III SA/Gd 738/25

III SA/Gd 738/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-03-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6147 Archiwa
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 3, art. 58 § 1 pkt 1, § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na pismo Marszałka Województwa Pomorskiego z dnia 4 czerwca 2025 r. nr DZ-NO.9024.49.2025 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Gdańsku postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
M. N. w dniu 27 listopada 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na pismo Marszałka Województwa Pomorskiego z dnia 4 czerwca 2025 r. nr DZ-NO.9024.49.2025 stanowiące odpowiedź na złożoną przez skarżącego skargę na działalność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Gdańsku dotyczącą odmowy udostępnienia skarżącemu dokumentacji pracowniczej jego nieżyjącej babki L. N.
Z nadesłanych przez organ akt sprawy wynika, że pismem z dnia 11 kwietnia 2025 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Gdańsku o informacje w zakresie odnalezienia dokumentacji jego babki, która pracowała w Miejskiej Stacji Pogotowia w Gdańsku.
Pismem z dnia 9 maja 2025 r. Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Gdańsku, powołując się na art. 94 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.), poinformował skarżącego, że wydanie dokumentacji może nastąpić po udokumentowaniu uprawnień do jej otrzymania, tj. wykazania że był on wnukiem przyjętym przez zmarłą na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności. Swoje stanowisko Dyrektor SPZOZ SPR w Gdańsku podtrzymał w piśmie z dnia 13 maja 2025 r.
W dniu 14 maja 2025 r. skarżący wniósł do Marszałka Województwa Pomorskiego skargę na działanie Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Gdańsku, wywodząc w treści skargi, że objęta jego pismem dokumentacja pracownicza stanowi narodowy zasób archiwalny podlegający udostępnieniu na podstawie art. 16 b ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 164 ze zm.).
Zaskarżonym pismem Marszałek Województwa Pomorskiego wskazał, że Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Gdańsku jest obowiązany do przestrzegania przepisów prawnych i działania zgodnie z nimi. Przepisy wskazują zamknięty katalog osób, którym dokumentacja medyczna może być wydana. Wydanie jej osobie spoza tego katalogu stanowiłoby naruszenie prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. N. zaskarżył działanie Marszałka Województwa Pomorskiego polegające na nieuzasadnionym podtrzymaniu odmowy udostępnienia skarżącemu zachowanej dokumentacji pracowniczej jego zmarłej babki L. N., tj. podtrzymanie decyzji Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Gdańsku z dnia 13 maja 2025 r., wyrażone w piśmie z dnia 4 czerwca 2025 r. nr DZ-NO.9024.49.2025.
Działaniu Marszałka Województwa Pomorskiego skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 949 § 3 pkt 2 k.p. poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące odmową wydania dokumentacji pracowniczej zmarłej L. N., w sytuacji, gdy przedmiotowa dokumentacja pracownicza, z uwagi na upływ czasu, zmieniła swój status prawny, stając się częścią narodowego zasobu archiwalnego, a brak jest osób, które mogłyby legitymować się tytułem wymaganym na podstawie art. 94 § 3 pkt 2 k.p., z uwagi na fakt, że każde z dzieci zmarłej L. N. już nie żyje i nie jest fizycznie możliwe wykazanie, że skarżący był wnukiem przyjętym przez zmarłą na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności;
2. art. 16b ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 16a ust. 2 u.n.z.a.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji bezpodstawną odmowę udostępnienia dokumentacji pracowniczej po upływie 50 lat od ustania stosunku pracy, pomimo że:
- od chwili zakończenia stosunku pracy L. N. w Miejskiej Kolumnie Transportu Sanitarnego minęło 59 lat (rok 1966), a od zakończenia stosunku pracy w Miejskiej Stacji Pogotowia Ratunkowego minęło 65 lat (rok 1960),
- przepis art. 16b ust. 2 pkt 6 u.n.z.a.a. wyraźnie stanowi, że materiały archiwalne podlegają udostępnieniu po 50 latach od ustania stosunku pracy i odnosi się również do archiwów zakładowych, a tym samym do przechowywanej dokumentacji o statusie B50, która po upływie tego terminu staje się częścią narodowego zasobu archiwalnego;
3. art. 23 w zw. z art. 24 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez niezastosowanie norm dotyczących ochrony dóbr osobistych, a w szczególności pominięcie prawa do kultywowania pamięci o osobach zmarłych, co stanowi jedno z dóbr osobistych podlegających ochronie prawnej i uzasadnia dostęp do informacji historycznych dotyczących zmarłego członka rodziny.
oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.) - dalej jako "k.p.a." poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i pominięcie istotnych aspektów sprawy, skutkujące wadliwym ustaleniem stanu faktycznego a w konsekwencji błędną oceną prawną, a w szczególności poprzez:
- ignorowanie i brak merytorycznej odpowiedzi na argumentację Skarżącego dotyczącą zastosowania przepisów ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach oraz kwestii upływu 50 Lat od ustania stosunku pracy, która to argumentacja została przedstawiona po pierwotnej odmowie.
- brak przeprowadzenia wszechstronnej oceny prawnej, nieuwzględniającej wszystkich przepisów mających zastosowanie w sprawie dostępu do dokumentacji pracowniczej po śmierci pracownika i upływie wskazanego terminu, w tym norm dotyczących archiwizacji i ochrony dóbr osobistych.
- opieranie się wyłącznie na art. 94 § 3 k.p. (powołując treść: art. 94 indeks 9 § 3 pkt 2 k.p.) bez uwzględnienia, że w sytuacji, gdy dokumentacja staje się zasobem archiwalnym po upływie 50 lat, regulacje Kodeksu pracy dotyczące kręgu uprawnionych członków rodziny nie mogą stanowić jedynej i wyłącznej podstawy odmowy dostępu.
W związku z tak sformułowanymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa Pomorskiego wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Organ wskazał, że w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego na wynik tego postępowania. W ocenie organu zaskarżone zawiadomienie z 4 czerwca 2025 r. o sposobie załatwienia skargi nie mieści się w zamkniętym katalogu form działalności administracji publicznej podlegających sądowej kontroli, stąd skargę należy odrzucić. Ponadto organ wyjaśnił, że sam upływ czasu od ustania stosunku pracy zmarłej L. N. nie spowodował, że jej dokumentacja pracownicza zgromadzona w archiwum zakładowym byłego pracodawcy (obecnie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Gdańsku) stała się automatycznie częścią narodowego zasobu archiwalnego, albowiem nie stanowi ona materiałów archiwalnych w rozumieniu art. 1 u.n.z.a.a. Natomiast dokumentacja osobowa i płacowa zmarłej L. N., która nie stanowi materiału archiwalnego, może zostać udostępniona na wniosek osób wskazanych w art. 949 § 3 k.p. po uprzednim udokumentowaniu przez te osoby uprawnienia do odbioru tej dokumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej jako: "p.p.s.a." normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają w również sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Z analizy akt sprawy oraz treści skargi wynika, w ocenie Sądu, że przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przez M. N. w sprawie niniejszej było pismo Marszałka Województwa Pomorskiego z dnia 4 czerwca 2025 r. stanowiące odpowiedź ww. organu na skargę wniesioną przez skarżącego na działalność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Gdańsku w zakresie sposobu rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie jemu dokumentacji pracowniczej jego zmarłej babki. Zaskarżone pismo nie stanowiło, wbrew wnioskom skargi, decyzji administracyjnej. Udzielona przez Marszałka Województwa Pomorskiego odpowiedź, choć nie zawierała wskazania przepisów zawartych w dziale VII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski", dotyczyła skargi wniesionej w trybie tzw. postępowania skargowego, regulowanego przepisami ww. działu VIII k.p.a. Pismo skarżącego z dnia 14 maja 2025 r. zostało bowiem sformułowane w sposób wskazujący na skorzystanie z trybu postępowania skargowego. Skarżący domagał się od organu nadzorczego rozpatrzenia skargi na bezprawne – zdaniem skarżącego - działanie dyrektora SPZOZ SPR w Gdańsku.
Zgodnie bowiem z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga, która została w tym trybie wniesiona, uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, które nie kończy się decyzją administracyjną, w sposób władczy kształtującą sytuację prawną adresata.
W myśl przepisu art. 229 k.p.a. jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności: 1) rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa - wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa; 2) organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej - wojewoda lub organ wyższego stopnia; 3) wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada gminy; 4) zarządu powiatu oraz starosty, a także kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada powiatu; 5) zarządu i marszałka województwa, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - sejmik województwa; 6) wojewody w sprawach podlegających rozpatrzeniu według kodeksu - właściwy minister, a w innych sprawach - Prezes Rady Ministrów; 7) innego organu administracji rządowej, organu przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej jednostki organizacyjnej - organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór; 8) ministra - Prezes Rady Ministrów; 8a) konsula - minister właściwy do spraw zagranicznych; 9) organu centralnego i jego kierownika - organ, któremu podlega.
Co do zasady zatem organem właściwym do rozpatrywania skarg jest organ wyższego szczebla w ramach danej struktury organizacyjnej albo organ sprawujący nadzór nad organem, którego dotyczy skarga. W przedmiotowej sprawie organem właściwym do rozpoznania skargi złożonej w trybie przepisów działu VIII k.p.a. był Marszałek Województwa Pomorskiego, który dokonał zaskarżonego zawiadomienia uznającego tę skargę za bezzasadną.
Jak bowiem wynika z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2025r., poz. 450 ze zm.) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej są podmiotami leczniczymi niebędącymi przedsiębiorcami. Zgodnie zaś z art. 121 ust. 1 ww. ustawy nadzór nad podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą sprawuje podmiot tworzący. Jak wynika z uchwały Nr 398/XX/12 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie nadania Statutu Stacji Pogotowia Ratunkowego w Gdańsku (Dz. Urz. Woj. Pom. 2021 r., nr 2, poz. 2290) podmiotem tworzącym Stacji jest Województwo Pomorskie (§ 1 ust. 2 Statutu stanowiącego załącznik do uchwały).
Z uwagi na przedmiot skargi wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku mieć należy na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wskazywał, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13; z dnia 3 lutego 2004 r., sygn. akt I SA 2226/03, aprobowane przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis 2012, s. 210). Podjęte w zakresie rozpatrzenia skarg czynności traktuje się nie jako czynność nadzorczą uprawnionego organu, lecz jako czynność podjętą w trybie skargowym (por. wyrok NSA w Warszawie z 26.04.1995 r., IV SA 814/94, ONSA 1996/2, poz. 84). Skarga jest rodzajem środka prawnego o charakterze actionis popularis. Jej zakres przedmiotowy jest bardzo szeroki, na co wskazuje regulacja zawarta w art. 227. Ma ona bowiem charakter otwarty, co podkreśla zwrot "w szczególności". Wyliczenie przedmiotu skargi jest więc jedynie przykładowe. Może ją zatem stanowić każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu, np. organizacji społecznej, któremu zlecono zadania z zakresu administracji publicznej, oraz ich pracowników i funkcjonariuszy (por. postanowienie NSA z 4.04.2012 r., I OSK 717/12, LEX nr 1136720).
Sąd administracyjny ocenia zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji, mieszczące się w katalogu art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a.
Podsumowując powyższe, stwierdzić przyjdzie, że skarga, w której skarżący kwestionował sposób rozpatrzenia skargi na działania Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Gdańsku nie mieści się w zakresie art. 3 p.p.s.a. Skargę w tym przedmiocie należało uznać za niedopuszczalną, podlegającą odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, przy czym może to nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.