III SA/Gd 794/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-02-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
broń palnapozwolenie na brońodebranie bronipostępowanie karnezagrożenie bezpieczeństwaprewencjaustawa o broni i amunicjiczynność materialno-technicznapolicja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na czynność materialno-techniczną odebrania broni palnej wraz z amunicją i legitymacją posiadacza broni, uznając, że samo prowadzenie postępowania karnego o umyślne przestępstwo uzasadnia takie działanie organu w celu prewencyjnym.

Skarżący M. C. zaskarżył czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji polegającą na odebraniu mu broni palnej, amunicji i legitymacji posiadacza broni. Argumentował, że samo toczące się postępowanie karne o przestępstwa z art. 204 § 2 i art. 258 § 1 k.k. nie stanowi wystarczającej podstawy do odebrania broni, a organ nie wykazał zagrożenia dla bezpieczeństwa. Sąd uznał, że prowadzenie postępowania karnego o umyślne przestępstwo, zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, jest wystarczającą przesłanką do prewencyjnego odebrania broni, nawet bez formalnego uzasadnienia obawy o zagrożenie.

Sprawa dotyczyła skargi M. C. na czynność materialno-techniczną Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 7 października 2022 r., polegającą na odebraniu mu broni palnej, amunicji oraz legitymacji posiadacza broni. Czynność ta została podjęta w związku z prowadzonym wobec skarżącego postępowaniem karnym o popełnienie czynów z art. 204 § 2 k.k. (sutenerstwo) i art. 258 § 1 k.k. (udział w zorganizowanej grupie przestępczej). Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że samo wszczęcie postępowania karnego nie uzasadnia odebrania broni, a organ nie wykazał istnienia dodatkowych okoliczności wskazujących na zagrożenie dla bezpieczeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji pozwala na odebranie broni, gdy przeciwko posiadaczowi toczy się postępowanie karne o przestępstwa umyślne wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Sąd podkreślił prewencyjny charakter tej czynności i stwierdził, że samo prowadzenie takiego postępowania karnego jest wystarczającą przesłanką do odebrania broni, nawet jeśli nie zostało formalnie uzasadnione przekonanie organu o zagrożeniu. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące jego przeszłości zawodowej i braku skazania, wskazując, że zarzucane mu czyny (udział w zorganizowanej grupie przestępczej i sutenerstwo) często wiążą się z przemocą i godzą w prawa innych osób, co uzasadnia obawę o bezpieczeństwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, samo prowadzenie postępowania karnego o umyślne przestępstwo wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest wystarczającą przesłanką do prewencyjnego odebrania broni, a czynność ta ma charakter samoistny i nie wymaga pisemnego uzasadnienia obawy o zagrożenie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo TK i NSA, wskazując, że art. 19 ust. 1a u.b.a. pozwala na odebranie broni w celu prewencyjnym, gdy toczy się postępowanie karne o przestępstwa umyślne. Podkreślono, że zarzucane skarżącemu czyny (udział w zorganizowanej grupie przestępczej, sutenerstwo) często wiążą się z przemocą i godzą w prawa innych osób, co uzasadnia obawę o bezpieczeństwo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.b.a. art. 19 § ust. 1a

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

Pozwala na odebranie broni, amunicji i dokumentów osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Użycie słowa "może" oznacza, że czynność jest dopuszczalna, gdy zachodzi obawa zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.

Pomocnicze

u.b.a. art. 15 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k. art. 204 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prowadzenie postępowania karnego o umyślne przestępstwo jest wystarczającą przesłanką do prewencyjnego odebrania broni na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a. Czynność odebrania broni na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a. ma charakter prewencyjny i nie wymaga pisemnego uzasadnienia obawy organu o zagrożeniu.

Odrzucone argumenty

Samo wszczęcie postępowania karnego nie uzasadnia odebrania broni, jeśli organ nie wykaże dodatkowych okoliczności wskazujących na zagrożenie dla bezpieczeństwa. Organ naruszył przepisy k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80) zaniechając ustaleń dowodowych i dokonując dowolnej oceny okoliczności. Zarzucane czyny nie są skierowane przeciwko życiu, zdrowiu ani bezpieczeństwu, a ich społeczna szkodliwość jest niska. Długi okres od postawienia zarzutów do odebrania broni podważa zasadność tej czynności. Bezzasadność zatrzymania skarżącego w dniu 7 lipca 2022 r. świadczy o braku zagrożenia.

Godne uwagi sformułowania

"może" powinno stanowić wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno - technicznej jest dopuszczalne gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 6 cyt. ustawy stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. w przypadku odebrania broni na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a. organ nie wydaje żadnego rozstrzygnięcia. każda z osób, której postawiono zarzut popełnienia umyślnego przestępstwa, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe.

Skład orzekający

Alina Dominiak

sprawozdawca

Jacek Hyla

przewodniczący

Paweł Mierzejewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prewencyjnego odebrania broni palnej w sytuacji toczącego się postępowania karnego o umyślne przestępstwo, nawet bez formalnego wykazania bezpośredniego zagrożenia."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie karne dotyczy przestępstw umyślnych wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Interpretacja słowa "może" w art. 19 ust. 1a u.b.a. jako podstawy do prewencyjnego działania organu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praw posiadaczy broni w kontekście postępowań karnych, co jest istotne dla prawników i osób posiadających broń. Pokazuje, jak prawo interpretuje prewencję w tym zakresie.

Czy toczące się postępowanie karne wystarczy, by stracić broń? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 794/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-02-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Jacek Hyla /przewodniczący/
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 955
art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 19 ust. 1a
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. C. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 7 października 2022 r., nr [...] w przedmiocie odebrania broni palnej wraz z amunicją oraz legitymacji posiadacza broni oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 7 października 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji czynnością materialno-techniczną opisaną w protokole nr [...] odebrał M. C. broń palną - pistolet marki G. o nr [...] kaliber 9 mm wraz z amunicją oraz z legitymacją posiadacza broni seria [...] nr [...].
Jednocześnie , jak wynika z akt administracyjnych, M. C. przedstawił organowi umowę z dnia 7 października 2022 r., dotyczącą sprzedaży drugiej sztuki broni -pistoletu marki G. o nr [...] kaliber 9 mm.
Z akt administracyjnych wynika też, że przedmiotowa czynność podjęta została z uwagi na prowadzone wobec M. C. postępowanie przygotowawcze o popełnienie czynu określonego w art. 204 § 2 oraz art. 258 § 1 Kodeksu karnego.
Na czynność materialno – techniczną Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 7 października 2022 r. M. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz.955 ze zm.) – dalej jako: ustawa lub "u.b.a.", poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że sam fakt toczącego się postępowania karnego przeciwko skarżącemu uzasadnia odebranie mu broni w trybie ww. przepisów, podczas gdy ich prawidłowa wykładnia prowadzi do konkluzji, że samo wszczęcie przeciwko osobie posiadającej broń palną postępowania karnego nie może stanowić wyłącznej podstawy jej odebrania w trybie art. 19 ust. 1a u.b.a., a konieczne jest wykazanie przez organ istnienia dodatkowych okoliczności o charakterze podmiotowo-przedmiotowym, że dalsze posiadanie przez posiadacza broni palnej zagraża jemu, bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu, co miało wpływ na wynik sprawy poprzez niezasadne odebranie broni i amunicji skarżącemu;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a.", poprzez zaniechanie dokonania jakichkolwiek czynności, w tym o charakterze dowodowym, mających na celu dokonanie ustaleń względem ziszczenia się wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a.;
3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny okoliczności sprawy, w tym faktów, o których wiedzę organ winien posiadać z urzędu, a w konsekwencji błędne uznanie, że zachodzi konieczność odebrania skarżącemu broni.
Skarżący wskazał, że uchybienia wskazane w punktach 2. i 3. petitum miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziły do niezasadnego i sprzecznego z dyspozycją art. 19 ust 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. odebrania skarżącemu broni ( dwie sztuki), amunicji i legitymacji. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności materialno-technicznej oraz zobowiązanie organu do zwrotu ww. rzeczy.
