III SA/Gd 786/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2021-12-16
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnazarządzający transportemkierowcalicencjabadania lekarskiebadania psychologiczneumowa zlecenieodpowiedzialność

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę zarządzającego transportem na nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów, potwierdzając odpowiedzialność za brak wymaganych dokumentów przez kierowcę, niezależnie od formy jego zatrudnienia.

Sprawa dotyczyła skargi O. R., zarządzającego transportem w firmie "A" Sp. z o.o., na decyzję Głłównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną. Kara została nałożona za wykonywanie krajowego transportu drogowego osób przez kierowcę, który nie posiadał wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych oraz wypisu z licencji. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że odpowiedzialność za zapewnienie posiadania przez kierowcę wymaganych dokumentów spoczywa na zarządzającym transportem, niezależnie od tego, czy kierowca był zatrudniony na umowę o pracę, czy na umowę zlecenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi O. R., zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie "A" Sp. z o.o., na decyzję Głłównego Inspektora Transportu Drogowego, która uchyliła decyzję organu I instancji i nałożyła na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2 500 zł. Kara została nałożona za naruszenia związane z wykonywaniem krajowego transportu drogowego osób przez kierowcę, który nie posiadał oryginalnego wypisu z licencji oraz ważnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów K.p.a. oraz błędną interpretację przepisów ustawy o transporcie drogowym, argumentując, że obowiązki dotyczące badań lekarskich i posiadania dokumentów dotyczą wyłącznie kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy ustawy o transporcie drogowym, w tym dotyczące badań lekarskich i psychologicznych kierowców oraz posiadania wypisu z licencji, mają zastosowanie do każdego kierowcy wykonującego przewóz drogowy, niezależnie od formy prawnej łączącej go z przedsiębiorcą. Sąd podkreślił, że nadrzędnym celem regulacji jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, a odpowiedzialność za zapewnienie spełnienia wymogów spoczywa na zarządzającym transportem. W związku z tym, uznał, że organy prawidłowo ustaliły odpowiedzialność skarżącego i wysokość nałożonej kary.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba zarządzająca transportem ponosi odpowiedzialność za zapewnienie posiadania przez kierowcę wymaganych dokumentów, niezależnie od formy prawnej łączącej kierowcę z przedsiębiorcą.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące badań lekarskich i psychologicznych kierowców oraz posiadania wypisu z licencji mają zastosowanie do każdego kierowcy wykonującego przewóz drogowy, a odpowiedzialność za zapewnienie spełnienia tych wymogów spoczywa na zarządzającym transportem. Nadrzędnym celem jest bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.t.d. art. 39a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39j § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39k § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39l § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 2, ust. 8

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 1.7

Ustawa o transporcie drogowym

Niewyposażenie kierowcy w inny dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, wymagany w związku z realizowanym przewozem.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 7c

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 1.2

Ustawa o transporcie drogowym

Niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji (dotyczy licencji wspólnotowej).

u.t.d. art. 4.2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4.3

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obowiązek posiadania orzeczeń lekarskich i psychologicznych oraz wypisu z licencji dotyczy wyłącznie kierowców zatrudnionych na umowę o pracę. Naruszenie dotyczące braku wypisu z licencji powinno być kwalifikowane na podstawie lp. 1.2 załącznika nr 4 do u.t.d. Organy nie zweryfikowały podstawy zatrudnienia kierowcy. Brak odniesienia się do zarzutów odwołania narusza zasadę pogłębiania zaufania.

Godne uwagi sformułowania

zarządzający transportem jest zobowiązany dopilnować, aby kierowcy przed rozpoczęciem danego przewozu drogowego zostali wyposażeni w dokumenty niezbędne do wykonania tego przewozu. przepisy dotyczące ww. orzeczeń, mają zastosowanie nie tylko do kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, ale także do każdego kierowcy wykonującego przewozy drogowe bez względu na stosunek prawny łączący kierowcę z podmiotem wykonującym przewozy drogowe. Nadrzędnym celem regulacji zawartych przepisach u.t.d. jest zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom ruchu drogowego.

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący sprawozdawca

Janina Guść

członek

Bartłomiej Adamczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności zarządzającego transportem za brak dokumentów przez kierowcę, niezależnie od formy zatrudnienia, oraz prawidłowa kwalifikacja naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i rozporządzeń wykonawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię odpowiedzialności w transporcie drogowym, która może dotyczyć wielu przedsiębiorców i zarządzających. Interpretacja przepisów dotyczących formy zatrudnienia kierowcy jest kluczowa dla praktyki.

Czy odpowiadasz za błędy kierowcy na umowie zlecenia? Sąd wyjaśnia odpowiedzialność zarządzającego transportem.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 786/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Janina Guść
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 763/22 - Wyrok NSA z 2025-11-26
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 4 ust. 1, art. 7c, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1 i ust. 2, art. 39k ust. 1, art. 39l ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a  ust. 2, ust. 8
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi O. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 czerwca 2021 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył na O. R. karę pieniężną w wysokości 2 500 zł z tytułu popełnienia naruszeń z lp. 1.7, lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano przepisy art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-3, art. 39k ust. 1-2, art. 39m, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 919 ze zm., dalej zwanej jako: "u.t.d.") oraz lp. 1.7, lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 15 października 2019 r. skontrolowanym samochodem osobowym marki Toyota kierujący A. M. wykonywał krajowy transport drogowy osób. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził jednego pasażera. Usługę przewozu pasażer zamówił przy pomocy aplikacji Bolt. Przewóz wykonano w imieniu przedsiębiorcy "A" Sp. z o.o., z którym kierującego łączy umowa zlecenia. Od przedsiębiorcy otrzymuje wynagrodzenie za wykonane usługi, które wykonuje kilka razy w tygodniu, od około 2,5 miesiąca, pojazdem wynajętym od przedsiębiorcy. W oryginał licencji nie został wyposażony. Badań lekarskich i psychologicznych nie wykonywał i nie posiada wymaganych orzeczeń. Przedsiębiorca posiadał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną w dniu 23 lipca 2019 r. przez Prezydenta Miasta [...] W.
O. R. jest osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. Posiada stosowne uprawnienia do pełnienia obowiązków zarządzającego transportem, wynikające z certyfikatu kompetencji zawodowych nr [...].
Do obowiązków zarządzającego transportem należy zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa wykonywane w sposób rzeczywisty i ciągły, co wynika z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. W ramach zarządzania operacjami transportowymi skarżący powinien nadzorować przestrzeganie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym przez właściciela przedsiębiorstwa, pracowników przedsiębiorstwa i osoby współpracujące z przedsiębiorstwem. Jako zarządzający transportem skarżący jest zobowiązany także znać dokumentację wymaganą do świadczenia usług transportu drogowego oraz być w stanie wprowadzać procedury kontrolne w celu zapewnienia, aby zatwierdzone dokumenty związane z każdą operacją transportową, w szczególności te, które dotyczą pojazdu, kierowcy, rzeczy i bagażu, znajdowały się zarówno w pojeździe, jak i w lokalu przedsiębiorstwa. Tym samym skarżący jako zarządzający transportem jest zobowiązany dopilnować, aby kierowcy przed rozpoczęciem danego przewozu drogowego zostali wyposażeni w dokumenty niezbędne do wykonania tego przewozu. Strona ze swoich obowiązków nie wywiązała się, ponieważ skontrolowany przewóz drogowy był wykonywany przez kierowcę nie posiadającego oryginalnego wypisu z licencji i nie posiadającego ważnego orzeczenia lekarskiego i ważnego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Organ odwoławczy uznał, że zasadnie organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną.
Jednakże w ocenie organu odwoławczego decyzję organu I instancji należało uchylić w całości, gdyż organ I instancji zastosował niewłaściwą podstawę prawną jednego ze wskazanych naruszeń.
Wskazano, że naruszenie określone w przepisie lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym sankcjonuje niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji, ale przepis ten nie dotyczy każdej licencji, co wynika z zapisów zamieszczonych w rubryce 4 w przepisie lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. W tej rubryce zostały podane numery grupy naruszenia (10.2 i 11.2) określone w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8, zwanym dalej rozporządzenie Komisji (UE) nr 2016/403). Grupy naruszenia wskazane w rubryce 4 przepisu lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym odnoszą się do licencji wspólnotowej, co jednoznacznie wynika z tabel określających te naruszenia w załączniku I do rozporządzenia nr 2016/403. Zarówno tytuł dotyczący m.in. pkt 2 jak i treść naruszeń zamieszczonych w pkt 2 grupy 10 i grupy 11 naruszeń z załącznika I do rozporządzenia nr 2016/403 nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że w tych punktach opisane są naruszenia dotyczące licencji wspólnotowej i wypisu z tej licencji. Zatem na podstawie przepisu lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym nie można nakładać kary pieniężnej za brak wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Natomiast przepisem, który sankcjonuje niewyposażenie kierowcy w inne dokumenty wymienione w art. 87 ustawy o transporcie drogowym jest przepis lp. 1.7 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym jest jednym z tych dokumentów, które kierowca wykonujący przewozy okazjonalne, jest zobowiązany posiadać. Ta licencja jest innym dokumentem niż zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i licencja wspólnotowa, więc podstawą do nałożenia kary za niewyposażenie kierowcy w ten dokument powinien być przepis lp. 1.7 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
W związku z powyższym pismem z dnia 4 lutego 2021 r. nr [...]organ odwoławczy zawiadomił stronę o zamiarze zmiany kwalifikacji prawnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego z lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, tj. niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji na lp. 1.7 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, tj. niewyposażenie kierowcy w inny dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, wymagany w związku z realizowanym przewozem.
Zdaniem organu odwoławczego postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie organu I instancji. Pismem z dnia 16 września 2020 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszeń określonych w protokole kontroli. Organ I instancji poinformował stronę także o treści art. 10 § 1 k.p.a. dotyczącej prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Po tym zawiadomieniu organ I instancji nie przeprowadził innych dowodów. Z przysługujących jej praw strona nie skorzystała. Zatem strona miała zapewnione prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Ponadto organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji dokonał także wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Swoje rozstrzygnięcie oparł na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Organ I instancji ustalił wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut strony o braku podstaw prawnych do wymagania od podmiotu wykonującego przewóz drogowy wyposażenia kierowcy w orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań zdrowotnych i przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Przepis art. 39m u.t.d. jednoznacznie wskazuje, że ww. orzeczenia jest zobowiązany posiadać nie tylko kierowca zatrudniony przez przedsiębiorcę czy podmiot wykonujący przewóz drogowy, lecz także każdy inny kierowca wykonujący przewóz drogowy. Zgodnie z tym przepisem wymagania, o których mowa w art. 39a-391, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że skoro do osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy mają zastosowanie przepisy art. 39a - 391 ustawy o transporcie drogowym, to niezależnie od stosunku prawnego łączącego kierowcę z przewoźnikiem, kierowca jest zobowiązany spełniać wymagania określone w tych przepisach. Wymienione orzeczenia są jednym z tych wymogów, ponieważ obowiązek ich posiadania jest określony w art. 39a ustawy o transporcie drogowym. Również przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany skierować kierowcę na badania lekarskie i psychologiczne. Ten obowiązek wynika z art. 391 ust. 1 lit. b) u.t.d.. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącego przepisy zawarte w rozdziale 7A u.t.d., w tym przepisy dotyczące ww. orzeczeń, mają zastosowanie nie tylko do kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, ale także do każdego kierowcy wykonującego przewozy drogowe bez względu na stosunek prawny łączący kierowcę z podmiotem wykonującym przewozy drogowe. Świadczy o tym także tytuł tego rozdziału. Tym samym, obowiązkiem skarżącego było dopilnować, aby skontrolowany kierowca posiadał wszystkie dokumenty wymagane do wykonania skontrolowanego przewozu drogowego, w tym odpowiednią oryginalną licencję oraz orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy.
Stwierdzono także, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c u.t.d. Przesłanki wskazane w tym przepisie nie odnoszą się do zwykłego zachowania podmiotu wykonującego czynności związane z wykonywanym przewozem drogowym, lecz do sytuacji wyjątkowych, których ten podmiot przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Uwolnienie się od odpowiedzialności za popełnione naruszenie jest możliwe tylko po wykazaniu przez zarządzającego transportem braku wpływu na powstanie naruszenia. Zebrany materiał dowodowy nie zawiera dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego.
O. R. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając naruszenie następujących przepisów:
- art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował ze firmą "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. Ustalenie, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy nie ma żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy;
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie;
- art. 8 K.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że obowiązek wyposażania kierowcy w wypis z licencji jest adresowany do przedsiębiorców zatrudniających kierowców na podstawie stosunku pracy, co potwierdza wykładnia językowa art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d.. Powołany przepis zatrudnienie kierowcy przez wykonującego przewóz uzależnia od braku przeciwwskazań zdrowotnych. Ustawodawca celowo posłużył się w tym miejscu terminem o ustalonym znaczeniu prawnym - zatrudnienie. Zatrudnienie jest czynnością prawną podlegającą przepisom prawa pracy, zaś skutkiem zatrudnienia jest nawiązanie stosunku pracy. Zatrudnienie następuje według art. 2 kodeksu pracy na podstawie: umowy o pracę, aktu powołania, aktu mianowania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę. W konsekwencji, adresatem obowiązków z art. 39a ust. 1 u.t.d, wypełnianych w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, uczyniono przedsiębiorców zatrudniających, a więc przewoźników występujących jako strona stosunku pracy z kierowcą. Świadczy o tym również art.392 ust. 1 pkt 5 u.t.d., który nakłada na przedsiębiorców lub inne podmioty wykonujące transport drogowy obowiązek przekazania kierowcy z chwilą rozwiązania stosunku pracy kopii orzeczeń lekarskich i psychologicznych.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, że pozbawionym podstaw prawnych jest wymaganie od przewoźnika niezatrudniąjącego kierowcy wyposażenia go w zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych. Wyłącznie stosunek pracy zapewnia przedsiębiorcy możliwości egzekwowania od kierowców obowiązków z zakresu higieny i bezpieczeństwa pracy. W przypadku kierowców niezatrudnionych na podstawie stosunku pracy, przedsiębiorca nie posiada żadnych przewidzianych prawem możliwości, aby wymóc na kierowcy posiadania tego typu badań.
Podkreślono, że stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest sprzeczne z dotychczasową praktyką organu, który w przypadkach wydawania decyzji nakładających na zarządzających transportem karę pieniężną - nakazywał w pierwszej kolejności weryfikować podstawę zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie.
Ponadto podniesiono, że nieodniesienie się do zarzutów odwołania dotyczących zweryfikowania podstawy prawnej nawiązania współpracy pomiędzy kontrolowanym kierowcą, a firmą "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., jest zaprzeczeniem zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 919 ze zm.), dalej powoływanej jako: "u.t.d.", która określa między innymi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).
Zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26 WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, s. 51 z późn. zm.) zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
W myśl art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która:
a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;
b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz
c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.
Z kolei przepis art. 7c u.t.d. stanowi, że mikroprzedsiębiorca może bez wyznaczania zarządzającego transportem, spełniającego warunki o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w art. 4 ust. 2 rozporządzenia.
Zgodnie art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej.
Okolicznością bezsporną jest to, że skarżący O. R. był zarejestrowaną osobą zarządzającą transportem w spółce "A".
Przepis art. 92a ust. 8 u.t.d. stanowi zaś, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy.
Stosownie do lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1000 zł. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy również skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.). Niewyposażenie kierowcy w inny dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, wymagany w związku z realizowanym przewozem - skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 500 zł za każdy dokument (l.p. 1.7. załącznika nr 4 do u.t.d.).
Trafnie wskazał organ administracji II instancji, że licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym jest jednym z dokumentów, które kierowca wykonujący przewozy okazjonalne, jest zobowiązany posiadać, przy czym jest to inny dokument niż zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i licencja wspólnotowa, więc podstawą prawną do nałożenia kary za niewyposażenie kierowcy w ten dokument powinien być właśnie przepis l.p.1.7 załącznika nr 4 do u.t.d. a nie wskazany błędnie przez organ I instancji przepis lp. 1.2 tegoż załącznika, dotyczący licencji wspólnotowej.
W myśl art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in. wtedy, jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) oraz nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany do kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne.
Tego rodzaju naruszenia zostały stwierdzone w niniejszej sprawie.
Bezsporne były okoliczności faktyczne sprawy w zakresie wykonywania przewozu przez kierowcę, który nie posiadał ważnych na dzień kontroli orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego – o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz nie posiadał w pojeździe oryginalnego wypisu z licencji.
Z niekwestionowanych zeznań kierowcy A. M. wynikało, że wykonywał on przewóz w imieniu spółki z o.o. "A" na podstawie umowy zlecenia.
Kwestię sporną stanowiła ocena, czy kierowca, wykonujący przewóz na podstawie umowy zlecenia ze spółką, nie będąc w niej zatrudniony na podstawie umowy o pracę był istotnie zobowiązany do tego, by spełnić wymogi posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz, by posiadać wypis z licencji.
W konsekwencji zaprzeczenia takiemu obowiązkowi skarżący zakwestionował swą odpowiedzialność jako osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie za niewyposażenie kierowcy, który nie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, w stosowne orzeczenie lekarskie i psychologiczne o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz w wypis z licencji.
Organy prawidłowo przyjęły, że na osobie zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie spoczywa odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców niezależnie od formy ich zatrudnienia.
Nie sposób przyjąć, że obowiązki związane z kierowaniem kierowców na badania lekarskie i psychologiczne w świetle przepisów u.t.d. spoczywają wyłącznie na przedsiębiorcach zatrudniających kierowców na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 z późn. zm.).
Odwołanie się w przepisie art. 39j ust. 2 u.t.d. do przepisów kodeksu pracy wskazuje jedynie na zakres i zasady wykonywania badań lekarskich kierowców, z zastrzeżeniem w ust. 3 art. 39j u.t.d., że zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Z powołanych wyżej przepisów art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. wynika wprost, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W świetle zaś art. 92a ust. 6 u.t.d., za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. Nadrzędnym celem regulacji zawartych przepisach u.t.d. jest zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom ruchu drogowego. Nie ma żadnych podstaw, by w tej sytuacji w jakikolwiek sposób różnicować obowiązki kierowców wykonujących przewozy drogowe w zakresie poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym - z uwagi na formę prawna w jakiej te obowiązki wykonują.
W rozpoznawanej sprawie jednoznacznie ustalono, że kierowca wykonywał przewóz pasażera w imieniu spółki "A" i na jej rzecz, a w konsekwencji zasadnie uznano, że kierowca powinien dysponować stosownymi orzeczeniami o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Powinien także (jak prawidłowo przyjął organ odwoławczy) posiadać wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).
Organy prawidłowo ustaliły, że w dniu kontroli skarżący był osobą zarządzającą transportem w spółce "A" a zatem to do jego obowiązków należało zapewnienie wyposażenia kierowcy w wymagane orzeczenia oraz wypis z licencji. Naruszenie zaś obowiązków w tym zakresie uprawniało organy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego, jako osobę zarządzającą transportem.
W zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono wysokość kar obciążających skarżącego, a wynikających z powołanych wyżej przepisów.
W ocenie Sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Organ prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaś ocena ta znalazła wyraz w szczegółowym uzasadnieniu decyzji organów obu instancji.
W tym stanie sprawy, uznając skargę niezasadną, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
Sąd orzekał w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., gdyż o rozpoznanie sprawy w tym trybie wniósł w odpowiedzi na skargę organ administracji, zaś skarżący pomimo upływu 14 dni od daty doręczenia tego wniosku jego pełnomocnikowi nie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI