III SA/Gd 796/22

III SA/Gd 796/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący/
Janina Guść /sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 44, art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/4598/22 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.
Uzasadnienie
A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/4598/22 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr WSP-III.5430.2.2017.TK w sprawie skierowania skarżącej na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie jak i decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr WSP-III.5430.2.2017.TK zostały doręczone na adres A. K., podany we wniosku o wydanie prawa jazdy, to jest ul. [...] w G.
Jak wynika z adnotacji doręczyciela, przesyłkę zawierającą decyzję awizowano w dniu 16 maja 2017 r., o czym zawiadomienie pozostawiono w skrzynce pocztowej adresatki, następnie w dniu 24 maja 2017 r. pozostawiono powtórne awizo. Adresatka nie podjęła przesyłki w terminie i w dniu 31 maja 2017 r. została ona zwrócona do nadawcy. Tym samym przesyłka została uznana za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego z datą doręczania wynikającą z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 206 r. poz. 23), powoływanej dalej jako "k.p.a.", to jest z upływem ostatniego dnia z okresu 14 dni, przez który pismo było przechowywane przez operatora we wskazanej placówce pocztowej w związku z jego awizowaniem.
W 2017 r. podejmowano ponadto próbę doręczenia A. K. korespondencji pod adresem [...] w G. przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej. W piśmie z dnia 15 listopada 2017 r. skierowanym do Urzędu Miejskiego w Gdańsku, Wydziału Komunikacji wskazano, że w tym dniu pod wskazanym adresem zastano kobietę, z którą przeprowadzono rozmowę za pośrednictwem domofonu. W takcie rozmowy poinformowała ona funkcjonariuszy, że A. K. nie mieszka pod ww. adresem. W tym samym dniu około godz. 10:30 do siedziby Referatu Dzielnicowego IV Straży Miejskiej w G. zadzwoniła kobieta, która przedstawiła się jako A. K.. Po przekazaniu informacji o korespondencji A. K. stwierdziła, że nie mieszka już w G. i nie zamierza odbierać kierowanej do niej korespondencji i skontaktuje się w tej sprawie z Referatem Praw Jazdy Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w Gdańsku.
Decyzją z dnia 11 czerwca 2018 r. w ramach odrębnie prowadzonego postępowania administracyjnego Prezydent Miasta Gdańska orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy A. K., w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia o braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu powołano się na wskazane powyżej okoliczności, to jest doręczenie w trybie zastępczym decyzji o skierowanie na badania psychologiczne oraz udzieloną przez stronę funkcjonariuszom Straży Miejskiej informację, że strona nie zamierza odbierać korespondencji i że sama skontaktuje się odpowiednim referatem Urzędu Miejskiego w Gdańsku. W tym kontekście podkreślono, że w razie zmiany miejsca zamieszkania należy powiadomić o tym fakcie właściwego starostę lub prezydenta miasta, gdyż zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, (Dz.U. z 2016 r. poz. 627) osoba posiadająca prawo jazdy jest obowiązana zawiadomić starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia.
W dniu 8 kwietnia 2022 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wpłynęło odwołanie A. K. od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr WSP-III.5430.2.2017.TK w sprawie skierowania na badania psychologiczne.
W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że w jej ocenie nie przekroczyła ona liczby punktów karnych uzasadniających wydanie decyzji. Wskazała ponadto, że wszelka dokumentacja w sprawie została przez nią odebrana w dniu 31 marca 2022 r.
Wezwaniem z dnia 28 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zwróciło się do strony o sprecyzowanie, czy zgodnie ze swoim literalnym brzemieniem złożone przez stronę podanie stanowi odwołanie, czy też wniosek o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi z dnia 11 lipca 2022 r. strona wskazała, że podanie stanowi odwołanie i że wnosi jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia ż uwagi na to, że wszelkie decyzje administracyjne odebrała w Urzędzie Miasta w Gdańsku w dniu 31 marca 2022 r. Zaznaczyła, że bez jej winy decyzje zostały wydane bez jej udziału.
Postanowieniem z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/2085/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w oparciu o art. 59 w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, wskazując, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w blisko 5-letnim uchybieniu terminu. Po pierwsze wskazano, że strona w określonych sytuacjach urzędowych, które zostały szczegółowo opisane, do 2022 r. posługiwała się adresem przy ul. [...] w G. Po drugie wskazano, że po stronie skarżącej nie wystąpiły żadne okoliczności szczególne. Na fakt niedochowania należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw urzędowych wskazuje okoliczność, że strona w 2017 r. poinformowana o ważnej dla niej korespondencji dotyczącej spraw związanych z prawem jazdy, oświadczyła, że nie ma woli odbioru tej korespondencji.
Jednocześnie postanowieniem z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/4598/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdziło uchybienie przez A. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr WSP-III.5430.2.2017.TK w sprawie skierowania na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do treści art. 129 § 2 k.p.a, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do art. 134 k.p.a, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, gdzie postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Organ stanął na stanowisku, że nie budzi jego wątpliwości, że decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr WSO- III.5430.2.3.2017.TK o skierowaniu strony na badanie psychologiczne została doręczona A. K. z dniem 31 maja 2017 r. - w drodze doręczenia zastępczego opisanego w art. 44 k.p.a., czego dowód stanowi zwrotne poświadczenie odbioru z adnotacjami o dwukrotnym awizowaniu przesyłki.
Organ zaznaczył, że ze znajdującej się w aktach sprawy koperty wraz ze zwrotnym poświadczeniem odbioru decyzji wynika, że zawiera ona wszystkie wymagane prawem adnotacje każdego z nadanych awiz, z odciśniętymi przy nich pieczęciami Urzędu Pocztowego [...] i podpisami. Zawiera również sporządzone przez osobę dokonującą doręczenia adnotacje o pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki - na czas każdego z awizo - w placówce UP [...]. Powyższe wypełnia w związku z tym wymagania ustawowe wymienione w wyżej zacytowanych przepisach prawa. Z kolei, sam akt administracyjny wydany 25 kwietnia 2017 r. posiada prawidłowe pouczenie co do sposobu i terminu wniesienia odwołania.
Z dokumentacji akt sprawy wynika również, że adres, na który korespondencja została wysłana, w tym skarżona decyzja był prawidłowy, bowiem strona przez cały okres czasu tj. do kwietnia 2022 r. posługiwała się adresem: ul. [...] G. podając go jako swój adres zamieszkania. Strona posługiwała się tym adresem występując z wnioskiem z 9 marca 2010 r. o wydanie jej prawa jazdy. Dodatkowo, w dacie odbioru prawa jazdy nr [...] nr druku [...] tj. dnia 19 marca 2010 r. - w podaniu skierowanym do Referatu Praw Jazdy, strona poprosiła o wydanie jej dokumentu z tym adresem zamieszkania, zobowiązując się jednocześnie do wymiany dokumentu w momencie zmiany adresu meldunku. Jako kolejny przykład posługiwania się przez stronę wskazanym adresem wskazano skan zaświadczenia nr [...] (nadesłanego przy odwołaniu), wystawionego przez Pomorski Ośrodek Ruchu Drogowego w Gdańsku w dacie 16 czerwca 2016 r., w treści którego zapisany został adres zamieszkania w G. Dowód taki stanowi także nadesłany przez Starostwo Powiatowe w W. w dniu 27 kwietnia 2022 r. oryginał orzeczenia psychologicznego Nr [...] wydanego na rzecz A. K., gdzie jako adres zamieszkania dalej wprost podany został: [...] G. ul. [...].
Poza tym, potwierdzenie powyższej okoliczności stanowi fakt, iż z dołączonej do akt dokumentacji dotyczącej przywrócenia stronie cofniętego jej uprawnienia (kat. B) do kierowania pojazdami, Kolegium dowiedziało się, że wnioskiem z dnia 5 kwietnia 2022 r. [...] A. K. ubiegając się o wydanie prawa jazdy wystąpiła do Urzędu Miejskiego w Gdańsku, w treści którego podała, że wydanie dokumentu następuje z powodu zmiany danych - adresu: z ul. [...] G. na ul. [...] R. Do wniosku dołączono oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, gdzie strona podała, że zamieszkuje w R. na ul. [...] (dowód: dokumentacja w aktach sprawy SKO Gd/2404/22). Poza tym, jak ustalono w oparciu o informację uzyskaną od Prezydenta Miasta Gdańska (z dnia 14 czerwca 2022 r. - akta sprawy SKO GD/2405/22), w systemie komputerowym Centralnej Ewidencji Pojazdu, jako adres A. K. nadal figuruje: [...] Gdańsk ul. [...].
Strona nie przedstawiła natomiast, w ocenie organu, żadnej argumentacji, czy twierdzeń, które uprawdopodabniałyby, że zmiana adresu nastąpiła znacznie wcześniej, a zwłaszcza w dacie przysługującego jej terminu do skutecznego wniesienia odwołania. Nie wykazała również, że po jej stronie nastąpiła przeszkoda, której nie mogła przezwyciężyć przy największym wysiłku swoich działań, zaś wszelkie czynności realizowane były przy zastosowaniu należytej staranności. Także na tle, dołączonych do akt sprawy, akt o cofnięcie ww. uprawnienia do kierowania pojazdów - pisma Komendanta Straży Miejskiej w G. z 15 listopada 2017 r. dotyczącego pomocy organowi w dostarczeniu A. K. korespondencji z tej sprawy pod adresem przy ul.[...] w G., w treści którego ujęto, że A. K. po otrzymaniu informacji o kierowanej do niej korespondencji około godz. 10.30 zadzwoniła do siedziby Referatu Dzielnicowego IV Straży Miejskiej w G. informując m. in, że "nie mieszka już w G. i nie zamierza odebrać korespondencji, a w sprawie pisma skontaktuje się z Referatem Praw Jazdy Urzędu Miejskiego w Gdańsku". Zaznaczono, że strona nie przedstawiła dowodów, że natychmiast zareagowała na to zdarzenie i podjęła działania choćby w takim zakresie, jak poinformowanie o zmianie swojego adresu zamieszkania, czy wcześniejsze złożenie odwołania. Jak wynika z akt, działania takie poczyniono dopiero po upływie 4 lat.
W związku z powyższym, organ stwierdził, że skutek prawny w postaci doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr WSP-III.5430.2.2017.TK nastąpił w dniu 31 maja 2017 r. W tej sytuacji, termin do wniesienia odwołania, upływał z końcem 14 czerwca 2017 r. Natomiast odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia zostało złożone przez A. K. za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 6 kwietnia 2022 r., a zatem z niespełna 5 - letnim uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Organ podkreślił końcowo, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak wydać postanowienie o uchybieniu terminowi w oparciu o art. 134 k.p.a. W związku z powyższym, stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie zależy od swobodnego uznania organu odwoławczego, lecz wynika wprost z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.
W skardze A. K. wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/4598/22, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr WSP-III.5430.2.2017.TK w sprawie skierowania na badania psychologiczne.
Podniesione w skardze zarzuty objęły:
1/ zarzut naruszenia art. 42 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że doręczenie pisma stronie powinno zostać dokonane na adres zameldowania, a nie w miejscu jej zamieszkania;
2/ zarzut naruszenia art. 44 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia zastępczego.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi zakwestionowała skuteczność doręczenia decyzji, a zatem fakt jej wejścia do obrotu prawnego, wskazując, że zgodnie z orzecznictwem sądowym art. 42 § 1 k.p.a określa miejsce doręczenia pisma jako miejsce zamieszkania uczestnika postępowania, czyli miejsce w którym osoba przebywa fizycznie. Adresem kierowania korespondencji winien więc być adres aktualnego zamieszkania uczestnika postępowania, które nieraz jest różny od adresu zameldowania. W przedmiotowej sprawie, w toku postępowania strona zaprzeczyła jakoby zamieszkiwała pod adresem, na który wysyłana była korespondencja. Organ jako podstawę uznania decyzji za skutecznie doręczoną i wprowadzoną do obiegu, a tym samym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uznał fakt, iż próby doręczenia kierowane były na adres zameldowania skarżącej, który widniał w rejestrach. W tej sytuacji, obowiązkiem organu było dokładne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności mogących rzutować na ocenę prawidłowości doręczenia decyzji, czyli przeprowadzenie postępowania dowodowego, w celu ustalenia gdzie faktycznie zamieszkuje skarżąca. W przedmiotowej sprawie organ nie poczynił zaś żadnych ustaleń gdzie znajdował się główny ośrodek życia skarżącej w chwili doręczenia korespondencji.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdził, że skarga nie podlega uwzględnieniu. Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 120 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest niezależne od woli stron.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie skierowania skarżącej na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
Zaskarżone postanowienie zapadło we wstępnym postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Na tym etapie organ odwoławczy badając dopuszczalność odwołania nie może wejść w ocenę jego zasadności. Zaskarżone do Sądu postanowienie ma zatem charakter czysto procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. W przedmiotowej sprawie właśnie bowiem z uwagi na przyjęcie przez organ, że czynność wniesienia odwołania nastąpiła po terminie, odstąpił on od oceny, czy Prezydent Miasta Gdańska prawidłowo orzekł względem strony o skierowaniu na badania psychologiczne. Dlatego argumenty skarżącej podniesione w odwołaniu, że decyzja o skierowaniu na badania nie miała podstaw faktycznych, ponieważ zdaniem strony nie uzyskała ona liczby punktów karnych uprawniających do wydania tego rodzaju decyzji, nie mają prawnego znaczenia przy ocenie zgodności z prawem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. (nr SKO Gd/4598/22) o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Na tym etapie postępowania tylko to postanowienie jest bowiem przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie.
Jako podstawę prawną wydania kontrolowanego postanowienia wskazano art. 134 k.p.a. który stanowi, że "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia [...] uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne". Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Zatem uwzględniając treść zacytowanych przepisów, zgodne z prawem jest postanowienie, w którego uzasadnieniu zostanie prawidłowo wykazane, kiedy stronie doręczono decyzję organu I instancji, kiedy upłynął termin do wniesienia odwołania i że rozpatrywane przez organ odwołanie wniesione zostało z uchybieniem 14 - dniowego terminu do jego wniesienia, a nie stwierdza się prawnych przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W niniejszej sprawie okoliczności, o których wyżej mowa, zostały wykazane przez organ orzekający w stopniu wystarczającym do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia.
Poza sporem pozostaje data wniesienia odwołania przez skarżącą w 2022 r., jak również okoliczność, że skarżąca wystąpiła odrębnie z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania i wniosek ten został rozpatrzony negatywnie postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/2085/22, w którym wskazano powody uzasadniające konieczność przyjęcia, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w blisko 5-letnim uchybieniu terminu. Wskazane postanowienie nie jest obecnie przedmiotem oceny Sądu, wskazać jednak należy, że stanowisko organu w zakresie, w jakim odniesiono się do podnoszonego przez stronę argumentu, że bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ korespondencja była doręczana na adres, pod którym skarżąca nie zamieszkiwała, została obszernie przestawiona także w zaskarżonym postanowieniu wydanym w przedmiocie stwierdzenia uchybieniu terminu. Argumentacja ta wiąże się ściśle z zagadnieniem prawidłowości doręczenia stronie w 2017 r. w trybie zastępczym z art. 44 § 1 decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr WSP-III.5430.2.2017.TK w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne.