W uzasadnieniu skargi wskazano, powołując się na wyroki sądów administracyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego, że dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany / oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Dla skutecznego oraz prawidłowego pod względem prawnym odebrania broni w trybie art. 19 ust. 1a u.b.a. niezbędne jest kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: przeciwko posiadaczowi toczy się postępowanie karne, postępowanie to dotyczy jednego z przestępstw wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., dalsze posiadanie broni przez posiadacza stanowi zagrożenie dla niego, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, zwłoka w odebraniu broni stanowić będzie niebezpieczeństwo dla posiadacza, porządku oraz bezpieczeństwa publicznego. Organ, wbrew obowiązkowi zawartemu w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zaniechał ustalenia i rozważenia wszystkich przesłanek składających się na dyspozycję ww. przepisów, przede wszystkim odnoszących się do stwierdzenia, że dalsze posiadanie przez skarżącego broni zagrażać będzie jemu, czy innym osobom oraz bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu, co stanowi warunek sine qua non zastosowania instytucji z art. 19 ust. 1a u.b.a.
Skarżący wskazał na fakt wieloletniej służby w Policji, prowadzenia szkoleń w zakresie strzelectwa, prowadzenia działalności gospodarczej w przedmiocie ochrony mienia i osób, co pozwoliło mu na uzyskanie wiedzy teoretycznej i prawnej oraz przygotowania praktycznego z zakresu posługiwania się bronią palną. W ocenie skarżącego okoliczności te dezaktualizują tezę, by dalsze posiadanie przez skarżącego broni wiązało się z niebezpieczeństwem dla niego samego, czy porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Z uwagi na swoje doświadczenie zawodowe, osiągnięcia oraz działalność ochroniarską i sportową skarżący ma nieposzlakowaną opinię w środowisku, a nadto legitymuje się brakiem uprzedniej karalności. Okoliczności leżące po stronie skarżącego, których ustalenia w żaden sposób nie podjął się organ, prowadzą do wniosku, że nie doszło do ziszczenia się przesłanek z art. 19 ust. 1a w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a.
W ocenie skarżącego żaden z czynów objętych postępowaniem prowadzonym przeciwko niemu nie jest skierowany przeciwko takim dobrom chronionym prawnie jak zdrowie, życie, czy bezpieczeństwo w komunikacji, ani też nie charakteryzuje się użyciem przemocy, groźby, czy inną formą naruszenia dóbr osobistych innej osoby. Czyny te zagrożone są karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, a więc jedną z najniższych przewidzianych przez ustawodawcę, co świadczy o ich stosunkowo niskim stopniu społecznej szkodliwości.
Postanowienie o przedstawieniu zarzutów ogłoszono skarżącemu w dniu 7 lipca 2022 r., zaś czynności odebrania broni dokonano w dniu 7 października 2022 r. Zwlekanie z odbiorem broni poddaje w wątpliwość zasadność argumentacji wywodzącej się z faktu ogłoszenia zarzutu, gdyż stan ten utrzymywał się już od dłuższego czasu, a mimo to skarżący korzystał w pełni z broni palnej. Ponadto Sąd Rejonowy, II Wydział Karny w sprawie o sygn. akt [...] uznał, iż zatrzymanie skarżącego w dniu 7 lipca 2022 r. celem ogłoszenia mu zarzutów było bezzasadne. Dodał, że został zatrzymany w dniu 7 lipca 2022 r. i po przewiezieniu do właściwej jednostki prokuratury, gdzie ogłoszono mu zarzuty, został tego samego dnia natychmiast zwolniony co również wskazuje, iż względem niego nie tylko nie było potrzeby stosowania najsurowszego środka zapobiegawczego w postaci aresztu, ale jego przebywanie na wolności nie stanowiło zagrożenia dla prawidłowego toku postępowania. W ocenie skarżącego "wystąpienie obawy stwarzania zagrożenia", jako istotnej wskazówki dla dopuszczalności zastosowania art. 19 ust. 1a u.b.a. trzeba badać uwzględniając, że jest ona ocenna oraz wynikająca z okoliczności podmiotowych i przedmiotowych danej sprawy, w tym nierozerwalnie związana z osobą sprawcy czynu zabronionego wespół z rodzajem i charakterem zarzutów mu stawianych.
Skarżący podkreślił, że kwestia braku podstaw do odebrania skarżącemu pozwolenia na broń z uwagi na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne, w tym dogłębnej oceny okoliczności podmiotowych była przedmiotem wyroku NSA z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2022/09. Jak zaznaczono, nie każde zarzucane w postępowaniu karnym naruszenie wartości wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wywołuje realne niebezpieczeństwo dla dóbr określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Stąd też od organów wymaga się przekonującego wykazania w postępowaniu dowodowym, że cechy osobiste podejrzanego na tle konkretnego przypadku w taki sposób łączą się z możliwościami, jakie daje władztwo nad bronią, że dalsze dysponowanie bronią może powiększyć rozmiar strat w dobrach chronionych przez powyższe regulacje. Dalsze ograniczanie nabytych praw tylko z tej przyczyny, że wobec osoby toczy się postępowanie o konkretne czyny, narusza zasadę proporcjonalności.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi.
Organ stanął na stanowisku, że podstawa odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność jej posiadania stanowi sam fakt prowadzenia wobec posiadacza broni postępowania karnego, nie zaś skazanie go prawomocnym orzeczeniem sądu. Organ zasygnalizował również podkreślaną w orzecznictwie odrębność postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń od czynności materialno-technicznej faktycznego odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność jej posiadania. W niniejszym przypadku odebranie ww. przedmiotów jest czynnością materialno-techniczną mającą charakter temporalny oraz prewencyjny. W przypadku zaś prawomocnego wyroku uniewinniającego osoba, której broń została odebrana może ponownie ją nabyć lub odzyskać bez konieczności wszczynania procedury związanej z uzyskaniem decyzji administracyjnej w przedmiocie pozwolenia na broń.
Organ podkreślił, że skarżącemu postawiono zarzut popełnienia czynów określonych w art. 258 § 1 k.k. (działanie w zorganizowanej grupie przestępczej) i art. 204 § 2 k.k. (sutenerstwo). Wskazane czyny z uwagi na ich charakter, wagę i przedmiot ochrony wzbudzają uzasadnioną obawę, że skarżący, będący w posiadaniu broni palnej, stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Co prawda literalne brzmienie przepisów art. 258 § 1 k.k. i art. 204 § 2 k.k. nie zawiera znamienia w postaci użycia przemocy, jednakże zarówno przestępstwo działania w zorganizowanej grupie przestępczej, jak i sutenerstwo bardzo często wiążą się z użyciem przemocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć , że – wbrew twierdzeniom uzasadnienia skargi - skarżący zdał do depozytu nie dwie, a jedną sztukę broni - pistolet marki G. o nr [...] kaliber 9 mm ( wraz z amunicją oraz legitymacją posiadacza broni), bowiem drugą sztukę broni – pistolet marki G. o nr [...] kaliber 9 mm sprzedał tego samego dnia. Umowę sprzedaży przedstawił podczas czynności odebrania broni i znajduje się ona w aktach administracyjnych.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej czynności stanowił art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 955 ze zm.; dalej powoływanej jako "u.b.a."), zgodnie z którym Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata.
Jedyną przesłanką odebrania broni bezpośrednio wskazaną w art. 19 ust. 1a u.b.a. jest zatem prowadzenie przeciwko danej osobie postępowania karnego o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, to jest umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu bądź nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona. W chwili dokonania zaskarżonej czynności - czego skarżący nie neguje - toczyło się bowiem postępowanie karne , w ramach którego Prokurator Prokuratury przedstawił skarżącemu zarzut popełnienia czynu kwalifikowanego jako branie udziału w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego ( art. 158 § 1 k.k. ) oraz zarzut popełnienia czynu czerpania korzyści majątkowych z uprawiania prostytucji przez inną osobę ( art. 204 § 2 k.k.).
Mając na względzie systematykę przestępstw przedstawioną w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stwierdzić należy, że mieszczą się w niej wszystkie przestępstwa umyślne (art. 9 k.k.). Zarzucane skarżącemu czyny - zarówno z art. 158 § 1 k.k. jak i z art. 204 § 2 k.k. – są przestępstwami umyślnymi.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt P 43/12; publ. OTK-A 2013/9/139) stwierdził, że art. 19 ust. 1a u.b.a. w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno - technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że użycie przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a u.b.a. słowa "może" powinno stanowić wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno - technicznej jest dopuszczalne gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 6 cyt. ustawy stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.
Powyższe nie oznacza jednak, że dokonując czynności odebrania broni wskazanej w art. 19 ust. 1a u.b.a. organ jest zobligowany niejako "obok" jej dokonania dać wyraz swemu przekonaniu, iż w konkretnej sytuacji dopatruje się on ze strony posiadacza broni, któremu przestawiono zarzut popełnienia przestępstwa z katalogu zawartego w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., obawy stanowienia przez niego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.
Wskazać należy, że w przypadku odebrania broni na podstawie art. 19 ust. 1a u.b.a. organ nie wydaje żadnego rozstrzygnięcia. Odebranie broni na tej podstawie jest bowiem tylko czynnością, która ma charakter samoistny i nie stanowi wykonania innego rozstrzygnięcia administracyjnego, którego integralną częścią byłoby pisemne uzasadnienie. Sporządzany z dokonania tej czynności protokół nie spełnia roli, jaką pełni uzasadnienie decyzji, lecz w skrócony i uproszczony sposób dokumentuje fakt dokonania czynności i towarzyszące temu okoliczności (czas, miejsce, podstawa prawna, przebieg czynności). Z tych względów, mając na uwadze prewencyjny charakter omawianej instytucji nie można oczekiwać, aby organ dał inny wyraz (w szczególności pisemny) swojej obawie co do zagrożenia, jakie stwarza określona osoba.
W tym znaczeniu za wyraz obawy organu, że osoba, wobec której toczy się postępowanie karne potencjalnie stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego uznać należy samo dokonanie wskazanej w art. 19 ust. 1a u.b.a. czynności odebrania broni.
Należy zwrócić uwagę na pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że każda z osób, której postawiono zarzut popełnienia umyślnego przestępstwa, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego (zob. wyroki NSA: z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1351/20; z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2047/17; z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3238/18).
Podkreślenia wymaga, że chodzi tutaj o zagrożenie o charakterze potencjalnym. Poza kompetencjami Sądu pozostaje ocena stopnia realności tego zagrożenia.
Zauważyć należy, że polskie prawo ściśle reglamentuje posiadanie broni i posługiwanie się nią. Powyższe jest wywodzone z konieczności restrykcyjnego podejścia do prawa do posiadania broni, które nie mieści się w prawach i wolnościach jednostki, jest traktowane jest swoisty przywilej i wyraz zaufania do osób, które prawo do posiadania broni uzyskują. Od osoby posiadającej broń wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz przewidywalnych zachowań niebudzących wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego.
Skarżącemu postawiono zarzut brania udziału w zorganizowanej grupie przestępczej , polegającej na porozumieniu osób w niej uczestniczących według ustalonej hierarchii , założonym planie działania i podziale zysków, mającej na celu popełnianie przestępstw polegających na czerpaniu korzyści z cudzego nierządu oraz ułatwianiu uprawiania prostytucji przez inne osoby, a także zarzut, że działając w zorganizowanej grupie przestępczej czerpał korzyści z uprawiania prostytucji w ramach prowadzonej agencji towarzyskiej oraz ułatwiał uprawianie prostytucji w ten sposób, że zapewniał ochronę miejsca świadczenia usług seksualnych , za co otrzymywał wskazaną część zysku, czym uczynił sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu.
Należy podzielić pogląd organu , zawarty w odpowiedzi na skargę, że zarówno działanie w zorganizowanej grupie przestępczej, jak i sutenerstwo bardzo często wiąże się z użyciem przemocy. Ponadto, w ocenie Sądu, zarzucane skarżącemu przestępstwa godzą w prawa i wolności innych osób.
W przedmiotowej sprawie skarżący wskazuje, że przez wiele lat pełnił służbę w Policji, a jego zaangażowanie, wybitne osiągnięcia oraz wiedza skutkowała przyznaniem mu nagród i podziękowań. Każde użycie przez niego broni , także po opuszczeniu służb mundurowych , było odnotowywane, a w żadnym z zarejestrowanych i zgłoszonych przypadków użycia broni palnej nie dopatrzono się nieprawidłowości. Obecnie prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie ochrony mienia i osób. Legitymuje się brakiem uprzedniej karalności. Po 16 latach toczącego się postępowania karnego został uniewinniony przez Sąd Rejonowy ( [...]), a kwestia braku podstaw do odebrania mu pozwolenia na broń była przedmiotem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 2022/09. Ponadto Sąd Rejonowy w sprawie o sygn. akt [...] uznał, że zatrzymanie skarżącego w dniu 7 lipca 2022 r. celem ogłoszenia mu zarzutów było bezzasadne.
Odnosząc się do twierdzeń skargi zauważyć należy, że przedłożone do akt sądowych podziękowania kolegów skarżącego za wspólną służbę pochodzą sprzed ponad dwudziestu lat, wobec czego nie obrazują obecnej postawy skarżącego. Wskazany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2010 r. nie dotyczył czynności odebrania skarżącemu broni palnej, a cofnięcia pozwolenia na broń; rozstrzygnięcia w obu tych sprawach oparte są o inne podstawy prawne i o inne przesłanki. Rozstrzygnięcie wyroku karnego w sprawie o sygn. akt [...] dotyczy zdarzeń mających miejsce prawie dwadzieścia lat temu, bowiem – jak wynika z uzasadnienia przywołanego wyroku NSA - w dniu 26 sierpnia 2004 r. przeciwko skarżącemu wszczęto postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, z uwagi na sprawę karną prowadzoną przez Sąd Rejonowy o popełnienie przestępstwa z art. 284 § 2, art. 238, art. 233, art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., tj. przestępstwa przeciwko mieniu.
Przywołane przez skarżącego postanowienie Sądu Rejonowego, II Wydział Karny z dnia [...] r. sygn. akt [...],w którym Sąd ten orzekł, że zatrzymanie skarżącego dokonane w dniu 7 lipca 2022 r. było bezzasadne, legalne i prawidłowe dotyczyło jedynie czynności samego zatrzymania i wydane było w oparciu o inne przesłanki ( wynikające z kodeksu postępowania karnego), niż przesłanki dokonania czynności odebrania broni palnej.
Dla oceny prawidłowości zaskarżonej czynności nie mają znaczenia , w ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące jego zatrzymania w dniu 7 lipca 2022 r. czy też braku zastosowania wobec skarżącego tymczasowego aresztowania. Przebieg i warunki zastosowania opisanych powyżej środków czy czynności są odmienne od przesłanek zastosowania zatrzymania broni, amunicji i dokumentów na podstawie art. 19 ust.1a u.b.a.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie istotne jest , że czynność odebrania broni została dokonana wobec skarżącego, który przez wiele lat pełnił funkcję funkcjonariusza Policji w specjalnym oddziale - formacji antyterrorystycznej, a - jak podkreśla w skardze sam skarżący – jego zdolności w posługiwaniu się bronią palną "można określić mianem specjalistycznych". Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe. Od osoby posiadającej takie pozwolenie wymaga się zatem kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Osoba, która podejrzana jest o wejście w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia; jest ona niewiarygodna co do posiadania, używania broni, zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji.
Mając na uwadze wykładnię art. 19 ust. 1a u.b.a. dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt P 43/12) oraz biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności faktyczne uznać należy, że w przedmiotowej sprawie organ dokonując zaskarżonej czynności prawidłowo uznał, że zachodzi obawa, że skarżący, jako oskarżony o popełnienie przestępstw umyślnych, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Wynik tej oceny mieści się w granicach uznania przyznanego organom przez ustawodawcę na gruncie art. 19 ust. 1a u.b.a. i nie ma charakteru arbitralnego.
Niewątpliwie sytuacja zaistnienia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a. nakłada na organ obowiązek odebrania broni i amunicji oraz niezbędnych dokumentów w trybie art. 19 ust. 1a u.b.a Podjęcie wobec skarżącego zaskarżonej czynności odebrania broni, amunicji i dokumentów znajduje zatem, w ocenie |Sądu, oparcie w regulacji zawartej w art. 19 ust. 1a u.b.a.
Dokonana czynność w pełni realizuje założony przez ustawodawcę cel prewencyjny uregulowania z art. 19 ust. 1a u.b.a., usuwa bowiem obawę co do zagrażających porządkowi publicznemu i bezpieczeństwu albo wolności i praw innych osób zachowań skarżącego.
Stwierdzając, że dokonanie zaskarżonej czynności znajdowało oparcie w przepisach prawa , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI