III SA/Gd 777/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-03-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjasłużbazwolnienie ze służbyterminprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o Policjiwniosekodwołaniezwolnienie lekarskie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę policjanta na rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, uznając, że termin zwolnienia został prawidłowo wyznaczony zgodnie z jego wnioskiem i przepisami ustawy.

Policjant M.K. złożył wniosek o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 30 kwietnia 2021 r., powołując się na art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Komendant Powiatowy Policji wyznaczył datę zwolnienia na 22 czerwca 2021 r., zgodnie z 3-miesięcznym terminem ustawowym. Policjant odwołał się od tej decyzji, argumentując, że przebywał na zwolnieniu lekarskim i termin zwolnienia powinien być późniejszy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że organ miał obowiązek zwolnić policjanta w terminie do 3 miesięcy od zgłoszenia wniosku, a jego późniejsze odwołanie nie mogło zmienić tej zasady ani terminu.

Sprawa dotyczyła skargi M.K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, który utrzymał w mocy rozkaz Komendanta Powiatowego Policji o zwolnieniu M.K. ze służby w Policji z dniem 22 czerwca 2021 r. Policjant M.K. złożył wniosek o zwolnienie ze służby z dniem 30 kwietnia 2021 r., powołując się na art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Organ pierwszej instancji wyznaczył datę zwolnienia na 22 czerwca 2021 r., wskazując, że termin ten mieści się w ustawowym 3-miesięcznym okresie od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Policjant wniósł odwołanie, argumentując, że przebywał na zwolnieniu lekarskim i termin zwolnienia powinien być późniejszy, aby nie pozbawić go środków do życia w okresie rekonwalescencji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozkaz pierwszej instancji. W skardze do WSA M.K. zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 130 § 1 i 2 k.p.a., twierdząc, że wykonanie rozkazu przed upływem terminu na wniesienie odwołania oraz wyznaczenie daty zwolnienia w trakcie zwolnienia lekarskiego było wadliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nakłada na organ bezwzględny obowiązek zwolnienia policjanta w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby, a oświadczenie woli policjanta nie zostało skutecznie odwołane. Sąd podkreślił, że materiałnoprawny skutek zwolnienia ze służby następuje z dniem określonym w decyzji, niezależnie od tego, czy decyzja stała się ostateczna, a późniejsze wniesienie odwołania ani fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie mogą stanowić podstawy do zmiany terminu zwolnienia, jeśli zostało ono wyznaczone w ustawowym 3-miesięcznym okresie. Sąd odrzucił argumentację skarżącego dotyczącą naruszenia art. 130 k.p.a., wskazując, że regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, termin zwolnienia policjanta ze służby na jego wniosek, wyznaczony przez organ w ustawowym 3-miesięcznym okresie, nie może być zmieniony z powodu przebywania policjanta na zwolnieniu lekarskim, jeśli decyzja została wydana w ramach uznania administracyjnego i mieści się w ustawowym terminie.

Uzasadnienie

Ustawa o Policji (art. 41 ust. 3) nakłada na organ obowiązek zwolnienia policjanta w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Oświadczenie woli policjanta jest wiążące dla organu, a późniejsze wniesienie odwołania lub przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie wpływa na obowiązek organu do wydania decyzji w tym terminie. Materiałnoprawny skutek zwolnienia następuje z dniem określonym w decyzji, niezależnie od procedury odwoławczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u. Policji art. 41 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Organ ma obowiązek respektowania woli policjanta i wydania decyzji w tym terminie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

k.p.a. art. 107 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Umożliwia odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia decyzji, gdy decyzja w całości uwzględnia żądanie strony.

k.p.a. art. 130 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący wstrzymania wykonania decyzji w przypadku wniesienia odwołania. Sąd uznał, że nie ma zastosowania w tej sprawie ze względu na materialnoprawny charakter zwolnienia ze służby.

k.p.a. art. 130 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący wstrzymania wykonania decyzji w przypadku wniesienia odwołania. Sąd uznał, że nie ma zastosowania w tej sprawie.

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący rozstrzygnięć organu odwoławczego. Sąd uznał, że organ prawidłowo utrzymał w mocy rozkaz organu pierwszej instancji.

k.c. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Przepis dotyczący złożenia i odwołania oświadczenia woli. Zastosowany do oświadczenia policjanta o wystąpieniu ze służby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwolnienie policjanta ze służby na jego wniosek musi nastąpić w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia. Oświadczenie woli policjanta o wystąpieniu ze służby jest wiążące dla organu. Przepisy materialnoprawne dotyczące ustania stosunku służbowego mają pierwszeństwo przed przepisami procesowymi o wstrzymaniu wykonania decyzji.

Odrzucone argumenty

Termin zwolnienia ze służby powinien być przesunięty z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim. Wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji o zwolnieniu ze służby. Organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu zwolnienia i ustalić nowy termin.

Godne uwagi sformułowania

organ ma bezwzględny obowiązek respektowania - woli policjanta, który nie chce kontynuować pracy w Policji regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej

Skład orzekający

Jolanta Sudoł

przewodniczący sprawozdawca

Janina Guść

sędzia

Paweł Mierzejewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia policjantów ze służby na ich wniosek, zwłaszcza w kontekście terminów ustawowych, wpływu zwolnień lekarskich oraz pierwszeństwa przepisów materialnoprawnych nad procesowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia policjanta na jego własny wniosek na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Interpretacja art. 130 k.p.a. może być odmienna w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie terminów w prawie administracyjnym i jak sądy interpretują przepisy dotyczące stosunków służbowych, nawet w sytuacjach, gdy funkcjonariusz próbuje zmienić swoją pierwotną decyzję.

