III SA/Gd 746/13

III SA/Gd 746/13 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2013-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 770/14 - Wyrok NSA z 2015-06-30
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,  art. 135,  art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
art. 41 ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 11 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 22 maja 2013 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz skarżącego W. T. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym (decyzją) nr [...] z dnia 22 maja 2013 r. Komendant Miejski Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 w zw. art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.) i art. 108 § 1 k.p.a. z dniem 23 maja 2013 r. zwolnił ze służby w Policji starszego sierżanta W. T..
W uzasadnieniu wskazano, że st. sierż. W. T. zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby nieprzerwanie od 21 maja 2012 roku, dostarczając zaświadczenia lekarskie. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji funkcjonariusz może zostać zwolniony ze służby po upływie 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby i nie ma znaczenia, czy po upływie tego okresu stan jego zdrowia pozwalać będzie na podjęcie służby. Długotrwała nieobecność policjanta w służbie obciążała innych policjantów pracą oraz dezorganizowała wykonywanie ustawowych zadań.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez W. T. Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym (decyzją ) nr [...] z dnia 11 lipca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że usprawiedliwiona nieobecność funkcjonariusza w służbie, spowodowana chorobą, co do zasady objęta jest ochroną, która umożliwia nawet wykorzystanie w tym celu płatnego urlopu zdrowotnego przeznaczonego na przeprowadzenie zalecanego leczenia w wymiarze nie przekraczającym jednorazowo 6 miesięcy. Po wyleczeniu się i przedłożeniu zaświadczenia lekarskiego o zdolności do służby, policjant powraca do realizowania zadań i czynności służbowych. Jeżeli związana z chorobą niezdolność do pełnienia służby przedłuża się, przełożony może podjąć decyzję o zwolnieniu ze służby w trybie wskazanym przez przepisy ustawy o Policji. W okresie, za który nie były wystawione zwolnienia lekarskie - tj. od 13 maja 2013 roku st. sierż. W. T. nie wykonywał zadań służbowych i był od nich odsunięty z uwagi na konieczność wydania orzeczenia przez komisję lekarską o zdolności do pełnienia służby w Policji, a także z uwagi na treść zaświadczenia lekarskiego nr [...] wystawionego przez lekarza medycyny pracy w dniu 13 maja 2013 roku, w którym stwierdzono, iż W. T., z uwagi na przeciwwskazania zdrowotne, jest niezdolny do wykonywania pracy na stanowisku policjanta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego do czasu wydania opinii przez komisję lekarską w K..
Zgodnie z § 3 ust 1 pkt 1 Zarządzenia nr 916 Komendanta Głównego Policji z 24 sierpnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby oraz organizacji służby bhp w Policji (Dz. Urz. KGP Nr 16, poz. 98) w celu zapewnienia bezpieczeństwa i higieny służby w Policji stosuje się odpowiednio przepisy działu dziesiątego Kodeksu Pracy. Zgodnie z art. 229 § 2 i 4 kodeksu pracy w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.
W ocenie organu W. T. winien uzyskać orzeczenia komisji lekarskiej o swojej zdolności do pełnienia służby w ogóle, nie tylko na ostatnio zajmowanym stanowisku. Stąd też, wbrew temu, czego żądał w raporcie z 14 maja 2013 roku, nie wchodziło w grę planowanie funkcjonariusza do służby w wymienionym wyżej okresie - od 13 maja 2013 roku do czasu uzyskania orzeczenia komisji lekarskiej. Sprzeczne byłoby to z przepisami prawa i stanowiłoby fikcję. W omawianej sytuacji organ uznał, iż w dniu 21 maja 2013 roku upłynął nieprzerwany okres nie pełnienia służby z powodu choroby trwający ponad 12 miesięcy.
W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło przerwanie okresu nieświadczenia służby od czasu jej zaprzestania z powodu choroby, ponieważ faktyczne podjęcie służby przez policjanta nie miało miejsca. Okresu wskazanego w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie przerywa brak zaświadczenia lekarskiego o dalszym trwaniu choroby za pewien okres nieobecności w służbie (po 12 maja 2013 roku).
Wydanie (po zwolnieniu ze służby w Policji) orzeczenia nr [...] z dnia 24 maja 2013 roku przez Wojewódzką Komisję Lekarską w K. o zdolności do pełnienia służby przez st. sierż. W. T. nie ma wpływu na ważność przesłanek zwolnienia funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
Reasumując organ wskazał, że w chwili zwolnienia, tj. 23 maja 2013 roku istniały wszelkie podstawy faktyczne i materialnoprawne, by uznać, że doszło do ponad 12-miesięcznego zaprzestania służby z powodu choroby.
Organ podniósł nadto, iż sytuacja st. sierż. W. T. wpływała negatywnie na organizację służby w jednostce. Przebywanie W. T. od 21 maja 2012 roku do 13 maja 2013 roku nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich rzutowało ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki. Zadania, które powinny być przydzielone st. sierż. W. T. z konieczności obciążały innych policjantów. Sytuacja taka, jak wskazał organ I instancji, powodowała dezorganizację służby. Ponadto tego rodzaju okoliczności zawsze rodzą napięcia i konflikty i skutkują obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, jak również przyczyniają się do trudności z utrzymaniem dyscypliny służbowej w samej jednostce.
Organ odwoławczy stwierdził, że funkcjonariusz, którego okres absencji przekracza rok i w którym to czasie nie realizował absolutnie żadnych zadań i czynności służbowych nie może nadal pozostawać w służbie. W interesie służby leży bowiem możliwość takiego doboru kadry przez Policję, aby mogła ona efektywnie realizować zadania określone w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji.
Niecelowość pozostawiania st. sierż. W. T. dalej w służbie uwidacznia się po dokonaniu analizy przebiegu jego służby, kwalifikacji zawodowych i postawy względem obowiązków służbowych. St. sierż. W. T. został przyjęty do służby w Policji w dniu 4 grudnia 2006 roku. Posiada wykształcenie wyższe i przeszkolenie zawodowe podstawowe ukończone w 2007 roku z wynikiem poprawnym. Od początku pełnił służbę w ogniwie patrolowo-interwencyjnym (KPP W., KMP S.). W trakcie swojej kariery zawodowej opiniowany był jako przeciętny policjant, posiadający niekiedy poszczególne cechy "poniżej wymagań". Policjant wielokrotnie ulegał wypadkom w służbie. W 2012 roku przeciwko st. sierż. W. T. wszczęto postępowanie dyscyplinarne za naruszenie dyscypliny służbowej, które zostało zawieszone z powodu przebywania policjanta na zwolnieniu lekarskim. W rozpatrywanej sytuacji, analizując długotrwałość i częstotliwość przebywania st. sierż. W. T. na zwolnieniach lekarskich na przestrzeni kilku ostatnich lat, organ uznał, iż funkcjonariusz ten nie rokuje szans na prawidłowe pełnienie służby, zgodne z wymogami ustawy o Policji, mimo pozytywnej dla niego treści orzeczenia komisji lekarskiej. Ponadto, niezadowalający jest przy tym jego stosunek do obowiązków służbowych. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski posiadający m.in. zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest podporządkować się. Postawa st. sierż. W. T., jak to wykazano wyżej, a także dotychczasowy stan jego zdrowia, przeczy tej zasadzie. Zgodnie z tym, co wskazał Komendant Miejski Policji w S. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sytuacja związana z długą nieobecnością st. sierż. W. T. w służbie wpłynęła negatywnie na sytuację kadrową w komórce organizacyjnej, powodując niemożność racjonalnego planowania służb policjantów i niedobory w służbie. W omawianej sprawie zaszła pilna potrzeba zachowania ciągłości służby i wypełniania ustawowych zadań Policji, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, przez referat prewencji. Nieuzasadnione jest przy tym i jawnie sprzeczne z interesem społecznym dalsze wydatkowanie środków budżetowych związanych z pozostawieniem w służbie policjanta, który, mimo wydanego orzeczenia nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w K., nie pozostawia nadziei na dalsze długotrwałe niezakłócone pełnienie służby i którego wywiązywanie się z nałożonych nań obowiązków służbowych pozostawia wiele do życzenia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł W. T.. Zarzucił jej:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, tj. zwolnienie ze służby w sytuacji, gdy funkcjonariusz nie przekroczył terminu 12 miesięcy na dzień stawienia się po zwolnieniu lekarskim do służby, tj. 13 maja 2013 roku,
2) rażące przekroczenie granicy swobody uznania administracyjnego polegające na zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w sytuacji, w której dwie komisje lekarskie orzekły o zdolności funkcjonariusza do służby tj. Wojewódzka Komisja Lekarska w K.- orzeczenie z 24 maja 2013 roku, Komisja Medycyny Pracy MSW z 13 czerwca 2013 roku uchylająca orzeczenie lekarza medycyny pracy z 13 maja 2013 roku,
3) naruszenie zasad współżycia społecznego polegające na zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w sytuacji, w której lekarz medycyny pracy skierował skarżącego na badania do komisji lekarskiej na dzień wydania orzeczenia o niezdolności do pracy - 13 maja 2013 roku,
4) naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 7 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu przy rozstrzyganiu sprawy stanu faktycznego
i prawnego w sposób obiektywny, dokładny i uwzględniający interes
funkcjonariusza w zakresie stanu zdrowia,
5) przekroczenie granicy swobody oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) przejawiające się w braku odniesienia do orzeczenia z 24 maja 2013 roku Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w K., która orzekła o zdolności funkcjonariusza do służby, a orzeczenie skuteczne jest wstecz- od dnia 13 maja 2013 roku,
6) naruszenie art. 81 k.p.a. przejawiające się w uznaniu okoliczności faktycznych (dotyczących m.in. stanu zdrowia policjanta na dzień 13 maja 2013 roku) za udowodnione mimo faktu, że na ten dzień funkcjonariusz był zdolny do służby na zajmowanym stanowisku.
Zdaniem skarżącego w dniu zwolnienia tj. 23 maja 2013 roku nie miał miejsca 12 miesięczny okres zaprzestania służby z powodu choroby. Skarżący posiadał bowiem zwolnienie lekarskie wystawione do dnia 12 maja 2013 r. W dniu 13 maja 2013 roku lekarz medycyny pracy stwierdził, iż W. T. jest niezdolny do wykonywania pracy na stanowisku policjanta Ogniwa Patrolowo - Interwencyjnego do czasu wydania opinii przez komisję lekarską w K.. Orzeczeniem z 24 maja 2013 roku Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej stwierdzono zdolność skarżącego do wykonywania służby na zajmowanym stanowisku w Policji. Zdaniem skarżącego, lekarz medycyny pracy w swej decyzji zastosował instytucję zbliżoną do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez komisję lekarską zagadnienia kwestii zdrowia, tj. zdolności do wykonywania służby. Niezależnie od skierowania do komisji lekarskiej skarżący złożył odwołanie od orzeczenia lekarza medycyny pracy z 13 maja 2013 roku do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G.. W wyniku tego w dniu 13 czerwca 2013 roku wydano decyzję o zdolności W. T. do wykonywania pracy na stanowisku policjanta Ogniwa Patrolowo- Interwencyjnego. Zdaniem skarżącego, orzeczenie z 13 maja 2013 roku lekarza pracy jest nieważne z mocą wsteczną. W związku z powyższym na dzień 13 maja 2013 roku skarżący zdolny był do wykonywania pracy po okresie zwolnień lekarskich trwających krócej niż 12 miesięcy (do 12 maja 2013 roku), podczas gdy okres 12 miesięcy nie pełnienia służby z powodu choroby upływałby 22 maja 2013 roku. W związku z powyższym przy zwalnianiu policjanta ze służby dokonano błędnej interpretacji art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, gdyż w dniu 13 maja 2013 r. policjant był zdolny do służby, a nie upłynął okres 12 miesięcy zwolnienia lekarskiego. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie naruszono istotny interes policjanta oraz zasady współżycia społecznego: w szczególności ochrony zdrowia, trwałości stosunku służbowego.
Skarżący podniósł nadto, iż w toku postępowania administracyjnego pominięto jego pismo z 14 maja 2013 roku wyrażające gotowość do pracy (służby), trudno zatem mówić o niechęci policjanta do służby. Ponadto, poza interesem służby, w rozpatrywanej sprawie powinien zostać wzięty pod uwagę interes policjanta w postaci ochrony jego zdrowia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tj. Dz.U z 2007r. nr 43 poz. 277 z późn.zm), zwanej dalej ustawą, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
W niniejszej sprawie bezspornie skarżący zaprzestał wykonywania obowiązków służbowych na podstawie zwolnienia lekarskiego w dniu 21 maja 2012r. Przed upływem 12 miesięcy od tej daty - w dniu 13 maja 2013r. lekarz medycyny pracy wystawił zaświadczenie lekarskie stwierdzając niezdolność wykonywania pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku – policjanta Ogniwa Patrolowo – Interwencyjnego.
W dniu 14 maja 2013r. skarżący stawił się u przełożonego zgłaszając swą gotowość do "natychmiastowego podjęcia czynnej służby" prosząc o jak najszybsze wskazanie stanowiska pracy. Pismem datowanym 14 maja 2013r. przełożony odmówił dopuszczenia skarżącego do służby.
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy nie obejmuje swą dyspozycją sytuacji, w której policjant przed upływem 12 miesięcznego okresu, o którym mowa w tym przepisie stawia się u przełożonego w celu podjęcia służby, dysponując dokumentem, z którego wynika niezdolność do wykonywania służby jedynie na określonym stanowisku, lecz nie zostaje pomimo tego dopuszczony do wykonywania jakichkolwiek czynności.
Omawiany przepis stanowi bowiem z jednej strony niezbędny instrument kształtowania polityki kadrowej w Policji w sposób umożliwiający rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który długotrwale zaniechał pełnienia służby, z drugiej jednak strony nie może być on wykładany w sposób umożliwiający jego nadużycie przez bezzasadną odmowę dopuszczenia do wykonywania obowiązków służbowych przez policjanta zamierzającego powrócić do służby po długotrwałym zwolnieniu lekarskim – tylko po to, by doprowadzić do jego zwolnienia.
Ochrona stosunku służbowego policjanta, której wyrazem jest szczegółowe określenie przesłanek jego rozwiązania, zawarte w art. 41 ustawy, wymaga, by policjant niezdolny do służby jedynie na określonym stanowisku mógł służbę tę kontynuować na stanowisku innym. Jeśli nie jest to jednak możliwe, organy policyjne dysponują instrumentem określonym w art. 37a pkt 1 ustawy, umożliwiającym przeniesienie policjanta w przypadku zwolnienia go z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. W tym też czasie możliwe jest zweryfikowanie, czy policjant zdolny jest w ogóle do pełnienia służby. Na marginesie jedynie wspomnieć należy, że w niniejszej sprawie taka weryfikacja nastąpiła i orzeczeniem z 24 maja 2013r. właściwa komisja lekarska stwierdziła zdolność skarżącego do pełnienia służby na zajmowanym dotychczas stanowisku.
Uznać należało zatem, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego - art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., wobec uwzględnienia skargi.