W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo przywołano regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązujące w 2017 r. w zakresie doręczeń. Organ wskazał, że podstawowym sposobem doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, jest doręczenie bezpośrednie stronie (lub jej pełnomocnikowi strony) w jej mieszkaniu, miejscu pracy, lokalu organu administracji publicznej, lub też w każdym miejscu, gdzie stronę można zastać - co wynikało z art. 42 § 1-3 k.p.a. W następnej kolejności k.p.a. przewiduje zaś doręczenie zastępcze - dorosłemu domownikowi, sąsiadowi strony lub dozorcy domu, za pokwitowaniem, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, o czym stanowi art. 43 k.p.a. Dopiero w razie niemożności doręczenia pisma bezpośrednio stronie, lub w trybie zastępczym, w grę wchodzi tzw. "fikcja doręczenia", o czym stanowi art. 44 k.p.a. W myśl tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, bądź pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1 pkt 1 i 2). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty zawiadomienia (§ 3). Zgodnie zaś z § 4 art. 44 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo odniesiono się do istoty doręczenia zastępczego podkreślając, że przepis art. 44 k.p.a. ustanawiając zastępczy tryb doręczenia korespondencji umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia terminu. Innymi słowy, zastępcza forma doręczenia pism przewidziana w art. 44 k.p.a. rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. W świetle brzmienia art. 44 § 4 i § 1 k.p.a. nie budzi wątpliwości, że skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania należy wiązać z upływem 14 dni od dnia pozostawienia w skrzynce odbiorczej strony pierwszego awizo.
Taki też skutek zastępczego doręczenia skarżącej decyzji w trybie art. 44 § 4 k.p.a. na dzień 31 maja 2017 r. przyjęto w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr WSP-III.5430.2.2017.TK w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Jak wynika z akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki posiada wszelkie cechy, w postaci pieczęci poczty i adnotacji doręczyciela o awizowaniu przesyłki, pozwalające na stwierdzenie, że procedura doręczenia zastępczego została zachowana. Przesyłka była bowiem dwukrotnie awizowana, o czym zawiadomienie pozostawiono w skrzynce pocztowej, a po niepodjęciu przez adresata przesyłki z urzędu pocztowego przez okres 14 dni, przesyłka zwrócona została do nadawcy i pozostawiona w aktach sprawy.
Wbrew zarzutom skargi, Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszenia art. 42 § 1 i art. 44 k.p.a. Argumenty pełnomocnika strony bazują w tym zakresie na wskazaniu, że strona skarżąca w 2017 r. faktycznie nie zamieszkiwała pod adresem, na który wysłano przesyłkę, to jest przy ul. [...] w G. Wyrażono przy tym stanowisko, że skoro skarżąca w toku postępowania sygnalizowała, że nie mieszka pod wskazanym adresem, to organ miał za zadanie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, gdzie w takim razie zamieszkuje skarżąca i na ten adres doręczyć korespondencję. Podkreślić należy, że informacja o zmianie miejsca zamieszkania dotarła do organu w listopadzie 2017 r. W momencie doręczania decyzji z adnotacji doręczyciela nie wynikało by adresatka zmieniła miejsce zamieszkania.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 obowiązującej wówczas wersji ustawy o kierujących pojazdami, skarżąca jako osoba posiadająca prawo jazdy, była obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Ustawodawca, nakładając w art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, na osobę posiadającą prawo jazdy obowiązek poinformowania organu o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zawartych w tym dokumencie, a więc także zmiany adresu miejsca zamieszkania, nie obwarował tego obowiązku taką sankcją, że konsekwencją jego niedopełnienia będzie uznanie za skuteczne doręczenia korespondencji pod dotychczasowym adresem. Niemniej, skoro obowiązkiem osoby posiadającej prawo jazdy jest podanie adresu zamieszkania, który jest odnotowywany w ewidencji kierowców (art. 100b ust. 1 pkt 3 p.r.d.), a ponadto osoba taka jest zobowiązana każdorazowo do informowania o zmianie w tym zakresie - nie można założyć, że adres ten nie odpowiada stanowi faktycznemu. Jeżeli strona sama zdecydowała, że korespondencję będzie odbierać pod adresem, w którym nie zamieszkuje i wskazuje to miejsce dla potrzeb ewidencji kierowców, jak też ewidencji ludności, należy uznać, iż ów adres jest "mieszkaniem", o którym mowa w art. 42 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 145/16).
W zaskarżonym postanowieniu zasadnie wskazano, że już składając wniosek o wydanie prawa jazdy skarżąca posługiwała się adresem przy ul. [...] w G.. Adres ten został uwzględniony w wydanym dokumencie prawa jazdy, A. K. poprosiła o wydanie jej dokumentu z tym właśnie adresem zamieszkania, zobowiązując się jednocześnie do wymiany dokumentu w momencie zmiany adresu, o co skarżąca wystąpiła jednak dopiero w dniu 5 kwietnia 2022 r. (jak wynika z treści złożonego w tej dacie wniosku o wydanie dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano także inne wynikające z akt sprawy dodatkowe przykłady posługiwania się przez skarżącą wskazanym adresem również w roku 2022. W tej sytuacji, dokonane w listopadzie 2017 r. zasygnalizowanie przez stronę, że nie mieszka już pod adresem swojego zameldowania, bez wskazania konkretnego adresu, pod którym przebywa, nie może być uznane za zrealizowanie obowiązku wynikającego z art. 41 k.p.a.
Stronę obowiązuje zasada aktualizacji adresu i nie może ona oczekiwać od organu, że będzie on poszukiwał informacji o miejscu jej faktycznego zamieszkiwania w celu doręczenia korespondencji, gdy skarżąca nie udziela jej organowi, wbrew istniejącemu w tym zakresie obowiązkowi. Przepis art. 41 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. stanowił, że strony mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1 ), a w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenia pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2).
Wskazanego obowiązku skarżąca niewątpliwie nie dopełniła. Zaznaczyć także należy, że skarżąca przed 2022 r. wiedziała, że z Urzędu Miejskiego w Gdańsku kierowana jest do niej korespondencja na adres przy ul. [...] w G., o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy pismo Straży Miejskiej, wobec której strona oświadczyła, że nie mieszka pod wskazanym adresem i odmawia odbioru kierowanej do niej korespondencji. Informacja w tym zakresie została do organu przesłana dopiero w listopadzie 2017 r. a więc już po dokonanym i skutecznym doręczeniu decyzji w maju 2017 r.
W tych okolicznościach sprawy nie zaistniały zatem przesłanki do uznania, że kierowana na adres przy ul. [...] w G. przesyłka nie została skutecznie doręczona w trybie zastępczym.
Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika, że organ błędnie dokonał doręczeń na adres zameldowania, a nie adres zamieszkania strony, podkreślić należy, że zameldowanie następuje pod adresem zamieszkania strony. Okoliczność, że skarżąca posługiwała się adresem, pod którym już nie mieszkała i nie dokonała należnej aktualizacji danych, nie może skutkować uznaniem, że po stronie organu doszło do naruszenia prawa. Posługując się tym adresem, skarżąca powinna liczyć się z tym, że może być na ten adres kierowana korespondencja urzędowa. Przyjęcie za uprawnione rozumowania strony skarżącej, powodowałoby brak pewności prawa i obawę istotnych nadużyć. Instytucja doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a. została zaś wprowadzona w tym celu aby, w przypadku uchylania się stron postępowań administracyjnych od odbioru korespondencji, zapewnić zaistnienie skutku prawnego doręczenia decyzji.
Stwierdzenie, że przesyłka została skarżącej doręczona w dniu 31 maja 2017 r., odwołanie wniesiono w dniu 6 kwietnia 2022 r. a złożony wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony, obligowało organ do oceny, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art.129 k.p.a.
Reasumując, organ prawidłowo, w oparciu o art. 134 k.p.a., wydał postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako niezasadną.