Policjant chciał odejść, ale termin zwolnienia okazał się kluczowy. Sąd wyjaśnia, kto ma rację.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 777/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść
Jolanta Sudoł /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1944/22 - Wyrok NSA z 2024-02-23
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 360
art. 41 ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant: Specjalista Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi M.K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 28 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia 28 czerwca 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia 24 maja 2021 r. o zwolnieniu M. K. (dalej również jako "strona", "wnioskodawca", "policjant" lub "skarżący") ze służby w Policji z dniem 22 czerwca 2021 r.
Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wnioskiem (raportem) z dnia 22 marca 2021 r. M. K. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w C., jako swojego przełożonego, z prośbą o zwolnienie ze służby z Policji z dniem 30 kwietnia 2021 r. Jako podstawę umożliwiającą wystąpienie ze służby wnioskodawca wskazał art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 360 ze zm., dalej w skrócie - "ustawa o Policji").
W piśmie z dnia 23 marca 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w C. powiadomił wnioskodawcę, że zgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W związku z powyższym organ wskazał, że zwolnienie wnioskodawcy ze służby nastąpi z dniem 22 czerwca 2021 r.
Skarżący pokwitował odbiór wskazanego pisma informacyjnego w dniu 24 marca 2021 r.
Następnie, wobec M. K. począwszy od dnia 2 kwietnia 2021 r. wystawione zostały trzy kolejne zwolnienia lekarskie, w których wskazano, że wnioskodawca był niezdolny do pracy w okresie od 2 do 29 kwietnia 2021 r., od 30 kwietnia 2021 r. do 27 maja 2021 r. oraz od 28 maja do 24 czerwca 2021 r.
W dniu 24 maja 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w C. wydał rozkaz personalny (nr [...]) o zwolnieniu M. K. ze służby w Policji z dniem 22 czerwca 2021 r.
Ponieważ zwolnienie ze służby nastąpiło na skutek zgłoszonej przez policjanta na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, woli wystąpienia ze służby z Policji, organ pierwszej instancji odstąpił od sporządzenia uzasadnienia decyzji wskazując na art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") i uznając, że wydana decyzja w całości uwzględnia żądanie strony. Na decyzji poczyniono podpisaną przez M. K. adnotację, że otrzymał i zapoznał się z treścią decyzji w dniu 10 czerwca 2021 r.
W dniu 22 czerwca 2021 r., to jest w dniu wskazanym przez organ jako dzień zwolnienia ze służby z Policji, M. K. wniósł odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia 24 maja 2021 r. (nr [...]) o zwolnieniu ze służby na swój wniosek z dnia 22 marca 2021 r.
M. K. stanął na stanowisku, że fakt przebywania przez niego na zwolnieniu lekarskim wykluczał możliwość wydania decyzji, na mocy której byłby zwolniony ze służby w czasie trwania zwolnienia. W chwili zwolnienia ze służby, to jest w dniu 22 czerwca 2021 r., decyzją lekarza orzeczono bowiem, że M. K. potrzebna jest dalsza rekonwalescencja. Prawidłowym terminem zwolnienia ze służby byłby więc zdaniem strony w tym przypadku zatem jedynie taki termin, który byłby tożsamy z zakończeniem rekonwalescencji. Zwolnienie w trakcie trwania rekonwalescencji powoduje bowiem, że policjant zostałby pozbawiony środków na życie przez dotychczasowego pracodawcę w sytuacji, gdy z tego samego powodu (to jest rekonwalescencji) nie będzie miał możliwości podjęcia innej pracy zarobkowej.
Rozkazem personalnym z dnia 28 czerwca 2021 r. (nr [...]) Wojewódzki Komendant Policji w G. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia 24 maja 2021 r.
Po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie oraz stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie wniesionego odwołania, Wojewódzki Komendant Policji w G. przechodząc do analizy stanu faktycznego sprawy wskazał, że materialnoprawną przesłanką zwolnienia M. K. ze służby była dyspozycja art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, gdzie ustawodawca wskazał, że policjanta zwalnia się ze służby w Policji w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego
zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.
Organ odwoławczy wskazał, że cytowany przepis, będący podstawą prawną zwolnienia M. K. ze służby w Policji, stanowi obligatoryjną podstawę zwolnienia ze służby nie pozostawiającą niniejszego rozstrzygnięcia w zakresie uznania organu, jednakże takie uznanie możliwe jest w zakresie podjęcia przez organ decyzji, co do daty zwolnienia ze służby, o ile nie przekracza ona wyznaczonego ustawą terminu 3 miesięcy. W przedmiotowej sprawie podstawą do wdrożenia dyspozycji art. 41 ust. 3 ustawy o policji było dobrowolne zgłoszenie przez M. K. woli wystąpienia ze służby. Powyższe zostało jednoznacznie sprecyzowane w treści raportu, jaki strona przekazała Komendantowi Powiatowemu Policji w C. w dniu 22 marca 2021 r., gdzie określona została deklarowana podstawa prawna zwolnienia (art. 41 ust. 3 ustawy o Policji) oraz pożądana data zwolnienia, to jest dzień 30 kwietnia 2021 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby, to jest od dnia 22 marca 2021 r. Powiatowy Policji w C. był zobowiązany do rozwiązania stosunku służbowego z M. K. w terminie do dnia 22 czerwca 2021 roku, a wyznaczona przez niego data zwolnienia ze służby była zgodna z dyspozycją z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Co istotne, strona została w sposób skuteczny pisemnie poinformowana o wyznaczeniu konkretnej daty zwolnienia ze służby to jest 22 czerwca 2021 r. Tym samym w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. uznać należało, że M. K. choć posiadał pełną świadomość w tym zakresie, to nie zakwestionował w żaden sposób poczynionych przez przełożonego ustaleń. Z akt sprawy nie wynika w szczególności, aby do czasu wydania decyzji w sprawie przez Komendanta Powiatowego Policji w C. M. K. przejawiał chęć zmiany swojego pierwotnego żądania, poprzez na przykład oświadczenie woli pozostania w służbie lub nawet ewentualnej zmiany terminu, zwolnienia. W ocenie organu odwoławczego Komendant Powiatowy Policji w C. dokonał zatem skutecznej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, a także w oparciu o tę ocenę podjął suwerenną decyzję leżącą w granicach przypisanych mu kompetencji.
W odniesieniu do kwestii wyznaczenia przez organ pierwszej instancji daty zwolnienia na dzień 22 czerwca 2021 r. wskazano, że decyzje wydawane w sferze uznania administracyjnego podlegają kontroli administracyjnej i sądowej w ograniczonym zakresie. Badana jest tutaj prawidłowość przeprowadzonego postępowania pod względem proceduralnym. Nie są natomiast weryfikowane oceny wartościujące oraz celowość, czy słuszność wyboru dokonanego przez organ. W przedmiotowej sprawie w ocenie organu w tym zakresie istotne znaczenie miało, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej, która podlega określonym rygorom wpisanym w jednostronną, hierarchiczną zależność zarządczą. Kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu mianowania poddać się musi regułom pełnienia służby, nacechowanej istnieniem szczególnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Przykładem takich szczególnych uprawnień są korzystniejsze zasady nabywania przez funkcjonariuszy służb mundurowych uprawnień emerytalno - rentowych oraz ustalania ich wymiaru. Z kolei do szczególnych obowiązków można zaliczyć pełną dyspozycyjność i zależność od władzy służbowej, przejawiającej się również w zakresie podejmowania decyzji o dacie zwolnienia za służby konkretnego funkcjonariusza, która w świetle obowiązujących unormowań prawnych nie musi być zgodna z intencją i jego oczekiwaniami. W rozpatrywanej sprawie strona podnosząc w treści wniesionego odwołania kwestię zmiany terminu zwolnienia ze służby w celu realizacji jej prywatnego interesu prawnego (utrzymania stanu otrzymywania świadczeń finansowych związanych z pozostawianiem w stosunku służbowym) nie wzięła pod uwagę, że deklarowanym przez nią terminem zwolnienia ze służby był dzień 30 kwietnia 2021 r., a zatem decyzja organu pierwszej instancji o wyznaczeniu późniejszego terminu zwolnienia ze służby zadośćuczyniła niejako jego intencji.
Zdaniem organu zawarta w treści odwołania teza dotycząca nieprawidłowego wyznaczenia przez Komendanta Powiatowego Policji w C. daty zwolnienia ze służby nie posiada umocowania prawnego i jest bezpodstawna. Organ podkreślił, że M. K. nie wskazał żadnej podstawy prawnej umożliwiającej organowi przychylenie się do realizacji przedstawionych żądań, to jest wyznaczenia innej daty zwolnienia ze służby. Opisana przez stronę sytuacja pogorszenia się stanu zdrowia oraz wynikający z powyższej sytuacji stan ewentualnej niemożliwości podjęcia zarobkowania, nie stanowi podstawy do zmiany decyzji w zakresie daty zwolnienia ze służby. Szczególnie, że podjęcie tego rodzaju decyzji, to jest zwolnienie M. K. w terminie późniejszym aniżeli 23 czerwca 2021r. stanowiłoby naruszenie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, a także naruszyłoby interes społeczny, przejawiający się w tym konkretnym przypadku chęcią dążenia o dbanie o stan finansów publicznych. W odniesieniu do opisanej wcześniej niemożności prawnej zmiany daty zwolnienia ze służby wskazano, że opisana powyżej sytuacja nie uzasadniałaby przedłożenia interesu strony nad interes społeczny, nawet w sytuacji w której interes strony byłby wyjątkowo ważny. Organ ma bowiem obowiązek uwzględniania słusznego interesu obywatela, jeśli nie pozostaje to w sprzeczności z interesem społecznym (art. 7 k.p.a.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. K. wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Wojewódzkiego Komendanta Policji w G. z dnia 28 czerwca 2021 r., uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia 24 maja 2021 r. oraz zobowiązanie organu pierwszej instancji przez Sąd do przywrócenia skarżącego do służby.
W skardze podniesiono zarzuty naruszenia prawa obejmujące:
1) rażące naruszenie przez organ odwoławczy art. 130 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego organu pierwszej instancji, który to został przez organ pierwszej instancji wykonany z dniem 22 czerwca 2021 r., pomimo, iż otrzymawszy rozkaz organu pierwszej instancji w dniu 10 czerwca 2021 r., z dniem 22 czerwca 2021 r. skarżący wniósł odwołanie od tego rozkazu - które stanowi przyczynę nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,
2) rażące naruszenie przez organ odwoławczy art. 130 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozkazu organu pierwszej instancji zwalniającego skarżącego ze służby z dniem 22 czerwca 2021 r., pomimo, że w sytuacji, w której organ odwoławczy utrzymując w mocy rozkaz organu pierwszej instancji winien był wyznaczyć datę zwolnienia ze służby z datą późniejszą niż rozkaz organu odwoławczego, czyli po dniu 28 czerwca 2021 r., co znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2011 r., o sygn. akt II SA 2931/00,
3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie przez organ odwoławczy uchylenia w całości rozkazu organu pierwszej instancji i nie rozstrzygnięcia w tym zakresie co do istoty sprawy,
4) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i uznanie, że rozkaz organu pierwszej instancji winien pozostać utrzymany w mocy, podczas gdy został on wykonany przez organ jeszcze przed upływem terminu na wniesienie odwołania, choć nie był on zgodny z żądaniem skarżacego, ani też strona nie zrzekła się prawa do wniesienia odwołania.
Ponadto, powołując się na art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z pisma Komendanta Powiatowego Policji z dnia 29 czerwca 2021 r. celem wykazania faktu, iż pomimo tego, że organ odwoławczy stwierdził, że skarżący został zwolniony ze służby z dniem 22 czerwca 2021 r., organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do zwrotu legitymacji służbowej oraz identyfikatora służbowego dopiero po wydaniu rozkazu przez organ odwoławczy, to jest po dniu 28 czerwca 2021 r. W ocenie skarżącego doprowadziło to do absurdalnej sytuacji, że w dniach od 22 do 28 czerwca 2021 r. pełniłby on służbę jako policjant, pomimo tego, że w tych okresie przebywał na zwolnieniu lekarskim i pomimo tego, że formalnie organ odwoławczy uznał, że z dniem 22 czerwca 2021 r. skarżący został zwolniony ze służby.
Przedstawiając swoje stanowisko w sprawie skarżący podkreślił, że z uwagi na treść art. 130 § 1 k.p.a. organ pierwszej instancji winien był w sytuacji, w której wyznaczył datę zwolnienia z dniem 22 czerwca 2021 roku, doręczyć skarżącemu rozkaz zwalniający ze służby wcześniej aniżeli w dniu 10 czerwca 2021 r., aby uniknąć sytuacji, w której skarżący mógłby wnieść odwołanie od tego rozkazu w dacie swojego zwolnienia to jest w dniu 22 czerwca 2021 r. lub nawet z datą późniejszą - czego organ nie uczynił. Tym samym składając odwołanie od rozkazu skarżący z zachowaniem terminu do wniesienia odwołania, mógł wnieść je do organu w dacie, w której był już zwolniony ze służby. Skarżący podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki pozwalające na wcześniejsze wykonania rozkazu, niż data upływu terminu na wniesienie odwołania, bowiem rozkaz nie był zgodny z żądaniem skarżącego, a skarżący nie złożył też oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do odwołania.
W konsekwencji wniesienia odwołania w dniu 22 czerwca 2021 r., organ odwoławczy wydał decyzję w dniu 28 czerwca 2021 r. Z uwagi na datę wydania decyzji odwoławczej, w której organ uznał jednocześnie, że skarżący został zwolniony ze służby z dniem 22 czerwca 2021 r. w ocenie skarżącego doszło tym samym do rażącego naruszenia art. 130 § 2 k.p.a.
Skarżący podkreślił, że jeżeli organ decyduje się na zwolnienie policjanta w ostatnim dniu ustawowego terminu - jak miało to miejsce w przypadku skarżącego, a tenże składa odwołanie od rozkazu, wówczas jest rzeczą pewną, że ostateczny termin zwolnienia ze służby przypadnie później niż wyznaczone ustawowo 3 miesiące. Zgodnie bowiem z art. 130 k.p.a. wniesienie odwołania w ustawowo zakreślonym terminie wstrzymuje wykonanie rozkazu. Nie powoduje to jednakże wadliwości rozkazu personalnego. Jak bowiem podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. o sygn. akt I OSK 1239/12 "Jeżeli zaś policjant wnosi odwołanie od decyzji o zwolnieniu go ze służby na skutek zgłoszonego raportu o zwolnienie, to godzi on się na ewentualne późniejsze, wynikające z wszczęcia postępowania odwoławczego, określenie daty zwolnienia. Uznanie, że w takim przypadku data zwolnienia ze służby nadal powinna zawierać się w terminie do 3 miesięcy od pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby kłóciłoby się z założeniem o racjonalnym ustawodawcy". Skarżący zaznaczył, że wyrażony w powołanym wyroku pogląd stanowi ugruntowaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych. W praktyce, respektowanie treści art. 130 k.p.a. oznacza zatem zdaniem skarżącego spoczywający na organie odwoławczym obowiązek określenia innej, nowej daty zwolnienia ze służby, która będzie późniejsza i będzie przypadała po upływie 3 miesięcy, licząc od dnia wszczęcia postępowania, co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło. Termin orzeczonego zwolnienia ze służby nie może być wcześniejszy od decyzji ostatecznej w tym przedmiocie (lex retro non agit). Organ odwoławczy, jeśli uznałby decyzję organu pierwszej instancji za słuszną, powinien zatem uchylić ją w części dotyczącej terminu zwolnienia, ustalić nowy termin w przyszłości, a w pozostałej części utrzymać ją w mocy. Skarżący wskazał, że wskazane stanowisko uzasadnienia w jego ocenie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2001 r., sygn. akt II SA 2931/00.
Skarżący podkreślił, w skardze, że wydana wobec niego decyzja odwoławcza jest niedorzeczna, ponieważ w okresie od 2 kwietnia 2021 r. do dnia 28 czerwca 2021 r. włącznie, skarżący przybywał stale na zwolnieniu lekarskim. Jednocześnie do wykonania rozkazu personalnego organu pierwszej instancji doszło w ocenie skarżącego dopiero w dniu 29 czerwca 2021 r. Dopiero bowiem w piśmie z dnia 29 czerwca 2021 r. sporządzonym przez organ pierwszej instancji skarżący został poinformowany o obowiązku zwrotu legitymacji służbowej i odznaki policyjnej. Na tej podstawie skarżący wywodzi, że jego zdaniem organ pierwszej instancji uznał, iż wykonalność rozkazu o zwolnieniu jest wiążąca od dnia otrzymania przez stronę rozkazu personalnego z dnia 28 czerwca 2021 r. jednakże od daty wcześniejszej, to jest od dnia 22 czerwca 2021 roku. Skarżący ocenił tego rodzaju wykładnię jako bezmyślną. Zauważył także, że mogła ona prowadzić do niebezpiecznych i poważnych konsekwencji. Gdyby tylko bowiem skarżący nie przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach od 22 do 28 czerwca 2021 r., to w tym okresie dalej pełniłby czynną służbę w Policji, ponieważ w ocenie skarżącego w tym czasie dalej był funkcjonariuszem Policji. Opisana sytuacja byłaby więc o tyle istotna, iż po otrzymaniu rozkazu personalnego z dnia 28 czerwca 2021 r. okazałoby się że, zgodnie z twierdzeniem organu odwoławczego wykonując czynności służbowe w dniach 22 czerwca 2021 r. do dnia 28 czerwca 2021 r. skarżący nie był funkcjonariuszem Policji, pomimo, że w tym czasookresie skarżący mógłby np. pozbawić ludzi wolności, co z kolei mogłoby wiązać się z zarzutem popełnienia przestępstwa.
Komendant Wojewódzki Policji w G. w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie (w realiach niniejszej sprawy rozkaz personalny będący decyzją administracyjną) pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanej decyzji (pkt 2) lub wydania jej z naruszeniem prawa (pkt 3). W tym kontekście trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. W przypadku uznania, że tego rodzaju naruszenia prawa nie wystąpiły w sprawie, skarga na decyzję niemająca uzasadnionych podstaw, polega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie skarżący uczynił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 28 czerwca 2021 r., którym organ utrzymał rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia 24 maja 2021 r. o zwolnieniu go ze służby w Policji z dniem 22 czerwca 2021 r.
Nie budzi wątpliwości, że powyższe rozkazy personalne mają charakter decyzji administracyjnych w rozumieniu art. 104 k.p.a. i stanowią rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej, zainicjowanej wnioskiem (raportem) M. K. z dnia 22 marca 2021 r., poprzez który skarżący złożył oświadczenie woli o wystąpieniu ze służby w Policji i spowodował wszczęcie kontrolowanego postępowania.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych rozstrzygnięć stanowił art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.
Z przywołanego przepisu wynika, że organ jest związany złożonym przez policjanta oświadczeniem, poprzez które podwładny komunikuje swojemu przełożonemu wolę wystąpienia ze służby. Składane przez policjanta pisemne zgłoszenie o wystąpieniu ze służby, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, jest zatem oświadczeniem woli, do którego ma pełne zastosowanie art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., w skrócie dalej jako - "k.c."). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu k.c., oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.
Powyższe unormowanie oznacza, po pierwsze - że pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby uznaje się za złożone z chwilą, gdy doszło do osoby, względem której zostało wystosowane, w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Po drugie - co niemniej ważne, takie oświadczenie może zostać skutecznie odwołane.
Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy skierowane do Komendanta Powiatowego Policji w C. oświadczenie M. K., w którym skarżący wystąpił z prośbą o zwolnienie ze służby dotarło do jego przełożonego w dniu 22 marca 2021 r. (okoliczność poza sporem).
W sytuacji złożenia przez policjanta oświadczenia woli, dotyczącego wystąpienia ze służby, organ nie ma dowolności co do wydania lub nie wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia, jak też możliwości wydania decyzji odmawiającej zwolnienia ze służby. Jak wskazano powyżej, z treści art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, wynika bowiem, że - organ ma bezwzględny obowiązek respektowania - woli policjanta, który nie chce kontynuować pracy w Policji. W realiach przedmiotowej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga, że obowiązek ten dotyczy organów obu instancji. Ponadto, w rozpoznawanej sprawie istotne jest, że w toku postępowania administracyjnego oświadczenie woli M. K. z dnia 22 marca 2021r. nie zostało odwołane, ani cofnięte. Organom administracji nie można tym samym czynić zarzutu, że wydały decyzję, której de facto domagał się sam skarżący, składając wiążące oświadczenie woli, a który następnie na etapie postępowania administracyjnego kwestionował jedynie datę, z jaką został zwolniony z Policji.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku.
Stanowisko takie wyrażono również w powołanym przez skarżącego w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt 1239/12, gdzie wskazano, że "przyjmuje się, że przewidziany w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji termin jest zachowany, jeżeli określona w decyzji organu pierwszej instancji data zwolnienia ze służby mieści się w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia policjanta ze służby."
Treść wskazanego przepisu ustawy o Policji jest w ocenie Sądu jasna i jednoznaczna. Tym samym z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu, organ nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby z datą mieszczącą się w okresie 3 miesięcy od dnia, w którym policjant zgłosił wolę wystąpienia ze służby. Rozwiązanie takie, ma po pierwsze na celu ochronę niekwestionowanego prawa policjanta do wystąpienia ze służby bez konieczności wyjaśniania, z jakiego powodu to następuje. Z drugiej strony, ma na celu zagwarantowanie interesu publicznego. Dobro służby publicznej, jaką jest służba w Policji, może bowiem wymagać, aby policjant, od kiedy zgłosił swoją wolę wystąpienia ze służby, przez jakiś jeszcze czas pełnił swoje obowiązki służbowe - zawsze nie dłużej jednak niż 3 miesiące.
Uznanie organu wynikające z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, wyraża się zatem i ogranicza do kwestii wskazania konkretnej daty zwolnienia, która jednakże zawsze winna przypadać w trzymiesięcznym okresie od momentu złożenia rezygnacji (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 1866/01, z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2759/15 czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 444/19). Co do zasady, nie można tym samym - bez skutecznego wykazania, że organ naruszył granice uznania administracyjnego - czynić organowi zarzutu, co do dnia jaki wyznaczył na dzień zwolnienia wnioskodawcy ze służby, o ile zachował trzymiesięczny termin. Choćby był to - tak jak w niniejszej sprawie - ostatni dzień terminu wynikającego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Mając na uwadze stan faktyczny przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu podkreślenia wymaga, że o naruszeniu granic uznania administracyjnego w zakresie wyznaczania daty zwolnienia ze służby nie może stanowić w szczególności okoliczność, że po zgłoszeniu przez policjanta woli wystąpienia ze służby, w trakcie biegu terminu, o którym mowa w art. 41 ust. 3 cyt. ustawy, policjant zachorował i został objęty zwolnieniem lekarskim. W postępowaniach prowadzonych w trybie omawianego przepisu ustawy o Policji trzeba bowiem zawsze pamiętać, jak zostało podkreślone na wstępie, że toczą się one wyłącznie z woli danego policjanta, która została przez niego dobrowolnie wyrażona poprzez złożone względem organu oświadczenia, którym organ jest związany i które musi zrealizować w ustawowo zakreślonym terminie.
Zwolnienie ze służby w oparciu o art. 41 ust. 3 ustawy o Policji ma pod tym względem charakter wyjątkowy. W innych przypadkach zaprzestania służby, ustawa o Policji poprzez art. 43 ust. 1 wprowadza okres ochronny, stanowiąc, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1, 4, 6 cyt. ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Z powołanego przepisu wynika zatem, że nie odnosi się on do zwolnień ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, właśnie z tego powodu, że zawsze stanowią one wyraz pisemnego zgłoszenia przełożonym woli wystąpienia ze służby. Na marginesie można dodać, że także ochrona z art. 44 ustawy o Policji, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze przebieg postępowania administracyjnego w sprawie oraz treść wniesionej skargi, przed przystąpieniem do dalszych rozważań Sąd uznał za zasadne zaakcentować zmianę stanowiska reprezentowanego skarżącego, a mianowicie, że dopiero na obecnym etapie postępowania sądowo-administracyjnego skarżący domaga się już nie tyle stwierdzenia, że zwolnienie ze służby nastąpiło w nieprawidłowej dacie, lecz - upatrując co prawda wadliwości decyzji odwoławczej w tym właśnie fakcie - domaga się uznania przez Sąd, że w ogóle nie powinien zostać zwolniony ze służby (pomimo złożonego w tym przedmiocie oświadczenia woli). Jednoznacznie wnosi bowiem o zobowiązanie przez Sąd organu pierwszej instancji do przywrócenia go do służby. Dostrzec w tym miejscu trzeba, nie rozstrzygając jednocześnie jaki charakter miały działania skarżącego w toku postępowania administracyjnego, to jest zamierzony czy przypadkowy, że regulacja zawarta w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, nie może prowadzić do wykorzystywania odwołania do uchylania się od skutków oświadczenia o wystąpieniu ze służby, ani też być wykorzystywana do innych celów niezgodnych z tymi, którymi kierował się ustawodawca, uchwalając omawiany przepis. Niewątpliwe, w takiej sytuacji istnieje możliwość uniknięcia skutków wywołanych złożonym oświadczeniem woli. Przy czym, odwołanie oświadczenia woli jest skutecznie w przypadku gdy doszło ono jednocześnie z tym oświadczeniem woli lub wcześniej (art. 61 § 1 zdanie drugie k.c.). Ponadto, kodeks cywilny przewiduje również możliwość uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu (art. 84 k.c.).
W nawiązaniu natomiast do zgłoszonego w skardze żądania przywrócenia do służby, należy wyjaśnić skarżącemu, że kognicja sądu administracyjnego nie obejmuje orzekania merytorycznego (in meriti), co zostało już podniesione na wstępie rozważań w niniejszym uzasadnieniu. Trzeba przy tym zauważyć, że skarżący we wniesionym odwołaniu zaskarżył rozkaz personalny tylko "w części", zarzucając mu nieprawidłowe wyznaczenie daty zwolnienia ze służby (nie domagał się natomiast przywrócenia do służby).
W sprawie nie było kwestionowane, że skarżący w dniu 22 marca 2021 r. skutecznie złożył oświadczenie woli o wystąpieniu ze służby w Policji.
W związku z tym zgodnie z przywołaną treścią art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, organ miał obowiązek zwolnić go z tej służby najpóźniej w dniu 22 czerwca 2021 r. Skarżący już dwa dni po złożeniu wskazanego raportu, to jest w dniu 24 marca 2021r. został poinformowany, że jego służba zakończy się z dniem 22 czerwca 2021r., a nie jak oczekiwał z dniem 30 kwietnia 2021 r. Aż do zapoznania się z treścią rozkazu personalnego z dnia 24 maja 2021 r., co nastąpiło w dniu 10 czerwca 2021 r., skarżący nie zgłaszał jakichkolwiek zastrzeżeń względem rozwiązania stosunku służbowego z dniem 22 czerwca 2021 r. Jeżeli skarżący ostatecznie nie chciał zostać zwolniony z Policji, mógł dobrowolnie odwołać złożone w dniu 22 marca 2021 r. oświadczenie woli, czego jednak nie uczynił. Po złożeniu raportu z dnia 22 marca 2021 r., rozpoczął zwolnienie lekarskie w dniu 2 kwietnia 2021 r., a w tym czasie posiadał już wiedzę, że organ zaplanował zwolnienie ze służby z dniem 22 czerwca 2021 r. Skarżący został o tym bowiem poinformowany w piśmie Komendanta Powiatowego Policji w C., z którym zapoznał się w dniu 24 marca 2021 r. Nie było zatem przeszkód, aby z wyprzedzeniem zmodyfikował swoje żądanie. Jednak skarżący zachowywał się przez ten cały czas biernie, aż do dnia wskazanego przez organ jako data zwolnienia ze służby. W istocie to nie działania organów, ale czynności skarżącego zdeterminowały przebieg całego postępowania w sprawie, poprzez to, że skarżący odbierając decyzję organu pierwszej instancji z dnia 24 maja 2021 r. o zwolnieniu ze służby z dniem 22 czerwca 2021 r., odwołał się od niej w dniu 22 czerwca 2021 r. Należy podkreślić, że Sąd nie kwestionuje, że działania skarżącego były w tym zakresie dokonane w terminie oraz że skarżący był do nich uprawniony. Skarżący nie powinien jednak upatrywać w nich skutecznego narzędzia dla modyfikowania jednoznacznej treści przepisu art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego w zakresie przyjętej przez organ odwoławczy daty zwolnienia go ze służby. Przy czym Sądowi znane jest stanowisko wyrażone w powołanym przez skarżącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2001 r., sygn. akt II SA 2931/00, w którym wskazując na art. 130 k.p.a. wywiedziono, że "termin zwolnienia policjanta, który od decyzji o zwolnieniu ze służby odwołał się może być wyznaczony po dacie wydanej decyzji odwoławczej, gdzie organ odwoławczy uznając decyzję pierwszoinstancyjną za słuszną, powinien uchylić ją w części dotyczącej terminu zwolnienia, ustalić nowy termin w przyszłości, a w pozostałej części utrzymać ją w mocy". Trzeba jednak zauważyć, że pogląd ten został wyrażony w zupełnie odmiennym stanie prawnym i faktycznym, który dotyczył zwolnienia funkcjonariusza Policji na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy o Policji, z uwagi na skazanie policjanta za przestępstwo umyślne z oskarżenia publicznego. Ponadto, nie jest to pogląd ugruntowany i jednolity w orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do spraw, których przedmiotem jest zwolnienie ze służby publicznej na wniosek funkcjonariusza.
W ocenie Sądu, pogląd ten nie może mieć odniesienia do rozpatrywanej sprawy, zważywszy na opisaną wyżej jej specyfikę, a mianowicie zdeterminowanie całego toczącego się w sprawie postępowania przez złożone przez policjanta oświadczenie woli, które jest dla organu wiążące i które jednocześnie nie może modyfikować powszechnie obowiązującego przepisu prawa w postaci art. 41 ust. 3 ustawy o Policji w zakresie terminu, w jakim policjant musi zostać zgodnie ze swoim żądaniem zwolniony ze służby w Policji.
Sąd natomiast podziela i przyjął za własny pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 444/19, gdzie wskazano, że wydając decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby na wniosek policjanta, obowiązkiem organu jest przyjęcie takiej daty zwolnienia ze służby na wniosek policjanta, która będzie się mieściła w okresie 3 miesięcy, o których mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, czemu na przeszkodzie nie może stanąć późniejsze wniesienie odwołania od rozkazu personalnego, ani fakt, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadnie już po upływie tego terminu.
Należy się zgodzić z wyrażonym w tym wyroku stanowiskiem, że zgłoszenie wystąpienia ze służby nie ma wyłącznie charakteru procesowego, ale wywołuje również skutki materialne. Do nich zaś, zdaniem Sądu, zalicza się właśnie termin, w jakim stosunek służbowy powinien zostać zakończony. Warto również w tym miejscu przywołać stanowisko prezentowane w judykaturze, że decyzja konstytutywna może niekiedy działać również z mocą wsteczną, w zależności od właściwości danego stosunku prawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 417/19).
Reasumując obowiązkiem organu wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, wiążącym się z materialnoprawną istotą stosunku służbowego policjanta, jest przyjęcie takiej daty zwolnienia go ze służby, która mieściłaby się w trzymiesięcznym okresie, przypadającym po zgłoszeniu wystąpienia ze służby. Na przeszkodzie temu nie może stanąć późniejsze wniesienie odwołania od wydanego w tym przedmiocie rozkazu personalnego, a także okoliczność, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadło już po jego upływie. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji organ odwoławczy jest uprawniony do wydania rozkazu personalnego określającego zwolnienie policjanta ze służby z datą wsteczną, ale zawierającą się w okresie wskazanym w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Może również utrzymać w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji, w którym dokonano prawidłowego z punktu widzenia treści art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, określenia daty zwolnienia ze służby, niezależnie od daty w jakiej podejmowana jest ostatecznie decyzja odwoławcza.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 130 k.p.a. Zdaniem Sądu, przepis ten nie ma zastosowania na gruncie niniejszej sprawy, bowiem zwolnienie policjanta uzależnione byłoby nie od zaistnienia obiektywnych ustawowych przesłanek zobowiązujących do jego zwolnienia (w przedmiotowej sprawie pisemne wyrażenie woli wystąpienia ze służby złożone przez policjanta wobec przełożonego). Nie odbywałoby się zatem na zasadach i w trybie określonym w ustawie o Policji, ale uzależnione byłoby od ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie jego zwolnienia. W konsekwencji prowadziłoby do przedłużania zakończenia tego postępowania i mogłoby stać się polem do nadużyć pozwalającym funkcjonariuszom, którzy nie chcą już wykonywać obowiązków związanych ze służbą w Policji, na nadmiernie i sprzecznie z celem art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, rozciąganie w czasie przywilejów związanych z zatrudnieniem w Policji. Prowadziłoby to do sprzecznej z interesem publicznym konieczności ponoszenia znacznych obciążeń finansowych, przy jednoczesnym braku możliwości przyjęcia na etat nowych funkcjonariuszy publicznych do służby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 170/17).
Zdaniem Sądu, regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma w tym przypadku pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej.
Ustanie stosunku służbowego następuje z dniem określonym w decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby niezależnie od tego, czy w tym dniu decyzja stała się decyzją ostateczną. Nie ma zatem zastosowania art. 130 § 1 k.p.a. (zob. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 941/05 oraz z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 1013/13). Przedstawione przez skarżącego w skardze hipotetyczne stany faktyczne sugerujące jakoby, tylko gdyby nie pozostawał na zwolnieniu lekarskim w okresie od 22 do 28 czerwca 2021 r. wykonywałby obowiązki służbowe policjanta, za co później mógłby zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej, są tym samym ze wszech miar nieuprawnione. Faktem jest bowiem, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 22 czerwca 2021 r. i od tej daty - w czym wyraża się właśnie materialnoprawny skutek tego rodzaju rozstrzygnięcia - nie był już funkcjonariuszem Policji. W szczególności wbrew stanowisku skarżącego nie można utożsamiać skutku utraty statusu funkcjonariusza z faktem zwrotu odznaki policyjnej czy legitymacji służbowej. Okoliczności te są obojętne dla prawnego bytu stosunku służbowego. Brak było tym samym podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego zgłoszonego w skardze, dotyczącego pisma Komendy Powiatowej Policji w C. z dnia 29 czerwca 2021 r., zobowiązującego skarżącego do zwrotu legitymacji służbowej i identyfikatora służbowego oraz rozliczenia się z " z karty zwolnienia - obiegówki".
Dlatego też podzielając pogląd, że regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej, w pierwszej kolejności wskazać należy, że choć art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, nie precyzuje dokładnej daty, z jaką następuje rozwiązanie stosunku służbowego, nie należy na zasadach ogólnych, sięgać tu do przepisu art. 130 K.p.a. Zwolnienie następuje w formie decyzji administracyjnej, zwanej rozkazem personalnym, w którym należy podać datę zwolnienia. Skoro zatem decyzja o zwolnieniu ma charakter konstytutywny oznacza to, że materialnoprawny skutek nią przewidziany - zwolnienie ze służby w Policji, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji - następuje z datą określoną w decyzji, której prawidłowość wyznaczenia przez organ nie może być skutecznie zakwestionowana jeżeli została w ramach uznania administracyjnego wyznaczona przez organ pierwszej instancji w terminie 3 miesięcy liczonych od dnia, w którym policjant wyraził wolę o wystąpieniu ze służby. Organy nie mają tu zatem dowolności. Skoro bowiem przepisy ustawy o Policji precyzują, że zwolnienie na wniosek musi nastąpić w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby, uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji, w celu ustalenia innej niż wynikająca z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji daty zwolnienia ze służby, stanowiłoby istotne naruszenie prawa. W przypadku złożenia przez policjanta oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby, ustawa o Policji, obligując organy do dokonania takiego zwolnienia, nie wskazuje bowiem innego sposobu wyznaczenia terminu zwolnienia niż wynikający z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
W świetle powyższych rozważań należało uznać za zgodne z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji i mieszczące się w graniach uznania administracyjnego wydanie przez organ odwoławczy w dniu 28 czerwca 2021 r. rozkazu personalnego o utrzymaniu rozkazu personalnego organu pierwszej instancji z dnia 24 maja 2021r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 22 czerwca 2021 r.
Tym samym stosunek służbowy skarżącego wygasł w dniu 22 czerwca 2021 r. Bez znaczenia dla sprawy zaś było, że wniesienie odwołania winno było - jak podnosi skarżący zgodnie z art. 130 § 2 k.p.a. - wstrzymać wykonanie orzeczenia pierwszej instancji. Materialny skutek wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza nie wynikał bowiem wyłącznie z wydanej w tym przedmiocie decyzji, ale wiązał się bezpośrednio z rezygnacją przez skarżącego z dalszego pełnienia służby i skutecznym złożeniem w tym zakresie oświadczenia woli. To zaś z kolei obligowało organ do wydania stosownego rozstrzygnięcia w terminie do 3 miesięcy od tego momentu, niezależnie od tego, czy skarżący w toku dalszego postępowania wykorzystał przysługujące mu środki zaskarżenia czy też nie. Należy zwrócić uwagę, że pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby zostało złożone w dniu 22 marca 2021r. i nie zostało przez skarżącego odwołane, zaś orzeczenie organu drugiej instancji zapadło w dniu 28 czerwca 2021 r., a więc już po upływie trzymiesięcznego okresu, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Wydając zatem w tej dacie rozstrzygnięcie, które byłoby zgodne z oczekiwaniami strony skarżącej, jak już zaznaczono organ drugiej instancji dopuściłby się naruszenia art. 41 ust. 3 o Policji. Dlatego organ odwoławczy był uprawniony do wydania rozkazu personalnego, który uwzględniał najpóźniejszą możliwą datę zwolnienia skarżącego ze służby, zgodną z treścią tego przepisem.
Na marginesie dodać można, że postulaty skarżącego zgłoszone na etapie postępowania odwoławczego, co do daty w której miałoby nastąpić zwolnienie ze służby w Policji były nieprecyzyjne. Skarżący w odwołaniu nawet nie określił daty, w której miałby zostać zwolniony ze służby. Wobec twierdzeń skarżącego o przebywaniu w chwili orzekania przez organ odwoławczy na zwolnieniu lekarskim (w aktach sprawy znajdują się zwolnienia lekarskie obejmujące okres od dnia 2 kwietnia do 24 czerwca 2021 r.) domaganie się od organu, aby wyznaczył datę zwolnienia "po zakończeniu okresu rekonwalescencji", którego sam skarżący nie umiał ani sprecyzować, ani określić, trzeba ocenić jako nie mogące stanowić podstawy do formułowania w tym zakresie zarzutu wobec organu. W istocie bowiem na tym etapie sprawy skarżący domagał się zwolnienia ze służby w Policji z datą nie tylko sprzeczną z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, ale również z taką, której nie można było w ogóle ustalić w oparciu o treść złożonego odwołania.
Reasumując, należało stwierdzić, że pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby dokonane w dniu 22 marca 2021 r., którego skarżący w toku postępowania administracyjnego nie odwołał, ani nie wycofał, pociągało za sobą skutki materialne i obligowało organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji w terminie wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, została wydana po rozważeniu wszelkich istotnych okoliczności sprawy oraz podniesionych przez skarżącego zarzutów, jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego.
Sąd nie podzielił stanowiska strony o konieczności dokonania zmiany daty zwolnienia przez organ odwoławczy, biorąc pod uwagę konstytutywny charakter decyzji o zwolnieniu ze służby oraz fakt, że skarżący mógł dysponować swoim oświadczeniem, czego jednak w stosownym czasie nie dokonał, skutecznie wiążąc złożonym oświadczeniem woli - organ. Nie można też akceptować dążenia do przedłużenia postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby prowadzonego na wniosek, nieuzasadnionego celem, któremu ma służyć przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Kończąc rozważania, należy zgodzić się z organem odwoławczym, że nie można przyjąć, aby rozkaz personalny z dnia 24 maja 2021 r. uwzględniał w całości żądanie skarżącego, gdyż do zwolnienia ze służby nie doszło z dniem 30 kwietnia 2021 r. wskazanym w raporcie z dnia 22 marca 2021 r. Przy czym, prawidłowo organ ocenił, że w realiach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisu 107 § 4 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Argumentację przywołaną w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu należy podzielić. Jak już zostało zaznaczone na wstępie rozważań, nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie decyzji (rozkazu) w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a. stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynika sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący istnienia takiego wpływu nie wykazał.
Podsumowując dokonane rozważania należy uznać, że brak było podstaw do wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozkazu personalnego, jak też stwierdzenia, że został on wydany z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI