopuszczalne jest stosowanie przez organy celne praktyki polegającej na ustalaniu wartości celnej przywożonych towarów na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych, jeżeli zadeklarowana wartość transakcyjna została uznana za nienormalnie niską w porównaniu ze średnią statystyczną cen zakupu stosowanych w przywozie towarów podobnych, mimo że organy celne nie podważyły ani nie zakwestionowały w inny sposób autentyczności faktury i świadectwa przelewu bankowego przedłożonych w celu wykazania ceny faktycznie zapłaconej za przywożone towary, przy czym importer nie przedstawił na żądanie organów celnych dodatkowych dowodów lub informacji w celu wykazania prawidłowości zgłoszonej wartości transakcyjnej.
Organy celne mogą bowiem, celem ustalenia wartości celnej, odrzucić zadeklarowaną cenę przywiezionych towarów i zastosować podrzędne metody określania wartości celnej przywożonych towarów, a w szczególności cenę sprzedaży towarów podobnych, jeżeli utrzymują się ich wątpliwości dotyczące wartości transakcyjnej po zażądaniu przedstawienia wszelkich uzupełniających informacji i dokumentów oraz po zapewnieniu zainteresowanej osobie odpowiedniej możliwości przedstawienia jej stanowiska co do podstaw, na których opierają się te wątpliwości. W tym względzie, w okolicznościach gdy okazuje się, że zadeklarowana cena jest o ponad 50% niższa od statystycznej średniej ceny, należy stwierdzić, że taka różnica w cenie jest wystarczająca, by uzasadnić wątpliwości powzięte przez organ celny i odrzucenie przez niego zadeklarowanej wartości celnej danych towarów.
Trybunał przypomniał, że z jego utrwalonego orzecznictwa wynika, iż przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczące obliczania wartości celnej mają na celu ustanowienie sprawiedliwego, jednolitego i bezstronnego systemu, wykluczającego stosowanie arbitralnych lub fikcyjnych wartości celnych. Trybunał orzekł, że o ile cena faktycznie zapłacona lub należna za towary stanowi co do zasady podstawę obliczenia wartości celnej, o tyle cena ta stanowi czynnik, który powinien w razie potrzeby być przedmiotem dostosowania, jeżeli operacja taka jest niezbędna w celu uniknięcia ustalenia arbitralnej lub fikcyjnej wartości celnej. Wartość transakcyjna powinna bowiem odzwierciedlać rzeczywistą wartość gospodarczą przywożonego towaru, a także uwzględniać ogół części składowych tego towaru, które mają wartość gospodarczą.
Pojęcie - uzasadnionych wątpliwości - że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę (art. 70 ust. 1 UKC), nie zostało w przepisach prawa zdefiniowane. Wątpliwość taka zachodzi jednak w sytuacji niskiej ceny towarów w porównaniu do ceny towarów podobnych. Uznać należało za niezasadne stanowisko skarżącej, że organ nie wykazał podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru. Podstawa ta została wykazana w treści uzasadnień decyzji organów obu instancji poprzez powołanie się na zadeklarowane w zgłoszeniu celnym dane i przedstawione dokumenty w odniesieniu do określonej w fakturze ceny transakcyjnej, która wynosiła odpowiednio 0,42 zł za sztukę.
Importer, sprowadzając towary o wartości znacząco niższej niż towary podobne powinien móc tę okoliczność wyjaśnić. Zwłaszcza w przypadku rażącego odbiegania wartości towaru od wartości towarów podobnych, ciężar wykazania przyczyn tego stanu rzeczy spoczywa niewątpliwie na importerze.
Strona skarżąca, wyjaśniając niską cenę towaru powoływała się na jego stokowy charakter i niską jakość. Argumentację w tym zakresie oparto jednak wyłącznie na oświadczeniach Prezesa skarżącej spółki, a także na złożonej do akt opinii rzeczoznawcy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w G. A. S. Opinia rzeczoznawcy jest bardzo lakoniczna i zawiera ewidentną sprzeczność pomiędzy jej częścią treściową zawierającą stwierdzenie, że "cena zakupu towarów przez firmę A. jest zgodna z aktualnie panującymi warunkami cenowymi w obrocie hurtowym towarami pochodzenia chińskiego" i dołączonymi do niej wydrukami, zawierającymi oferty dotyczące towarów pochodzenia chińskiego. Z ofert tych wynika bowiem, że cena towarów powołanych przez rzeczoznawcę jako podobne do będących przedmiotem importu jest znacznie (niekiedy wielokrotnie) wyższa od tej, która została przyjęta przez organy administracji celnej. W tych okolicznościach, z uwagi na tę oczywistą wewnętrzną sprzeczność, opinia ta nie mogła stać się podstawą ustaleń organów.
W ocenie Sądu, zdeklarowana przez skarżącą spółkę wartość transakcyjna towaru została w oparciu o dokonane ustalenia zasadnie zakwestionowana.
Organy trafnie wskazywały na to, że zadeklarowana przez stronę skarżącą wartość towarów nie mogłaby racjonalnie obejmować wszystkich elementów gospodarczych związanych z importem, takich jak koszt transportu, ubezpieczenia. Złożenie oświadczenia o stokowym charakterze towaru nie mogło być w tej sytuacji uznane za wystarczające. Akceptacja takiej praktyki umożliwiłaby bowiem obniżanie dla potrzeb celnych wartości transakcyjnej każdego towaru i wyłączenie w każdym przypadku możliwości zastosowania unormowania zawartego w art. 140 RW. Tym samym ochrona rynku unijnego stałaby się fikcją. Oczywistym jest bowiem, że wartość transakcyjna ma bezpośredni wpływ na wysokość należności celnych. Stąd u importera może pojawić się dążenie by wpłynąć na obniżenie tej wartości. Rzeczą importera w sytuacji importu towaru stokowego winna być możliwość wykazania takiego charakteru importowanego towaru wraz z przyczyną nabycia takiego charakteru przez towar. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedłożyła żadnych wiarygodnych dowodów w tym zakresie.
Skarżąca spółka w toku postępowania przed organami celnymi powoływała się na stokowy charakter towaru, poprzez oświadczenie jej prezesa, że jest to towar niskiej jakości. Jak wynikało z jednak z badania próbek importowanych towarów był on dobrej jakości - pozbawiony widocznych wad. Umowa sprzedaży przewidywała także możliwość zgłoszenia przez kupującego reklamacji w przypadku "niezgodności towaru z jakością towaru".
Z tych względów nie można uznać, że dokonując ustaleń organ przerzucił na stronę skarżącą ciężar dowodu na okoliczność niższej wartości stokowego towaru i tym samym ograniczył swoją aktywność dowodową. Nie doszło zatem do naruszenia art.187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne.
Organ celny I instancji należycie uczynił użytek z cytowanego wyżej art. 140 ust. 1 i 2 RW, gdyż mając uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, wystosował do strony skarżącej pisemne wezwanie, datowane 3 czerwca 2020 r.
Dokumentacja nadesłana w odpowiedzi przez skarżącą spółkę obejmowała fakturę, packing list, kontrakt, ofertę handlową oraz oświadczenia o tym, że spółka nie jest w posiadaniu zgłoszenia celnego wywozowego z kraju eksportu, nie posiada rachunków za transport i ubezpieczenie do Hamburga, gdyż koszty te poniósł eksporter, ponieważ koszty te poniósł eksporter - towar został zakupiony na warunkach CIF Hamburg, uzgodnienia dotyczące transakcji są objęte tajemnica handlową, korespondencja była prowadzone mailowo lub telefonicznie. Strona oświadczyła również, że płatność za towary jest płatnością jedyną i ostateczną oraz że zakupiony towar jest towarem tzw. stokowym o niższej wartości.
Organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji poinformował Spółkę w trybie art. 22 ust. 6 UKC o zgromadzeniu dowodów stanowiących podstawę do wydania niekorzystnej decyzji w sprawie wartości celnej zadeklarowanych towarów, wskazując jako podstawę decyzji, dowody uzyskane w wyniku rewizji celnej oraz dokumenty przedstawione ze zgłoszeniem celnym. Organ wskazał na możliwość przedstawienia przez skarżącą spółkę jej stanowiska w sprawie w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia. Powiadomienie to zawarte zostało w piśmie z dnia 8 lipca 2020 r.
Skarżąca Spółka świadoma była zatem, że organ zamierza wydać decyzję dla niej niekorzystną, co wynikało w sposób oczywisty z otrzymanego pisma. Miała także możliwość złożenia w tym zakresie dokumentacji w celu wykazania prawidłowości ceny transakcyjnej towaru, czego jednak nie uczyniła. Z przyczyn wskazanych wcześniej za taki dokument nie mogła być uznana opinia rzeczoznawcy.
Przepis art. 8 RW stanowi, że powiadomienie, o którym mowa w art. 22 ust. 6 akapit pierwszy UKC powinno zawierać odniesienie do dokumentów i informacji, na podstawie których organy celne zamierzają wydać swoją decyzję. Wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony, organ wskazał bowiem, że zgromadził dowody dające podstawę do wydania niekorzystnej dla strony decyzji w sprawie wartości celnej towarów, a decyzja zostanie wydana na podstawie wyniku rewizji celnej, weryfikacji dokumentów przedstawionych do zgłoszenia celnego oraz materiału porównawczego z bazy danych.
Ustalenie właściwej wartości celnej towaru nie było uzależnione od zakwestionowania autentyczności dokumentów przedłożonych przez importera, lecz od stwierdzenia uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC.
Regulujący zastępcze metody ustalania wartości celnej art. 74 UKC stanowi, w punkcie 1, że jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a-d, aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów.
Organy prawidłowo, co do towarów określonych w zgłoszeniu celnym zastosowały tzw. "metodę ostatniej szansy" określoną w art. 74 ust. 3 UKC i przyjęły najniższe, pochodzące z analizowanych zgłoszeń celnych wartości celnych przywożonych towarów, uznając za materiał porównawczy zgłoszenia dotyczące towarów o zbliżonym składzie materiałowym i sprzedawanych na podobnym poziomie handlu.
Ustaleń w zakresie dotyczącym wartości towarów podobnych organy dokonały na podstawie systemu Ariadna 2, gromadzącego zgłoszenia celne. Przyjęte do porównania towary podobne do objętych zgłoszeniem celnym skarżącej spółki, zarówno co do ich gatunku, pochodzenia, jak i okresu importu, miały deklarowaną w analizowanych, znajdujących się w w/w systemie zgłoszeniach celnych wartość znacząco wyższą niż zdeklarowana w zgłoszeniu celnym.
Jednym z czynników, które kształtują wartość podobnych towarów na rynku eksportu sprzedawanych w celu importu na rynek Wspólnoty, jest rynek docelowy, czyli rynek, na który towary te są bezpośrednio przeznaczone. Jednolitość obszaru celnego Wspólnoty rozumiana jest w sensie prawnym – jako jednolitość reguł prawnych i praktyk administracyjnych w odniesieniu do środków polityki handlowej stosowanych wobec towarów spoza tego obszaru. Nie mamy natomiast do czynienia z rynkiem jednolitym w sensie ekonomicznym. Rynki poszczególnych państw członkowskich znacznie się różnią w sensie ekonomicznym. Jest to czynnik niewątpliwie wpływający na kształtowanie się cen towarów importowanych na te rynki. Wybór transakcji służących stosowaniu metody cen podobnych musi uwzględniać specyfikę tej części rynku unijnego, na który towar jest sprowadzany, rynek Wspólnoty nie jest bowiem rynkiem jednorodnym. Dysfunkcjonalny dla potrzeb ustalania elementów kalkulacyjnych należności celnych w niniejszej sprawie jest sposób rozumienia obszaru celnego Wspólnoty, jako sumy wszystkich rynków krajów członkowskich, bo znaczyłoby konieczność uwzględnienia w procesie ustalania wartości celnej ogromnej skali danych, które przez wzgląd na specyfikę każdego z tych rynków, prowadziłoby do nieadekwatnych wyników. Słuszne było zatem ograniczenie przeprowadzonych przez organy analiz do zgłoszeń celnych kierowanych do polskich organów celnych zaewidencjonowanych w bazie danych ARIADNA 2.
System ten (podobnie poprzedni system ALINA) w praktyce działania organów stanowi podstawę do dokonywania ustaleń w zakresie wartości celnej towarów, a działanie takie zostało zaakceptowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Przyjęte standardy postępowania dowodowego zostały przez organ zachowane. W materiale dowodowym jako materiał porównawczy dla importowanego towaru zostały wyodrębnione zgłoszenia celne - uzyskane z systemu ARIADNA 2 wydruki, zawierające dane o zgłoszeniach celnych dotyczące towarów podobnych, importowanych w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana była wartość celna. Istniała możliwość zapoznania się z tym materiałem w toku prowadzonego postępowania. Organy nie ograniczyły się do wybrania z systemu kilku zgłoszeń lecz posłużyły się przy dokonywaniu ustaleń wydrukami danych, zawierającymi opis znacznej ilości transakcji. Uwzględnić także należy, że uzyskane z systemu informacje cenowe wydają się być dla strony korzystne, zwłaszcza w świetle wydruków stron internetowych załączonych do opinii rzeczoznawcy sporządzonej na zlecenie strony.
Brak podstaw, by skutecznie zarzucić organom administracji zaniechanie samodzielnego poszukiwania danych o cenach towarów na rynku chińskim. Strona skarżąca miała prawo składania wniosków dowodowych, z którego skorzystała, składając opinię rzeczoznawcy dotyczącą cen na rynku chińskim. Opinia ta z powodów omówionych już w niniejszym uzasadnieniu nie mogła zostać uznana za podstawę ustaleń faktycznych zgodnych z twierdzeniami strony skarżącej. Przeciwnie, dołączony do niej materiał źródłowy przemawia raczej za trafnością stanowiska organów administracji.
Podkreślić należy, że materiał dowodowy w postaci wydruków internetowych przedstawiony przez skarżącą po raz pierwszy w skardze nie mógł stanowić podstawy dokonania przez organy ustaleń faktycznych, a zatem nie podlegał ocenie przez sąd administracyjny.
Organy orzekające w sprawie wywiązały się należycie z obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w sposób umożliwiający ustalenie istotnych okoliczności sprawy zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne.
Stwierdzenia też wymaga, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne do: 1) postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art. 215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9 i 10, rozdziału 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
2) odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169, art. 208, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220, art. 221, art. 222, art. 223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Z tego powodu przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej (znajdujące się w rozdziale 1 działu IV Ordynacji podatkowej) nie mogły znajdować w niniejszej sprawie zastosowania, tak więc podniesiony w skardze zarzut ich naruszenia należało uznać za bezzasadny.
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI