III SA/Gd 744/23

III SA/Gd 744/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący/
Jolanta Sudoł
Maja Pietrasik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Sygn. powiązane
I GSK 693/24 - Wyrok NSA z 2025-08-19
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 106 § 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 119 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2157
art.10a ust.1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U. 2015 poz 187
§ 13zx
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy ze skargi R. Ł. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 23 października 2023 r. nr 0102/8110/9011/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wejherowie z dnia 14 września 2023 r. nr BP217.8110.2599.2023.IO.RDM, 2. zasądza od Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni na rzecz R. Ł. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzję z dnia 23 października 2023 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako k.p.a.) decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wejherowie z dnia 14 września 2023 r. o odmowie przyznania R. Ł. (dalej jako "wnioskodawca", "strona" lub "skarżący") wnioskowanej pomocy finansowej.
Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 23 czerwca 2023 r. R. Ł. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wejherowie wniosek o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 31 marca 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
W sekcji XII wniosku wnioskodawca wykazał 3 załączniki, dołączając do wniosku kopie wystawionych dla Gospodarstwa Rolnego przy ul. [...] w Ł. faktur VAT, to jest:
1/ fakturę VAT nr 077/08/2022 z dnia 19 sierpnia 2022 r. na kwotę 8 507,80 zł dokumentującą zakup nawozu Polifoska,
2/ fakturę VAT nr 198/12/2022 z dnia 31 grudnia 2022 r. na kwotę 10 800 zł dokumentującą zakup nawozu Polifoska,
3/ fakturę VAT nr 211/12/2022 z dnia 31 grudnia 2022 r. na kwotę 7 943,76 zł dokumentującą zakup nawozu Zaksan oraz nawozu Saletrzak.
Faktury zostały wystawione przez Hurtownię Ogólnobudowlaną przy ul. [...] w S.
Decyzją z dnia 14 września 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wejherowie, po rozpatrzeniu wniosku R. Ł., odmówił przyznania pomocy finansowej.
W podstawie prawnej decyzji wskazano § 13zx ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie o ARiMR").
W decyzji zacytowano § 13zx ust. 1 rozporządzenia o ARiMR, który określa warunki przyznania pomocy na dofinansowanie zakupu nawozów dla producentów rolnych, którym zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, to jest posiadanie numery identyfikacyjnego, statusu mikroprzedsiębiorstwa, małego lub średniego przedsiębiorstwa oraz złożenie w 2023 r. wniosku o płatności bezpośrednie.
Wskazano, że zgodnie z § 13zx ust. 6 rozporządzenia o ARiMR do wniosku należy dołączyć także kopie faktur, ich duplikaty lub imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej dokumentujące zakup nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
Pomimo, że wnioskodawca przedłożył wymagane kopie faktur VAT organ orzekł o odmowie przyznania pomocy zaznaczając, że z treści faktur wynika, że R. Ł. był zarówno nabywcą, jak i sprzedawcą nawozów.
W uzasadnieniu wskazano, że faktura VAT jest oficjalnym dokumentem potwierdzającym transakcję zachodzącą pomiędzy dwiema stronami kupna/sprzedaży. Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2023r. poz. 1570 z późn. zm.) podatnik jest obowiązany wystawić fakturę VAT dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku VAT. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której sprzedającym, jak i kupującym jest ten sam podmiot.
R. Ł. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wyjaśniając, że prowadzi dwie działalności. Obok działalności rolniczej prowadzonej w ramach Gospodarstwa Rolnego prowadzi bowiem Hurtownię Ogólnobudowlaną w S., która zajmuje się m.in. także sprzedażą nawozów rolniczych. Ponieważ odwołujący się obie te równoległe działalności prowadzi jako osoba fizyczna, posługuje się w dokumentach tym samym numerem NIP. Poprawność i dopuszczalność takiego postępowania potwierdzono wnioskodawcy w urzędzie skarbowym.
Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 23 października 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.
Organ opisał przebieg sprawy oraz przytoczył pełną treść § 13zx rozporządzenia o ARiMR, w tym ust. 6 tego przepisu, z którego wynika wymóg dołączenia do wniosku kopii faktur, ich duplikatów lub innych imiennych dokumentów księgowych o równoznacznej wartości dowodowej. Organ przedstawił także treść wniosku strony oraz zawarte w nim oświadczenia, wskazując m.in., że zgodnie z sekcją XII wniosku strona załączyła do wniosku 3 sztuki kopii faktur, ich duplikaty lub imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej dokumentujące zakup w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 31 marca 2023 r. od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów, nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe zawierające magnez.
Za istotne w sprawie dowody organ uznał dane z Bazy Internetowej Regon, z której wynika, że "Gospodarstwo Rolne" jest prowadzone przez osobę fizyczną, to jest R. Ł. prowadzącego działalność gospodarczą. Według PKD działalnością przeważającą są uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt (PKD 0150Z). Z kolei "R. Ł. Hurtownia Ogólnobudowlana" jest również prowadzona przez osobę fizyczną, to jest R. Ł., prowadzącego działalność gospodarczą podlegającą wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
Uznając za zasadne stanowisko organu pierwszej instancji o odmowie przyznania pomocy, Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podkreślił, że zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik jest zobowiązany wystawić fakturę VAT dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem. Według art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy o podatku od towarów i usług pod pojęciem sprzedaży rozumie się m.in. odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, natomiast przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług). Ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług poddaje opodatkowaniu odpłatną dostawę towarów, do której można zaliczyć transakcje sprzedaży, niezależnie od tego czy została wykonana z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawą jednakże z zastrzeżeniem zawartym w art. 6 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. W myśl art. 6 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług przepisów ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
Dalej wskazano, że definicja umowy sprzedaży zawarta jest w art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.) gdzie przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Realizacja czynności sprzedaży może nastąpić zatem między dwoma podmiotami rozróżnianymi przez przepisy prawa jako sprzedawca i nabywca, a zatem w umowie sprzedaży występować muszą co najmniej dwie strony. Podobnie, aby miała miejsce odpłatna dostawa towarów, podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, koniecznym jest, aby wystąpiły co najmniej dwie strony. Zgodnie bowiem z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż dokonaną na rzecz innego podatnika, a więc innej osoby prawnej, jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, czy też innej osoby fizycznej.
W przedmiotowej sprawie sprzedawcą i nabywcą był ten sam podmiot, ta sama osoba fizyczna, to jest R. Ł. W tej sprawie, w ocenie organu ARiMR, nie miała zatem miejsca sprzedaż towarów, ponieważ podatnik występował jednocześnie jako kupujący i sprzedający. W sytuacji sprzedaży nawozów "samemu sobie" nie dochodzi do odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 22 ustawy o podatku od towarów i usług. Sprzedaż nie jest bowiem czynnością wykonywaną na rzecz innej osoby, lecz jest świadczona w ramach tego samego podmiotu. Ponadto w przypadku, gdy płatność za nawozy ma nastąpić "samemu sobie", nie można uznać, że występuje odpłatność za dostawę towarów.
W konsekwencji organ przyjął, że czynność sprzedaży nawozów "samemu sobie" nie podlega udokumentowaniu fakturą stosownie do art. 106b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Tym samym dokumenty załączone przez stronę do wniosku o przyznanie pomocy nie spełniają przesłanek określonych w § 13zx ust. 6 rozporządzenia w zw. z art. 106b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 22 w zw. art. 6 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Z powodu dołączenia do wniosku niewłaściwych, w ocenie organu, dokumentów stronie odmówiono przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.
R. Ł. zakwestionował opisaną wyżej decyzję w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Podniesione w skardze zarzuty objęły:
1/ naruszenie § 13zx rozporządzenia o ARiMR poprzez odmowę udzielenia pomocy finansowej, mimo spełnienia przez skarżącego wszystkich kryteriów, od których uzależnione jest udzielenie przedmiotowej pomocy;
2/ naruszenie § 13zx ust. 6 w zw. z § 13zx ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia o ARiMR poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wskazany przepis ustanawia dodatkowe kryteria przyznania dofinansowania, mimo iż przepis ten jedynie precyzuje wymogi formalne wniosku, w postaci określenia dopuszczalnych załączników;
3/ naruszenie art. 63 k.p.a. i art. 64 §1 i §2 k.p.a. w zw. z art. 10 a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j.: Dz. U. 2023, poz. 1199 ze zm., dalej jako "ustawa o ARiMR"), poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do usunięcia braków wniosku mimo, że organ uznał, że skarżący złożył wniosek niezawierający wymaganego załącznika, co powinno skutkować wezwaniem go do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez dołączenie wymaganego załącznika, skoro organ odmówił uznania złożonego przez skarżącego dokumentu za spełniającego kryterium należytego załącznika;
4/ nauszenie art. 7b k.p.a. w zw. z art. 10a ustawy o ARiMR poprzez nie podjęcie niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie prawidłowości przedłożonej faktury, co doprowadziło do uznania przez organ, że nie stanowi ona faktury;
5/ naruszenie art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 10a ustawy o ARiMR poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w ten sposób, że organ zakwestionował prawidłowość faktury, którą wystawiła księgowa i która była wystawiona w formie niekwestionowanej przez organy skarbowe;
6/ naruszenie §13zx ust. 6 rozporządzenia o ARiMR w postaci błędnej wykładni polegającego na uznaniu, że przepis ten przewiduje konieczność dołączenia do wniosku jedynie faktur spełniających kryteria formalne określone w ustawie o podatku od towarów i usług, mimo iż przepis ten wskazuje, że równorzędnie z fakturami załączone mogą być imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej dokumentujące zakup w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, co doprowadziło do błędnego zastosowania tego przepisu polegającego na uznaniu, że do wniosku, nie dołączono wymaganych załączników;
7/ naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR oraz naruszenie 10a ust. 1a pkt 1 i pkt 2 ustawy o ARiMR poprzez naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów oraz poprzez zaniechania rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, polegające na uznaniu, że dokumenty załączone przez skarżącego do wniosku nie spełniają przesłanek określonych w § 13zx ust. 6 rozporządzenia o ARiMR, a co za tym idzie nieuzasadnione pominięcie ich przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie skoro organ odmówił załączonym dokumentom przyznania przymiotu faktury, naruszył ww. przepisy poprzez niepotraktowanie złożonych przez skarżącego dokumentów jako imiennych dokumentów księgowych o równoznacznej wartości dowodowej, dokumentujących zakup nawozów w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r.
8/ art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10a ustawy ARiMR poprzez nie przeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję, mimo, że przez wzgląd na zasadę praworządności, zasadę obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowy, zasadę bezstronności i równego traktowania było to konieczne;
9/ naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez wydanie utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, podczas gdy zaistniały przesłanki do jej uchylenia w całości i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy, względnie do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Strona wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie przez Sąd uzupełniających dowodów z dokumentów w postaci faktur zakupu nawozów przez R. Ł. jako prowadzącego Hurtownię Ogólnobudowlaną, to jest:
1/ faktury VAT nr FA/810/2023/V z dnia 17 listopada 2022 r. (data dostawy/wykonania usługi z tej samej daty) od Z. Sp. z o.o.
2/ faktury VAT nr FS-68/22/NP/10 z dnia 31 października 2022 r. (data dostawy/wykonania usługi z dnia 26 października 2022 r.) od spółki A. Sp. z o.o.
Wskazano, że ww. faktury zostały wystawione przez podmioty prowadzące działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów, na rzecz skarżącego, co w sposób nie budzący wątpliwości dodatkowo potwierdza dokonanie przez skarżącego zakupu nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. W ocenie strony przeprowadzanie ww. dowodów w istotny sposób pozwala odnieść się i wykazać nieprawidłowość oceny dokonanej przez organy w odniesieniu do załączonych do wniosku faktur VAT.
W skardze podkreślono, że jedynym powodem odmowy przyznania pomocy finansowej było to, że przedłożone do wniosku załączniki nie zostały uznane za faktury VAT, ponieważ w ocenie organów ARiMR, zostały nieprawidłowo wystawione w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Odnosząc się do stanowiska organów, że załączone do wniosku dokumenty nie są fakturami VAT, skarżący wskazał, że właśnie za pomocą takich faktur zawsze dokumentował transakcje między swoją Hurtownią Ogólnobudowlaną, a swoim Gospodarstwem Rolnym. Forma tych dokumentów była przyjętą przez niego praktyką księgową, stosowaną przez osoby profesjonalnie zajmujące się rachunkowością i prowadzące dla skarżącego księgowość. Podkreślono, że taki sposób księgowej dokumentacji materiałów przechodzących przez Hurtownię Ogólnobudowlaną i wykorzystywanych w Gospodarstwie Rolnym, nie był kwestionowany przez organy podatkowe. Skarżący na bieżąco prowadzi księgowość swojej działalności, przechodził też kontrole skarbowe i nigdy nie było żadnych uwag do wystawianych przez niego dokumentów. Z tych względów, w ocenie skarżącego, wydane decyzje są krzywdzące i naruszają w istoty sposób zasadę zaufania do władzy publicznej. Niedopuszczalne jest aby organy administracji w sposób zupełnie sprzeczny dokonały oceny tego samego dokumentu. Jeżeli organ miał wątpliwości co do prawidłowości wystawionej faktury, powinien zwrócić się do odpowiednich organów skarbowych.
W skardze podkreślono, że z treści § 13zx ust. 6 rozporządzenia o ARiMR wynika, że prawodawca wskazując w przedmiotowym przepisie dopuszczalne załączniki do wniosku nie wskazuje, że muszą to koniecznie być faktury. Przeciwnie wprost dopuszcza, że do wniosku można załączyć inne imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej. Dla prawodawcy istotne jest jedynie wymaganie, aby dokumentowały one zakup w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Tymczasem w tej sprawie organy skoncentrowały się jedynie na uzasadnieniu, że załączone dokumenty nie są fakturami VAT i nie oceniły, czy załączone faktury można uznać za inne dokumenty księgowe. Zdaniem skarżącego złożone dokumenty spełniają te kryteria. Organy jednak zaniechały takiej oceny.
Skarżący wskazał, że chociaż organy ARiMR nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, to obowiązek organów wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego na mocy art. 80 k.p.a. nie został wyłączony. Jednocześnie Organy naruszyły także 10 a ust. 1a pkt. 1 i pkt 2. ustawy o ARiMR który wprost stanowi, że organ stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W tej sprawie organy po uznaniu, że przedłożone dokumenty nie stanowią faktur VAT, zaniechały potraktowania ich jako części składowej zgromadzonego materiału dowodowego i pominęły przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Skutkowało to odmową przyznania dofinansowania, mimo że załączone dokumenty poświadczają spełnienie przez skarżącego przesłanek uzyskania pomocy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. dalej jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z wszystkich powodów w niej wskazanych.
Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 23 października 2023 r. (nr 0102/8110/9011/2023), utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Wejherowie z dnia 14 września 2023 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
Podstawą prawną wydania zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej jako "rozporządzenie o ARiMR"), wydanego na podstawie delegacji ustawowej z art. 4 ustawy o ARiMR. Rozporządzenie to określa szczegółowy zakres i sposoby realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w tym warunki i tryb udzielania wsparcia dla przedsięwzięć realizowanych w ramach tych zadań.
Wsparcie to udzielane jest na realizację zadań wynikających w polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1-6 cytowanego rozporządzenia. Pomoc na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. dla mikro, małych lub średnich producentów rolnych, którym zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, zgodnie z art. 13zx cyt. rozporządzenia została zakwalifikowana przez prawodawcę jako pomoc będąca wyrazem realizacji innych zadań wynikających z polityki w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6 cyt. rozporządzenia.
Zgodnie z § 13zx ust. 1 rozporządzenia o ARiMR Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1/ któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2/ będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika do rozporządzenia nr 2022/2472,
3/ któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,
4/ który w 2023 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. poz. 412)
- na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów.
W myśl § 13zx ust. 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:
1/ na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej;
2/ w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 7 i 8.
Stosownie do § 13zx ust. 3 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, składa się raz do dnia 31 lipca 2023 r. Zgodnie z § 13zx ust. 4 rozporządzenia w przypadku złożenia wniosku po dniu 31 lipca 2023 r., nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy, o której mowa w ust. 1.
Według § 13zx ust. 5 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, zawiera:
1/ imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
2/ numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3/ numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, jeżeli został nadany, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
4/ oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1: a/ o zagrożeniu utratą płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, b/ o dokonaniu zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów.
Zgodnie z § 13zx ust. 6 rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, dołącza się kopie faktur, ich duplikaty lub imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej dokumentujące zakup w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
W myśl § 13zx ust. 7 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć iloczynu:
1/ deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 20232027, powierzchni upraw rolnych, nie większej niż 300 ha, i stawki pomocy;
2/ liczby ton nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe zawierające magnez, zakupionych w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r., i różnicy średniej ceny za tonę nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, zakupionych w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r., oraz średniej ceny danego typu nawozu mineralnego ogłoszonej przez ministra właściwego do spraw rolnictwa w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu.
Według § 13zx ust. 8 rozporządzenia wysokość stawki pomocy, o której mowa w ust. 7 pkt 1, wynosi:
1) 500 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem traw na gruntach ornych oraz łąk i pastwisk;
1) 250 zł na 1 ha powierzchni łąk i pastwisk oraz traw na gruntach ornych, z wyłączeniem powierzchni, na które przyznano pomoc finansową w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, za realizację zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, w ramach których obowiązuje całkowity zakaz nawożenia.
Z powołanych przepisów wynika zatem, że przyznanie płatności zostało obwarowane niewieloma warunkami. Założeniem wprowadzonej pomocy miała być jej powszechność, a jej bezpośrednim powodem był dostrzeżony przez władze istotny wzrost cen nawozów stosowanych w rolnictwie w związku z destabilizacją rynku rolnego spowodowanego wojną na Ukrainie. Powodowało to powszechne zagrożenie brakiem opłacalności produkcji rolnej, a tym samym w związku z koniecznością zakupu coraz droższych nawozów, zagrażało utratą płynności finansowej małym i średnim producentom rolnym.
Ujęte wprost z § 13zx ust. 1 rozporządzenia o ARiMR warunki przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, obejmowały zatem: posiadanie przez producenta rolnego numeru identyfikacyjnego, statusu mikroprzedsiębiorstwa, małego albo średniego przedsiębiorstwa, wcześniejsze złożenie wniosku o dopłaty bezpośrednie. W ocenie Sądu z powołanego przepisu wynika także warunek wcześniejszego poniesienia przez producenta rolnego - w ściśle wskazanym okresie czasu, to jest pomiędzy 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. - finansowego ciężaru zakupu określonego rodzaju nawozów mineralnych. Wskazana pomoc była bowiem z samego założenia skierowana tylko do tych producentów rolnych, którzy takie ciężary ponieśli.
Postępowanie w sprawie zainicjował wniosek R. Ł. z dnia 23 czerwca 2022 r.
W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący złożył wniosek w terminie, a zatem podlegał on rozpoznaniu. Nie jest także kwestionowane, że zgodnie ze złożonymi oświadczeniami i treścią wniosku skarżący posiada numer identyfikacyjny, w związku z działalnością rolną prowadzi mikroprzedsiębiorstwo oraz że wcześniej złożył wniosek o dopłaty bezpośrednie.
W przedmiotowej sprawie nie jest też kwestionowane, że skarżący przedłożył wraz z wnioskiem określone faktury VAT w formie załączników.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie wynika natomiast z okoliczności, że w ocenie organów przedłożone przez skarżącego faktury VAT nie powinny zostać wystawione.
Dodać należy, że w istocie organ pierwszej instancji, choć wskazał, że zgodnie z dokonaną przez niego wykładnią przepisów ustawy o VAT faktura nie może dokumentować sprzedaży, gdzie ten sam podmiot jest sprzedawcą i nabywcą, nie skonkludował, z jakiego powodu odmówił przyznania płatności. W decyzji organu pierwszej instancji niewątpliwie nie ma wprost wyrażonego stanowiska, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę nie są fakturami VAT, ani też że wnioskodawca nie dołączył do wniosku wymaganych przez § 13zx ust. 6 cyt. rozporządzenia dokumentów. Tego rodzaju konkluzja pojawia się dopiero w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, gdzie wskazano, że dokumenty załączone przez stronę do wniosku nie spełniają przesłanek określonych w § 13zx ust. 6 rozporządzenia w zw. z art. 106b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 22 w zw. art. 6 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Poprzez wskazane odesłanie należy przyjąć, że organ odwoławczy zakwestionował przedłożone dokumenty wskazując, że w jego ocenie takich faktur w ogóle nie można było wystawić.
W ocenie Sądu organ nie był uprawniony do zakwestionowania mocy dowodowej przedłożonych dokumentów. Złożony przez stronę wniosek był kompletny i nie zwierał braków formalnych. Okoliczność, że w ocenie organów ARMIR, producent rolny prowadzący jednocześnie hurtownię zajmującą się m.in. sprzedażą nawozów mineralnych powinien poprzez innego rodzaju czynności księgowe, niż faktury VAT, wykazać jaką część z tych nawozów, które zakupił jako prowadzący hurtownię wykorzystał w swoim gospodarstwie, nie mogła mieć w tej sprawie decydującego znaczenia. Organy ARiMR nie są organami skarbowymi. Nie posiadają także kompetencji do weryfikowania prowadzonej przez producentów rolnych księgowości, w tym do odmawiania przyznania płatności w oparciu o wykładnię przepisów ustaw podatkowych.
W tej sprawie organ miał rozważyć czy do wniosku dołączono określonego rodzaju dokumenty, to jest wskazane w § 13zx ust. 6 rozporządzenia o ARiMR kopie faktur, ich duplikaty lub imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej.
W przedmiotowej sprawie do wniosku dołączono kopie faktur VAT. Wyrażone przez organu ARiMR stanowisko, że sprzedający nie mógł w tym wypadku wystawić faktury VAT nie zmienia faktu, że faktury te zostały wystawione i weszły do obiegu księgowego. Ich wystawienie spowodowało też obowiązek zapłaty należności i odprowadzenia wykazanego w nich podatku VAT. Organy ARiMR nie były zatem po pierwsze uprawnione do wskazania, że załączone dokumenty nie są fakturami. W ocenie Sądu załączone do wniosku faktury VAT dokumentują przy tym, w jakim rozmiarze skarżący poniósł ciężar zakupu nawozów do swojego gospodarstwa rolnego.
W sprawie nie jest kwestionowane, że prowadzona przez skarżącego hurtownia zajmuje się m.in. sprzedażą nawozów. W tej sprawie zostało to niesłusznie uznane za okoliczność obciążającą, to jest wykluczającą możliwość otrzymania pomocy, w sytuacji gdy rolnik wykorzystał w gospodarstwie nawozy pochodzące ze swojej legalnie prowadzonej hurtowni zajmującej się m.in. sprzedażą tego rodzaju środków. Stawia to osoby, które obok działalności rolniczej prowadzą także działalność handlową w dyskryminującej sytuacji. Podkreślenia wymaga, że prawo nie zakazuje tego, aby przedsiębiorca przeznaczył towary, które wcześniej zakupił, na swoje osobiste potrzeby, w tym wypadku na potrzeby prowadzonego równolegle przez przedsiębiorcę gospodarstwa rolnego.
Tego rodzaju rozporządzenie towarem nie oznacza też, że producent rolny nie poniósł ciężaru finansowego zakupu środków w postaci nawozów. Ciężar ten poniósł już bowiem w chwili zakupu towaru do hurtowni. Wystawienie faktury VAT zamiast faktury wewnętrznej w sytuacji, gdy przedsiębiorca cześć z tych materiałów wykorzystał na własne potrzeby (jako producenta rolnego), należy widzieć w racjonalnych kategoriach i oceniać z punku widzenia kwestii istotnych dla przedmiotowej sprawy, a nie tego, czy skarżący prawidłowo powodzi swoją księgowość. To jest, po pierwsze, nie należy sugerować się, aby w takich okolicznościach jak w przedmiotowej sprawie, gdzie mówi się o fakturze dokumentującej "sprzedaż towaru samemu sobie", że dany podmiot nie ponosi wydatku na zakup nawozów. Po drugie, dostrzec trzeba, że w okolicznościach tej sprawy Państwo nie podniosło szkody. Co więcej zyskało podatek VAT, który w przypadku wystawienia faktury VAT, musi być odprowadzony do budżetu, nawet jeśli była ona wystawiona błędnie.
Według rozumowania organów, należy przyjąć, że gdyby skarżący przedstawił faktury VAT dokumentujące zakup nawozów mineralnych od innych podmiotów, to jest z innych hurtowni lub składów, spełniłby warunek przyznania płatności. Podkreślenia wymaga, że skarżący takie faktury posiada i w wymaganym okresie były one dla niego wystawiane przez inne podmioty prowadzące obrót i sprzedaż nawozów. Aby takie towary sprzedawać w swojej hurtowni musiał je bowiem wcześniej nabywać. Sąd postanowił dopuścić i przeprowadzić w postępowaniu w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. dowód z dokumentów w postaci tego właśnie rodzaju faktur, które skarżący dołączył do skargi. W ocenie Sądu wskazane faktury pozwalają na wyjaśnienie istotnych okoliczności tej sprawy.
Dołączone do skargi dwie faktury z okresu mieszczącego się w zakreślonym przez ustawodawcę przedziale od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r., dokumentujące nabycie przez R. Ł. w ramach Hurtowni Ogólnobudowlanej od dużych podmiotów w postaci S. Sp. z o.o. w S. oraz A. sp. z o.o. w U. nawozów Polifoska, Zaksan i Saletrzak opiewają na łączną kwotę 210 741 zł.
W tym kontekście należy pozytywnie i niewątpliwie jako wyraz uczciwości producenta rolnego ocenić, że do wniosku nie przedłożył faktur VAT dokumentujących zakup wszystkich nawozów, jakie nabył w prowadzonej działalności gospodarczej i starał się rozgraniczyć i udokumentować księgowo, jakie z nabytej dużej puli nawozów wykorzystał w swoim gospodarstwie, a więc jaka cześć zakupu nie była już przedmiotem odsprzedaży dla innych podmiotów, niż tylko on sam.
Zgodnie z mechanizmem obliczania płatności ilość zakupionych nawozów ma przełożenie na wysokość dofinansowania jakie otrzyma producent rolny. Większa ilość zakupionych nawozów i ich średnia wartość, zwiększa możliwość uzyskania wyższego dofinasowania (wysokość dofinansowania nie może być bowiem większa niż iloczyn zakupionych ton nawozu oraz średniej ceny danego typu nawozu ogłaszanej w BIP przez ministra właściwego do spraw rolnictwa).
Formalnie rzecz biorąc, nie było przeszkód aby skarżący przedstawił tego rodzaju faktury VAT przy wniosku. Prowadziłoby to jednak właśnie do możliwości uzyskania pomocy również za środki, które skarżący w dalszej kolejności odsprzedał innym podmiotom. Przedłożenie przez skarżącego dokumentu, poprzez który wykazał jaki rozmiar zakupu został przeznaczony na potrzeby jego gospodarstwa, być może z punktu widzenia księgowości mógł być przeprowadzony lepiej i poprawniej. Nie zmienia to jednak w ocenie Sądu faktu, że jest to faktura VAT, czyli dokument księgowy i co więcej - w tych specyficznych okolicznościach sprawy - jest to jedyny dokument, który dokumentuje jakiego rozmiaru było rzeczywiste obciążenie finansowe poniesione przez skarżącego w jego gospodarstwie w związku z zakupem nawozów mineralnych określonego rodzaju. Z tego tytułu skarżącemu powinno zostać przyznane dofinansowanie, jeżeli w toku postępowania zostałoby ustalone, że spełnia wszystkie pozostałe warunki przyznania płatności.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że skarżący przedłożył do wniosku załączniki, spełniające wymogi z § 13zx ust. 6 cyt. rozporządzenia. Były to bowiem trzy faktury VAT. W okolicznościach tej konkretnej sprawy należało uwzględnić, że są to jedyne dostępne skarżącemu dokumenty księgowe dokumentujące poniesienie przez skarżącego ciężaru zakupu nawozów mineralnych dla potrzeb prowadzonego przez skarżącego jako osobę fizyczną gospodarstwa rolnego. Przedłożenie zamiast tego tylko faktur VAT dokumentujących zakup nawozów, jakie skarżący nabył jako osoba fizyczna prowadząca hurtownię, mogłoby natomiast wpłynąć na wysokość przyznanej ewentualnie skarżącemu pomocy. Przy obliczaniu pomocy należy bowiem brać pod uwagę również parametr w postaci ilości nawozów zakupionych do gospodarstwa rolnego.
Ponieważ organy nie uwzględniły dołączonych do wniosku dokumentów z powodów nie znających oparcia w warunkach wynikających z rozporządzenia o ARiMR, w sprawie doszło do naruszenia art. 80 k.p.a., zgodnie z którym to, czy dana okoliczność została udowodniona ocenia się na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie błędnie wskazując, że dołączone do wniosku faktury VAT nie są dokumentami, o których mowa w § 13zx ust. 6 cyt. rozporządzenia, organy nie dokonały oceny wynikających z tych dokumentów danych. W konsekwencji, zdaniem Sądu, odmowa przyznania pomocy finansowej była co najmniej przedwczesna, przez co doszło do naruszenia § 13zx ust. 1 cyt. rozporządzenia.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutów strony skarżącej, aby w sprawie doszło do stwierdzenia braków formalnych wniosku, ani też aby organ był zobowiązany do wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Uwzględniając charakter i ramy postępowania dowodowego, jakie prowadzone jest na wniosek w postępowaniach w indywidualnych sprawach producentów rolnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w przypadku braków wniosku rzutujących na brak możliwości merytorycznego ustalenia przesłanek przyznania płatności, Sąd uznaje, że organy nie mają obowiązku wzywać stron do uzupełnienia tego rodzaju braków.
Z mocy art.10a ust.1 ustawy o ARiMR jeśli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a., gdzie stosownie do art. art.10a ust.1a cyt. ustawy o ARiMR w tych postępowaniach organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Jednocześnie w art. 10 a ust. 1b ustawy o ARiMR zapisano, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz wyraźnie zaznaczono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Wskazany ust. 1b art. 10 a ustawy o ARiMR obciążył zatem skarżącego ciężarem udowodnienia określonych faktów, których łączne wystąpienie uprawniało do otrzymania pomocy finansowej wprowadzonej § 13zx rozporządzenia o ARiMR. Fakty te powinny być wykazane wskazanymi przez ustawodawcę dokumentami. Składając wniosek skarżący oświadczył, ze znane są mu zasady określone w § 13zx rozporządzenia o ARiMR warunkujące otrzymanie pomocy i dołączył też do wniosku - dla wykazania spełniania przesłanek dofinansowania - wymienione w § 13zx rozporządzenia o ARiMR dokumenty księgowe w postaci kopii faktur VAT
Pomoc wprowadzona przez prawodawcę poprzez dodanie do rozporządzania o ARiMR § 13zx jest pomocą przyznawaną tylko na wniosek. Z powodu wyłączenia w tym postępowaniu stosowania art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., uznać trzeba, że organ dla oceny czy producent rolny spełnia warunki przyznania pomocy z § 13zx rozporządzenia o ARiMR, w przypadku przełożenia przez stronę wymaganych załączników, nie ma obowiązku wzywania strony z urzędu do przedłożenia jeszcze innego rodzaju dokumentów, niż te które na równi obowiązują wszystkich wnioskodawców, dla wykazania okoliczności, że ponieśli finansowy ciężar zakupu określonego rodzaju nawozów.
Jak wykazano wyżej, Sąd nie ma w przedmiotowej sprawie wątpliwości, że wniosek skarżącego był kompletny, w tym dołączone do niego faktury VAT należały do kategorii dokumentów, o których mowa w § 13zx rozporządzenia o ARiMR. Powinny być więc ocenione łącznie z oświadczeniem strony, które złożyła pod groźbą odpowiedzialności karnej, że w okresie od dnia 16 maja do dnia 31 marca 2023 r. dokonała zakupu nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów. Takiej oceny organy nie przeprowadziły odmawiając mocy dowodowej dokumentom księgowym wystawionym w formie faktur VAT. Jednocześnie organy nie wskazały skarżącemu w jakiej innej księgowej formie powinien on, ich zdaniem, udokumentować to co stwierdzają przedłożone przez niego faktury VAT. Organy z jednej strony dostrzegły, że stan faktyczny tej sprawy jest specyficzny. Wniosek został bowiem złożony przez osobę fizyczną, która prowadzi obrót nawozami i jednocześnie prowadzi gospodarstwo rolne, w którym po części wykorzystuje nawozy zakupione przez nią na faktury VAT od dużych hurtowni i składów nawozów. Nawet przyjmując, że z punktu widzenia poprawności księgowej strona powinna wystawić np. fakturę wewnętrzną, a nie wystawiać dalszej faktury VAT, aby udokumentować jaką część nawozów przeznaczyła na potrzeby gospodarstwa, takie faktury VAT zostały wystawione, nie są nieważne, powodują określone skutki podatkowe również dla skarżącego. Przede wszystkim są zaś dokumentem księgowym, o którym mowa w § 13zx ust. 6 rozporządzenia o ARiMR, poprzez który można bezpośrednio ustalić jaki ciężar zakupu nawozów obciążył skarżącego jako producenta rolnego (mniejszy zakres), a nie skarżącego jako prowadzącego hurtownię (większy zakres).
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (punkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji wyroku).
Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożenie wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Organ uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię prawa i rozpozna merytorycznie wniosek R. Ł., uwzględniając całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym dołączone do wniosku dokumenty księgowe w postaci faktur VAT, a także faktury VAT przedłożone przez stronę w dalszym toku postępowania, które zostały dopuszczone jako dowody w sprawie przez tutejszy Sąd. W okolicznościach tej sprawy, łączna ocena wszystkich wskazanych faktur VAT, powinna doprowadzić organ do ustalenia, czy skarżący we wskazanym przez prawodawcę okresie nabył określnego rodzaju nawozy mineralne, ponosząc z tego tytułu obciążenie finansowe zasługujące na dofinansowanie w trybie § 13zx rozporządzenia o ARiMR.