III SA/Gd 713/23

III SA/Gd 713/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-04-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Hyla /Sędzia Zastępca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 15, art. 22 ust. 6, art. 48, art. 77, art. 85,  art. 103 ust. 2, art.172
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla, Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 września 2023 r. nr 2201-IGC.4306.3.2023.IJS, 2201-IOC.4306.11.2023.IJS w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 marca 2023 r. (nr 328000-COC-2.4306.49.2022.MW) Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni – działając na podstawie art. 22 ust. 7 w zw. z art. 29, art. 48, art. 56 ust. 1 i ust. 2 lit. c/ i h/, art. 57 ust. 1 i 3, art. 77 ust. 3, art. 84, w zw. z art. 18 ust. 1, art. 103 ust. 2, art. 105 ust. 4, art. 114, art. 172 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L nr 269 z 2013 r. ze zm. – dalej jako "UKC"), art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1776 z dnia 9 października 2019 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L nr 280/1 z 2019 r. ze zm.), art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/1429 z dnia 26 sierpnia 2015 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu (Dz. Urz. UE L nr 224 z 2015 r.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 17, art. 19a ust. 9, art. 30b ust. 1, ust. 4 i ust. 6, art. 33 ust. 2a, art. 34 ust. 4, art. 37 ust. 1a, art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146aa ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 931 – dalej jako ustawa o VAT") oraz art. 73d ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2073 – dalej w skrócie jako "p.c.") – orzekł wobec M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w T. (dalej zwanej "skarżącą", "stroną", "spółką") oraz S. Cywilnej Agencji Celnej J. C., L. Z. z siedzibą w W. (zwanej dalej także "zgłaszającą") o:
1/ określeniu kodu dodatkowego TARIC-C999;
2/ określeniu stawki ostatecznego cła antydumpingowego A30 w wysokości 6,8 %;
3/ zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (A30) w wysokości 2.072 zł;
4/ określeniu różnicy między kwotą podatku z tytułu importu towaru w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 466 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 3 stycznia 2020 r. złożono uzupełniające zgłoszenie celne nr [...], którym w pozycji 1 objęto wyroby walcowane płaskie zadeklarowane do kodu TARIC 7219 33 10 00 z kodem dodatkowym C030. Należności celne określono stosując stawkę celną erga omnes w wysokości 0 % oraz stawkę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 0 %. Eksporterem towarów był tajwański podmiot – L. CO., LTD.
Komisja Europejska komunikatem RIF EU/2020/002, nadesłanym za pośrednictwem Wspólnotowego Systemu Zarządzania Ryzykiem CRMS przekazała informację dotyczącą omijania cła antydumpingowego na wyroby walcowane płaskie ze stali nierdzewnej nieobrobionej więcej niż walcowane na zimno o szerokości 600 mm lub większej (CN 72193100, 72193210, 72193290,72193310, 72193390, 72193410, 72193490, 72193510, 72193590) oraz o szerokości mniejszej niż 600 mm (CN 72202021, 72202029, 72202041, 72202049, 72202081, 72202089) i pochodzące z Tajwanu, wskazując niżej opisany mechanizm oszustwa.
Zgodnie z tym mechanizmem, tajwańskie przedsiębiorstwo L. CO., LTD., na wystawianych przez siebie fakturach handlowych składało fałszywe oświadczenia, zgodnie z którymi producentem sprzedawanych przez nich wyrobów stalowych była firma C. CO., LTD. Jednocześnie, do każdej partii sprzedawanej blachy, przedsiębiorstwo L. CO., LTD. dołączało podrobione certyfikaty jakości, wskazujące jako producenta blachy podmiot C. CO., LTD.
Wobec powyższego organ I instancji przeprowadził kontrolę celno-skarbową, która zakończyła się protokołem z dnia 24 sierpnia 2021 r. (nr [...]).
Z ustaleń ww. protokołu wynikało, że w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia wszczęcia kontroli, złożono 8 zgłoszeń celnych, w których z uwagi na wyżej opisane oszustwo, bezpodstawnie zastosowano indywidualną stawkę cła antydumpingowego w wysokości 0 %, przeznaczoną dla wyrobów wyprodukowanych przez C. CO., LTD. Wśród kontrolowanych zgłoszeń celnych znalazło się zgłoszenie o numerze wymienionym powyżej.
Przedmiotowy protokół kontroli celno-skarbowej został przekazany do Wydziału Postępowania Celnego (obecnie Drugiego Działu Postępowania Celnego w Gdyni), celem wydania decyzji określających dla sprowadzonych wyrobów stalowych dodatkowy kod TARIC C999 ze stawką ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 6,8 %.
Ponadto w trakcie trwania kontroli celno-skarbowej, Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych (dalej także "OLAF") wszczął dochodzenie w zakresie unikania ceł antydumpingowych na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno. O wszczęciu przedmiotowego dochodzenia poinformowano Polskę i inne kraje Unii Europejskiej w treści komunikatu AM 2020/030 (OC/2020/0259) z dnia 29 czerwca 2020 r. Zgodnie z przekazanym komunikatem, zakresem dochodzenia OLAF objęto zgłoszenia celne z lat 2017-2020, w których zadeklarowano dodatkowy kod TARIC C030. Celem wszczętego dochodzenia było sprawdzenie prawidłowości stawek ostatecznego cła antydumpingowego deklarowanych w zgłoszeniach celnych w związku z informacjami na temat tego, że tajwańscy pośrednicy sprzedający wyroby stalowe podrabiają świadectwa produkcyjne C. CO., LTD., aby sprzedawać produkty nabywcom w UE jako produkty C. CO., LTD. i przekazują fałszywe deklaracje pochodzenia na fakturach handlowych, zgodnie z którymi płaskie produkty walcowane na zimno ze stali nierdzewnej zostały wyprodukowane przez C. CO., LTD. Podejrzewano, że towary dostarczane z fałszywymi atestami składu chemicznego i właściwości chemicznych są pochodzenia chińskiego lub zostały wyprodukowane przez producentów tajwańskich innych niż C. CO., LTD.
W piśmie z dnia 7 lipca 2022 r. OLAF poinformował Polskę oraz pozostałe kraje należące do Unii Europejskiej o swoich ustaleniach, dokonanych w sprawie OC/2020/0259. Zgodnie z tymi ustaleniami, w trakcie dochodzenia nie uzyskano dowodów potwierdzających przypuszczenia, że blacha sprzedana do UE przez L. CO., LTD. była blachą pochodzenia chińskiego. Wyniki dochodzenia potwierdziły natomiast, że wszystkie certyfikaty jakości stali, mające potwierdzać fakt jej wyprodukowania przez C. CO., LTD., które zostały załączone przez L. CO., LTD. do faktur dokumentujących sprzedaż blachy zgłaszanej z kodem dodatkowym TARIC C030, zostały podrobione. Autentyczność tych dokumentów została zweryfikowana przez tajwańskiego producenta, który wskazał, że nie wydawał tych dokumentów.
W konsekwencji, organ - działając na podstawie art. 22 ust. 6 w zw. z art. 29 UKC - powiadomieniem z dnia 25 listopada 2022 r. (nr 328000-COC-2.4306.49.2022.MW) poinformował strony (tj. M. Sp. z o.o. Sp. k. oraz S. Sp. Cywilna Agencja Celna J. C., L. Z.) o zgromadzeniu dowodów dających podstawę do wydania decyzji w sprawie określenia prawidłowej stawki cła antydumpingowego dla towarów ujętych w ww. zgłoszeniu celnym i wskazał na możliwość przedstawienia swojego stanowiska w przedmiotowej sprawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego powiadomienia. Powiadomienie zostało doręczone ww. stronom w dniach 13 i 14 grudnia 2022 r.
W dniu 19 grudnia 2022 r. wpłynął do organu wniosek importera reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika o dostarczenie kserokopii materiału dowodowego w sprawie w postaci Raportu Końcowego OLAF oraz wyników weryfikacji C. CO., LTD., wraz z urzędowymi tłumaczeniami. Ww. dokumenty zostały przesłane stronie w dniu 16 stycznia 2023 r., natomiast w dniu 17 stycznia 2023 r. wpłynęło do organu pismo strony, w którym zarzuciła Naczelnikowi Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni zignorowanie wniosku o udostępnienie ww. dokumentów i złożyła stanowisko w niniejszych sprawach oparte wyłącznie na materiale dowodowym zebranym w postępowaniu kontrolnym Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie. W przedmiotowym piśmie strona odniosła się do oświadczenia C. CO., w którym ten producent stwierdził, że w latach 2017-2020 nie prowadził transakcji handlowych z L. CO., LTD., w związku z czym produkty, których dotyczyły faktury wystawione w tych latach przez ww. eksportera prawdopodobnie nie były produktami wyprodukowanymi przez C. CO. Zdaniem strony, treść ww. oświadczenia nie daje jednoznacznych podstaw do stwierdzenia fałszerstwa deklaracji na fakturach, lecz wskazuje jedynie na prawdopodobieństwo wystąpienia nieprawidłowości.
Ponadto strona stwierdziła, iż w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest także jednoznacznych dowodów na omijanie cła antydumpingowego poprzez sfałszowanie certyfikatów składu chemicznego.
W opinii strony, Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni nie dokonał samodzielnych ustaleń faktycznych w zakresie potwierdzenia pochodzenia towarów przed wydaniem stwierdzenia o wystąpieniu nieprawidłowości. Organ winien wykorzystać środki prawne do dokonania takich ustaleń poprzez zwrócenie się do OLAF o przeprowadzenie czynności kontrolnych bądź wskazanie wyników kontroli wskazujących na nieprawidłowości lub też zwrócenie się do Tajwańskiej Izby Handlowej o potwierdzenie prawdziwości danych zawartych w certyfikatach pochodzenia towaru.
W przedmiotowym piśmie wskazano również, że importer dochował należytej staranności dokonując transakcji handlowych z tajwańskim eksporterem, a przypisywanie mu odpowiedzialności za złożone przez tego eksportera oświadczenia, na które strona nie miała wpływu, jest sprzeczne z przepisami prawa.
W dniu 27 stycznia 2023 r. strona odebrała kserokopie materiału dowodowego, o udostępnienie którego zawnioskowała pismem z dnia 19 grudnia 2022 r., jednak do dnia wydania decyzji przez organ I instancji nie odniosła się do treści tego materiału i nie złożyła dodatkowych wyjaśnień w sprawie.
Rozpoznając sprawę organ I instancji wskazał, że w myśl art. 48 UKC do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu .
W myśl art. 172 ust. 2 UKC, jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych. W przypadku procedury uproszczonej zgłoszenie celne uznaje się za przyjęte w momencie dokonania wpisu towarów do rejestru (art. 182 ust. 2 UKC).
Zasadniczym celem postępowania poprzedzającego wydanie niniejszej decyzji było ustalenie dla ww. zgłoszenia celnego stawki cła antydumpingowego prawidłowej z punktu widzenia uregulowań rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/1429 z dnia 26 sierpnia 2015 r., nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu (Dz. Urz. UE seria L nr 224 z 2015 r.).
Organ I instancji wyjaśnił, że dodatkowy kod TARIC C030, który zastosowano dla towaru ujętego w ww. zgłoszeniu celnym został przez Komisję Europejską przyznany wyłącznie przedsiębiorstwu C. CO., LTD. Tym samym indywidualna stawka ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 0 % miała zastosowanie jedynie do płaskich wyrobów stalowych, które zostały w rzeczywistości wytworzone przez to przedsiębiorstwo.
Ponadto, według rozporządzenia zastosowanie kodu C030 było uzależnione od przedstawienia do odprawy celnej faktury handlowej, zawierającej oświadczenie opatrzone datą i podpisem pracownika podmiotu wystawiającego fakturę, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska o następującej treści: "Ja, niżej podpisany, poświadczam, że (ilość) płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno sprzedanych w ramach wywozu do Unii Europejskiej i objętych niniejszą fakturą, zostało wytworzonych przez C. CO., LTD. (dodatkowy kod TARIC C030) w T.. Oświadczam, że informacje zawarte w niniejszej fakturze są pełne i zgodne z prawdą".
Sporządzona na fakturze sprzedaży deklaracja dotycząca producenta importowanych wyrobów stalowych została złożona w imieniu eksportera L. CO., LTD., a jako osobę sporządzającą deklarację wskazano pracownika o imieniu i nazwisku D. P. Zgodnie z przedstawioną deklaracją, wyroby stalowe zadeklarowane w ww. zgłoszeniu zostały wyprodukowane przez C. CO., LTD. Dodatkowo do ww. zgłoszenia celnego załączono certyfikat jakości blachy, który wskazywał, że przedmiotowa blacha została wyprodukowana przez C. CO., LTD.
Za pośrednictwem biura OLAF, polskie organy celno-skarbowe uzyskały jednak wynik weryfikacji certyfikatu jakości blachy, przedłożonego do ww. zgłoszenia celnego. Zgodnie z wynikami tej weryfikacji, o którą poproszono w C. CO., LTD., blacha która była przedmiotem importu w niniejszej sprawie, nie została wyprodukowana przez to przedsiębiorstwo.
W konsekwencji, w przypadku towarów ujętych w ww. zgłoszeniu celnym brak było podstaw prawnych do zastosowania indywidualnej stawki ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 0 %. W myśl przepisu art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/1429, dla towarów klasyfikowanych do kodu 7219 33 10, które nie zostały wytworzone przez C. CO., LTD., prawidłowym dodatkowym kodem TARIC jest kod C999 ze stawką ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 6,8 %.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT import towarów na terytorium kraju podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem". Obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego (art. 19a ust. 9). Przepis art. 30b ust. 1 ustawy o VAT stanowi z kolei, iż podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jednocześnie przepis ustępu 4 wyżej cytowanego przepisu stanowi, że podstawa opodatkowania, o której mowa w ust. 1, obejmuje koszty dodatkowe, takie jak koszty prowizji, opakowania, transportu i ubezpieczenia - o ile nie zostały włączone do wartości celnej - ponoszone do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju, jak również wynikające z transportu do innego miejsca przeznaczenia znajdującego się na terytorium Unii Europejskiej, jeżeli miejsce to jest znane w momencie dokonania importu.
Natomiast zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a ustawy o VAT przedmiotowe towary objęte są stawką podatku VAT w wysokości 23 %.
Organ wskazał, że w związku ze zmianą zadeklarowanego kodu dodatkowego TARIC, stawki cła antydumpingowego, jak i wysokości należnego cła - zmianie uległa też podstawa opodatkowania podatkiem VAT, a tym samym kwota podatku od towarów i usług z tytułu importu. Różnica między kwotą należności podatkowych B00 wykazana w przedmiotowym zgłoszeniu celnym a kwotą należności podatkowych określoną w niniejszej decyzji wyniosła 466,00 zł.
Odnosząc się do stanowiska strony organ wyjaśnił, że przedmiotem postępowania weryfikacyjnego nie były faktury handlowe i zawarte na nich oświadczenia, lecz certyfikat jakości towaru, według którego towar ten został wyprodukowany przez przedsiębiorstwo C. CO., LTD. Autentyczność przedmiotowego certyfikatu została bezpośrednio zweryfikowana przez producenta C. CO., LTD., który w oświadczeniu z dnia 25 stycznia 2021 r. stwierdził, iż certyfikat ten został sfałszowany, w związku z czym nie mógł on być podstawą dla zastosowania zerowej stawki cła antydumpingowego i nie stanowił on przesłanki do odstąpienia od nałożenia na stronę dodatkowych należności celno-podatkowych.
Organ podkreślił, że nie neguje tajwańskiego pochodzenia importowanych towarów, lecz zasadność zastosowania dla tych towarów przez stronę indywidualnego kodu Taric przyznanego konkretnemu producentowi z T., który umożliwił zastosowanie zerowej stawki cła antydumpingowego.
Zdaniem organu przedstawiony przez OLAF materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w sposób wyczerpujący oraz jednoznaczny dowiódł, iż w stosunku do towarów objętych ww. zgłoszeniem zastosowano zerową stawkę cła antydumpingowego w oparciu o sfałszowany certyfikat i nieprawdziwe oświadczenie.
Po rozpoznaniu odwołania M. Spółka z o.o. sp.k. z siedzibą w T., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w dniu 21 września 2023 r. wydał decyzję (nr 2201-IGC.4306.3.2023.IJS, 2201-IOC.4306.11.2023.IJS), którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 p.c. do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art.215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9,10 rozdziału 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a do odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169 § 1 i 1a, art.208, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220-223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a tej ustawy.
Organ odwoławczy zaznaczył, że tryb odwoławczy jest instytucją procesową polegającą nie tylko na weryfikacji decyzji kończącej postępowanie przed organem pierwszej instancji. O ile rozpatrując odwołanie organ nie jest związany sformułowanymi w nim zarzutami, to nie budzi jednak wątpliwości, że uzasadnienie decyzji wydawanej w II instancji powinno przede wszystkim wyjaśnić zaistniałe w sprawie niejasności i obejmować merytoryczne ustosunkowanie się do sformułowanych przez stronę zarzutów.
Stosownie do art. 77 ust. 2 UKC, dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgodnie natomiast z art. 85 ust. 1 UKC kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego. Przy czym w myśl art. 172 ust. 2 UKC jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych. Ponadto, zgodnie z art. 182 UKC, organy celne mogą zezwolić osobie, na jej wniosek, na złożenie zgłoszenia celnego, w tym zgłoszenia uproszczonego, w formie wpisu do rejestru zgłaszającego, jeżeli dane tego zgłoszenia są do dyspozycji organów celnych w systemie elektronicznym zgłaszającego w momencie złożenia zgłoszenia celnego w formie wpisu do rejestru zgłaszającego. Zgłoszenie celne uznaje się za przyjęte w momencie dokonania wpisu towarów do rejestru.
Natomiast zgodnie z art. 56 ust. 1 UKC podstawą należnych należności celnych przywozowych i wywozowych jest Wspólna Taryfa Celna. Inne środki, ustanowione w przepisach unijnych regulujących określone dziedziny wymiany towarowej, stosowane są w odpowiednich przypadkach zgodnie z klasyfikacją taryfową danych towarów. Z kolei ust. 2 tegoż przepisu stanowi, że Wspólna Taryfa Celna obejmuje: a/ nomenklaturę scaloną towarów, określoną w rozporządzeniu (EWG) nr 2658/87; b/ każdą inną nomenklaturę, która jest całkowicie lub częściowo oparta na Nomenklaturze scalonej lub która dodaje do niej dalsze podpodziały i która została ustanowiona w przepisach unijnych regulujących określone dziedziny do celów stosowania środków taryfowych związanych z wymianą towarową; c/ konwencyjne lub zwykłe autonomiczne stawki celne, stosowane w odniesieniu do towarów objętych Nomenklaturą scaloną; d/ preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Unię z niektórymi krajami lub terytoriami znajdującymi się poza obszarem celnym Unii lub z grupami takich krajów lub terytoriów; e/ preferencyjne środki taryfowe przyjęte jednostronnie przez Unię w odniesieniu do niektórych krajów lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Unii lub w odniesieniu do grup takich krajów lub terytoriów; f/ autonomiczne środki przewidujące obniżenie należności celnych lub zwolnienie z należności celnych za niektóre towary; g/ uprzywilejowane traktowanie taryfowe w zakresie środków, o których mowa w lit. c)-f) lub h), z którego mogą korzystać niektóre towary ze względu na ich rodzaj lub końcowe przeznaczenie; h/ inne środki taryfowe przewidziane w przepisach unijnych dotyczących rolnictwa, handlu lub innych dziedzin.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w pierwszej kolejności rozpatrzenia w sprawie wymagał zarzut powiadomienia o długu celnym po upływie terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 103 ust. 1 i ust. 2 UKC, o długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego. W przypadku natomiast gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym. Regulację uzupełniającą wobec powyższego stanowi art. 56 p.c., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 103 ust. 2 UKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Ponieważ w odniesieniu do przedmiotu sprawy organ I instancji zidentyfikował istnienie znamion, o których mowa w art. 87 ustawy – Kodeks karny skarbowy (dalej w skrócie także "k.k.s."), to Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał stanowisko organu I instancji za słuszne. Ponieważ skarżąca zamiennie operuje kwotą należności określonych w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji z dnia 31 marca 2023 r. określa zarówno wysokość należności celnych (2.027,00 zł) i różnicy należnego podatku VAT do zapłaty (466,00 zł).
W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy dowodzi, że tajwański eksporter, przedsiębiorstwo L. CO. LTD., na wystawianych przez siebie fakturach handlowych, składało nieprawdziwe oświadczenia, zgodnie z którymi producentem wyrobów stalowych miała być firma C. CO. LTD. Tym samym niezasadnym było przyjęcie przez importera indywidualnej (niższej) stawki cła antydumpingowego, przeznaczonej wyłącznie dla tego przedsiębiorstwa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zastosowanie stawki 0 % zamiast właściwej 6,8 % spowodowało zaniżenie należności celnych, a zatem ich niewątpliwe uszczuplenie (narażenie na uszczuplenie), co oznacza, że czyn ten wypełnił znamiona przedmiotowe. Analiza i ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia twierdzenie, iż w niniejszej sprawie mogło dojść do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie, a więc czynu realizującego znamiona czynu zabronionego określonego w art. 87 § 1 k.k.s. W związku z powyższym termin na powiadomienie dłużnika o zaksięgowaniu uszczuplonych kwot należności celnych zasadnie ulegał przedłużeniu zgodnie z art. 103 ust. 2 UKC. Dla zastosowania ww. przepisu nie jest konieczne wydanie prawomocnego wyroku skazującego ani nawet wszczęcie postępowania przygotowawczego (organ celny, niezależnie od organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości dokonuje takiej klasyfikacji wyłącznie na potrzeby postępowania celnego). Bez znaczenia pozostaje kto dopuścił się przestępstwa a mianowicie, czy jest to dłużnik celny, osoba, której sprawstwo pociąga za sobą odpowiedzialność posiłkową dłużnika celnego, czy też osoba zupełnie z dłużnikiem niezwiązana. Organ odwoławczy podkreślił, że dla przyjęcia takiej kwalifikacji irrelewantne jest czy ostatecznie czyn ten będzie uznany za przestępstwo (tj. jako czyn zawiniony, bezprawny, społecznie szkodliwy).
W ramach samego postępowania przygotowawczego (śledztwa lub dochodzenia) wyróżnić można dwie fazy: postępowanie w sprawie (in rem) oraz postępowanie przeciwko podejrzanemu (in personam). Postępowanie w sprawie toczy się wówczas, gdy w momencie jego wszczęcia brak jest podejrzanego, któremu można by przedstawić zarzuty. Przede wszystkim wszczęcie postępowania przygotowawczego nie stanowi w żadnym razie przesłanki bezwzględnie warunkującej zastosowanie przepisu art. 103 ust. 2 UKC. Organ celny w pełni autonomicznie dokonuje kwalifikacji czynu jako podlegającego w chwili popełnienia postępowaniu karnemu. Nie jest uzależniony od wszczęcia dochodzenia (śledztwa) przez właściwe organy ścigania.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sytuacji uszczuplenia należności celnych, niespowodowanego niezawinioną omyłką (np. ze szczególnie skomplikowaną klasyfikacją taryfową lub uwarunkowanej czynnikami zewnętrznymi), lecz przybierającego charakter zorganizowany, co zostało stwierdzone w wyniku działania OLAF, niejako naturalnym staje się rozważenie możliwości zaistnienia przestępstwa skarbowego stypizowanego w art. 87 k.k.s. Nie jest jednocześnie zadaniem organów celnych pogłębiona analiza karnych (karnych skarbowych) oraz karnoprocesowych aspektów pozostających ze sobą w związku czynów. Tym samym, dla określenia możliwości zastosowania art. 103 ust. 2 UKC nie ma uzasadnionych podstaw do rozważania przez organ celny możliwości zastosowania określonej sankcji wynikającej z polskich przepisów karnych wedle zasad ograniczonej lub nieograniczonej narodowości podmiotowej czy represji międzynarodowej (art. 109-113 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1138 ze zm.), ustalenia miejsca popełnienia czynu, czy też regulacji karnych obowiązujących w miejscu jego popełnienia czy jak wskazuje spółka pełnej konkretyzacji karnej. Wystarczające jest to, że gdyby czyn został popełniony w kraju wypełniałby znamiona przestępstwa, co z kolei zostało prawidłowo wykazane przez organ I instancji. Przedłożenie przez eksportera oświadczeń i dokumentów poświadczających nieprawdę w celu uniknięcia obciążenia sprzedawanych towarów cłem antydumpingowym stanowi niewątpliwie czyn określony w art. 87 § 1 k.k.s., wypełniający znamiona oszustwa celnego, czyli wprowadzenia w błąd organów celnych i narażenia należności celnych na uszczuplenie przez uniknięcie zapłacenia należnego cła antydumpingowego. Działanie takie niewątpliwie musiało być umyślne, skoro - jak wykazało dochodzenie OLAF - producent nie był w ogóle faktycznym wystawcą tych dokumentów. Tym samym, wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego producenta towarów w celu uniknięcia zapłaty należności celnych samo w sobie, gdyby czyn ten był popełniony na terenie Polski przez obywateli polskich, spełnia przesłanki, o których mowa wyżej. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni wydając decyzję z dnia 31 marca 2023 r. dysponował materiałem dowodowym zgromadzonym w toku kontroli celno-skarbowej nr [...] ([...]), a także raportem końcowym OLAF wraz z załącznikami, w tym zestawieniem zgłoszeń celnych, weryfikowanych podczas dochodzenia OLAF. Całość zgromadzonej dokumentacji i wyniki dokonanych ustaleń, mając na uwadze charakter i skalę stwierdzonych naruszeń, uzasadniały zastosowaną przez ten organ regulację. W świetle powyższych wyjaśnień zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 UKC jest nieuzasadniony.
Realizując swoje wyłączne kompetencje w dziedzinach unii celnej i wspólnej polityki handlowej (art. 3 ust. 1 lit. a/ i e/ TFUE) i w oparciu o generalne zasady prowadzenia wspólnej polityki handlowej (art. 207 TFUE), Unia Europejska w przypadku stwierdzenia wystąpienia zjawiska dumpingu podejmuje środki niezbędne do przeciwdziałania zjawiskom niepożądanym, w celu ochrony interesu unijnych przedsiębiorców i ekonomicznych interesów państw członkowskich. Z tego powodu Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, przyjmują środki określające ramy realizacji wspólnej polityki handlowej (art. 207 ust. 2 TFUE). Na tej podstawie Parlament Europejski wraz z Radą przyjęły Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej, dalej również: Rozporządzenie 2016/1036 (tekst jednolity, Dz. Urz. UE. L 2016 Nr 176, str. 21). Cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt przywieziony po cenach dumpingowych, którego wprowadzenie do wolnego obrotu w Unii powoduje szkodę. Przy czym produkt uznaje się za przywieziony po cenach dumpingowych, jeżeli jego cena eksportowa do Unii jest niższa od porównywalnej ceny produktu podobnego ustalonej w kraju wywozu w zwykłym obrocie handlowym, (art. 1 ust. 1-2 Rozporządzenia 2016/1036). W celu stwierdzenia istnienia dumpingu Komisja (UE), na pisemny wniosek uprawnionych podmiotów, wszczyna dochodzenie mające na celu ustalenie występowania, stopnia i skutków domniemanego dumpingu (art. 5 ust. 1 ww. Rozporządzenia). Po wszczęciu postępowania Komisja we współpracy z państwami członkowskimi rozpoczyna dochodzenie na szczeblu Unii. Zakres tego dochodzenia obejmuje zarówno dumping, jak i szkodę, które badane są jednocześnie (art. 6 ust. 1 ww. Rozporządzenia). Przy czym art. 11 ust. 1 ww. Rozporządzenia stanowi, że środek antydumpingowy pozostaje w mocy jedynie w okresie i w zakresie niezbędnym do przeciwdziałania dumpingowi, który powoduje szkodę. Ostateczny środek antydumpingowy wygasa pięć lat po jego wprowadzeniu lub pięć lat od daty zakończenia ostatniego przeglądu przeprowadzonego po wprowadzeniu środków w odniesieniu do dumpingu i szkody.
Na tej podstawie Rozporządzeniem nr 2015/1429, ostatecznym cłem antydumpingowym objęto przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej, nieobrobionych więcej niż walcowanych na zimno, objętych m.in. kodem CN 7219 34 10, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL) i Tajwanu (TW), wg stawki określonej z uwzględnieniem preferencji podmiotowych (art. 1):
dla określonych producentów, w przypadku towaru pochodzącego z ChRL ustalono indywidualne stawki cła antydumpingowego, w przedziale 24,4-24,6 % i określone dodatkowe kody TARIC;
dla pozostałych przedsiębiorców, w przypadku towaru pochodzącego z ChRL, jednolita stawka 25,3 %.
dla producenta C., Co. Ltd., w przypadku towaru pochodzącego z TW, ustalono indywidualne stawki cła antydumpingowego, w wysokości 0 % i określono dodatkowy kod TARIC C030;
dla pozostałych przedsiębiorców, w przypadku towaru pochodzącego z TW, jednolita stawka 6,8 %.
Stosowanie indywidualnych stawek celnych ustalonych dla ww. przedsiębiorstw faktycznie uwarunkowane zostało przedstawieniem organom celnym państw członkowskich ważnej faktury handlowej, która musi zawierać oświadczenie o określonej treści, opatrzone datą i podpisem pracownika podmiotu wystawiającego fakturę, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska.
Organ odwoławczy podkreślił, że Komisja Europejska komunikatem RIF EU/2020/002, przekazała informację dotyczącą omijania cła antydumpingowego na wyroby walcowane płaskie ze stali nierdzewnej nieobrobionej więcej niż walcowane na zimno o szerokości 600 mm lub większej (CN m.in. 72193410) oraz o szerokości mniejszej niż 600 mm, pochodzących z Tajwanu, przez tajwańskie przedsiębiorstwo L., Co. Ltd., które na wystawianych przez siebie fakturach handlowych, składało fałszywe oświadczenia, zgodnie, z którymi producentem sprzedawanych przez nich wyrobów stalowych miała być firma C., Co. Ltd., a jednocześnie, do każdej partii sprzedawanej blachy, dołączało - jak się okazało - niewystawione przez ten podmiot certyfikaty jakości. Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych OLAF objął wszczętym dochodzeniem w zakresie unikania ceł antydumpingowych na przywóz ww. towarów zgłoszenia celne z lat 2017-2020, w których zadeklarowano dodatkowy kod TARIC C030.
Organ odwoławczy zaznaczył, że OLAF, powołany Decyzją Komisji Europejskiej z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. Urz. L 136 z 1999r.) wykonuje kompetencje Komisji w zakresie prowadzenia zewnętrznych dochodzeń do celów wzmocnienia zwalczania nadużyć finansowych, korupcji i innego rodzaju nielegalnej działalności mającej negatywny wpływ na interesy finansowe Unii Europejskiej, jak również wszelkimi innymi działaniami lub działalnością podmiotów gospodarczych prowadzonych z naruszeniem prawa UE. Prowadzone przez OLAF postępowanie regulują przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE, Euratom) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999. Jak wynika z art. 3 ww. rozporządzenia urząd wykonuje uprawnienia przyznane Komisji rozporządzeniem Rady (EUROATOM WE) nr 2185/96 do przeprowadzania inspekcji i kontroli na miejscu w Państwach Członkowskich i zgodnie z umowami o współpracy, w państwach trzecich. Na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd, opracowuje on, z upoważnienia dyrektora, Raport określający ustalony stan faktyczny, możliwe straty finansowe oraz wyniki dochodzenia, włącznie z zaleceniami dyrektora Urzędu na temat działań, jakie należy podjąć (art. 11 ust. 1). Raporty takie sporządzane są z uwzględnieniem procedur ustanowionych w prawie krajowym danego Państwa Członkowskiego. Raporty sporządzone na tej podstawie stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach, co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych. Podlegają one tym samym przepisom dotyczącym oceny jak raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych i mają taką samą wartość dowodową jak raporty krajowe.
Organ odwoławczy wskazał, że w protokole z dnia 7 lipca 2022 r. OLAF poinformował, że w toku dochodzenia nie uzyskano dowodów, które potwierdziłyby, że blacha objęta zgłoszeniami celnymi była pochodzenia chińskiego, co pozostawało jednym z zagadnień dochodzenia. Brak dowodów potwierdzających uprzedni przywóz towaru z Chin (stawka 25,3 %) nie oznaczał jednocześnie, legalizacji dokumentów znajdujących się w aktach dochodzenia OLAF. W zaskarżonej decyzji nie nastąpiła zmiana kraju pochodzenia z Tajwanu na Chiny, niemniej towar objęty zgłoszeniem pochodzący z Tajwanu również podlega cłu antydumpingowemu na podstawie Rozporządzenia 2015/1429. Wyniki dochodzenia wykazały bowiem, że certyfikaty jakości stali, mające potwierdzać fakt jej wyprodukowania przez C. Co., Ltd., załączone do faktur przedstawianych do zgłoszeń celnych z kodem dodatkowym TARIC C030, zostały podrobione. Wysokość zatem ostatecznego cła antydumpingowego, określonego zaskarżoną decyzją nie przekracza wysokości przewidzianej dla towarów tajwańskich, tj. 6,8%, co oznacza, że sam zarzut jest niezasadny.
Organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek zebrania materiału dowodowego oznacza, że organ gromadzi w aktach sprawy dowody konieczne do rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić także dowody wskazane przez stronę, o ile mają one znaczenie dla sprawy. Jednak ciążący na organie orzekającym obowiązek gromadzenia dowodów nie ma charakteru nieograniczonego, ponieważ ten nie jest zobowiązany do prowadzenia w sposób nieskończony postępowania dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy już zgromadzone dowody pozwalają na ustalenie stanu faktycznego. Działania podejmowane przez organy państwowe nie mogą polegać na zbieraniu wszelkich informacji hipotetycznych, lecz przede wszystkim tych, które pozostają w związku z sytuacją prawnopodatkową strony. Zasada zupełności materiału dowodowego oznacza prowadzenie postępowania dowodowego do czasu, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie okaże się wystarczający do podjęcia spójnego rozstrzygnięcia i nie budzić będzie wątpliwości.
W przedmiotowej sprawie, ustalenia organu I instancji jednoznacznie dowodzą tego, że w odniesieniu do towarów objętych przedmiotem postępowania, nie ma podstaw do zastosowania indywidualnej stawki ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 0 %. Świadectwa pochodzenia niepreferencyjnego wystawione na rzecz eksportera nie podważają ustaleń dokonanych przez organy celne. Świadectwa te nie przedstawiają bowiem danych zgodnych ze stanem faktycznym, co potwierdza następczo również dochodzenie OLAF, a tym samym nie mogą zostać uznane za przesądzające o prawdziwości zawartych na fakturach handlowych danych. Procedura wystawiania świadectw pochodzenia przez władze celne (lub inne wyspecjalizowane instytucje) kraju eksportu opiera się, co do zasady, na deklaracji oraz dokumentach przedłożonych i załączonych do wniosku o wydanie świadectwa przez przedsiębiorcę, a w tym wypadku na wniosek L. Co. Ltd.
Wniosek dowodowy dotyczący ustalenia pośrednika nie mógłby zmienić ustaleń poczynionych przez organ I instancji, przy czym sam fakt zawierania tego typu transakcji nie wymagał dowodzenia, ponieważ wynika on bezpośrednio z raportu z dnia 7 lipca 2022 r. (pkt 5, str. 7/8 "Uwagi zainteresowanych osób": L. Co. Ltd. stwierdziło, że wywożone płaskie wyroby ze stali (...) zostały wyprodukowane przez C. Co. Ltd. do UE i zostały zakupione bezpośrednio od C. Co. Ltd., jak również od lokalnych dystrybutorów i dostawców"). Niemniej ustalenie danych pośredników i zgromadzenie oświadczeń od nich pochodzących nie mogło mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia, z uwagi na fakt, że to sam producent potwierdził, że sporne towary nie były wyprodukowanego przez jego przedsiębiorstwo.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie sposób uwzględnić podniesionego w odwołaniu zastrzeżenia skarżącej o pozbawieniu jej możliwości wypowiedzenia się co do otrzymanych w dniu 27 stycznia 2023 r. kopii dokumentów, gdyż w tym samym odwołaniu wypowiada się właśnie co do ich treści.
Zgodnie z art. 22 ust. 6 UKC, przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy, organy celne powiadamiają wnioskodawcę o podstawach, na których zamierzają oprzeć decyzję, dając wnioskodawcy możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie rozpoczynającym swój bieg z dniem doręczenia powiadomienia lub z dniem uznania go za doręczone. Po upływie tego terminu wnioskodawca jest powiadamiany w odpowiedniej formie o wydanej decyzji. Termin, o którym mowa wyżej (tzw. termin prawa do bycia wysłuchanym) został natomiast ustanowiony w art. 8 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. U. UE L 2015.343.1 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem termin, w którym wnioskodawca ma możliwość przedstawienia swojego stanowiska przed wydaniem decyzji, która byłaby dla niego niekorzystna, wynosi 30 dni. Przy czym przepis art. 22 ust. 6 UKC na mocy art. 29 UKC stosowany jest również w przypadku decyzji wydawanych przez organy celne bez uprzedniego wniosku zainteresowanej osoby.
Powiadomienie zostało doręczone skarżącej 13 grudnia 2022 r. (termin został jednakże przedłużony pismem z dnia 9 lutego 2023 r. do 27 lutego 2023 r.), zatem należy stwierdzić, że do dnia wydania decyzji strona miała ponad 3 miesiące, w których mogła swobodnie korzystać z przysługujących jej uprawnień procesowych.
Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku powoływania nowych korzystnych dla strony okoliczności, niewynikających ze spójnego materiału dowodowego, ciężar dowodu przesuwa się na jej stronę. Generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, że każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić. Również na etapie drugoinstancyjnym brak było przeciwwskazań do złożenia dowodów wraz z odwołaniem. Organy administracji publicznej (podatkowej, celnej) mają wprawdzie obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Strona natomiast nie złożyła żadnych nowych dowodów ani na etapie postępowania odwoławczego, ani na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, a składane wnioski dowodowe nie zawierały logicznego, racjonalnego uzasadnienia. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia przez organ całokształtu materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie może oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających potencjalne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Tym samym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że materiał dowodowy był kompletny i nie wymagał dalszego uzupełnienia, a strona nie wniosła do tegoż materiału nowych dowodów, mających istotne znaczenie dla sprawy, które mogłyby, skutkowałyby zaistnieniem odmiennych ustaleń.
M. Spółka z o.o. sp. k. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:
1/ prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 103 ust. 2 UKC poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że trzyletni termin powiadomienia o długu celnym zostaje przedłużony do okresu 5 lat z uwagi na popełnienie przestępstwa celnego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do uznania, że aby zastosować instytucję przedłużenia terminu z art. 103 ust. 1 UKC konieczne jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy przestępstwem a powstaniem długu celnego;
- art. 103 ust. 2 UKC w zw. z art. 87 § 4 w zw. z art. 53 § 3 k.k.s. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że czyn w którym należność publicznoprawna narażona na uszczuplenie nie przekracza 5-krotoności minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia stanowi przestępstwo, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu prowadzi do uznania, że czyn powinien zostać zakwalifikowany jako wykroczenie.
2/ przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 44 UKC w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 229 o.p. w sposób rażący poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania polegającej na pominięciu podniesionych przez stronę zarzutów naruszenia prawa materialnego przy kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji;
- art. 44 UKC w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 229 o.p. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania polegającej na dokonaniu jedynie kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji w sposób pobieżny i lakoniczny oraz brak merytorycznego rozpoznania sprawy;
- art. 187 § 1 w zw z art. 180 § 1 w zw. z art. 191 o.p. przez błędną ocenę zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów, co doprowadziło do błędnych ustaleń stanu faktycznego stanowiącego podstawę do wydania decyzji;
- art. 210 § 4 o.p. poprzez niepełne i niewłaściwe uzasadnienie w zaskarżonej decyzji oceny zarzutów oraz dowodów zgromadzonych w sprawie, wydanie decyzji na podstawie uogólnień nie mających oparcia w zebranym materiale dowodowym oraz brak uzasadnienia odniesienia się przez D!AS do argumentów zawartych w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania - "S." S.C. Agencja Celna J. C., L. Z. z siedziba w W., nie zajął stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej jako "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 77 ust. 1 lit. a/ UKC, dług celny powstaje w przypadku objęcia towarów nieunijnych, podlegających należnościom celnym przywozowym, procedurą dopuszczenia do obrotu. Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 77 ust. 2 UKC). Kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego (art. 85 ust. 1 UKC).
Zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną wyrażany jest poprzez zgłoszenie celne, w którym zgłaszający wskazuje wszelkie szczegółowe ustalenia, które mają mieć zastosowanie. Zgodnie z art. 15 ust. 2 UKC osoba składająca zgłoszenie celne, deklarację do czasowego składowania, przywozową lub wywozową deklarację skróconą, zgłoszenie do powrotnego wywozu, powiadomienie o powrotnym wywozie, wniosek o udzielenie pozwolenia lub o wydanie innego typu decyzji jest odpowiedzialna za: a) prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu, deklaracji, powiadomieniu lub wniosku; b) autentyczność, prawidłowość i ważność dokumentu załączanego do zgłoszenia, deklaracji, powiadomienia lub wniosku; c) wypełnianie – w stosownych przypadkach - wszystkich zobowiązań związanych z objęciem towarów daną procedurą celną lub z prowadzeniem dozwolonych operacji.
Zgodnie z art. 172 ust. 1 UKC, zgłoszenie celne spełniające warunki określone w niniejszym rozdziale jest niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, jeżeli towary, których dotyczy, zostały przedstawione organom celnym. W myśl art. 172 ust. 2 UKC jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych.
W świetle zaś art. 48 UKC, po zwolnieniu towarów organy celne mogą do celów kontroli celnych weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, deklaracji do czasowego składowania, przywozowej deklaracji skróconej, wywozowej deklaracji skróconej, zgłoszeniu do powrotnego wywozu lub powiadomieniu o powrotnym wywozie, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które miały lub mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w pełni podzielając stanowisko organów celnych w niniejszej sprawie.
W niniejszej sprawie kwestią sporną między stronami była zasadność zastosowania przez organy stawki cła antydumpingowego w wysokości 6,8 % dla towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym objętym niniejszym postępowaniem, a w konsekwencji zasadność pobrania ostatecznego cła antydumpingowego według tej stawki.
Zastosowanie stawki cła antydumpingowego wynikało z przepisów obowiązującego w dacie dokonania zgłoszenia celnego rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429 z dnia 26 sierpnia 2015 r., nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu.
Zgodnie z art. 1 tegoż rozporządzenia niniejszym nakłada się ostateczne cło antydumpingowe na przywóz płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej, nieobrobionych więcej niż walcowanych na zimno, obecnie objętych kodami CN 7219 31 00, 7219 32 10, 7219 32 90, 7219 33 10, 7219 33 90, 7219 34 10, 7219 34 90, 7219 35 10, 7219 35 90, 7220 20 21, 7220 20 29, 7220 20 41, 7220 20 49, 7220 20 81 i 7220 20 89 pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu. Stawki ostatecznego cła antydumpingowego mające zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów opisanych w ust. 1 i wytworzonych przez poniższe przedsiębiorstwa podano w Tabeli, z której wynika, że w przypadku przedsiębiorstwa C. CO. LTD. (dalej także w skrócie "C.") stawka cła antydumpingowego wynosi 0 %, zaś w przypadku wszystkich pozostałych przedsiębiorstw z siedzibą w Tajwanie, stawka ta wynosi 6,8 %.
Nadto w świetle ww. art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429 stosowanie indywidualnych stawek celnych ustalonych dla przedsiębiorstw wymienionych w ust. 2 uwarunkowane jest przedstawieniem organom celnym państw członkowskich ważnej faktury handlowej, która musi zawierać oświadczenie następującej treści, opatrzone datą i podpisem pracownika podmiotu wystawiającego fakturę, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska: "Ja, niżej podpisany, poświadczam, że (ilość) płaskich wyrobów ze stali nierdzewnej walcowanych na zimno sprzedanych w ramach wywozu do Unii Europejskiej i objętych niniejszą fakturą, zostało wytworzonych przez (nazwa przedsiębiorstwa i adres) (dodatkowy kod TARIC) w (Tajwanie/ChRL). Oświadczam, że informacje zawarte w niniejszej fakturze są pełne i zgodne z prawdą". W przypadku nieprzedstawienia takiej faktury, obowiązuje stawka celna mająca zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw".
Jak wynika z akt sprawy, w przedmiotowym zgłoszeniu celnym, dokonanych w imieniu strony skarżącej (importera), ujęto "blachy płaskie ze stali kwasoodpornej nierdzewnej walcowane na zimno w arkuszach o grubości przekraczającej 1mm ale mniejszej niż 3mm bądź 4,75mm, zawierające 2,5 % lub więcej niklu, zadeklarowane do kodu TARIC 7219 33 10 00 z kodem dodatkowym C030. W zgłoszeniu przyjęto w tym zakresie stawkę 0 % ostatecznego cła antydumpingowego. Eksporterem towarów był tajwański podmiot – L. CO., LTD. (dalej także w skrócie "L."). Na wystawionych przez L. fakturach (commercial invoice) widniały oświadczenia, że objęte fakturami towary zostały wyprodukowane przez C. CO. LTD. oraz deklaracja, że wskazana na fakturze informacja jest kompletna i prawidłowa.
Organy uznały, że towary objęte przedmiotowym zgłoszeniem celnym nie zostały wytworzone przez przedsiębiorstwo C., wobec czego pobrano ostateczne cło antydumpingowe według stawki 6,8 %, albowiem tajwańskie przedsiębiorstwo L. na wystawianych przez siebie fakturach handlowych składało fałszywe oświadczenia, zgodnie z którymi producentem sprzedawanych przez nie wyrobów stalowych była C..
Skarżąca natomiast stała na stanowisku, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przejęcia, że złożone na fakturach oświadczenia z całą pewnością są nieprawdziwe. W tym zakresie skarżąca spółka powołuje się na oświadczenia C., które wskazują jedynie na prawdopodobieństwo, że produkty nie były produktami tej firmy, bowiem nie współpracowała ona z L. w latach 2017-2020.
Za nietrafne należy uznać, w ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy celne, a co za tym idzie, wskazujące na wadliwość dokonanych przez te organy ustaleń dotyczących faktycznego producenta towaru importowanego przez skarżącą z Tajwanu.
Zgromadzone w sprawie dokumenty - protokół przeprowadzonej u skarżącej kontroli celno-skarbowej, sporządzony w dniu 14 września 2020 r., Raport końcowy Europejskiego Urzędu ds. Nadużyć Finansowych OLAF z dnia 7 lipca 2022 r., a także oświadczenie Prezesa C. z dnia 23 grudnia 2020 r., wskazują na dokonanie przez skarżącą importu towarów, które nie zostały wytworzone przez C.. Organy celne zostały wprowadzone w błąd poprzez dołączenie do zgłoszeń celnych faktur handlowych zawierających niezgodne z rzeczywistością oświadczenie o wytworzeniu importowanego towaru przez C.. Oświadczenie to miało spełniać wymogi zawarte w ww. art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1429 i uzasadniać zastosowanie stawki cła antydumpingowego w wysokości 0 %.
Wskazać należy, że w komunikacie Komisji Europejskiej RIF EU/2020/002 z dnia 10 marca 2020 r. stwierdzony został, oparty na twierdzeniach C. Co., Ltd., mechanizm omijania cła antydumpingowego nałożonego rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 2015/1429. Przedsiębiorstwo to twierdziło, że tajwańskie przedsiębiorstwo L. CO., LTD. unika płacenia cła, wykorzystując podrobione "mill test cerificates" (atesty składu chemicznego i właściwości mechanicznych) firmy C. oraz składając fałszywe oświadczenie na fakturach handlowych ("invoice") o pochodzeniu towaru, iż producentem jest C. CO., LTD.
Dochodzenie prowadzone przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF miało na celu ujawnienie procederu podrabiania świadectw produkcyjnych C., aby sprzedawać produkty nabywcom w UE jako produkty C. z obejściem obowiązujących ceł. Dochodzenie prowadzone było we współpracy z organami celnymi Tajwanu, jak również z udziałem producenta C., który przedłożył dokumenty stwierdzające, że atesty składu chemicznego i właściwości chemicznych nie zostały wydane przez tę spółkę i tym samym zostały podrobione. W świetle dokumentów OLAF oraz C. stwierdzić należało, że zebrany przez organy materiał dowodowy wskazuje na powstałe nieprawidłowości.
Przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie doszło do zakończenia dochodzenia, czego efektem jest Raport Końcowy Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF z dnia 7 lipca 2022 r. Raport ten potwierdził podejrzenia co do procederu omijania ceł poprzez nieuprawnione korzystanie z preferencyjnej stawki cła antydumpingowego 0%. Pokreślono, że weryfikacja dokumentów obejmowała autentyczność atestów hutniczych oraz faktur handlowych, której dokonano m.in. z pomocą tajwańskiego eksportera C. Zaznaczono, że wykaz w załączniku nr 1 do raportu zawiera szczegółowy zakres objętego postępowaniem przywozu. W przedmiotowym załączniku wyszczególniono m.in. zgłoszenia celne będące przedmiotem ustaleń w niniejszej sprawie. Objęte tymi zgłoszeniami celnym przywozy zostały zakwestionowane jako stanowiące część procederu omijania ceł.
Wskazać należy, że OLAF jest organem powołanym do ochrony interesów finansowych Wspólnoty, a prowadząc dochodzenie działa na rzecz i w imieniu Wspólnoty. Urząd ten został ustanowiony decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. Urz. WE. L. 99. 136. 20). Kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normuje obecnie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. UE. L. 2013. 248. 1). Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. Rozporządzenie nr 883/2013 stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd sporządza się raport. W myśl art. 11 ust. 2 rozporządzenia, raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych. Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia, bez uszczerbku dla art. 10 i art. 11 niniejszego rozporządzenia i przepisów rozporządzenia (Euratom, WE) nr 2185/96 Urząd może przekazać właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich informacje uzyskane w toku dochodzeń zewnętrznych w odpowiednim czasie, aby umożliwić im podjęcie odpowiednich działań zgodnie z ich prawem krajowym.
W tym świetle należy wskazać, że wszystkie dokumenty uzyskane od OLAF na czele z raportem końcowym stanowią dopuszczalne dowody w prowadzonym przez organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego, zgodnie z art. 180 § 1 o.p. Przepis ten stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko takiemu dokumentowi, a ciężar dowodu spoczywa wówczas na stronie wywodzącej przeciwne wnioski. W toku postępowania skarżącej nie udało się obalić ustaleń, poczynionych w oparciu o dokumenty OLAF.
Podkreślić trzeba, że oświadczenie prezesa C. z dnia 25 stycznia 2021 r., które należy odnieść do przedmiotowych towarów, nie budzi wątpliwości. Wynika z niego wprost, że dokonano weryfikacji świadectw kontroli i sprawdzenia rejestrów wewnętrznych, co stało się podstawą złożenia oświadczenia, że świadectwo kontroli (m.in. nr [...] z dnia 11 sierpnia 2019 r.), które znajduje się w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy, nie zostało wystawione przez C. "Mill cerificates" (atesty składu chemicznego i właściwości mechanicznych) dotyczące towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym, ujęte zostało w załączniku nr 1 do Raportu końcowego OLAF.
Nieprawidłowości w omawianym zakresie potwierdziła też kontrola celno–skarbowa, przeprowadzona u skarżącej, z której sporządzony został protokół.
W aktach sprawy znajdują się zatem dowody, które odnosząc się w bezpośredni sposób do analizowanych zgłoszeń celnych i dołączonych do nich faktur, wskazują, że dokumenty te nie mogły stanowić podstawy do skorzystania przez importera z 0 % stawki cła antydumpingowego w stosunku do sprowadzonych z Tajwanu towarów.
Za chybione uznać należy zarzuty skarżącej, dotyczące naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów, dokonanie oceny dowodów z pominięciem dowodów wskazywanych przez skarżącą oraz przez dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy.
Przepisy art. 180, art. 187, art. 188, art. 191 i art. 194 o.p. dotyczą postępowania dowodowego - dowodów, ich zebrania i rozpatrzenia, żądania przeprowadzenia dowodu, zasady swobodnej oceny dowodów, dokumentów urzędowych, zaś art. 210 § 1 pkt 6 o.p. stanowi, że decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.
W ocenie Sądu organy obu instancji w pełni zastosowały się do obowiązujących w postępowaniu zasad dotyczących postępowania dowodowego. Materiał dowodowy pozyskany przez organy jest jednoznaczny i przekonujący. Wszelkie istotne dla sprawy okoliczności zostały wykazane zebranymi w toku postępowania dowodami. Sam fakt, że nie wykazano, aby importowany towar pochodził z Chin nie oznacza, że eksporter nie miał powodu do przedstawienia sfałszowanych oświadczeń o tajwańskim pochodzeniu towaru. Intencją kontrahenta skarżącej było wykazanie, choć w drodze czynu zabronionego, że towar był wyprodukowany w Tajwanie, lecz przez C. Co., Ltd., co umożliwiało zastosowanie 0 % stawki celnej. Organy, kierując się treścią art. 180 § 1 o.p. podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia, realizując tym samym zasadę kompletności materiału dowodowego, określoną w art. 187 § 1 o.p. W uzasadnieniach decyzji organy przedstawiły przesłanki, którymi się kierowały, podejmując kwestionowane rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie znalazła ponadto pełne odzwierciedlenie zasada swobodnej oceny dowodów, określona w art. 191 o.p., a organy przy ocenie znaczenia i wartości zebranego materiału dowodowego kierowały się prawidłami logiki.
Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodnie z przywołanym przepisem art. 210 § 1 pkt 6 o.p. Z kolei decyzja organu I instancji spełnia wymogi art. 22 ust. 7 UKC. Decyzja niekorzystna dla wnioskodawcy określa podstawy, na których ją oparto i zawiera pouczenie o prawie do wniesienia odwołania, który to przepis stosuje się w związku z art. 29 UKC.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących pominięcia przez organy oświadczenia prezesa C. stwierdzić należy, że skarżąca powołuje się na oświadczenie z dnia 2 lutego 2021 r., czyli inne oświadczenie niż to, które stanowiło element stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Oświadczenie to miałoby wskazywać jedynie na prawdopodobieństwo, że towary, które były przedmiotem faktur handlowych, nie były produktami wytworzonymi przez C. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że oświadczenie to nie dotyczy towarów, objętych niniejszym postępowaniem. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że prezes C. dokonywał indywidualnej oceny przedstawionych dokumentów, a ocena ich prawdziwości odbywała się każdorazowo w oparciu o posiadany przez OLAF materiał dowodowy. Trudno zatem uznać za zasadny zarzut, że organy pominęły oświadczenie prezesa C., na które powołuje się skarżąca.
Stosownie do przepisów Ordynacji podatkowej rozpoznanie sprawy powinno nastąpić z uwzględnieniem zasad obowiązujących w postępowaniu, z których wynika, że organ jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych działań zmierzających do zgromadzenia w sposób kompletny i wszechstronny materiału dowodowego i dokonania swobodnej jego oceny. Podkreślić trzeba, że jednocześnie organ nie jest zobowiązany do podejmowania wszelkich możliwych czynności procesowych (w sposób nieograniczony) w sytuacji, gdy dotychczas zgromadzony materiał dowodowy dostatecznie wyjaśnia stan sprawy i pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżąca, kwestionując ustalenia organów, dokonane m.in. na podstawie dokumentów uzyskanych w trakcie dochodzenia OLAF, nie przedstawiła żadnych konkretnych dowodów potwierdzających, że importowany towar został wyprodukowany przez C.
Stwierdzenia zatem wymaga, że dokonanie ustalenia, iż objęte importem towary pochodzące z Tajwanu nie zostały wyprodukowane przez C., obligowało organy celne do zastosowania stawki cła antydumpingowego w wysokości 6,8 %. W konsekwencji orzeczono o zaksięgowaniu wymaganej kwoty cła antydumpingowego, co wpłynęło także na wysokość podatku VAT.
Skarżąca nie kwestionowała wysokości określonych należności.
Nie można także zgodzić się ze skarżącą, że doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Organ odwoławczy nie poprzestał jedynie na odniesieniu się do zarzutów odwołania, bowiem poza tą czynnością, wbrew twierdzeniom skarżącej, tak jak organ I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, co wprost wynika z treści zaskarżonej decyzji. Organy obu instancji dokonały także oceny zebranego materiału dowodowego przez pryzmat obowiązujących przepisów, które zostały właściwie powołane, omówione i zastosowane. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie, w tym odniesienie się do zgromadzonego materiału dowodowego i zarzutów odwołania. Organ odwoławczy nie wydał decyzji w oparciu o "uogólnienia nie mające oparcia w zebranym materiale dowodowym", bowiem organ powołał się na konkretne okoliczności i wskazał konkretne dowody je potwierdzające.
Dodać też należy, że podstawą uchylenia decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania może być jedynie naruszenie, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszeń takich Sąd orzekający nie stwierdził.
Odnosząc się do zasadniczego zarzutu sformułowanego w skardze, a mianowicie kwestii powiadomienia skarżącej o długu celnym po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego, Sąd miał na względzie, że organy wydały decyzje zgodnie z art. 103 UKC.
Przepisy zawarte w art. 103 ust. 1-3 UKC stanowią:
1. O długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego.
2. W przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym.
3. Okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zostają zawieszone jeżeli:
a/ złożone zostaje odwołanie zgodnie z art. 44; takie zawieszenie obowiązuje od daty złożenia odwołania i przez okres trwania postępowania odwoławczego; lub
b/ organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym; takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia.
Z obowiązujących przepisów wynika zatem, że okres przedawnienia długu celnego przedłuża się w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu. Termin pięcioletni jest obecnie terminem minimalnym określonym w UKC.
Ukształtowane w orzecznictwie TSUE i sądów krajowych stanowisko co do przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego, mimo iż prezentowane na gruncie nieobowiązującego już art. 221 ust. 4 WKC - który stanowił, że jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3 - pozwala na stwierdzenie, że to organ celny dokonuje kwalifikacji czynu jako podlegającego w chwili popełnienia sądowemu postępowaniu karnemu i dokonuje tego całkowicie autonomicznie, nie będąc uzależnionym od uprzedniego wszczęcia sądowego postępowania karnego, a tym bardziej od wydania prawomocnego wyroku skazującego przez sąd (por. wyrok TS w sprawie Zefeser: C-62/06); nie jest konieczne, aby czynu takiego dopuścił się dłużnik celny czy jeden z dłużników solidarnych i w konsekwencji związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani; dla zastosowania art. 130 ust. 2 UKC pozostaje bez znaczenia, czy czynu dopuścił się dłużnik celny czy też nawet osoba niezwiązana z dłużnikiem celnym (por. wyrok TS z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie Snauwert sygn. akt C-124/08); konieczne jest wykazanie, że pomiędzy popełnionym czynem zabronionym a długiem celnym istnieje związek przyczynowo-skutkowy, czyli skutkiem popełnienia konkretnego czynu ma być powstanie długu celnego.
Jak już wyżej wskazano, importowane towary nie zostały wyprodukowane przez C. Co., Ltd. Do zgłoszeń celnych zostały natomiast załączone sfałszowane dokumenty świadectw kontroli towarów oraz faktury sprzedaży zawierające oświadczenia niezgodne ze stanem faktycznym, które to dokumenty miały wskazywać na wytworzenie towarów przez C. Co., Ltd., co zmierzało do objęcia towarów stawką cła antydumpingowego w wysokości 0 %.
Wystawienie przez tajwańskiego eksportera oświadczeń i dokumentów poświadczających nieprawdę w celu poświadczenia pochodzenia towarów od C. Co., Ltd., w celu uniknięcia obciążenia tych towarów cłem antydumpingowym w odpowiedniej stawce, stanowi czyn spełniający znamiona oszustwa celnego, czyli wprowadzenia w błąd organów celnych i narażenia należności celnych na uszczuplenie przez uniknięcie płacenia należnego cła antydumpingowego. Działanie tajwańskiego eksportera było oczywiście umyślne, skoro towary objęte sprzedażą przedstawił jako pochodzące od C. Co., Ltd. Oczywistym celem i skutkiem tego działania było uniknięcie zastosowania wobec eksportowanych z Tajwanu do Polski towarów cła antydumpingowego w wysokości 6,8 % wartości celnej towaru, a nawet na poziomie wyższym (24,4 %, 24,6 %, 25,3 %) w przypadku ustalenia chińskiego pochodzenia towaru (co nie zostało wykazane), a zatem wysokości przewyższającej cło na zasadach ogólnych ze stawką 0 % wartości celnej towaru.
Wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego producenta towarów w celu uniknięcia nałożenia na towar należności celnych spełnia znamiona czynu określonego art. 87 k.k.s. – oszustwa celnego, tj. narażenia należności celnych na uszczuplenie poprzez wprowadzenie organów celnych w błąd. Odnosząc się do zarzutu, że organy naruszyły prawo, błędnie wskazując czyn z art. 87 §1 k.k.s., zamiast z art. 84 § 4 k.k.s., bowiem kwota narażonego na uszczuplenie cła każdego ze zgłoszeń celnych nie przekroczyła ustawowego progu stwierdzić trzeba, że przyjęcie, iż doszło do wykroczeń skarbowych, a nie do przestępstw skarbowych, nie miałoby znaczenia, bowiem w obu przypadkach czyny takie podlegały sądowemu postępowaniu karnemu.
Zauważyć należy, że z punktu widzenia zastosowania przepisów dotyczących przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego (do pięciu lat zgodnie art. 56 ustawy – Prawo celne) nie ma znaczenia, czy doszło do wszczęcia sądowego postępowania karnego lub karnoskarbowego. Organ celny ocenia określony czyn jako zdarzenie kwalifikowane w świetle regulacji prawnokarnych jako takie, które może podlegać sądowemu postępowaniu karnemu. Dla prawidłowego zastosowania art. 103 ust. 2 UKC wystarczające jest, że czyn, będący podstawą do powstania długu celnego, w momencie jego powstania był penalizowany. Organy administracji celnej dokonują kwalifikacji czynu jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu i pobór niewystarczających należności celnych, a nie rozstrzygają o popełnieniu czynu zabronionego. Organ dokonuje "rozstrzygnięcia" na użytek prawa celnego, co nie uchyla domniemania niewinności dłużników w świetle odpowiedzialności karnej (karnoskarbowej).
Sąd stoi na stanowisku, że użyte w treści art. 103 ust. 2 UKC sformułowanie "(...) gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu (...)" nie może być rozumiane jako uruchomienie etapu postępowania, w którym orzeka już organ sądowy, bądź przynajmniej kiedy w wyniku prowadzenia postępowania przygotowawczego stwierdzona została konieczność wszczęcia procedury sądowej. Sformułowanie to, zdaniem Sądu, oznacza jedynie, że czyn zabroniony (to jest czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia - przyp. Sądu), w wyniku którego powstał dług celny, może być przedmiotem oceny ze strony sądu karnego. Innymi słowy, obecne brzmienie art. 103 ust. 2 UKC jednoznacznie wskazuje, że nie jest konieczne wszczynanie sądowego postępowania karnego czy też karnego skarbowego dla zastosowania art. 103 ust. 2 UKC. Wystarczające jest bowiem, jak już wyżej powiedziano, że czyn, który był podstawą do powstania długu celnego, był w momencie jego powstania penalizowany. Należy mieć przy tym na uwadze, że nie wszystkie czyny zabronione pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie ich popełnienia będą finalnie podlegały ocenie ze strony sądu. W danym przypadku okoliczności sprawy mogą bowiem determinować konieczność umorzenia postępowania karnego. Trudno racjonalnie zakładać, że prawodawca unijny tworząc regulację art. 103 ust. 2 UKC zakładał, że możliwość powiadomienia o długu celnym w przedłużonym terminie dotyczyć może wyłącznie sytuacji, gdy uruchomiono już etap postępowania sądowego.
Zdaniem Sądu z treści art. 103 ust. 2 UKC nie można wyciągnąć wniosków, że przepis ten, stanowiąc o sądowym postępowaniu karnym, które popełnienie czynu zabronionego musiało rozpocząć, mówi o takim etapie postępowania, w którym orzeka już organ sądowy, bądź gdy w postępowaniu przygotowawczym stwierdzono konieczność wszczęcia procedury sądowej.
Zdaniem Sądu sformułowania "w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu", nie można rozumieć jako konieczności prowadzenia sądowego postępowania karnego dla możliwości zastosowania tego przepisu. Przepis ten wyraźnie stanowi, że czyn w czasie popełnienia musiał podlegać sądowemu postępowaniu karnemu. Oczywiście niemożliwe jest, by już w czasie popełnienia czynu mogło toczyć się jakiekolwiek postępowanie karne - czy to postępowanie przygotowawcze, czy sądowe. Dlatego dla prawidłowego zastosowania tego przepisu konieczne jest penalizowanie konkretnego czynu i możliwość prowadzenia sądowego postępowania karnego. W niniejszej sprawie przesłanki te zostały spełnione.
Przywołać w tym miejscu należy stanowisko, zajęte przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 18 grudnia 2007 r. (C-62/06; ZOTSiS 2007/12C/I-11995): "Kwalifikacja czynu jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" w rozumieniu art. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1697/79 (...), leży w kompetencji organów celnych powołanych do określania dokładnej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. Z jednej strony z brzmienia tego przepisu wynika wyraźnie, że organami właściwymi do dokonania kwalifikacji czynu jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" są te same organy, które ze względu na popełnienie takiego czynu nie uzyskały wymaganych należności celnych i zamierzają w związku z tym dokonać ich retrospektywnego pokrycia (...)".
Zdaniem TS, teza – według której możliwość nieuwzględnienia 3-letniego terminu przedawnienia powinna być uzależniona od wydania karnego wyroku skazującego – jest sprzeczna już z samym brzmieniem omawianego artykułu, który nie odnosi się ani do wyroku skazującego, ani nawet do wszczęcia jakiegokolwiek postępowania karnego, lecz w sposób wyraźny do popełnienia czynu, który zaledwie podlega postępowaniu sądowemu w sprawach karnych.
Choć w sposób oczywisty przywołany wyrok nie dotyczy obecnie omawianego stanu prawnego, bowiem odnosi się do kwalifikacji czynu jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" w rozumieniu art. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1697/79 w sprawie odzyskiwania po dokonaniu odprawy celnej należności celnych przywozowych lub wywozowych, które nie były wymagane od osoby zobowiązanej do zapłaty za towary zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich należności, przywołany fragment uzasadnienia jest aktualny w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu nie ma znaczenia, że wyrok ten został wydany w innym trybie postępowania w sprawach celnych, bowiem chodzi o zasadę, a nie o szczegółowe rozwiązania prawne.
Wbrew twierdzeniom skarżącej regulacja art. 103 ust. 2 UKC nie opiera się na zidentyfikowaniu różnicy między przestępstwem skarbowym a wykroczeniem skarbowym, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ odwoławczy. Przepis ten uzależnia możliwość przedłużenia okresu trzech lat na powiadomienie dłużnika o długu celnym od tego, by dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu. Trudno zgodzić się ze skarżącą, że wskazanie okoliczności przedłożenia oświadczeń i dokumentów poświadczających nieprawdę w celu uniknięcia obciążenia towarów cłem antydumpingowym (oszustwo) nie wskazuje na związek z powstaniem długu celnego. Dokumenty poświadczające nieprawdę przedłożono przy przedmiotowych zgłoszeniach celnych.
Organ odwoławczy zasadnie też stwierdził, że wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego producenta towarów w celu uniknięcia zapłaty należności celnych, gdyby czyn ten był popełniony na terenie Polski, spełnia przesłanki oszustwa celnego. Zauważyć też należy, że zasada dwuinstancyjności, której naruszenie zarzuca skarżąca, przewiduje właśnie – między innymi - że organ odwoławczy dokonuje własnych ustaleń stanu faktycznego i oceny prawnej. Rozszerzenia argumentacji w tym zakresie przez organ odwoławczy nie można zatem potraktować jako naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem organy celne mogą skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych, podlegających zgodnie z prawem zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego w wypadku, gdy organy te nie mogły określić prawidłowej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego sądowemu postępowaniu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był nawet dłużnik celny zgłaszający towar.
Omawiana konstrukcja prawna przedłużenia terminu przedawnienia długu celnego wynika z konieczności umożliwienia organom celnym działania w celu ochrony rynku unijnego przed procederem nielegalnego unikania ceł antydumpingowych w przypadku, gdy działania o charakterze penalizowanym utrudniają wykrycie okoliczności sprawy w zwykłym terminie. Z punktu widzenia tak określonego celu analizowanej regulacji nie ma znaczenia, kto podejmuje działania podlegające sądowemu postępowaniu karnemu. Przedłużenie terminu przedawnienia długu celnego jest środkiem umożlwiającym skuteczne egzekwowanie przez organy celne należnych świadczeń, pomimo utrudnień spowodowanych przez naruszające prawo działania uczestników obrotu.
W konsekwencji zaistniały podstawy do przedłużenia okresu na powiadomienie skarżącej o długu celnym, dotyczącym towarów objętych zaskarżoną decyzją – z trzech lat do pięciu, w myśl art. 103 ust. 2 UKC. Decyzja organu I instancji stanowiąca akt powiadomienia skarżącej o długu celnym została wydana w dniu 31 marca 2023 r. i doręczona skarżącej w dniu 26 kwietnia 2023 r. Nastąpiło to przed upływem 5 lat od daty dokonania przedmiotowych zgłoszeń celnych.
Organ celny pierwszej instancji, przed wydaniem decyzji z dnia 31 marca 2023 r., niekorzystnej dla skarżącej i uczestnika postępowania, powiadomił pismem z dnia 25 listopada 2022 r. skarżącą i uczestnika postępowania o podstawach, na których zamierza oprzeć decyzję, dając skarżącej i uczestnikowi postępowania możliwość przedstawienia swojego stanowiska w terminie 30 dni.
Powiadomienie stron w trybie art. 22 ust. 6 UKC nastąpiło zgodnie z wymogami tego przepisu.
Nie można też podzielić zarzutu skargi, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 103 ust. 2 UKC z tego względu, że możliwość zastosowania instytucji przedłużenia terminu z art. 103 ust. 1 UKC uzależniona jest od powiadomienia o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem niekorzystnej decyzji w trybie art. 22 ust. 6 UKC przed upływem 3-letniego terminu. Stanowisko skarżącej jest błędne.
Przepis art. 22 ust. 6 UKC stanowi, że przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy, organy celne powiadamiają wnioskodawcę o podstawach, na których zamierzają oprzeć decyzję, dając wnioskodawcy możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie rozpoczynającym swój bieg z dniem doręczenia powiadomienia lub z dniem uznania go za doręczone. Po upływie tego terminu wnioskodawca jest powiadamiany w odpowiedniej formie o wydanej decyzji.
Możliwość zastosowania art. 103 ust. 2 UKC zależy nie od wystosowania zawiadomienia w trybie art. 22 ust. 6 UKC przed upływem trzech lat od powstania długu celnego, a od tego czy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu.
Z art. 103 ust. 3 lit. b/ UKC wynika, że zarówno okres trzyletni (ust. 1) , jak i pięcioletni (ust. 2) zostaje zawieszony, jeżeli organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym; takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia. Zawieszenie ww. okresów powoduje, że okres trzyletni i pięcioletni ulega w istocie przedłużeniu, czyli upływa później.
Odnosząc się do podniesionej w skardze okoliczności, że w pkt 38 preambuły do UKC wskazano na konieczność uwzględnienia dobrej wiary dłużnika stwierdzić trzeba, że punkt ten nie może być podstawą do odstąpienia od nałożenia cła antydumpingowego. Możliwość wzięcia pod uwagę dobrej wiary przewiduje art. 119 UKC, z którego wynika możliwość zwrotu lub umorzenia kwot należności celnych przywozowych lub wywozowych w przypadku spełnienia wskazanych w przepisie tym przesłanek. W postępowaniu wymiarowym nie mogą być jednak rozpatrywane kwestie zwrotu czy też umorzenia należności celnych. Ewentualne postępowanie w tym zakresie jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego.
Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.