Orzeczenie · 2025-06-12

III SA/Gd 72/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2025-06-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnykomisja rewizyjnauchwałakontrolaspółka prawa handlowegokompetencjewada prawnastwierdzenie nieważnościprawo miejscoweWSA

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Pomorskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Łebie z dnia 25 czerwca 2024 r. nr III/27/2024, w której zatwierdzono plan pracy Komisji Rewizyjnej na rok 2024. Wojewoda zakwestionował możliwość kontroli przez komisję rewizyjną Przedsiębiorstwa Wodociągowego "Łeba-Wicko" Sp. z o.o., wskazując, że gmina posiada w tej spółce jedynie 25 udziałów. Argumentował, że zgodnie z art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, komisja rewizyjna może kontrolować jedynie wójta, gminne jednostki organizacyjne oraz jednostki pomocnicze gminy, a spółka prawa handlowego, w której gmina jest tylko udziałowcem, nie mieści się w tym katalogu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił argumentację Wojewody, stwierdzając, że Rada Miejska w Łebie istotnie naruszyła prawo, zlecając komisji rewizyjnej kontrolę podmiotu, który nie mieści się w ustawowym zakresie jej kompetencji. Sąd podkreślił, że choć gmina może kontrolować spółki, których jest jedynym właścicielem, to w tym przypadku, gdy gmina jest tylko udziałowcem, takie kompetencje nie przysługują. W trakcie postępowania Rada Miejska w Łebie podjęła uchwałę zmieniającą plan pracy, wykreślając sporny punkt. Sąd jednak, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że zmiana uchwały po wniesieniu skargi nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, a stwierdzenie nieważności uchwały ma skutek ex tunc. W konsekwencji sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej słów "Kontrola Przedsiębiorstwa Wodociągowego "Łeba-Wicko" Sp. o.o. - działalność bieżąca".

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu kompetencji kontrolnych komisji rewizyjnych rad gmin wobec spółek prawa handlowego, w których gmina jest tylko udziałowcem.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy gmina jest jedynie udziałowcem, a nie jedynym właścicielem spółki.

Zagadnienia prawne (2)

Czy komisja rewizyjna rady gminy może kontrolować spółkę prawa handlowego, w której gmina jest jedynie udziałowcem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, komisja rewizyjna rady gminy nie może kontrolować spółki prawa handlowego, w której gmina jest jedynie udziałowcem, ponieważ zakres podmiotowy kontroli określony w art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie obejmuje takich podmiotów.

Uzasadnienie

Zakres kompetencji kontrolnych komisji rewizyjnej jest ściśle określony przez ustawę i ogranicza się do wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy. Spółka prawa handlowego, w której gmina jest tylko udziałowcem, nie jest jednostką organizacyjną gminy w rozumieniu ustawy, a rada gminy nie może rozszerzać tych kompetencji.

Czy zmiana uchwały po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego czyni postępowanie bezprzedmiotowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana lub uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, nie czyni postępowania bezprzedmiotowym. Sąd nadal rozpoznaje skargę, oceniając legalność pierwotnej uchwały.

Uzasadnienie

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzenie nieważności uchwały ma skutek ex tunc, czyli od daty jej podjęcia. Uchylenie uchwały nie jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi o stwierdzenie nieważności, a ocena legalności pierwotnego aktu jest nadal istotna dla obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej w Łebie z dnia 25 czerwca 2024 r., nr III/27/2024 w części dotyczącej słów: "Kontrola Przedsiębiorstwa Wodociągowego "Łeba-Wicko" Sp. o.o. - działalność bieżąca", zawartych w załączniku do tej uchwały w Planie Pracy Komisji Rewizyjnej na rok 2024.

Przepisy (11)

Główne

u.s.g. art. 18a § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Zakres podmiotowy kontroli komisji rewizyjnej ogranicza się do wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy. Nie obejmuje spółek prawa handlowego, w których gmina jest tylko udziałowcem.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części.

Pomocnicze

u.s.g. art. 18a § ust. 4

Ustawa o samorządzie gminnym

Rada gminy może zlecać komisji rewizyjnej inne zadania w zakresie kontroli, jednak nie może to dotyczyć zmiany podmiotów kontrolowanych, jeśli nie są one objęte zakresem podmiotowym ustawy.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądów administracyjnych obejmuje skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

u.s.g. art. 21 § ust. 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa prawna uchwały Rady Miejskiej w Łebie.

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 9 lit. h

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy tworzenia gminnych jednostek organizacyjnych.

u.s.g. art. 5 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy tworzenia jednostek pomocniczych gminy.

u.s.g. art. 9 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy realizacji zadań gminy przez jednostki organizacyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komisja rewizyjna rady gminy nie ma kompetencji do kontrolowania spółki prawa handlowego, w której gmina jest jedynie udziałowcem. • Zakres podmiotowy kontroli komisji rewizyjnej jest zamknięty i nie może być rozszerzany przez radę gminy. • Naruszenie art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały.

Godne uwagi sformułowania

komisja rewizyjna nie jest organem kontrolnym gminy, a jedynie aparatem pomocniczym (wewnętrznym) rady gminy • zakres jej uprawnień nie może z kolei wykraczać poza kompetencje rady gminy • katalog podmiotów, wobec których ta komisja może działać jest zamknięty • istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18a ust. 1 u.s.g., bowiem sama nie posiadając kompetencji kontrolnych wobec wyżej wskazanego podmiotu, nie mogła w takie uprawnienie wyposażyć Komisji Rewizyjnej.

Skład orzekający

Jolanta Sudoł

przewodniczący sprawozdawca

Janina Guść

sędzia

Adam Osik

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kompetencji kontrolnych komisji rewizyjnych rad gmin wobec spółek prawa handlowego, w których gmina jest tylko udziałowcem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy gmina jest jedynie udziałowcem, a nie jedynym właścicielem spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy precyzyjnej wykładni przepisów dotyczących kontroli w samorządzie, co jest istotne dla prawników i urzędników samorządowych. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie granic kompetencji organów.

Czy rada gminy może kontrolować spółkę wodociągową? WSA w Gdańsku wyjaśnia granice kompetencji komisji rewizyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst