III SA/GD 733/23

III SA/Gd 733/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Janina Guść /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2838/24 - Wyrok NSA z 2025-07-08
II GZ 217/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7a, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi B. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 9 października 2023 r. nr SKO.474.62.2023 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Sygn. akt III SA/Gd 733/23 Gdańsk, dnia 8 sierpnia 2024 r. Zarządzenie 1. odnotować w Rep., 2. odpis wyroku doręczyć: - pełnomocnikowi skarżącego r.pr. A. Dudziowi ( bez pouczenia), - organowi administracji z pouczeniem, że uzasadnienie wyroku zostanie sporządzone na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku, a także z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - w terminie 30 dni od doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem oraz o przymusie adwokackim ( radcowskim), 3. przedłożyć z wpływem lub za 45 dni, 4. odpis wyroku przekazać do Wydziału Informacji Sądowej WSA w Gdańsku celem publicznego udostępnienia.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 622 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Starosty Słupskiego z dnia 22 sierpnia 2022 r. o skierowaniu B. Ś. (dalej: "skarżący") na badania lekarskie.
Stan sprawy jest następujący:
Wnioskiem z dnia 3 lipca 2023 r. Komendant Miejski Policji w S. zwrócił się o wszczęcie postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu wykluczenia przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu dla oznakowanego radiowozu policyjnego, zmuszając kierującego radiowozem do gwałtownego hamowania. Skarżący nie zareagował na użyte, w celu zatrzymania, sygnały świetlne i dźwiękowe i kontynuował jazdę; nie trzymał prostego toru jazdy. Skarżący zareagował i zatrzymał się po przejechaniu znacznej odległości. Funkcjonariusz Policji ocenił, że stan psychofizyczny skarżącego budzi wiele zastrzeżeń – skarżący oświadczył, że nie reagował na użyte sygnały, gdyż ma problemy ze słuchem; podczas prowadzenia pojazdu nie korzystał z aparatu słuchowego. Zachowanie skarżącego na drodze powoduje realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu. Do wniosku dołączono notatkę urzędową z dnia 27 czerwca 2023 r., sporządzoną z kontroli drogowej przeprowadzonej w związku z nieustąpieniem przez skarżącego pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu (rondzie).
Starosta Słupski (dalej: "organ I instancji", "Starosta") po przeprowadzeniu postępowania uznał, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego i decyzją z dnia 22 sierpnia 2023 r. skierował skarżącego na badania lekarskie dla kierowców.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z dnia 9 października 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przywołano brzmienie przepisów ustawy o kierujących pojazdami mających zastosowanie w sprawie, tj. art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b).
Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia muszą być uzasadnione i poważne. Okoliczności ustalone przez organ muszą z dużym prawdopodobieństwem wskazywać, że z uwagi na stan zdrowia kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, które powinny zostać zweryfikowane podczas badania lekarskiego.
Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego i jego zdolności do kierowania pojazdami mechanicznymi. Potwierdzają to przywołane we wniosku Komendanta Policji czynności z kontroli drogowej z udziałem skarżącego i okoliczności, w jakich doszło do zdarzenia. Przebieg zdarzenia i powody zatrzymania zostały opisane w notatce urzędowej policjanta, który podjął interwencję. Kolegium nie miało podstaw do kwestionowania tego dowodu i ustaleń dokonanych w zakresie stanu psychofizycznego skarżącego w momencie zdarzenia. W ocenie organu odwoławczego wystarczającą przesłanką uwiarygodniającą wniosek o skierowanie skarżącego na badania był wskazany przez niego w trakcie kontroli powód braku reakcji na sygnały Policji – kłopoty ze słuchem. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje przy tym kwestia, czy skarżący został ukarany (w tym czy uczestniczył wcześniej w zdarzeniach związanych z prowadzeniem pojazdu i spowodowaniem szkód i czy był już karany), czy zdarzenie zostało nagrane oraz inne okoliczności dotyczące zawinienia skarżącego (wymuszenie pierwszeństwa przejazdu).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że skierowanie na badania lekarskie nie przesądza o utracie uprawnień do kierowania pojazdami.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji i podnosząc zarzuty naruszenia:
1/ art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i ograniczenie się jedynie do treści notatki służbowej funkcjonariusza Policji z dnia 27 czerwca 2023 r., w której wskazano, że skarżący nie zastosował się natychmiast do sygnałów świetlnych i dźwiękowych, zatrzymał się po pokonaniu odległości 50 m i kontynuował jazdę na odcinku ok. 50 m, podczas gdy skarżący wyjaśnił, że po zjeździe z ronda nie miał możliwości natychmiastowego zatrzymania pojazdu, a oświadczenie to nie zostało wzięte pod uwagę;
2/ art. 7a w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony. Zdaniem skarżącego brak jest ustawowej definicji przesłanki uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego i w związku z tym każdorazowo okoliczności sprawy winny być poddawane indywidualnej analizie;
3/ art. 77 k.p.a., poprzez wybiórczą analizę materiału dowodowego i przyjęcie, że skoro skarżący nie zastosował się natychmiast do sygnałów świetlnych i dźwiękowych, to spełnia on przesłanki do skierowania go na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami;
4/ art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty, pomimo że istniały podstawy do jej uchylenia;
5/ art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego zastosowanie mimo braku jednoznacznych przesłanek przemawiających za uznaniem, że istniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, a w konsekwencji wszczęcie postępowania administracyjnego;
6/ art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, mimo że skarżący nie jest osobą, wobec której istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia;
7/ art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego zastosowanie, mimo że przepis ten nie obowiązuje od dnia 5 grudnia 2021 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał obszerne fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych, które w jego ocenie potwierdzają, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem ww. przepisów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy obu instancji , wydając w dniach 22 sierpnia 2023 r. oraz 9 października 2023 r. kwestionowane decyzje powołały się w podstawie prawnej na treść przepisu art. 99 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( tj. Dz.U. z 2022 r. , poz.622 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia.
Prawdą jest , co zarzucił skarżący , że organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał z kolei na treść art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b w/w ustawy, tym niemniej istniała podstawa prawna do skierowania skarżącego na badania lekarskie w przywołanym art. 99 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Z ustalonego przez organy na podstawie dokumentu – notatki urzędowej z dnia 27 czerwca 2023 r. - stanu faktycznego wynika, że skarżący , prowadząc pojazd w dniu 17 czerwca 2023 r. , nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu samochodowi policyjnemu na skrzyżowaniu okrężnym. Nie zastosował się też do sygnałów świetlnych i dźwiękowych i kontynuował jazdę, a po kolejnym poleceniu zatrzymania się dokonanym sygnałem świetlnym i dźwiękowym - zatrzymał pojazd na środku ulicy , na jej łuku, blokując pas ruchu. Swoje zachowanie wyjaśnił tym, że nie słyszał sygnałów dźwiękowych, bo ma problemy ze słuchem.
Sąd podziela stanowisko organu, że brak jest podstaw do kwestionowania treści notatki urzędowej funkcjonariusza Policji. Na problemy ze słuchem wskazał sam skarżący. W ocenie Sądu odnotowane w notatce wyjaśnienia skarżącego dotyczące przyczyn braku reakcji na sygnały policjantów – problemy ze słuchem – są prawdziwe. Podkreślić należy, że skarżący w skardze nie zaprzeczył tej okoliczności, a wiek skarżącego ( ponad 90 lat) czyni tę okoliczność wielce prawdopodobną.
Należy zgodzić się z organem, że organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami musi czuwać nad tym, by osoby posiadające takie uprawnienia posiadały wymaganą sprawność w czasie, gdy z tych uprawnień korzystają.
Zastrzeżenia co do stanu zdrowia muszą być uzasadnione. Oznacza to, że zastrzeżenia te muszą wskazywać na taki stan zdrowia kierowcy, z którego może wynikać brak możliwości jego dalszego udziału w ruchu drogowym. Przeciwskazania do udziału w ruchu drogowym nie muszą być pewne , bowiem zostaną one dopiero zweryfikowane podczas badania lekarskiego. Dlatego też skierowanie na badania nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwskazań zdrowotnych, lecz wystarczy wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem skarżący, prowadząc pojazd, nie potrafił właściwie ocenić odległości dla bezpiecznego wykonania manewru. Skarżący nie zastosował się do sygnałów świetlnych i dźwiękowych, jako przyczynę wskazując problemy ze słuchem.
Wbrew zarzutom skargi zaistniały zatem uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, co uprawniało organy do wydania kwestionowanych decyzji.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy przepisów postępowania. Oparcie przez organy ustaleń faktycznych na dokumencie, jakim jest notatka służbowa funkcjonariusza Policji z dnia 27 czerwca 2023 r. , nie zaś na oświadczeniu skarżącego o braku możliwości natychmiastowego zatrzymania pojazdu z uwagi na sytuację na drodze nie świadczy o braku podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, lecz o tym, że organ uznał tę notatkę za wiarygodną.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 7a k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia i oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy jest bezzasadny z uwagi na wyżej poczynione rozważania dotyczące kwestii "uzasadnionych zastrzeżeń", które nie muszą być udowodnione.
Sąd nie podziela zarzutu skargi naruszenia art. 7a k.p.a. Przepis art. 7a §1 k.p.a. stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie można mówić o wątpliwościach co do normy prawnej zawartej w art. 99 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Przepis ten jest jasny - starosta kieruje kierowcę na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Brak ustawowej definicji przesłanki uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy i konieczność indywidualnej analizy okoliczności każdej sprawy, na co zwraca uwagę skarżący, nie stanowi o wątpliwościach co do wskazanej wyżej normy prawnej.
Nie można także podzielić poglądu , że organ uznał, że skarżący spełnia przesłanki do skierowania go na badania lekarskie jedynie na tej podstawie, że nie zastosował się on natychmiast do sygnałów świetlnych i dźwiękowych. Z decyzji wynika bowiem, że na podstawie uzyskanych informacji organ ustalił m.in. , że skarżący, prowadząc pojazd, nie zastosował się do sygnałów świetlnych i dźwiękowych i kontynuował jazdę , a zatrzymał się dopiero po kolejnym poleceniu zatrzymania się. To sam skarżący wyjaśnił kontrolującym policjantom, że nie słyszał sygnałów dźwiękowych, bo ma problemy ze słuchem.
W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia – jest chybiony, bowiem z kwestionowanych decyzji wynika, że skarżący jest osobą, wobec której istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia.
W tym stanie rzeczy Sąd , nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.