III SA/Gd 698/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności bezpośrednich do działki rolnej J/J1A o powierzchni 0,15 ha, zadeklarowanej przez rolnika Ł. S. jako trwały użytek zielony – pastwisko. Organy ARiMR uznały, że działka nie była użytkowana rolniczo przez co najmniej dwa lata, co potwierdzały zdjęcia z kontroli terenowej wskazujące na zarośnięcie i obecność samosiejek drzew. Rolnik kwestionował te ustalenia, twierdząc, że działka jest pastwiskiem ekologicznym, na którym wypasane są owce, a obecność pojedynczych drzew i krzewów jest dopuszczalna zgodnie z definicją TUZ. Podnosił również, że zabiegi agrotechniczne zostały wykonane, a zdjęcia z kontroli nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu działki, wskazując na błędy w ich wykonaniu i lokalizacji. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, a ustalenia dotyczące stanu działki były oparte na ocenie, która nie została w sposób przekonujący uzasadniona i nie uwzględniała specyfiki użytkowania pastwisk. Sąd wskazał na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych, w tym oględzin terenu i przesłuchania kontrolującego, aby rzetelnie ocenić zarzuty strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na obowiązki organów administracji w zakresie postępowania dowodowego w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich, zwłaszcza w kontekście kwestionowania przez stronę ustaleń kontroli terenowej i dokumentacji fotograficznej.
Dotyczy specyfiki interpretacji przepisów dotyczących trwałych użytków zielonych i zabiegów agrotechnicznych w kontekście płatności bezpośrednich.
Zagadnienia prawne (3)
Czy działka rolna zadeklarowana jako trwały użytek zielony (pastwisko) może zawierać samosiewki drzew i krzewów, a mimo to być uznana za użytkowaną rolniczo i kwalifikującą się do płatności bezpośrednich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, definicja trwałych użytków zielonych dopuszcza obecność krzewów i drzew, pod warunkiem zachowania przewagi traw i roślin pastewnych. Kluczowe jest jednak utrzymanie działki w stanie umożliwiającym wypas lub uprawę, co wymaga wykonania odpowiednich zabiegów agrotechnicznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy ARiMR nie wykazały w sposób wystarczający, że obecność samosiejek i krzewów na działce J/J1A wykluczała jej użytkowanie rolnicze jako pastwiska. Brak jest jednoznacznych dowodów na to, że stan działki świadczył o braku użytkowania rolniczego przez dwa lata, a interpretacja przepisów dotyczących zabiegów agrotechnicznych była zbyt wąska.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, odmawiając przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów (np. rekontroli, oględzin terenu) i opierając się wyłącznie na materiale zebranym przez kontrolującego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji kwestionowania przez stronę ustaleń kontroli, organ powinien podjąć dodatkowe czynności dowodowe, takie jak oględziny terenu czy przesłuchanie kontrolującego, aby rzetelnie ocenić zebrany materiał i zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie wykazał się wystarczającą inicjatywą dowodową, odrzucając wnioski strony o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. W sytuacji, gdy ustalenia faktyczne opierają się na ocenie kontrolującego, a strona kwestionuje te ustalenia, organ powinien przeprowadzić weryfikację tych ustaleń, aby zapewnić zgodność z prawem i zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.
Czy protokół z kontroli terenowej, sporządzony bez udziału strony, może stanowić wyłączny i niepodważalny dowód w sprawie, zwłaszcza gdy strona zgłasza zastrzeżenia co do jego treści i sposobu wykonania dokumentacji fotograficznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Protokół z kontroli jest ważnym dowodem, ale nie wyłącznym. W przypadku zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń przez stronę, organ powinien je rozpatrzyć i, w miarę potrzeby, przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe w celu weryfikacji ustaleń.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ powinien odnieść się do zastrzeżeń strony wobec raportu z kontroli i w razie wątpliwości przeprowadzić dodatkowe czynności dowodowe, takie jak oględziny terenu czy przesłuchanie kontrolującego. Sama ocena stanu działki przez kontrolującego, bez możliwości jej weryfikacji przez stronę lub sąd, może być niewystarczająca.
Przepisy (20)
Główne
rozp. 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. h
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Definicja trwałych użytków zielonych dopuszcza obecność krzewów i drzew, pod warunkiem zachowania przewagi traw i roślin pastewnych.
Pomocnicze
u.p.w.s.b. art. 2 § pkt 15
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
u.p.w.s.b. art. 3
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
rozp. 1307/2013 art. 32 § ust. 2 lit. a i ust. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
rozp. wykonawcze 809/2014 art. 24 § ust. 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014
rozp. wykonawcze 809/2014 art. 24 § ust. 4
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014
rozp. wykonawcze 809/2014 art. 26 § ust. 3
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § ust. 3
Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. MRiRW z 12.03.2015 art. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r.
Określa termin (do 31 lipca) na wykonanie zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usunięcie niepożądanej roślinności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy ARiMR nie wykazały w sposób wystarczający, że działka J/J1A nie była użytkowana rolniczo. • Definicja trwałych użytków zielonych dopuszcza obecność krzewów i drzew. • Organ nie przeprowadził wystarczających czynności dowodowych w celu weryfikacji ustaleń kontroli. • Zastosowana przez organy interpretacja przepisów dotyczących zabiegów agrotechnicznych była zbyt wąska i nie uwzględniała specyfiki pastwisk.
Odrzucone argumenty
Organy ARiMR prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie kontroli terenowej i dokumentacji fotograficznej. • Rolnik nie wykazał, że wykonał wymagane zabiegi agrotechniczne w terminie. • Zdjęcia z kontroli jednoznacznie potwierdzają brak użytkowania rolniczego działki przez co najmniej dwa lata.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny nie jest w stanie skontrolować poprawności oceny o nieużytkowaniu działki rolnej od dwóch lat, dokonanej przez kontrolującego w sporządzonym z kontroli raporcie. • Takie bezpośrednie badanie i osobiste obserwacje inspektora są zdecydowanie pewniejszym źródłem wiedzy o sposobie użytkowania działki niż analiza wykonanej na działce dokumentacji fotograficznej. • Organ powinien ustalić, czy wszystkie sporządzone w trakcie kontroli zdjęcia obrazują teren nieruchomości, czy też część z nich dotyczy nieruchomości sąsiednich.
Skład orzekający
Janina Guść
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Sudoł
sędzia
Maja Pietrasik
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązki organów administracji w zakresie postępowania dowodowego w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich, zwłaszcza w kontekście kwestionowania przez stronę ustaleń kontroli terenowej i dokumentacji fotograficznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki interpretacji przepisów dotyczących trwałych użytków zielonych i zabiegów agrotechnicznych w kontekście płatności bezpośrednich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między formalnymi wymogami administracyjnymi a praktyką rolniczą, a także podkreśla znaczenie rzetelnego postępowania dowodowego przez organy administracji. Jest to przykład, jak szczegółowa analiza dowodów może wpłynąć na rozstrzygnięcie w sprawach rolniczych.
“Rolnik kontra ARiMR: Czy pastwisko z drzewami może być podstawą do unijnych dopłat?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.