III SA/Gd 695/25

III SA/Gd 695/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-02-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 21 ust.1, art. 24 ust.2a, art. 24 ust.2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy asystent sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 1 października 2025 r. nr WIGK-II.7221.1.2024.MS w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Starogardzkiego z dnia 19 listopada 2024 r. nr GG-I.6620.1.255.,2023.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 października 2025 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "organ odwoławczy"), powołując się na przepisy art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 2a pkt 2 i art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm., dalej: p.g.i k.) oraz § 18 ust. 1 pkt 3 i § 29a rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219 ze zm., dalej: "rozporządzenie egib") utrzymał w mocy decyzję Starosty Starogardzkiego z dnia 19 listopada 2024 r. Decyzją tą organ i instancji orzekł zgodnie z żądaniem strony o zmianie oznaczenia rodzaju budynków oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych na działce ewidencyjnej nr [...], obręb K., gmina S. według Klasyfikacji Środków Trwałych w ten sposób, że:
- budynek o numerze ewidencyjnym [...] zaliczony do kategorii "budynki mieszkalne" zaliczono do kategorii "pozostałe budynki niemieszkalne",
- budynek o numerze ewidencyjnym [...] zaliczony do kategorii "budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa" zaliczono do kategorii "pozostałe budynki niemieszkalne".
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że B. J. domagała się w odwołaniu między innymi uzupełnienia decyzji o informację, że wadliwy wpis funkcji użytkowych, jakiego dokonano dla trzech budynków w 2005 r. trwał do decyzji z dnia 19 listopada 2024 r. Skarżąca dodała, że sprostowanie danych w uzasadnieniu decyzji jest konieczne, ponieważ wadliwie uzasadniona decyzja uniemożliwia jej zakończenie procesów sądowych i wykazanie braku podstaw do obciążania jej podatkiem od mieszkań i obiektów produkcyjnych (od 2014 r. do dziś), wynikającego z błędnych danych co do funkcji budynków wprowadzonych do ewidencji w 2005 r. Z zaskarżonej decyzji wynika, że od 2005 r. do 2024 r. budynki były mieszkalne i produkcyjne, a to zdaniem skarżącej jest nieprawdą, gdyż nie takie były rzeczywiste funkcje budynków.
Organ odwoławczy wyjaśnił także, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter rejestrowy i wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w tej ewidencji. Aktualizacja danych zawartych w ewidencji polega na wprowadzeniu nowych informacji, o ile wynikają one z dokumentów źródłowych. Może również polegać na usuwaniu (prostowaniu błędnych wpisów) znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych i to zasadniczo na podstawie dokumentów powstałych poza postępowaniem ewidencyjnym. Prowadząc ewidencję gruntów i budynków, organy administracji publicznej dokonują rejestracji w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, lecz potwierdza stan zaistniały.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że Starosta Starogardzki prawidłowo ustalił zakres sprawy i określił, co jest przedmiotem wniosku B. J. Organ ewidencyjny jednoznacznie ustalił, jakie dane (informacje) mają być aktualizowane oraz jakich konkretnie obiektów ewidencyjnych dotyczą, a także na czym aktualizacja tych danych (informacji) ma polegać, a następnie podjął działania zmierzające do wyjaśnienia aktualnego stanu faktycznego budynków położonych na omawianej działce w K. (w zakresie tego wniosku). Zatem zgodnie z żądaniem strony organ ewidencyjny objął postępowaniem administracyjnym budynek o ld [...] oznaczony dotychczas w ewidencji wg KŚT jako "budynki mieszkalne [110]" oraz budynek o ld [...] oznaczony w ewidencji wg KŚT jako "budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa [108]". Wolą strony była zmiana oznaczenia tych budynków usytuowanych na działce ewidencyjnej nr [...] obręb K., gmina S. na "pozostałe budynki niemieszkalne [109]". Starosta Starogardzki, działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., art. 7d pkt lit. a, art. 24 ust. 2a pkt 2, art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g. i k. oraz § 18 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia egib, a także załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1864) orzekł o zmianie danych ewidencyjnych w powyższym zakresie zgodnie z żądaniem strony.
Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie z wniosku strony, stosując procedurę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy oraz poprzez wydanie decyzji w sprawie zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 2 ww. ustawy.
Organ odwoławczy wskazał, że ustalenia organu dokonane na podstawie akt sprawy wskazują na to, że w archiwum operatu ewidencyjnego nie odnaleziono dokumentacji organów architektoniczno-budowalnych, określających funkcje budynków, będących przedmiotem sprawy. Nie odnaleziono również dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu z inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowych budynków. Budynki te zostały ujawnione w rejestrze ewidencyjnym dopiero w 2005 r. Z aktu notarialnego spisanego w dniu 30 lipca 2007 r. wynika, że w dniu zakupu nieruchomości (tj. działki nr [...]) obejmowała ona pałac, budynek administracyjno-gospodarczy oraz budynek gospodarczy. Odpowiadają one odpowiednio budynkom o Id [...], [...] oraz [...]. Z treści aktu notarialnego oraz pisma Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 19 lutego 2024 r. wynika, że budynki te wpisane zostały do rejestru zabytków nieruchomych. Od dnia zakupu przedmiotowej nieruchomości przez stronę w 2007 r. dane ewidencyjne działki oraz funkcje budynków nie zmieniły się.
W aktach sprawy znajdują się również dostarczone przez stronę przy odwołaniu z dnia 15 stycznia 2024 r. fotografie z wyceny pałacu (wówczas Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa [...]) nr [...] wykonanej 20 grudnia 1994 r. na zlecenie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W opracowaniu tym budynek o ld [...] przedstawiony jest jako budynek administracyjno-gospodarczy, jest to dawny budynek rządcy, w środku widoczna jest stołówka z zapleczem kuchennym, natomiast budynek o ld [...] przedstawiony jest jako budynek gospodarczy. Strona przedłożyła także inne fotografie zabudowań na działce nr [...] podając, że budynki te nie są zamieszkiwane i pozostają w stanie ruiny. Z przedstawionych akt sprawy wynika, że budynek o Id [...] nie jest budynkiem mieszkalnym, a budynek o Id [...] nie jest budynkiem produkcyjnym, usługowym i gospodarczym dla rolnictwa.
Z uwagi na powyższe organ odwoławczy zaznaczył, że nie doszukał się nieprawidłowości w powyższych ustaleniach stanu faktycznego sprawy prowadzących do zmiany danej ewidencyjnej budynku, określonej w § 18 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia egib, tj. rodzaju budynku według Klasyfikacji Środków Trwałych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1799). Przedmiotowe budynki o Id [...] i [...] zostały zakwalifikowane zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych do pozostałych budynków niemieszkalnych [109], które obejmują m.in.: obiekty budowlane wpisane do rejestru zabytków i objęte indywidualną ochroną konserwatorską oraz nieruchome archeologiczne dobra kultury; pozostałe budynki niemieszkalne, gdzie indziej niesklasyfikowane.
Organ odwoławczy argumentował, że strona domaga się, by Starosta Starogardzki w uzasadnieniu decyzji wykazał, że wcześniejsze funkcje budynków o Id [...] (który nie jest objęty niniejszym postępowaniem), [...], [...] "zostały błędnie oznaczone, bo na podstawie projektów budowalnych i planów realizacyjnych a nie pomiarów powykonawczych". W tym zakresie organ odwoławczy podkreślił, że organ pierwszej instancji wielokrotnie podawał w pismach kierowanych do strony oraz w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że w zasobie brak jest dokumentacji geodezyjnej z pomiaru powykonawczego wspomnianych budynków oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej.
Organ odwoławczy podniósł, że wywodzenie z uzasadnienia decyzji innej daty aktualności informacji zawartych w ewidencji niż data ostateczności decyzji jest bezzasadne. Organy orzekające w tego typu sprawach orzekają o aktualizacji na moment wydania orzeczenia, które nigdy nie dotyczy stanów archiwalnych. W przeciwnym razie mielibyśmy do czynienia z aktualizacja ewidencji z datą wsteczną niż wydana decyzja, co jest niemożliwe, ponieważ zmiany w ewidencji mają skutek ex nunc (na przyszłość), a nie ex tunc (z mocą wsteczną). Dane w ewidencji są aktualizowane z urzędu lub na podstawie wniosku właścicieli i władających, a wprowadzane zmiany muszą odzwierciedlać rzeczywisty stan prawny, jednak nie obejmują okresu sprzed daty złożenia wniosku lub powstania zmiany. Data aktualizacji jest datą wprowadzenia zmiany do operatu ewidencyjnego, a nie datą sporządzenia dokumentu. Właściciele i inni władający są obowiązani zgłaszać zmiany w terminie 30 dni od ich powstania, a starosta ma obowiązek dokonać aktualizacji niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od otrzymania dokumentów. Ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla stan aktualny i może być aktualizowana jedynie na podstawie udokumentowanych zmian, ze skutkiem na przyszłość, a odpowiedzialność za zgłaszanie zmian spoczywa na właścicielu nieruchomości.
Według organu odwoławczego Starosta Starogardzki w sposób uporządkowany podszedł do prowadzenia sprawy, umożliwił stronie zapoznanie się ze zgromadzonymi aktami sprawy, wyznaczając dodatkowy termin zgodnie z jej prośbą. Organ działał w interesie strony, by dokładnie zbadać sprawę, a jego działania były transparentne.
Organ odwoławczy zaznaczył, że B. J. nabyła nieruchomość w K. 30 lipca 2007 r. na podstawie aktu notarialnego rep. nr [...]. W dokumencie tym przedmiotowe budynki określone były jako budynek administracyjno-gospodarczy oraz budynek gospodarczy. Szczegółowe dane sprzed tej daty, które organ podał wskutek pism strony nie pozwalają, by obecnie podważyć uzasadnienie Starosty Starogardzkiego i uznać je za niekompletne. Organ odwoławczy zaakcentował, że istotą niniejszej sprawy było zbadanie zasadności przeprowadzenia aktualizacji informacji zawartych w ewidencji zgodnie z żądaniem strony, które po zmianach ujawnione zostaną w tym rejestrze publicznym na podstawie decyzji ostatecznej i będą dalej służyć celom określonym w art. 21 ust. 1 ustawy P.g.i k.
Pismem z dnia 7 listopada 2025 r. skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku.
Skarżąca podniosła, że w związku z ustaleniem w dniu 5 listopada 2025 r. w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego, że w aktach postępowania nadzoru budowlanego nadal pozostają w obiegu prawnym wypisy z ewidencji gruntów z roku 2013, 2015 i 2023 z fałszywymi danymi jej nieruchomości, zaskarża decyzję organu drugiej instancji oraz organu pierwszej instancji w części, jakiej nie wykazano, kiedy wprowadzono do ewidencji błędne dane o funkcji budynków i nie usunięto tych błędów. W ocenie skarżącej, organy przetwarzają jej dane w sprzeczności z prawem i wbrew jej sprzeciwom. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji w części dotyczącej stanu faktycznego i daty wprowadzenia błędnych danych a także daty jej wniosku o sprostowanie. Wniosła o usunięcie błędów z wszystkich dokumentów wytworzonych dla celów podatkowych i nadzoru budowlanego. Skarżąca podkreśliła, że podtrzymuje wniosek o przedstawienie prawidłowego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2026 r. skarżąca podtrzymała wnioski i zarzuty skargi. Skarżąca zaznaczyła, że nie składała wniosku o aktualizację, lecz od początku ujawnienia nieprawidłowości, czyli od 2015 r. żąda usunięcia wszystkich wad danych w ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca podniosła, że sprzeciwia się przetwarzaniu jej danych osobowych w sposób sprzeczny z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U z 2026 r. poz.143, dalej: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że naruszają ona prawo w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Analizując żądanie skarżącej, które zainicjowało postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją należy stwierdzić, że jego celem było usunięcie z ewidencji gruntów i budynków nieprawidłowego określenia rodzaju budynków oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych na stanowiącej własność skarżącej działce ewidencyjnej nr [...], obręb K., gmina S. Według skarżącej określenie rodzaju tych budynków jako "mieszkalny" i "budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa" było już w dacie jego wprowadzenia wadliwe i spowodowało dla skarżącej poważne, negatywne konsekwencje między innymi w zakresie różnego rodzaju zobowiązań publicznoprawnych.
Stanowisko skarżącej znalazło potwierdzenie w ustaleniach organów, z których wynika, że w archiwum operatu ewidencyjnego nie odnaleziono dokumentacji organów architektoniczno-budowalnych, określających funkcje budynków, będących przedmiotem sprawy. Nie odnaleziono również dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu z inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowych budynków. Budynki te zostały ujawnione w rejestrze ewidencyjnym dopiero w 2005 r. Z aktu notarialnego spisanego w dniu 30 lipca 2007 r. wynika, że w dniu zakupu nieruchomości (tj. działki nr [...]) obejmowała ona pałac, budynek administracyjno-gospodarczy oraz budynek gospodarczy. Odpowiadają one odpowiednio budynkom o Id [...], [...] oraz [...]. Budynki te wpisane były do rejestru zabytków nieruchomych. Od dnia zakupu w 2007 r. przedmiotowej nieruchomości przez stronę, dane ewidencyjne działki (w tym jej powierzchnia oraz powierzchnie użytków gruntowych) oraz funkcje budynków, poza zmianami przepisów prawa w zakresie prowadzenia rejestru ewidencyjnego, nie zmieniły się.
Organ odwoławczy wskazał także, że "w aktach sprawy znajdują się również fotografie z wyceny pałacu wykonanej 20 grudnia 1994 r. na zlecenie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Z akt sprawy wynika, że budynek o Id [...] nie jest budynkiem mieszkalnym, a budynek o Id [...] nie jest budynkiem produkcyjnym, usługowym i gospodarczym dla rolnictwa.
Rozstrzygnięcia organów opierały się na przyjęciu, że przedmiotowe budynki powinny zostać zakwalifikowane zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych do pozostałych budynków niemieszkalnych [109], z czym skarżąca się w pełni zgadza.
Istotą sporu prawnego, który legł u podstaw niniejszej sprawy jest to, czy skutkiem ustalenia przez organy, że wpis w ewidencji gruntów i budynków dotyczący rodzaju budynku był wadliwy (nie znajdował oparcia w dokumentach) już w chwili jego dokonania, właściwe było orzeczenie w trybie aktualizacji ewidencji ze skutkiem od chwili uzyskania przez wydaną decyzję statusu ostateczności, czy też ze skutkiem wstecznym od daty dokonania wadliwego wpisu.
Należy w tym miejscu wskazać, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy obowiązywał (od 31 grudnia 2024 r.) przepis § 29a ust. 4 rozporządzenia egib, zgodnie z którym aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi;
2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
3) wyeliminowania danych błędnych.
Zgodnie z §29 a ust. 2 przez dane błędne rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zdaniem Sądu użyte w powyższym przepisie pojęcie "wyeliminowania danych błędnych" oznacza usunięcie danych wadliwych już w dacie ich umieszczenia w ewidencji ze skutkiem od tej właśnie daty. Należy podkreślić, że przepis powyższy obowiązywał już w dacie orzekania przez organ drugiej instancji, a ponieważ rozporządzenie nowelizujące Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2024r. (Dz. U. poz. 1945) nie zawierało żadnych przepisów przejściowych, to organ II instancji zobowiązany był przepis ten zastosować.
Zdaniem Sądu jednak powyższa regulacja ma charakter wyłącznie porządkujący i także przed jej wejściem w życie organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków obowiązane były do wydawania decyzji administracyjnej na podstawie art. 20 i 22 p.g i k. także w przedmiocie usunięcia wpisu do ewidencji gruntów i budynków dotkniętego poważną wadą i oczywiście nieodpowiadającego stanowi faktycznemu lub prawnemu już w dacie jego dokonania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 30 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1118/19 wskazał, że aktualizacja ewidencji przez usunięcie stwierdzonego błędu może dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych, czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jak wynika z akt administracyjnych i oceny dokonanej przez organy obu instancji z tego rodzaju sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę kontynuuje prokonstytucyjną wykładnię przepisów P.g.i k. przedstawioną w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 10 czerwca 20210 r. sygn. akt III SA/Gd 114/10. Zgodnie z tą wykładnią zasada, zgodnie z którą wpisy aktualizacyjne w ewidencji mają skutek na przyszłość nie wyklucza możliwości usunięcia z ewidencji wpisu obciążonego wadą od początku. Nie sposób wykluczyć bowiem sytuacji, w której wskutek błędnego wpisu do ewidencji gruntów i budynków jednostka obciążona zostanie obowiązkiem podatkowym lub innym, nie mającym podstaw w rzeczywistym charakterze nieruchomości – natomiast opierającym się na zapisie w ewidencji – decydującym o danym zobowiązaniu. Przepis art. 21 ust. 1 P.g.i.k. stanowi bowiem, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Konsekwentne przyjęcie za orzekającymi w sprawie organami, że tego rodzaju sytuacja nie mogłaby być rozwiązana w sposób odpowiadający faktycznemu i prawnemu charakterowi nieruchomości prowadziłoby do sytuacji jaskrawo sprzecznej z zasadą państwa prawnego, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Nie da się z tą zasadą pogodzić bowiem sytuacji, w której obywatel nie mógłby uniknąć niekorzystnych dla siebie konsekwencji niezgodnego z prawem działania organu ewidencyjnego, polegającego na wprowadzeniu do ewidencji danych niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Wykładnia przepisów prawa zastosowana przez organy ewidencyjne prowadziłaby wprost do sytuacji, w której obywatel ponosiłby nieuzasadnione w żaden sposób obciążenia (np. podatkowe) także w okresie przewlekłego prowadzenia postępowania aktualizacyjnego przez organy prowadzące ewidencję.
Sam wpis do ewidencji ma charakter czynności materialno – technicznej, która nie korzysta z przymiotów ostateczności i prawomocności. Natomiast jego usunięcie, sprostowanie lub zmiana na wniosek strony powinna dokonać się w formie decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2009 r. I OSK 495/09).
Jeśli zatem obecnie dokonano zmiany oznaczenia rodzaju budynków na "pozostałe budynki niemieszkalne", a jak wynika z wniosku i kolejnych pism strony skarżącej spółki w charakterystyce rodzaju budynków nie zaszły żadne istotne zmiany od daty wprowadzenia kwestionowanego przez skarżącą zapisu do ewidencji, zaś oznaczenie rodzaju budynków stanowiących od co najmniej 30 lat ruinę, wpisanych do rejestru zabytków nosiło od początku znamiona błędu lub omyłki, to rzeczą organów administracji było rozstrzygnięcie o usunięciu wadliwych wpisów w ewidencji ze skutkiem od daty ich dokonania i o wpisaniu w ich miejsce rzeczywistego rodzaju budynku, odpowiadającego obowiązującym przepisom. Nie jest oczywiście wystarczające powołanie się przez organy na niedopuszczalność orzekania w sprawach aktualizacji ewidencji z mocą wsteczną. Rzeczą organów administracji jest bowiem dokonywanie wykładni przepisów prawa materialnego w zgodzie z zasadami konstytucyjnymi – w tym w zgodzie z art. 2 Konstytucji RP.
Należy zatem przyjąć, że wyeliminowanie z ewidencji danych od początku błędnych, w drodze postepowania aktualizacyjnego prowadzonego na podstawie §29a ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, jak i przed wejściem w życie tego przepisu powinno zawsze wywierać skutek od daty wpisania tych danych, jeśli już wówczas występował oczywisty błąd. Nie można bowiem obciążać obywatela poważnymi m.in. podatkowymi konsekwencjami niezawinionego przez niego błędu, popełnionego w przeszłości przez organ ewidencyjny.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegała zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
Rozpoznając sprawę ponownie organ ewidencyjny uwzględni powyższą ocenę prawna i orzeknie o właściwym określeniu rodzaju budynków, których dotyczy postępowanie biorąc pod uwagę, że zgodnie z ich stanowiskiem wpis w ewidencji dotyczący tej kwestii obciążony był od początku poważnym błędem.
Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje wobec uwzględnienia skargi oparcie w przepisie art. 200 p.p.s.a.